IV SA/Wr 302/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), Protokolant Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 13 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi D. N. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz adwokata B. S.-U. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym. Prezydent W. decyzją z dnia [...] na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 ze zm.) – dalej k.p.a. oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.) – dalej ustawa po rozpatrzeniu na wniosek B. D. sprawy o wymeldowanie D. N. z dotychczasowego miejsca pobytu stałego – orzekł o wymeldowaniu D. N. z pobytu stałego w lokalu przy ul. W. we W. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że rozpoznając wniosek B. D. o wymeldowanie ustalił, że wyrokiem Sądu Rejonowego dla W. z dnia 27 maja 2010 r., sygn. akt I C 267/09 nakazano aby D. N. opróżnił i opuścił lokal mieszkalny położony przy ul. W. we W. i wydał go B. D. W oparciu o w/w tytuł wykonawczy Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w W. w dniu 30 października 2010 r. dokonał eksmisji odwołującego się i lokal w stanie wolnym oddał wierzycielowi co potwierdza protokół komorniczy KM 1172/10 z dnia 30 października 2010 r. W tej sytuacji organ zważył, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych osoba która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Niedopełnienie tego obowiązku stanowi wykroczenie z art. 147 § 1 k.w. a nadto stwarza stan tzw. fikcji meldunkowej tj. niezgodności stanu faktycznego z zapisami ewidencji ludności. Likwidacji takich stanów służy art. 15 ust. 2 ustawy nakazujący organowi gminy wydać na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie o wymeldowanie osoby która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i niedopełniła obowiązku wymeldowania się. Niewątpliwie z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie albowiem D. N. w drodze eksmisji opuścił ten lokal i nie wymeldował się z pobytu stałego. Odwołanie od powyższej decyzji złożył D. N. Zarzucił, że stan faktyczny sprawy jest inny niż ustalił organ i nie ma podstaw do zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Podał, że w spornym lokalu mieszka 26 lat. Dnia 22 września 2010 r. był zatrzymany a później aresztowany. Odwołujący się stwierdził, że "oczywistym staje się fakt niedopełnienia obowiązku meldunkowego z przyczyn ode mnie niezależnych". Podał, że w lokalu mieszka jego żona z córką, niezgodne z prawem jest zatem twierdzenie, że komornik przeprowadzał eksmisję i wydał w stanie wolnym lokal wierzycielowi. Nadal w mieszkaniu znajduje się sprzęt i wyposażenie jego i jego małżonki. Ponadto w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 147 § 1 k.w. albowiem do chwili aresztowania mieszkał w tym lokalu z rodziną, nadal jest tam zameldowany; nie ma też możliwości nabycia lub wynajęcia innego mieszkania z uwagi na trudną sytuację rodzinno-finansową i fakt aresztowania. W związku z powyższym wniósł "o oddalenie" decyzji, lub też o wskazanie lokalu socjalnego, w którym miałby obowiązek dokonać meldunku. Wojewoda [...] po rozpoznaniu powyższego odwołania na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych – decyzję z dnia 15 marca 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie podał, że z wnioskiem o wymeldowanie skarżącego wystąpiła jego matka, która jest właścicielką lokalu. Wniosek uzasadniła tym, że została dokonana eksmisja zainteresowanego na podstawie prawomocnego wyroku sądu. Do wniosku dołączyła ksero wyroku sądu, sygn. akt I C 267/09 z dnia 27 maja 2010 r. oraz protokół wykonania eksmisji skarżącego. Przedstawił również treść rozstrzygnięcia organu I instancji. Rozpoznając zaś sprawę powołał treść art. 6 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i stwierdził że skoro zgodnie z tym przepisem, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania to należy przyjąć, iż miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce w którym ta osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe. Gdy osoba opuszcza miejsce swojego zameldowania na pobyt stały bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania – zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy. Organ stwierdził, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, iż przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona gdy opuszczenie ma charakter trwały i dobrowolny. Wykonanie wyroku orzekającego eksmisję jest opuszczeniem miejsca zameldowania w rozumieniu powołanego art. 15 ust. 2 ustawy. Skuteczne wykonanie wyroku eksmisyjnego stanowiło podstawę do orzeczenia o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego. Organ wskazał, że Sąd Rejonowy dla W. we W. Wydział I Cywilny wydał w dniu 27 maja 2010 r. wyrok, sygn. akt I C 267/09, w którym nakazał między innymi skarżącemu opuszczenie, opróżnienie i wydanie wnioskodawczyni lokalu mieszkalnego położonego we W., przy ul. W. Wyrok ten stał się prawomocny i wykonalny od dnia 15 lipca 2010 r. a w dniu 30 października 2010 r. komornik przy Sądzie Rejonowym w W. dokonał eksmisji skarżącego z przedmiotowego lokalu, w obecności Jego żony, która podpisała protokół eksmisji bez zastrzeżeń. Dodatkowo też zauważono, że zgodnie z art. 9 ust. 2 b ustawy zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym, ponadto w kompetencjach organu nie leży rozstrzyganie o przydziale