IV SA/Wr 287/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków po rozpoznaniu w Wydziale IV w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 lipca 2018 r. sprawy ze skargi Z. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi Z. R. (dalej jako strona lub skarżący) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. (dalej jako organ odwoławczy lub Kolegium) z dnia 23 marca 2017 r., nr [...], utrzymujące w mocy, wydane z upoważnienia Prezydenta W., postanowienie Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Nr 1 w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. (dalej jako organ I instancji) z dnia 10 listopada 2016 r., Nr [...], odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją organu I instancji z dnia 14 maja 2012 r., nr [...], orzekającą o przyznaniu skarżącemu zasiłku okresowego od dnia 1 maja 2012 r. do dnia 31 sierpnia 2012 r. w kwocie 190 zł. Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Organ I instancji decyzją z dnia 14 maja 2012 r., nr [...], przyznał stronie od dnia 1 maja 2012 r. do dnia 31 lipca 2012 r., zasiłek okresowy w kwocie 190 zł miesięcznie. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Strona pismem z dnia 14 października 2016 r. wystąpiła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (dalej jako MOPS) z żądaniem wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 14 maja 2012 r. powołując się na przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 145 § 2 k.p.a. i wskazując, iż domaga się wznowienia postępowania "celem odtworzenia umowy socjalnej, jaką moim zdaniem zawarł Prezydent W. ze mną w czerwcu 2012 r. (...)". Strona ponadto podała, że datą okoliczności będących podstawą wznowienia postępowania jest dzień 12 października 2016 r., dzień, w którym przeprowadzono w jego domu wywiad środowiskowy. Podczas tego wywiadu, jak stwierdziła strona, pracownik socjalny oświadczył, że nie posiada "umowy socjalnej, którą Prezydent W. gwarantował by mi środki do realizacji zawartego z nim kontraktu socjalnego i umowy z Zakładem Energetycznym z czerwca 2012 r. W takich okolicznościach kontrakt ten winien być odtworzony (...)". Organ I instancji postanowieniem z dnia 10 listopada 2016 r., nr [...], odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 14 maja 2012 r., nr [...], wskazując w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, iż pomimo skierowania wezwania o sprecyzowanie treści żądania, strona "nie określiła i nie sprecyzowała" przesłanek podniesionych w podaniu. Na powyższe postanowienie strona złożyła zażalenie domagając się "uzupełnienia doręczonego mi postanowienia o dodatkowe rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia 4 listopada 2016 r. (...)", a także "o dodatkowe pouczenie co do możliwości wniesienia pozwu do sądu cywilnego (...)". Kolegium postanowieniem z dnia 23 marca 2017 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazało, że z uzasadnienia wniosku oraz z jego uzupełnienia, trudno wywieść, na czym miałyby polegać powołane we wniosku uchybienia. W szczególności dostrzeżono, że zamiarem skarżącego było wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia 14 maja 2012 r., celem "odtworzenia umowy socjalnej", która miała rzekomo zostać zawarta w czerwcu 2012 r. Zdaniem organu odwoławczego już tylko proste zestawienie wspomnianych dat wskazuje na nieracjonalność żądania strony, tym bardziej, iż nie można zapominać, że wskazaną decyzją Prezydent W. orzekł o przyznaniu stronie zasiłku okresowego. Jej przedmiotem nie było zatem zawarcie kontraktu socjalnego, którego "odtworzenia", domaga się strona. W przekonaniu organu żądanie strony wyartykułowane w podaniu z dnia 14 października 2016 r. pozostaje bez żadnego wpływu na treść decyzji z dnia 14 maja 2012 r. Odnosząc się natomiast do argumentów zażalenia dotyczących uzupełnienia kwestionowanego postanowienia co do rozstrzygnięcia wskazano, że nie może ono wywołać zamierzonego skutku, bowiem istotnym jest, że postanowieniem z dnia 10 listopada 2016 r. organ I instancji orzekł o całości żądania strony wraz z podaniem zastosowanych przepisów, następnie omówionych w jego uzasadnieniu faktycznym i prawnym. Innymi słowy, jego rozstrzygnięcie jest jednoznaczne i kompletne. Jeśli natomiast chodzi o żądanie uzupełnienia postanowienia z dnia 10 listopada 2016 r. o "dodatkowe pouczenie co do prawa wniesienia powództwa do sądu cywilnego", to wyjaśniono, że strona może skutecznie okoliczność tą podnosić tylko wówczas, gdy na postanowienie przysługuje prawo wniesienia powództwa do sądu powszechnego, a takie pouczenie w postanowieniu nie zostało zawarte, gdyż omawiane uprawnienie stronie postępowania zakończonego kwestionowanym rozstrzygnięciem nie przysługiwało. Strona wnioskiem z dnia 4 maja 2017 r. wystąpiła o uzupełnienie postanowienia "o dodatkowe pouczenie o prawie do wniesienia powództwa do sądu powszechnego", oraz "o dodatkowe orzeczenie w przedmiocie rozstrzygającym spór kompetencyjny pomiędzy organami administracji państwowej". Kolegium postanowieniem z dnia 31 maja 2017 r., nr [...], odmówiło uzupełnienia postanowienia Kolegium z dnia 23 marca 2017 r., nr [...], wskazując w uzasadnieniu, iż żadna z przesłanek wskazanych w art. 111 § 1 k.p.a. w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła. W skardze do tut. Sądu skarżący wskazał, że ten środek zaskarżenia dotyczy postanowienia organu I instancji z dnia 10 listopada 2016 r., Nr [...], odmawiającego wznowienia postępowania (...), które zostało utrzymane przez Kolegium postanowieniem z dnia 23 marca 2017 r., nr [...] i kolejnym z dnia 31 maja 2017 r. nr [...], odmawiającym jego uzupełnienia. Skarżący domagał się wszczęcia w sprawie postępowania mediacyjnego w trybie art. 115 u.p.s.a "celem wyjaśnienia i rozważenia okoliczności faktycznych i prawnych sprawy oraz przyjęcie przez strony ustaleń co do sposobu jej załatwienia w granicach obowiązującego prawa", a także "wyjaśnienia rozbieżności w interpretacji prawa jakie istnieje w postępowaniu organu administracyjnego, który za każdym razem odmiennie interpretując prawo i w sposób dla siebie dowolny i jedynie mu wygodny manipuluje w sprawie, aby utrudnić mi wyjaśnienie mojej sytuacji prawnej, czym pozbawia mnie dochodu, jakim są świadczenia od Gminy w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej i przeciwdziałaniu wykluczeniu społecznemu rodzin, skazując na wykluczenie społeczne oraz śmierć głodu i bezdomności". W skardze ponownie zażądano "uzupełnienia orzeczeń o dodatkowe pouczenie o prawie do wniesienia powództwa do sądu powszechnego na doręczone mi orzeczenia, którymi Kolegium z premedytacją wbrew stanowisku Trybunału Konstytucyjnego, uchybiając prawu o postępowaniu oraz słusznemu interesowi strony i interesowi społecznemu naruszając moje bezpieczeństwo, naraża bezpośrednio mojemu zdrowiu i życiu" oraz "o dodatkowe orzeczenie w przedmiocie rozstrzygającym spór kompetencyjny pomiędzy organami administracji państwowej, jaki wynikł w trakcie toczącego się postępowania a dotyczący interpretacji prawa zawartego w ustawie o pomocy społecznej i kto je ma realizować oraz na jakiej zasadzie i w oparciu o jakie środki". Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej odrzucenie wskazując, że skarżący jako przedmiot swojej skargi uczynił postanowienie organu I instancji, od którego przysługiwał środek zaskarżenia (zażalenie). Sąd postanowieniem z dnia 14 marca 2018 r. odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 58 § 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej u.p.p.s.a.) uznając, że skarga została wniesiona z przekroczeniem 30-dniowego terminu, a tym samym jest spóźniona. Jednocześnie wyjaśniono w uzasadnieniu tego postanowienia, iż w skardze skarżący jako przedmiot zaskarżenia wskazał postanowienie organu I instancji z dnia 10 listopada 2016 r., Nr [...], odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją tego organu z dnia 14 maja 2012 r., jednakże Sąd po gruntownej analizie treści skargi uznał, że przedmiotem zaskarżenia w istocie jest postanowienie Kolegium z dnia 23 marca 2017 r. nr. [...], przyjmując tym samym sytuację korzystniejszą dla skarżącego, gdyż od orzeczenia tego, jako wydanego przez organ odwoławczy, przysługiwała skarga do sądu administracyjnego. Gdyby zaś uznać, że intencją skarżącego było zaskarżenie postanowienia organu I instancji z dnia 10 listopada 2016 r. to skarga taka podlegałaby na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 u.p.p.s.a. odrzuceniu jako niedopuszczalna, gdyż zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 u.p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym w dacie procedowania przez organ odwoławczy, skargę można było wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, a takim środkiem zaskarżenia było zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny, na skutek wniesionego przez skarżącego zażalenia, postanowieniem z dnia 6 czerwca 2018 r., sygn. akt I OZ 517/18, uchylił zaskarżone postanowienie tut. Sądu z dnia 14 marca 2018 r. przyjmując, że z uwagi na skorzystanie przez skarżącego z instytucji wniosku o uzupełnienie orzeczenia złożoną przez niego w dniu 1 sierpnia 2017 r. skargę należy uznać za wniesioną w terminie, gdyż zgodnie z art. 111 § 2 k.p.a. termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego zaczął zatem biec od dnia doręczenia postanowienia z dnia 31 maja 2017 r., tj. w dniu 27 lipca 2017 r. Rozpoznając zatem merytorycznie przedmiotową skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 lipca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 u.p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 u.p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy Kolegium rozpoznając sprawę związaną z wnioskiem strony o wznowienie postępowania zbadało poprawnie przesłanki dotyczące tego nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych. W ocenie tut. Sądu, całokształt sprawy wynikający zarówno z akt administracyjnych, jak i z uzasadnienia kwestionowanego postanowienia, świadczy o tym, że organ odwoławczy podołał ciążącemu na nim obowiązkowi. Zdaniem Sądu Kolegium dokonało wszechstronnej i wyczerpującej oceny całokształtu sprawy wywołanej wnioskiem strony o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją organu I instancji z dnia 14 maja 2012 r., nr [...], orzekającą o przyznaniu skarżącemu zasiłku okresowego od dnia 1 maja 2012 r. do dnia 31 sierpnia 2012 r. w kwocie 190 zł. Oceny tej Kolegium dokonało przez pryzmat czynności podejmowanych przez organ I instancji w związku z kwestionowanym przez stronę rozstrzygnięciem, jak też przez pryzmat przesłanek opisanych w przepisie art. 145 k.p.a. Nie ulega wątpliwości, iż wnosząc o wznowienie postępowania strona zobowiązana jest jednoznacznie wskazać w oparciu, o które z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. domaga się wznowienia postępowania, a także winna przedłożyć dowody potwierdzające wskazywane przesłanki. Tymczasem jak wynika z uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej po przeanalizowaniu treści wniosku skarżącego z dnia 14 października 2016 r. organ ten nie był w stanie stwierdzić jakie nowe okoliczności lub dowody powołuje strona, które dowody były fałszywe, oraz na jakiej podstawie strona twierdzi, że przedmiotowa decyzja została wydana w wyniku przestępstwa. W odpowiedzi z dnia 3 listopada 2016 r. na wezwanie do konkretnego określenia i sprecyzowania przesłanek wznowieniowych skarżący nie określił i nie sprecyzował w jakikolwiek sposób przesłanek, które świadczyłyby o tym, iż okoliczności faktyczne dla sprawy przemawiałyby o tym, że decyzja z dnia 14 maja 2012 r. wydana została w wyniku przestępstwa. Również na etapie zażaleniowym skarżący nie wskazał podstaw wznowieniowych, a jedynie poruszył kwestie "odtworzenia umowy socjalnej" i w sposób bardzo obraźliwy oceniał działania MOPS-u w jego sprawach. Zgodzić się zatem w pełni należy z oceną Kolegium, iż "z uzasadnienia wniosku oraz z jego uzupełnienia, trudno wywieść, na czym miałyby polegać powołane we wniosku uchybienia". Natomiast jeśli idzie o wniosek o przeprowadzenie mediacji to jego celem, zgodnie z art. 115 § 1 u.p.p.s.a. jest wyjaśnienie i rozważenie okoliczności faktycznych i prawnych sprawy oraz przyjęcie przez stronę ustaleń co do sposobu jej załatwiania w granicach obowiązującego prawa. Nie ulega jakiejkolwiek wątpliwości, iż brak było możliwości wszczęcia w niniejszej sprawie postępowania mediacyjnego. Pomijając już bowiem nawet kwestię tego, czy w realiach faktycznych sprawy postępowanie takie mogłoby zostać skutecznie wszczęte, to przede wszystkim zwrócić należało uwagę na to, iż prowadzenie mediacji uzależnione jest od woli obydwu stron postępowania. Mediacja nie może bowiem zostać narzucona którejkolwiek ze stron. Stąd w sytuacji, gdy w odpowiedzi na skargę, organ nie wyraził chęci prowadzenia w sprawie mediacji, postępowanie takie nie mogło zostać wszczęte. Z kolei zaś w kwestii wniosku skarżącego o uzupełnienia zaskarżonego postanowienia o dodatkowe pouczenia co do prawa wniesienia powództwa do sądu powszechnego, stwierdzić należy, że przedmiotowy wniosek nie ma oparcia w przepisach prawa, zwłaszcza, że tut. Sąd, będącym uprawnionym jedynie do badania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, nie stwierdził aby postanowienie Kolegium, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji z dnia 10 listopada 2016 r., wydane zostały z naruszeniem przepisów, o czym stanowi art. 145 § 1 u.p.p.s.a., w tym zwłaszcza, by zachodziły podstawy do stwierdzenia jego nieważności lub do wznowienia postępowania. Z wyżej omówionych względów, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.