IV SA/Wr 302/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski po rozpoznaniu w dniu 8 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. H. o wyłączenie sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego w sprawie ze skargi K. H. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...]r. sygn. akt IV SAB/Wr [...] postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego. K. H. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na niewykonanie wyroku tego Sądu z dnia z dnia 14 stycznia 2014 r. sygn. akt IV SAB/Wr 193/13. Pismem z dnia 23 czerwca 2014 r. skarżąca wniosła o wyłączenie sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego , z tym uzasadnieniem , że w Sądzie Okręgowym we Wrocławiu orzeka sędzia Anna Kuczyńska, zaś Prezesem Sądu Rejonowego Wrocław – Śródmieście jest sędzia R.K.. Zdaniem skarżącej, skoro wymienieni sędziowie podlegają Prezesowi Sądu Okręgowego we Wrocławiu, to sędzia T.K. winien być wyłączony od rozpoznawania niniejszej sprawy. Według skarżącej ewentualne powiązania rodzinne sędziów podległych Prezesowi Sądu Okręgowego we Wrocławiu z sędziami orzekającymi w niniejszej sprawie, wywołują wątpliwości co do bezstronności sędziego. Dodatkowo w piśmie z dnia 4 sierpnia 2014 r. skarżąca podniosła ,że sędzia T.K. nie może być bezstronny ze względu na powiązania rodzinne z sędziami: A.K. i R.K.. Sędzia T.K. złożył oświadczenie, zgodnie z którym w niniejszej sprawie nie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, w szczególności nie występują żadne powiązania rodzinne, prawne i faktyczne między sędzią , a wskazanymi w piśmie z dnia 4 sierpnia 2014 r. sędziami sądu powszechnego. Jednocześnie sędzia oświadczył, że nie występują w sprawie żadne okoliczności określone w art. 18 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ani inne tego rodzaju, które dawałyby podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznania niniejszej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 2 p.p.s.a.). Również Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (art. 18 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z przepisem z art. 19 p.p.s.a. niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 p.p.s.a). W myśl art. 21 p.p.s.a. sędzia powinien zawiadomić sąd o zachodzącej podstawie swojego wyłączenia i wstrzymać się od udziału w sprawie. O wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd administracyjny, w którym sprawa się toczy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym, po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy (art. 22 § 1 i 2). Z przytoczonych przepisów wynika zatem ,że wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.), bądź też na wniosek strony lub żądanie sędziego (art. 19 p.p.s.a.). W pierwszym ze wskazanych przypadków przyczyny wyłączenia sędziego zostały enumeratywnie wymienione, a zatem tworzą one katalog zamknięty, co wyłącza możliwość stosowania wykładni rozszerzającej. Natomiast na wniosek strony (bądź na żądanie sędziego) sąd wyłącza sędziego, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie. Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Przy czym stosownie do treści art. 20 p.p.s.a., to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z treścią art. 22 § 2 p.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Wskazać należy, że w obydwu przypadkach celem przyjętych regulacji jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 20 lipca 2004 r., SK 19/02, OTK-A z 2004 r., nr 7, poz. 67). Analizując pod takim kątem przedmiotowy wniosek Sąd uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Wnioskodawczyni nie podała bowiem żadnych okoliczności faktycznych uzasadniających wyłączenie wskazanego sędziego od rozpoznawania niniejszej sprawy. Przywołane przez nią okoliczności wynikają wyłącznie z subiektywnego przeświadczenia strony o istnieniu takich okoliczności. Nie zostały jednak uprawdopodobnione przez wnioskodawczynię i tym samym nie mogą stanowić wystarczającej przesłanki do zastosowania art. 19 p.p.s.a. Nie można bowiem kwestionować obiektywizmu sędziego, bez przywołania faktycznych podstaw, które w sposób uzasadniający wskazywałyby na utratę zaufania co do bezstronności sędziego. Przywołane przez wnioskodawczynię podstawy wyłączenia nie stanowią również okoliczności obligujących Sąd do ich wyłączenia z mocy prawa. Podnieść należy, że z oświadczenia złożonego przez sędziego objętego wnioskiem o wyłączenie wynika, iż nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby uzasadniać jego wyłączenie na podstawie art. 18 i 19 p.p.s.a. Skarżąca natomiast nie wykazała w żaden sposób, że istnieje prawdopodobieństwo wystąpienia takich okoliczności, zaś autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 25 sierpnia 1971 r., I CZ 212/71, publ. OSNC 1972/3/55). O wyłączeniu sędziego nie może bowiem decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości, a także zbieżność nazwisk sędziego i pracowników organu administracji. Tego rodzaju okoliczności, jako niepoparte żadnymi dowodami uprawdopodabniającymi istnienie uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego, nie mogą stanowić podstawy do zastosowania instytucji wyłączenia sędziego (zob. postanowienie NSA z dnia 20 sierpnia 2014 r., I OZ 679/14, publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wobec zatem braku oczywistych faktycznych i prawnych przesłanek wyłączenia sędziego, na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.