IV SA/Wr 296/08

WyrokWSA we Wrocławiu2008-12-10

Skład orzekający: Tadeusz Kuczyński, Małgorzata Masternak-Kubiak, Lidia Serwiniowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, stosując fakultatywną podstawę zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji (upływ 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia), ma obowiązek badać bieg postępowania karnego, prognozować jego efekt oraz przeprowadzać analizę dowodową i faktyczną sprawy karnej będącej podstawą zawieszenia?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ stosujący art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji nie ma obowiązku badania biegu postępowania karnego, prognozowania jego efektu ani analizowania dowodów w sprawie karnej. Wystarczające jest stwierdzenie upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych i nieustanie przyczyn będących podstawą zawieszenia, ponieważ przepis ten ma na celu wyważenie funkcji ochronnej policjanta i organizacyjnej służby, a długotrwałe zawieszenie może dezorganizować pracę.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi st. post. W. B. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W., która utrzymała w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w Z. o zwolnieniu skarżącego ze służby. Zwolnienie nastąpiło na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, z uwagi na upływ 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, podczas gdy nadal toczyło się przeciwko niemu postępowanie karne. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, wskazując na przewlekłość postępowania karnego i brak analizy dowodowej przez organy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Tadeusz Kuczyński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA - Małgorzata Masternak-Kubiak, Sędzia WSA - Lidia Serwiniowska, Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 listopada 2008 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę. Decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...]r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego - po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez st. post. W. B. - policjanta Sekcji Kryminalnej Komendy Powiatowej Policji w Z. - od rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...]r. Komendanta Powiatowego Policji w Z. o zwolnieniu ze służby w Policji z dniem 29 lutego 2008r., utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach uzasadnienia tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że Komendant Powiatowy Policji w Z. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...]r., na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji, z dniem 29 lutego 2008r. zwolnił ze służby st. post. W.B.. Wymieniony rozkaz został doręczony funkcjonariuszowi w dniu 11.02.2008r., co potwierdził własnoręcznym podpisem na zwrotnym poświadczeniu odbioru. Od powyższego rozkazu personalnego st. post. W. B. odwołał się do Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. W odwołaniu stwierdził, że zaskarżony rozkaz personalny został oparty na błędnych przesłankach, gdyż Komendant Powiatowy Policji w Z. nie miał podstaw do uznania, że dopuścił się on zarzucanych mu przestępstw. Poza tym uważa, że rozkaz o zwolnieniu go ze służby został wydany przedwcześnie, przed wyrokiem sądu odwoławczego. Z tych względów wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego, jako tendencyjnego, bezzasadnego i bezpodstawnego. Niezależnie od powyższego wniósł o ponowne przeanalizowanie prowadzonego przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego. Komendant Powiatowy Policji w Z., w zajętym w sprawie stanowisku, wniósł o utrzymanie zaskarżonego rozkazu personalnego w mocy. W postępowaniu odwoławczym ustalono następujący stan faktyczny i prawny sprawy. St. post. W. B. został zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, czyli z w związku z upływem 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Z nadesłanych wraz z odwołaniem akt sprawy wynika, że st. post. W. B. z dniem 01.05.2004r. na podstawie rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w Z. został przywrócony do służby na stanowisko równorzędne - policjanta Sekcji Kryminalnej KPP w Z. Z uwagi na fakt, że przeciwko wymienionemu policjantowi nadal toczyło się postępowanie karne prowadzone przez Prokuraturę Okręgową w J. G. o sygn. akt [...] dotyczące zarzutów popełnienia przestępstw z art. 231 § 1 kk, art. 239 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk., Komendant Powiatowy Policji w Z. rozkazem personalnym nr [...] na okres trzech miesięcy od dnia 01.05.2004r., a następnie rozkazem nr [...] do czasu ukończenia postępowania karnego zawiesił st. post. W. B. w czynnościach służbowych. W toku wymienionego postępowania Sąd Okręgowy w J. G. wyrokiem z dnia 26 października 2004. ( Sygn. akt VI Ka 285/04, uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Z. z dnia 29 stycznia 2004r. Sygn. akt IIK 88/02 i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Z. do ponownego rozpatrzenia. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Sąd Rejonowy w Z. wyrokiem z dnia 5 października 2006r. Sygn. akt II K 56/05 uniewinnił st. post. W. B. od popełnienia zarzucanych mu czynów, lecz w wyniku apelacji wniesionej przez prokuratora Sąd Okręgowy w J. G. wyrokiem z dnia 26 stycznia 2007r. Sygn. akt VI Ka 664/06 ponownie uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Z. do ponownego rozpatrzenia. Wyrokiem z dnia 15 października 2007r., Sygn. akt II K 88/07, Sąd Rejonowy w Z. uniewinnił st. post. W. B. od zarzucanych mu czynów. Następnie z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora i obrońcę wymienionego policjanta, Sąd Okręgowy w J. G. wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2008r., Sygn. akt VI Ka 875/07, po raz kolejny w stosunku do st. post. W. B. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Z. do ponownego rozpoznania. Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Przepis ten został wprowadzony ustawą z dnia 21 lipca 2006r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2006r., Nr 158, poz. 1122). Art. 6 wymienionej ustawy stanowi, że policjantowi pozostającemu w dniu wejścia w życie ustawy w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych, okres tego zawieszenia w zakresie skutków prawnych, o których mowa w art. 41 ust. 2 pkt 9, liczy się od dnia wejścia w życie ustawy, tj. od dnia 20.09.2006r. Bezspornym jest, że w dniu zwolnienia ze służby st. post. W. B. pozostawał zawieszony w czynnościach służbowych powyżej wskazanego przepisem art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji okresu 12 miesięcy. Z treści notatek urzędowych z dnia 17.09.2007r. i 27.09.2007r. znajdujących się w aktach osobowych st. post. W.B. wynika, że przed podjęciem decyzji o zastosowaniu tego fakultatywnego trybu zwolnienia Komendant Powiatowy Policji w Z. przeprowadził z wyżej wymienionym policjantem rozmowę na temat prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego i ewentualnego zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji oraz zasięgnął opinii Przewodniczącego NSZZ Policjantów KPP w Z. Zdaniem organu odwoławczego fakt pozostawania policjanta w zawieszeniu w czynnościach służbowych przez okres ponad 12 miesięcy, wiąże się bezpośrednio z prowadzonym przeciwko niemu postępowaniem karnym. Zaznaczyć należy również, że przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, stanowiący podstawę zwolnienia ze służby st. post. W. B., stanowi jedną z fakultatywnych podstaw zwolnienia policjant ze służby, a ustawa o Policji w żaden sposób nie reguluje jakimi przesłankami powinien kierować się przełożony w sprawach osobowych przy podejmowaniu decyzji oraz nie wskazuje okoliczności, które należy uwzględnić przy analizowaniu i ocenie sprawy. Zastosowanie przez właściwego przełożonego w sprawach osobowych przepisu art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji za każdym razem wymaga wnikliwego i wszechstronnego przeanalizowania sprawy z uwzględnieniem faktu, że zakończenie przeciwko policjantowi postępowania karnego prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu nie popełnienia przestępstwa lub brakiem ustawowych znamion czynu zabronionego stanowić będzie podstawę przywrócenia go do służby w Policji. Analiza ta powinna również odnosić się do aktualnego etapu prowadzonego przeciwko policjantowi postępowania karnego. Zdaniem organu II instancji w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego taka analiza i ocena sytuacji została przeprowadzona. Poza tym stwierdzić należy, że st. post. W. B. do czasu zwolnienia ze służby pozostawał zawieszony w czynnościach służbowych powyżej – wskazanego przepisem art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji – okresu 12 miesięcy, że nie ustały przesłanki zawieszenia go w czynnościach służbowych, a prowadzone przeciwko niemu postępowanie karne o przestępstwa umyślne ścigane z oskarżenia publicznego nadal jest w toku i termin jego zakończenia nie jest znany. W skardze na powyższą decyzję do sądu administracyjnego W. B. zarzucił: 1) rażące naruszenie prawa materialnego w postaci art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji polegające na zwolnieniu W. B. ze służby w Policji przez przyjęcie, że nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia w czynnościach służbowych przez okres ponad 12 m-cy w sytuacji, gdy W. B. był trzykrotnie uniewinniany przez Sąd Rejonowy w Z. w różnych składach, a przewlekłość postępowania sądowego w sprawie karnej nie powinna prowadzić do utraty pracy opartej na stosunku administracyjnym i wiążącej się z tym ochrony prawnej; 2) rażące naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. polegające na nieprawidłowym sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonej decyzji, co przejawiało się lakonicznym stwierdzeniem, ze przypadek W. B. poddano wnikliwej i wszechstronnej analizie z uwzględnieniem faktu, iż w sytuacji uniewinnienia ww. zaistnieje podstawa do przywrócenia W. B. do służby w Policji i nie stwierdzono takich przeszkód, co zdaniem skarżącego wiązało się z koniecznością oceny materiału dowodowego sprawy karnej będącej podstawą zawieszenia W. B. w czynnościach służbowych i poziomu prawdopodobieństwa uznania go winnym, co czyniłoby racjonalnym zastosowanie normy art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, a takich czynności procesowych Komendant Wojewódzki Policji nie przeprowadził, co oznacza, iż decyzja nie poddaje się kontroli. Stawiając powyższe zarzuty na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi W. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. i poprzedzającej jej decyzji - rozkazu personalnego KPP w Z. z dnia [...] r. W motywach skarżący podniósł m.in., że Komendant Wojewódzki Policji we W. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyjął, że przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, stanowi podstawę zwolnienia ze służby, a ustawa o Policji w żaden sposób nie reguluje, jakimi przesłankami powinien kierować się przełożony w sprawach osobowych przy podejmowaniu decyzji oraz nie wskazuje okoliczności, które należy uwzględnić przy analizowaniu i ocenie sprawy. Zastosowanie przez właściwego przełożonego w sprawach osobowych przepisu art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji za każdym razem wymaga wnikliwego i wszechstronnego przeanalizowania sprawy z uwzględnieniem faktu, że zakończenie przeciwko policjantowi postępowania karnego prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu nie popełnienia przestępstwa lub brakiem ustawowych znamion czynu zabronionego stanowić będzie podstawę przywrócenia go do służby w Policji. Analiza ta powinna odnosić się do aktualnego etapu prowadzonego przeciwko policjantowi postępowania karnego. Zdaniem organu II instancji w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego taka analiza i ocena sytuacji została przeprowadzona. Stanowisko takie rozmija się z treścią uzasadnienia rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w Z. W ww. rozkazie jest zapis: "od dnia wszczęcia przeciwko st. post. W. B. postępowania karnego przez Prokuraturę Okręgową w roku 2001, trzykrotnie przed Sądem I instancji zapadały wyroki uniewinniające, uchylane następnie przez Sąd II instancji, na skutek apelacji wnoszonych przez prokuratora". Autor rozkazu personalnego nie przeprowadził jakiejkolwiek analizy dowodowej i faktycznej sprawy karnej będącej podstawą zawieszenia W. B. w czynnościach służbowych. Nie dołączono trzech wyroków I instancji, trzech apelacji, dwóch wyroków sądów odwoławczych. Nie odniesiono się do stopnia prawdopodobieństwa oczyszczenia W. B. ze stawianych mu zarzutów. To właśnie zadanie było przesłanką użycia art. 41 ust. 2 pkt 9 cytowanej ustawy o Policji. Przepis ten ma charakter fakultatywny a nie obligatoryjny, co oznacza, iż poziom uznania administracyjnego wymaga znacznie szerszego i głębszego uzasadnienia. Powinności tej nie dopełnił Komendant Powiatowy Policji w Z. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia rozkazu personalnego(a błąd ten powielił w zaskarżonej decyzji Komendant Wojewódzki Policji we W. nie odnosząc się do meritum odwołania W. B., nie konwalidując wad orzeczenia I instancji i wskazując rzeczywistych, a nie formalnych podstaw użycia ar. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Należy przypomnieć, iż prawidłowość rozstrzygnięcia sprawy zależy od należytego wykonania przez organ dwóch podstawowych obowiązków. Pierwszy z nich dotyczy postępowania dowodowego i sprowadza się nie tylko do prawidłowego - zgodnego z przepisami postępowania - przeprowadzenia dowodów potrzebnych do ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Potrzeba przeprowadzenia takich dowodów zachodzi wtedy, gdy z już wykonanych dowodów wynika, że okoliczności, o których wyżej mowa, nie zostały w sposób wystarczający wyjaśnione. Drugi ze wspomnianych na wstępie podstawowych obowiązków sprowadza się do prawidłowej oceny całokształtu okoliczności ujawnionych w toku postępowania. Kierunek inicjatywy dowodowej Komendanta Powiatowego Policji w Z. oraz ustalenia faktyczne rozmijały się z przesłankami stosowania art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Komendant Powiatowy Policji w Z. w rozkazie personalnym stwierdził, iż przed podjęciem decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza w dniu 17.09.2007 r. przeprowadził ze st. post. W. B. rozmowę na temat wspomnianych zmian w ustawie o Policji, prowadzonego przeciwko wymienionemu postępowania karnego i ewentualnego zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Ponadto w dniu 27.09.2007 r. zasięgnął w powyższej sprawie opinii Przewodniczącego NSZZ Policjantów KPP w Z., który w pełni popierał stanowisko Komendanta Powiatowego Policji w Z. W celu uzyskania opinii wszystkich stron, zdaniem Komendanta Powiatowego Policji przeprowadzono rozmowę z bezpośrednim przełożonym funkcjonariusza. Zgodnie z jego uwagami przyjęto, iż kilkuletnie zawieszenie w czynnościach służbowych policjanta Sekcji Kryminalnej wpływa niekorzystnie na pracę całego zespołu. St. post. W. B. od kilku lat zajmuje etat, na którym mogliby być mianowani inni policjanci, chętni do pracy operacyjnej, stwarzając blokadę do ruchów kadrowych w samej Sekcji Kryminalnej, jak i przenoszenia do pionu kryminalnego funkcjonariuszy z innych wydziałów. Ponadto powrót funkcjonariusza do służby po kilkuletniej nieobecności nie daje gwarancji prawidłowego realizowania zadań i obowiązków. Oznacza to, iż zachowanie procesowe Komendanta Powiatowego Policji w Z. nijak się miało do nakazu weryfikacji czynności procesowych wprowadzonych decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] r. nr [...] uchylającego pierwotny rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w Z. z dnia [...] r. Powyższe niedopełnienie obowiązku i zaniechanie rzeczywistego, wnikliwego i wszechstronnego przeanalizowania sprawy W. B. w kontekście szans na uniewinnienie i kontynuowanie służby w Policji - pomimo, iż było celem postępowania odwoławczego zainicjowanego przez W. B. zostało powtórzone przez Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. i usankcjonowane zaskarżoną decyzją. W tym stanie rzeczy nie jest możliwa jakakolwiek kontrola formalna i merytoryczna obu orzeczeń (Komendanta Powiatowego Policji w Z. oraz Komendanta Wojewódzkiego Policji we W.), gdyż nie poddają się one kontroli z uwagi na wadliwość procesową (pierwotna) i materialnoprawną (wtórna wada). W dalszej części skargi opisano, jak – zdaniem skarżącego – przedstawiał się ciąg zdarzeń, który doprowadził do wszczęcia w sprawie postępowania karnego. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację. Stwierdzono, że w postępowaniu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i procesowego. Stanowiąca podstawę rozstrzygnięcia norma prawna nie nakazuje badania prawdopodobieństwa uznania skarżącego za niewinnego bądź winnego w postępowaniu karnym. Przedmiotem oceny mogło być tylko badanie, czy istniały podstawy faktyczne zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, tzn. czy upłynął okres ustalony w tym przepisie oraz czy ustały bądź trwają nadal przyczyny zawieszenia w czynnościach służbowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że Sąd administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji administracyjnej z obowiązującymi przepisami prawa na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania decyzji. Uchylenie decyzji administracyjnej przez Sąd następuje tylko w przypadku istotnych wad w postaci naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego mających wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...]r. o zwolnieniu st. post. W. B. ze służby w Policji. Podstawę materialnoprawną zawartego w niej rozstrzygnięcia stanowi art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji tj. Dz.U. Nr 43, poz. 277 ze zm.) w brzmieniu: policjanta można zwolnić ze służby min. w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Przepis ten wprowadzono ustawą z dnia 21 lipca 2006r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 158, poz. 1122). Zgodnie z treścią art. 6 tego aktu prawnego policjantowi pozostającemu w dniu wejścia w życie ustawy w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych, okres tego zawieszenia w zakresie skutków prawnych, o których mowa w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o liczy się od dnia wejścia w życie ustawy, tzn. od dnia 20 września 2006r. W wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 2 października 2008r., IV SA/Wr 164/08 przyjęto, że do zastosowania powołanego przepisu wymagane jest zatem spełnienie dwóch przesłanek: upływ 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych i nieustanie przyczyny będącej podstawą zawieszenia. Decyzja o zwolnieniu policjanta ze służby, w trybie przywołanego art. 41 ust. 2 pkt 9 cyt. ustawy oparta jest na zasadzie uznania administracyjnego ograniczonego ("może")...("jeżeli"). Organ administracyjny korzystając z tej konstrukcji prawnej zobowiązany jest do ustalenia okoliczności, które uznanie to ograniczają. W niniejszym przypadku chodzi o to czy upłynęło 12 miesięcy zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych i czy nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. W sprawie jest niesporne, że w dniu zwolnienia ze służby skarżący pozostawał zawieszony w czynnościach służbowych powyżej 12-to miesięcznego okresu wskazanego w przepisie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji (rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w Z. z dnia [...]r., nr [...] przedłużający okres zawieszenia w czynnościach służbowych z dniem 1 sierpnia 2004r. do czasu ukończenia postępowania karnego). W dniu podejmowania decyzji w sprawie nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia policjanta, albowiem zawieszenie nastąpiło w związku z nadal toczącym się postępowaniem karnym prowadzonym przeciwko skarżącemu przez Sąd Rejonowy w Z. Fakt ten zaakcentowano w rozkazie personalnym z dnia 30 lipca 2004r., w którym wyraźnie podkreślano, że zawieszenie skarżącego podyktowane dobrem służby stanowi konsekwencję prowadzenia przeciwko niemu postępowania karnego. W związku z powyższym powstaje pytanie, czy organ – poza wskazanymi wyżej przesłankami umożliwiającymi podjęcie fakultatywnej decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby – powinien dodatkowo rozważać wpływ innych okoliczności na podejmowane rozstrzygnięcie, w szczególności takich, jak badanie biegu postępowania karnego, prognozowanie jego efektu, prowadzenie analizy dowodowej i faktycznej sprawy karnej będącej podstawą zawieszenia itp. Zdaniem Sądu na pytanie to należy odpowiedzieć przecząco. Wynika to zarówno z przyczyn formalnych (w układzie warunkującym zwolnienie ze służby wskazanym w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji nie mieści się obowiązek badania takich okoliczności), jak i z przyczyn materialnych. Istnienie przyczyn materialnych zwolnienia ze służby