mieszkań. Stwierdził także, że wprawdzie strony nie zostały zawiadomione o przysługującym im prawie wynikającym z art. 10 § 1 k.p.a., ale w świetle przedstawionych okoliczności powyższe naruszenie nie wpływa na ustalenia faktyczne w przedmiotowej sprawie. Skargę na powyższą decyzję wniósł D. N. Przywołał w niej wszystkie argumenty, które zwarł w odwołaniu, ponadto zakwestionował użyte w uzasadnieniu w stosunku do niego sformułowanie "dłużnik"; "skuteczna eksmisja". Podniósł, że nigdy nie był dłużnikiem, ani wobec właściciela ani spółdzielni. Odnośnie skutecznej eksmisji to zawiadamia, że nic mu o tym nie wiadomo, że taka miała miejsce, nie otrzymał takiego protokołu z eksmisji, zaprzecza też stwierdzeniom, że Jego żona podpisała bez zastrzeżeń protokół eksmisji. Ma prawo domniemywać, że podpis żony został sfałszowany. Odnośnie dobrowolnego opuszczenia lokalu, ponownie podał, że jest tam zameldowany od 1984 r., realizował tam funkcje życiowe. Jest w nim zameldowana żona i córka. Twierdzi, że jego matka do dnia zawarcia związku małżeńskiego nie interesowała się lokalem – w tej chwili chce go sprzedać i dlatego podejmuje wszelkie działania aby pozbyć się jego rodziny z lokalu. Dnia 22 września 2010 r. został aresztowany i w związku z tym nie było mowy o dobrowolnym opuszczeniu lokalu jak w uzasadnieniu stwierdził wojewoda. Stwierdził, że uniemożliwiono mu wypowiedzenie się w sprawie, choć takie prawo przysługuje mu na podstawie art. 10 k.p.a. Dodał również, że brak zameldowania przynosi dla jego osoby wymierne szkody. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a uzasadniając swój wniosek przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego. Kontrola nie jest dokonywana z punktu widzenia słuszności. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonana we wskazanym zakresie ocena daje podstawę do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie zawiera istotnych uchybień, które uzasadniałyby jej uchylenie (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Materialnoprawną podstawą do rozpoznania skargi jest ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodów osobistych (Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.), w szczególności art. 15 tej ustawy. § 1 tego przepisu brzmi: "organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się". Wynika z niego, że przesłanką do wymeldowania osoby jest fakt opuszczenia przez nią miejsca pobytu stałego lub czasowego, trwający ponad 3 miesiące. Na tle omawianego art. 15 ustawy judykatura opracowała jednolity pogląd, według którego opuszczenie, o którym mówi ten przepis musi mieć charakter dobrowolny i trwały (wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2003 r., sygn. akt V SA 2323/02. Zebrany materiał dowodowy, który dał podstawę do orzeczenia o wymeldowaniu skarżącego sprowadza się do dwóch faktów. Pierwszy to wyrok Sądu Rejonowego dla W. we W. Wydział I Cywilny z dnia 27 maja 2010 r., sygn. akt IC 267/09 w którym nakazano odwołującemu się opróżnienie, opuszczenie i wydanie wnioskodawczyni lokalu mieszkalnego położonego we W. przy ul. W. Wyrok ten stał się prawomocny i wykonalny od dnia 15 lipca 2010 r. Drugi to ten, że w dniu 30 października 2010 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w W. dokonał eksmisji skarżącego. Protokół sporządzony na tę okoliczność podpisała żona skarżącego. Na potwierdzenie obu faktów zostały złożone dokumenty w postaci kserokopii opisanego wyżej wyroku oraz protokołu. W wyroku z dnia 11 marca 2008 r. w sprawie sygn. akt III SA Kr 893/07 (Lex 488536) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie sformułował następującą tezę: Eksmisja wprowadzająca w życie prawomocny wyrok sądu cywilnego jest na gruncie art. 15 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych całkowicie zrównana z dobrowolnym i trwałym opuszczeniem lokalu przez stronę eksmitowaną i wymeldowaną. Sąd orzekający podziela powyższe stanowisko, które zresztą znajduje akceptację w judykaturze – a tym samym stwierdza, że zaistniały przesłanki określone w art. 15 ust. 1 ustawy uzasadniające wymeldowanie skarżącego. Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że nie ma dla skuteczności egzekucji znaczenia fakt, że skarżący w tym czasie przebywał w Zakładzie Karnym. Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu, który poddał by w wątpliwość istnienie protokołu i usunięcia jego rzeczy osobistych z mieszkania jak również – co należy zauważyć na marginesie, faktu, że protokół z eksmisji podpisała jego żona. W okolicznościach sprawy – wydania wyroku eksmisyjnego – nie mają znaczenia podniesione przez skarżącego fakty, że zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu od ponad 20 lat, że mieszka w nim żona i córka, oraz że czynił nakłady na lokal. Jak również i to, że nie ma możliwości finansowych na zakup lub wynajem innego lokalu. Jak stwierdzono wyżej podstawę do wymeldowania stanowiły wskazane wyżej fakty potwierdzone dokumentami. Skarżący nie twierdził, że nie miał wiedzy o istnieniu wyroku eksmisyjnego. Organy nie przeprowadziły innych dowodów. W tych okolicznościach zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. nie może być potraktowany jako uchybienie istotne. Stwierdzenie takie można zaprezentować wobec oczywistości i jednoznaczności zebranych dowodów w sprawie. Mając zatem powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak wyżej.