IV SA/Wr 289/17

WyrokWSA we Wrocławiu2017-10-19

Skład orzekający: Henryk Ożóg, Ireneusz Dukiel, Wanda Wiatkowska – Ilków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku okresowego z powodu braku współdziałania z pracownikiem socjalnym, niepodjęcia zatrudnienia oraz posiadania zasobów majątkowych (udział we współwłasności mieszkania) jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy pomocy społecznej prawidłowo odmówiły przyznania zasiłku okresowego. Odmowa była uzasadniona stwierdzoną dysproporcją między udokumentowanym dochodem a sytuacją majątkową skarżącego, który posiadał udział we współwłasności mieszkania, a także brakiem jego współdziałania z pracownikiem socjalnym i brakiem motywacji do podjęcia zatrudnienia. Przyznanie świadczenia w takich okolicznościach byłoby sprzeczne z zasadą pomocniczości i celem ustawy o pomocy społecznej.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie zasiłku okresowego. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego, brak współdziałania z pracownikiem socjalnym, odmowę przyjęcia zatrudnienia oraz dysproporcję między dochodem a sytuacją majątkową. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, podkreślając brak współdziałania skarżącego, jego niechęć do podjęcia pracy oraz fakt posiadania przez niego udziału we współwłasności mieszkania. Skarżący w skardze do WSA kwestionował te ustalenia, twierdząc, że nie otrzymał konkretnych ofert pracy, a jego sytuacja zdrowotna uniemożliwiała podjęcie zatrudnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt IV SA/Wr 289/17 | | , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , , Dnia 19 października 2017 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący, , Sędzia NSA Henryk Ożóg, , Sędziowie, Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (spr.), Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków, , , Protokolant, sekretarz sądowy Katarzyna Leśniowska, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 19 października 2017 r., sprawy ze skargi M.P., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., z dnia [...], nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego, , , , oddala skargę w całości., , Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (zwane dalej organem II instancji, organem odwoławczym lub Kolegium) decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1, art. 3, art. 4, art. 11 ust. 2, art. 12 i art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1769 ze zm., zwanej dalej w skrócie u.p.s.), po rozpatrzeniu odwołania M. P. (zwanego dalej skarżącym, stroną lub odwołującym się) od decyzji, działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta D., Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w D. (zwanego dalej organem I instancji lub Dyrektorem OPS) z dnia [...], nr [...] w sprawie odmowy przyznania zasiłku okresowego, zakwestionowaną decyzję utrzymało w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że decyzją pierwszoinstancyjną, po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia 11 stycznia 2017 r., odmówiono przyznania zasiłku okresowego z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego, brak współdziałania strony z pracownikiem socjalnym, odmowę przyjęcia zatrudnienia oraz dysproporcję pomiędzy dochodem wskazanym przez skarżącego a jego sytuacją majątkową. Organ I instancji wskazał m.in., że dochód skarżącego wynosi 685,16 zł. Jest on współwłaścicielem mieszkania położonego we W. przy ul. [...]. Mieszkanie to jest wynajmowane za 1000 zł miesięcznie plus opłaty 370,32 zł. Łączna kwota z tytułu najmu, przypadająca wynajmującym wynosi zatem 1.370,32 zł, z czego 1/2 wynosi 685,16 zł. Dodatkowo organ I instancji podniósł, iż skarżący jest zainteresowany szkoleniami, mającymi na celu aktywizację zawodową, jednak nie przyjął żadnej propozycji pracy, ani nie ma motywacji do jej podjęcia. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zażądał jej zmiany zarzucając zaskarżonej decyzji brak podstaw do zastosowania art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 4, art. 11 pkt 2, art. 12, art. 98, art. 104, art. 106, art. 107, art. 109 i art. 110 u.p.s. oraz art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 682, zwanej dalej jako k.r.o.). Odwołujący zarzucił ponadto, że organ niesłusznie uznał, że dysponuje on dochodem w kwocie 685,16 zł, gdyż w rzeczywistości nie otrzymuje on żadnych dochodów. Co więcej, nie zgodził się z twierdzeniem, iż nie był zainteresowany podjęciem zatrudnienia, bowiem uważa, że "gdyby propozycje pracy były "konkretne, aktualne i realne", to takie propozycje przyjąłby. Niemożność podjęcia zatrudnienia wynikła z przyczyn niezależnych od niego, była zawsze niezawiniona, usprawiedliwiona i uzasadniona. Ponadto, zdaniem skarżącego, organ niesłusznie stwierdził, iż nie współpracuje on z pracownikiem socjalnym oraz że w sprawie zachodzi dysproporcja pomiędzy dochodem strony a sytuacją majątkową. Rozpatrując przedmiotową sprawę, organ odwoławczy ponownie dokonał oceny jej stanu faktycznego i prawnego poczynając od przywołania katalogu przepisów u.p.s. W ocenie Kolegium w rozpoznawanej sprawie nie sposób nie przypisać odwołującemu się braku współdziałania z organem pomocy społecznej. Z rodzinnego wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w związku z wnioskiem strony wynika, że odwołujący się (40 lat) zamieszkuje w mieszkaniu własnościowym swojej matki (wraz z matką), lecz jak oświadczył prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, zajmując jeden pokój z dostępem do kuchni. Jak podał, nie uczestniczy w kosztach utrzymania mieszkania, ponieważ nie posiada dochodu. Nie wie, jaka jest wysokość opłat mieszkaniowych. Ponadto, został mu przyznany lekki stopień niepełnosprawności, który datuje się od dnia 28 kwietnia 2016 r., a orzeczenie wydano do dnia 31 maja 2017 r. Jak podał odwołujący się, dobrowolnie płaci alimenty na córkę w miarę swoich możliwości finansowych. Ponadto, jest współwłaścicielem mieszkania we W., które jest wynajmowane. Z protokołu przesłuchania świadka sporządzonego w Komisariacie Policji W. L. wynika, że lokal jest wynajmowany przez najemcę od ok. 3 lat, a czynsz wynosi 1000 zł, bez rachunków. Skarżący oświadczył w odwołaniu, że nie miał wiedzy o wynajmowaniu mieszkania, w związku z czym nie uzyskiwał z tego tytułu dochodów. W dniu 19 stycznia 2017 r. matka córki skarżącego – L. O. oświadczyła, że skarżący nie płaci zasądzonych alimentów na rzecz córki, a z pieniędzy, uzyskanych tytułem najmu mieszkania opłacana jest rata kredytu mieszkaniowego. Skarżący nie otrzymuje żadnych pieniędzy z wynajmu lokalu. Nadto, nie można pominąć faktu, że Dyrektor OPS, pismem z dnia 31 stycznia 2017 r. zawiadomił skarżącego, że oferta pracy – przewodnik muzealny w Muzeum Papiernictwa w D. jest propozycją aktualną z możliwością podjęcia zatrudnienia od 1 lutego 2017 r. W tym celu poproszono skarżącego o kontakt z Powiatowym Urzędem Pracy, podając numer telefonu. Niezależnie od powyższego Kolegium stwierdziło, iż z akt sprawy wynika, że odwołujący się jest osobą długotrwale bezrobotną. Nie reaguje on jednak pozytywnie na możliwość podjęcia pracy. Skarżący, posiadając wykształcenie wyższe, posiada staż pracy, wynoszący 4 lata, 11 miesięcy i 2 dni. Zdaniem Kolegium osoba, która nie posiada żadnych dochodów powinna być przede wszystkim zainteresowana każdą możliwą pracą w celu zdobycia środków na utrzymanie. Dyrektor OPS w zakwestionowanej decyzji, jako jedną z przyczyn odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia wskazał na przepis art. 12 u.p.s. Stosownie do jego treści, w przypadku stwierdzonych przez pracownika socjalnego dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową osoby lub rodziny, wskazującą, że osoba ta lub rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe, w szczególności w przypadku posiadania znacznych zasobów finansowych, wartościowych przedmiotów majątkowych lub nieruchomości, można odmówić przyznania świadczenia. Odwołujący się jest współwłaścicielem lokalu mieszkalnego we W., której to okoliczności nie zaprzecza. Twierdzi, iż nie wiedział o wynajmowaniu mieszkania. Jednakże, zdaniem Kolegium fakt ten i tak nie wpływa na decyzję o przyznaniu stronie wnioskowanego świadczenia. Ponadto, nie sposób nie przyjąć, że stan majątkowy skarżącego wskazuje, że jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe tj. udział 1/2 w prawie własności lokalu mieszkalnego położonego we W. Kolegium podkreśliło przy tym, że strona nie jest osobą, która nie jest w stanie zadbać o swoje interesy, o czym świadczy już choćby posiadane przez nią wykształcenie wyższe prawnicze. Niezależnie od powyższego Kolegium podało, iż wykładnia przywołanych przepisów ustawy o pomocy społecznej nie może w żadnym razie prowadzić do wniosku o dopuszczalności uczynienia z pomocy społecznej stałego źródła utrzymania. Taka interpretacja byłaby niedopuszczalna ze względu na sprzeczność z intencją ustawodawcy, a zwłaszcza z ustanowioną w art. 2 ust. 1 u.p.s. - zasadą pomocniczości. Z zaświadczenia z dnia 20 lipca 2016 r. wystawionego przez Ośrodek Pomocy Społecznej w D. wynika, że strona w okresie od dnia 1 stycznia 2012 r. otrzymała pomoc społeczną w postaci zasiłków celowych i okresowych z powodu bezrobocia w łącznej kwocie 10.817,99 zł. Tymczasem z akt sprawy wynika, że odwołujący się (40 lat) nie jest zainteresowany aktywizacją zawodową, ma majątek pozwalający na przezwyciężenie trudności we własnym zakresie, a mimo to przejawia roszczeniową postawę względem pomocy społecznej. W sytuacji, gdy środki przeznaczone na pomoc społeczną powinny być kierowane na udzielenie pomocy osobom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej, które z obiektywnych względów (choroba, zdarzenia losowe) nie są w stanie przezwyciężyć trudności, udzielenie stronie pomocy finansowej w okolicznościach opisanych wyżej nie mieściłoby się w celach pomocy społecznej. Z akt sprawy nie wynika, aby w sytuacji skarżącego zachodziła obiektywna przeszkoda do podjęcia zatrudnienia (orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nie wyklucza podjęcia zatrudnienia, zawiera wskazanie - praca lekka). Także strona takich okoliczności nie powołuje. Może również, dla poprawy swojej sytuacji finansowej wykorzystać swoje zasoby - posiadany udział w lokalu mieszkalnym położonym we W. Reasumując, organ odwoławczy uznał, że zaskarżona decyzja podjęta została bez przekroczenia granic uznania administracyjnego. Okoliczności opisane wyżej, tj. brak współdziałania strony z pracownikiem socjalnym oraz nie wykorzystywanie własnych uprawnień, zasobów i możliwości, stanowiły podstawę do odmowy przyznania zasiłku okresowego. Na powyższą decyzję strona złożyła skargę do tut. Sądu, zarzucając zaskarżonej decyzji obrazę przepisów art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 12, art. 77, art. 78 i art. 80 k.p.a. oraz brak podstaw do zastosowania art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 4, art. 11 pkt 2, art. 12, art. 98, art. 104, art. 106, art. 107, art. 109, art. 110 u.p.s. oraz art. 128 k.r.o. Skarżący wnoskował o zmianę zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz przyznanie zasiłku we wnioskowanym okresie. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ II instancji w treści uzasadnienia swojej decyzji wskazał jedynie stan faktyczny, który został uprzednio ustalony przez Ośrodek Pomocy Społecznej w D. oraz w sposób fragmentaryczny i wybiórczy zaznaczyło swoje stanowisko i argumentację w tej sprawie. Odnosząc się do stwierdzeń organu II instancji, w pierwszej kolejności skarżący zwrócił uwagę na błędne stwierdzenie, że nie jest on zainteresowany podjęciem pracy, gdyż nie wzięto pod uwagę jego stanu zdrowia oraz orzeczonej niepełnosprawności. Ponadto, skarżący nie zgodził się z twierdzeniem organu II instancji, jakoby nie chciał współpracować z organem pomocy społecznej. Na poparcie swojego stanowiska wskazywał, że z własnej inicjatywy zwracał się do różnych organów i instytucji m.in. z prośbą o zawarcie kontraktu socjalnego, z zapytaniami o dofinansowanie działalności gospodarczej w ramach programów unijnych, Funduszu Pracy, o możliwość dofinansowania studiów podyplomowych, specjalnych uprawnień, przekwalifikowania się lub podniesienia własnych kompetencji, czy nawet uzyskania dodatkowych środków na zakup biletów komunikacji publicznej, celem bardziej efektywnego poszukiwania zatrudnienia. Żadna z sugestii skarżącego "nie spotkała się z odpowiednią reakcją właściwych organów i instytucji powołanych do realizacji ustawowych zadań." Ponadto, skarżący stwierdził, że nie zaproponowano mu "realnej, niewirtualnej" propozycji pracy, ponieważ gdyby taką otrzymał to na pewno przyjąłby ją. Zamiast tego otrzymywał on oferty nieaktualne, niekompletne, lub takie, w których był już rekrutowany. Skarżący zauważył, iż niemożność podjęcia zatrudnienia zawsze wynikała z przyczyn niezależnych i niezawinionych przez niego. Twierdził stanowczo, że "próby wyjścia z trudnej sytuacji były przejawem wyłącznie (...)" jego inicjatywy, mimo braków środków finansowych i złego stanu zdrowia. W związku z tym, zdaniem skarżącego, działania organu I instancji są próbą zatuszowania dotychczasowej bierności oraz szeregu zaniechań. Ponadto, skarżący zarzucił organowi II instancji błędne wnioskowanie o dysponowaniu przez niego większymi środkami finansowymi niż wynika to z udokumentowanych dochodów. Zdaniem skarżącego oświadczenie wynajmującego, na które organ powołuje się w tej kwestii, nie może prowadzić do wniosku, iż skarżący uzyskuje dochody z przedmiotu najmu. Zarzucił także dodatkowo, że organ nie uwzględnił zobowiązań skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) kompetencje sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej ograniczone zostały do oceny działalności tych organów pod względem zgodności z prawem. Działając w granicach przyznanych kompetencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny prawidłowości zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafności ich wykładni. Dokonując czynności kontrolnych, Sąd zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny i prawny jaki istniał w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Należy też dodać, że w myśl art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej w skrócie u.p.p.s.a.) sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że ma prawo, a nawet obowiązek, wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. Z brzmienia art. 145 § 1 u.p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej wykazało, że nie są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie. Materialnoprawną podstawę przyznania zasiłku okresowego stanowi art. 38 ust. 1 u.p.s., stosownie do którego zasiłek ten przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Zasiłek okresowy jest więc świadczeniem pieniężnym, którego przyznanie uzależnione jest od spełnienia kryterium dochodowego (zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 u.p.s. w zw. z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej granicę wyznacza kwota 634 zł miesięcznie). Zasiłek ten przysługuje ze względu na szczególne okoliczności tylko przykładowo wymienione przez ustawę, o czym świadczy użycie sformułowania "w szczególności". Tak zdefiniowany cel przyznawania tego świadczenia daje organowi dużą swobodę decyzyjną co do możliwości objęcia nim różnych stanów faktycznych, powodując jednocześnie, że przyznanie tej formy wsparcia w znacznej mierze zależy także od spełnienia ogólnych przesłanek udzielenia pomocy społecznej. Nie ulega wątpliwości, iż takim ogólnym przepisem jest art. 7 u.p.s. stanowiący, że pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu: ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby, przemocy w rodzinie, potrzeby ochrony ofiar handlu ludźmi, potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego - zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych, trudności w integracji cudzoziemców którzy uzyskali w RP status uchodźcy, trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego, alkoholizmu lub narkomanii, zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej, klęski żywiołowej lub ekologicznej. Według przeprowadzonego w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego, stanowiącego w myśl art. 106 ust. 4 u.p.s. przesłankę wydania decyzji administracyjnej o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, skarżący zamieszkuje wraz ze swoją matką w jej mieszkaniu własnościowym, lecz utrzymuje, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wskazał, że dokłada się do wydatków mieszkaniowych w miarę swoich możliwości z otrzymanej pomocy społecznej. Jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. W 2016 r. był dwa razy kierowany do prac społeczno-użytecznych organizowanych przez Gminę D. Skarżący posiada orzeczony na okres od dnia 28 kwietnia 2016 r. do dnia 31 maja 2017 r. lekki stopień niepełnosprawności. W miarę możliwości opłaca alimenty na rzecz córki. Z kolei, w oświadczeniu majątkowym podaje, że nie posiada nieruchomości, ruchomości i zasobów pieniężnych. Utrzymuje się zaś z kwot przyznawanych przez pomoc społeczną w formie zasiłków okresowych i celowych. Nie wykazał żadnego, innego dochodu. O ile okoliczności te z racji spełnienia kryterium dochodowego, po zweryfikowaniu kwestii osobnego prowadzenia gospodarstwa domowego, mogłyby samoistnie uzasadniać skuteczne ubieganie się o przyznanie zasiłku okresowego, nie sposób pominąć pozostałych ustaleń wywiadu środowiskowego oraz informacji pozyskanych w toku przeprowadzonego postępowania, które w ocenie organów zadecydowały o odmiennym rozstrzygnięciu. W ustalanym bowiem zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. stanie faktycznym sprawy na organach administracji każdorazowo ciąży obowiązek rozważenia, czy mimo spełnienia materialnych przesłanek przyznania konkretnego świadczenia, w sprawie nie zaszły okoliczności wyłączające taką dopuszczalność. W niniejszej sprawie organy pomocy społecznej, odmawiając przyznania zasiłku okresowego, w istocie powołały się na podstawę wynikającą z art. 12 u.p.s., zgodnie z którym w przypadku stwierdzonych przez pracownika socjalnego dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową osoby lub rodziny, wskazującą, że osoba ta lub rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe, w szczególności w przypadku posiadania znacznych zasobów finansowych, wartościowych przedmiotów majątkowych lub nieruchomości, można odmówić przyznania świadczenia. U podstaw takiego rozstrzygnięcia znalazły się dodatkowe ustalenia wskazujące, że skarżący jest współwłaścicielem w udziale 1/2 lokalu mieszkalnego położonego we W. przy ul. [...]. Skarżący ukrył zatem przed organami pomocy społecznej fakt posiadania części lokalu mieszkalnego, nie wykazał bowiem tego składnika swojego majątku w złożonym oświadczeniu. Co więcej, skarżący uchylił się od złożenia wyjaśnień, czy z lokalu czerpie pożytki, które dodatkowo wpływają na jego stan majątkowy. W tym stanie rzeczy organy obu instancji prawidłowo oceniły działania skarżącego jako brak współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, który w rozważanym przypadku również stanowił uzasadnioną podstawę do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Zasadnie też organy stwierdziły, że świadczenie z pomocy społecznej nie przysługuje skarżącemu z