powinno wynikać ze współzależności funkcji realizowanych przez przepisy ustawy o Policji. Przepisy te pełnią wobec zatrudnionych dwie podstawowe funkcje: ochronną i organizacyjną. Pierwsza polega na działaniu norm prawa policyjnego w sposób zabezpieczający interesy funkcjonariuszy (np. stabilizacja zatrudnienia, ochrona rodzicielstwa, prawo urlopowe, i in.). Funkcja organizacyjna polega natomiast na działaniu norm tej ustawy w sposób zabezpieczający należyte funkcjonowanie procesów pracy zespołowej. Realizują ją różne instytucje prawne służące bezpośrednio interesowi podmiotu zatrudniającego, jako organizatora procesu pracy. Jednym ze składników wspomnianej funkcji jest norma prawna dopuszczająca możliwość zwolnienia policjanta ze służby w wypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Należy zauważyć, że wspomniana norma pełni zarówno funkcję ochronną (chroni trwałość zatrudnienia policjanta przez okres 12 miesięcy od zawieszenia w czynnościach służbowych), jak i funkcję organizacyjną. Celem wprowadzenia tego unormowania była mianowicie w dalszej perspektywie ochrona interesu służbodawcy, zagrożonego faktem długotrwałej nieobecności funkcjonariusza spowodowanej zawieszeniem w obowiązkach, jeżeli powoduje ona dezorganizację pracy (podobne funkcje pełni też przepis art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy dopuszczający możliwość zwolnienia funkcjonariusza w razie upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby). W analizowanej sytuacji ustawodawca uznał, że dalsze preferowanie funkcji ochronnej – mimo przedłużającej się nieobecności w pracy (służbie) - mogłoby odbywać się kosztem funkcji organizacyjnej zabezpieczającej należyte funkcjonowanie procesów służby. Wskazany przepis obie funkcje należycie wyważa, pozostawiając uznaniu organu decyzję co do dalszego stabilizowania zatrudnienia policjanta. W analizowanej sytuacji organy policyjne podejmując decyzję o zwolnieniu funkcjonariusza wprost wykazały, na czym polega dezorganizacja pracy spowodowana długotrwałym zawieszeniem skarżącego w obowiązkach służbowych. Podkreślono, że powyższy stan wpływa niekorzystnie na pracę całego zespołu, gdyż blokuje etat, na który mogliby być mianowani inni policjanci oraz blokuje ruchy kadrowe w Sekcji Kryminalnej i między sekcjami. Odwołując się do bliskiej analogii z zakresu stosunku pracy można odpowiednio przyjąć, że długotrwała nieobecność policjanta spowodowana zawieszeniem w służbie, wymagająca z istoty rzeczy podejmowania przez służbodawcę działań natury organizacyjnej, np. wyznaczenia zastępstw, pociągająca za sobą wydatki na zatrudnienie funkcjonariuszy w godzinach nadliczbowych, utrudniająca racjonalne gospodarowanie kadrami itp. jest materialnie uzasadnioną przyczyną zwolnienia ze służby, chociażby była potencjalnie niezawiniona przez funkcjonariusza i jest formalnie usprawiedliwiona /por. np. wyrok SN z dnia 4 grudnia 1997r., I PKN 422/97, OSN 1998, nr 20, poz. 600/. Z powyższego wynika, że nie było obowiązkiem administracji policyjnej ani badanie biegu postępowania w tej sprawie, toczącego się przed sądem karnym, ani prognozowanie jego efektu, czy bieżące sprawdzenie istnienia podstaw zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych, zwłaszcza w toku postępowania wyjaśniającego, zakończonego zaskarżoną decyzją, jak również opiniowanie zamiaru zwolnienia ze związkiem zawodowym policjantów, czy podejmowanie innych, nie determinowanych prawem, czynności w sprawie. Powyższy wywód należy uzupełnić stwierdzeniem, iż decyzja ta nie kształtuje ostatecznie sytuacji prawnej skarżącego skoro przepis art. 42 ust. 1 pkt 7 ustawy o Policji przewiduje możliwość przywrócenia funkcjonariusza do służby na równorzędne stanowisko w sytuacji w tym przepisie określonej. Wbrew zarzutowi skargi należy zauważyć, że rozpatrując odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy w związku z uchyleniem poprzedniej decyzji I instancji o zwolnieniu ze służby, to organ odwoławczy ostatecznie ocenia, czy pierwsza instancja wykonała zalecenia zawarte w decyzji kasacyjnej, dając temu wyraz w treści kolejnej decyzji odwoławczej. W konsekwencji, skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło