IV SA/Wr 30/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.) Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska Protokolant Anna Rudzińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 18 maja 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku oddala skargę. Decyzją Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 3 i ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008 r., nr 69, poz. 415 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpoznaniu odwołania J. K. od decyzji Starosty D. z dnia [...], nr [...] w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem 21 października 2011 r. – utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach uzasadnienia tego rozstrzygnięcia podano, że J. K. w dniu 14 kwietnia 2011 r. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w D. jako osoba bezrobotna. Decyzją Starosty Powiatu D. z dnia [...] uzyskał status osoby bezrobotnej od dnia rejestracji. Tą samą decyzją przyznano skarżącemu prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 22 kwietnia 2011 r. Odwołujący został m.in. pouczony o obowiązku: - zgłaszania się w urzędzie pracy w terminach wyznaczonych, - powiadamiania w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa, - zgłaszania sytuacji pozostawania w braku gotowości do podjęcia zatrudnienia oraz o skutkach wynikających z niedopełnienia tych czynności. Termin wizyty w celu uzyskania pomocy z form aktywizujących przewidzianych w ustawie, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy został wyznaczony na dzień 21 października 2011 r., co bezrobotny przyjął do wiadomości składając swój podpis na karcie rejestracyjnej. Odwołujący nie stawił się w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Starosta D. decyzją z dnia [...] pozbawił stronę statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku od dnia niestawiennictwa. Od tej decyzji J. K. złożył odwołanie wnosząc o przywrócenie statusu osoby bezrobotnej. Podał, że pomylił daty w związku z planem działania. Wizyta na 21 października br. była poza planem. Bezrobotny podał, że jest osobą chorą i samotną. Utrata statusu bezrobotnego pozbawi jego możliwości leczenia. Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie zważył, co następuje: W myśl art. 33 ust. 3 ww. ustawy bezrobotni mają obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie stawiła się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw, tj. 120 dni w przypadku pierwszego niestawiennictwa, 180 dni w przypadku drugiego niestawiennictwa, 270 dni w przypadku trzeciego i każdego kolejnego. Aby zatem bezrobotny nie został pozbawiony statusu z powodu niestawiennictwa w wyznaczonym terminie musi spełnić łącznie dwa wymogi: - bezrobotny musi usprawiedliwić niestawiennictwo w wyznaczonym przez PUP terminie przez wskazanie uzasadnionej przyczyny, - usprawiedliwienie takie winno nastąpić do 7 dni od wyznaczonego terminu. Wskazać należy, że niezgłoszenie się w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie mogą uzasadniać jedynie przyczyny, które nie są zawinione przez bezrobotnego i o których poinformuje urząd pracy w ustawowym terminie. Pomylenie daty stawiennictwa do takich przyczyn nie należy. W sprawie poza sporem jest, że termin wizyty w pośrednictwie pracy został wyznaczony na dzień 21 października 2011 r., co bezrobotny przyjął do wiadomości potwierdzając to swoim podpisem w karcie rejestracyjnej bezrobotnego części D. W tym dniu J. K. nie stawił się w Powiatowym Urzędzie Pracy w D., ani w ciągu kolejnych 7 dni nie powiadomił o uzasadnionej przyczynie swojego niestawiennictwa. Swoim zachowaniem wypełnił dyspozycję art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wyznaczane przez PUP terminy stawiennictwa w określonym celu są obowiązkowe i ich niedotrzymanie skutkuje utratą statusu osoby bezrobotnego. Wyjaśnienia strony podane w odwołaniu nie mogą prowadzić do uchylenia, czy też zmiany zaskarżonej decyzji i przywrócenia statusu osoby bezrobotnej. Zainteresowany może ponownie zarejestrować się w powiatowym urzędzie pracy po upływie 120 dni od dnia niestawienia się. Jednocześnie wyjaśniono, że kwestia utraty prawa do świadczeń opieki zdrowotnej przez stronę może być rozwiązana zgodnie z art. 2 i art. 54 ustawy z dnia 27.08.2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2004r. Nr 210, poz. 2135), gdzie dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej jest decyzja wójta (burmistrza) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, wydana na wniosek świadczeniobiorcy, po spełnieniu określonych w ww. ustawie warunków, przysługująca przez okres 30 dni (...). W tej sprawie zainteresowany powinien zgłosić się do MOPS-u. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję J. K. podniósł te same argumenty, które przytoczył w postępowaniu odwoławczym. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, powtarzając swoją wcześniejszą argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153. poz. 1269, ze zm.) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia zaskarżonego w przedmiotowej sprawie jest art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy, zgodnie z którym starosta pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie stawiła się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw. W przypadku pierwszej odmowy pozbawienie statusu następuje za okres 120 dni od dnia odmowy. W niniejszej sprawie w świetle znajdujących się w aktach sprawy dowodów nie może budzić żadnych wątpliwości to, że skarżący miał wyznaczony termin stawiennictwa w PUP w dniu 21 października 2011 r., co potwierdził własnoręcznym podpisem (karta rejestracyjna osoby bezrobotnej, część D). Do akt sprawy dołączono także raport na temat indywidualnego planu działania z dnia 14 października 2011 r., w którym pod datą 21 października 2011 r. widnieje nałożone na skarżącego działanie – wizyta w PUP. Na dokumencie istnieje podpis skarżącego, który ponadto na rozprawie oświadczył, że dokument ten otrzymał, lecz go nie przeczytał. Skarżący nie stawił się w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dniu o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. W odwołaniu, jak i w skardze podał, że pomylił daty w związku z planem działania. Wizyta na 21 października 2011 r. była poza planem. Ponadto podał, że jest osobą chorą i samotną. Utrata statusu bezrobotnego pozbawi go możliwości leczenia. Ustalenia dokonane przez organ są, wbrew twierdzeniom skarżącego prawidłowe i stanowiły podstawę do wydania decyzji w oparciu o art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wskazać należy, a to w związku z zarzutem zgłoszonym na rozprawie przed Sądem, że nie została wyjaśniona okoliczność, czy skarżący nie został wprowadzony w błąd co do daty stawiennictwa, że zarzut ten w świetle dowodu w postaci opisanej wyżej karty rejestracyjnej bezrobotnego oraz raportu dotyczącego indywidualnego planu działania bezrobotnego jest bezpodstawny, skoro skarżący złożył własnoręczny podpis pod datą "21.X.2011 r.", jako wyznaczoną datą stawienia się. Podstawowym elementem definicji bezrobotnego jest gotowość do podjęcia zatrudnienia, co oznacza, że bezrobotny musi być pod tym względem w pełni dyspozycyjny. W celu weryfikacji tej dyspozycyjności nałożono na bezrobotnego obowiązek zgłaszania się do właściwego urzędu pracy. Potwierdzenie gotowości do podjęcia pracy oraz uzyskanie informacji o możliwości zatrudnienia i szkolenia następuje nie w terminach dogodnych i ustalonych przez samego bezrobotnego, ale wyznaczonych przez organ zatrudnienia, co wprost wynika z art. 33 ust. 3 ustawy. Niedopełnienie tego obowiązku rodzi skutki przewidziane w art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy. Przepis ten określa dwa warunki, które musza być spełnione łącznie, aby nie doszło do pozbawienia statusu bezrobotnego: bezrobotny musi usprawiedliwić niestawiennictwo w wyznaczonym przez urząd pracy terminie przez wskazanie uzasadnionej przyczyny i takie usprawiedliwienie winno nastąpić w ciągu 7 dni od wyznaczonego terminu zgłoszenia się w urzędzie pracy. Ignorowanie tych dyscyplinujących wymogów naraża bezrobotnego na obligatoryjne sankcje. Brzmienie powołanego przepisu jest bowiem kategoryczne i nie nasuwa wątpliwości, że w przypadku niespełnienia przewidzianych w nim przesłanek organ ma obowiązek podjąć decyzję o pozbawieniu statusu bezrobotnego. Skarżący nie spełnił warunku w postaci wskazania w okresie do 7 dni powodów niestawiennictwa w wyznaczonym terminie, jak również nie podał uzasadnionej przyczyny tego niestawiennictwa. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 października 2010 r., I OSK 942/10 (Lex nr 745385), możliwość usprawiedliwienia niestawiennictwa ustawodawca jednoznacznie łączy bowiem z obowiązkiem wykazania uzasadnionej przyczyny nie zgłoszenia się do organu zatrudnienia (...). Zwrot "uzasadniona przyczyna" jest pojęciem niedookreślonym, którego ostateczną treść musi ustalić organ stosujący prawo w oparciu o konkretny stan faktyczny danej sprawy. Należy jednak mieć na uwadze, że w orzecznictwie od dawna przyjmuje się, że uzasadnione przyczyny to okoliczności natury obiektywnej, niezależne od woli bezrobotnego, a więc przeszkody, na które bezrobotny nie miał wpływu, na przykład nagła choroba, brak możliwości dojazdu z powodu przerw w komunikacji lub inne nagłe zdarzenie typu pożar, powódź. Za uzasadnione przyczyny nie uznaje się natomiast okoliczności powstałych tylko na skutek lekkomyślności czy niedbalstwa zainteresowanego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lutego 2009 r. I OSK 508/08). Do stanu hipotetycznego zapisanego w przepisie art. 33 pkt 4 powołanej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy należy zaliczyć zdarzenia nagłe, których bezrobotny nie mógł przewidzieć. Do takich okoliczności nie można zaliczyć długotrwałej choroby, bo nie jest to zdarzenie nagłe. Z kolei w sprawie I OSK 508/08, (wyrok NSA z dnia 25 lutego 2009 r. Lex nr 522499) wskazano, że takie okoliczności jak zapomnienie, czy pomylenie terminu nie mogą stanowić uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa w urzędzie pracy celem potwierdzenia w wyznaczonym terminie gotowości do podjęcia. Mając to wszystko na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze. zm.) orzekł, jak w sentencji.