uwagi na fakt, iż od dłuższego czasu nie wykazuje motywacji do podjęcia zatrudnienia i unika podjęcia zatrudnienia, mimo że w ofercie PUP znajdują się stosowne propozycje. Zdaniem Sądu, na podstawie powyższych okoliczności organy prawidłowo zatem oceniły sytuację materialno - bytową skarżącego, a wyciągnięte przez nie wnioski w pełni uzasadniały odmowę przyznania zasiłku okresowego motywowaną stwierdzoną dysproporcją między udokumentowanym dochodem a sytuacją majątkową (finansową) skarżącego oraz wynikającą z tego możliwością samodzielnego przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej (o ile taka w ogóle zachodzi), a także brakiem współdziałania z organami pomocy społecznej, o jakim stanowi art. 11 ust. 2 u.p.s. Podkreślić w tym miejscu należy, iż zasiłek okresowy został przewidziany jako forma wsparcia dla osób, które zostały dotknięte niekorzystnymi okolicznościami i nie są w stanie samodzielnie przezwyciężyć trudności życiowych, czego wyznacznikiem jest m.in. niemożność osiągania nawet niewielkich przychodów (tzw. kryterium dochodowe). Znamiennym jest przy tym fakt, że u skarżącego, będącego oficjalnie od wielu lat bezrobotnym, z wymienionych wyżej względów nie stwierdzono zagrożenia w zaspokojeniu niezbędnych potrzeb życiowych. W tym zakresie Sąd w ogóle nie podzielił gołosłownej argumentacji zawartej w obszernej skardze. Przyznanie świadczenia z pomocy społecznej dla osoby znajdującej się w trudnej sytuacji życiowej nie jest przy tym prawem bezwarunkowym i nie wiąże się z przerzuceniem wszelkich kosztów utrzymania na organy pomocy społecznej, tym bardziej, gdy osoba wnioskująca nie wykazuje dostatecznej woli współpracy z nimi w zakresie ustalenia swojej rzeczywistej sytuacji materialnej, finansowej, rodzinnej czy zdrowotnej, a więc co do kwestii decydujących o przyznaniu świadczenia i jego rozmiarze. Nie jest bowiem tak, że samo spełnienie kryterium dochodowego w powiązaniu z jedną z tych okoliczności jest wystarczające do otrzymania pomocy w formie zasiłku okresowego, gdyż pomoc społeczna spełnia jedynie funkcję subsydiarną, wymagając współdziałania beneficjenta udzielanej pomocy. Pamiętać należy, że zgodnie z intencją ustawodawcy, celem pomocy społecznej jest jedynie udzielenie wsparcia, a nie zastąpienie indywidualnych wysiłków w dążeniu do poprawy swej sytuacji bytowej. Należy z cała mocą podkreślić, iż art. 3 u.p.s. nie dopuszcza możliwości uczynienia z pomocy społecznej stałego źródła dochodów, ani nie pozwala na udzielenie tej pomocy osobom, które dysponują możliwościami samodzielnego przezwyciężenia trudności na jakie napotkały na swojej życiowej drodze. Pomoc przyznawana na podstawie ustawy o pomocy społecznej - bez względu na rodzaj świadczenia - ma charakter jedynie przejściowy i nie może zamieniać się w stałe lub długotrwałe źródło utrzymania dla osób o nią występujących. Tym bardziej nie może też prowadzić do nieuzasadnionego rzeczywistymi potrzebami przyznawania świadczeń osobom, które nie wywiązały się z obowiązku współdziałania z organem udzielającym pomocy i/ lub których sytuacja materialna wprost wskazuje, że nie należą one do kręgu osób, które takiego wsparcia rzeczywiście potrzebują. W ocenie Sądu przyznanie skarżącemu w przedmiotowym stanie faktycznym wnioskowanego świadczenia byłoby całkowicie sprzeczne z intencją ustawodawcy, a zwłaszcza z ustanowioną w art. 2 ust. 1 u.p.s. zasadą pomocniczości (subsydiarności). W tym kontekście powołane w skardze argumenty należy ocenić wyłącznie jako nieuzasadnioną polemikę skarżącego z prawidłowym stanowiskiem organów, które dokonały właściwych ustaleń faktycznych i zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy. Stosownie do art. 107 § 3 k.p.a., wskazały i wyjaśniły też podstawy faktyczne i prawne podjętych rozstrzygnięć, którym nie można zarzucić dowolności. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło