IV SA/Wr 312/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg /sprawozdawca/, Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Asesor WSA Ewa Kamieniecka, Protokolant Anna Rudzińska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 18 lipca 2006r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego uchyla decyzję I i II instancji Przedmiotem skargi A. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest decyzja Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] . Została ona oparta na podstawie art. 146 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /Dz.U. z 2004r. Nr 99, poz. 1001 ze zm./ oraz art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych /Dz.U. Nr 120, poz. 1252/ w zw. z art. 37 j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. z 2001r. Nr 6, poz. 56 ze zm./. Decyzja ta utrzymała w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] r. Nr [...] odmawiającą przyznania skarżącemu prawa do zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, zgodnie z art. 37 j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2001r., iż zasiłek przedemerytalny przysługiwał osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, z tym że, w myśl art. 37 l ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, prawo do zasiłku przedemerytalnego przysługuje osobie, która w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy lub w okresie pobierania zasiłku posiadała lub spełniała warunki do jego nabycia. Do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego zaliczało się okres aktualnie pobieranego zasiłku. Ustalono, że łączny okres uprawniający skarżącego do zasiłku wynosi [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni. Spór w sprawie dotyczy długości okresu wykonywania przez skarżącego pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Skarżący świadectwami pracy udowodnił, że posiada okres wykonywania pracy w warunkach szczególnych wynoszący [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni. Skarżącemu nie można zaliczyć do tego okresu zatrudnienia w Przedsiębiorstwie "A" od [...] r. do [...] r. w charakterze murarza, jak również okresu zatrudnienia w Zakładach "B" w W. od [...] r. do [...] r. na stanowisku bielarza przędzy, ponieważ prace na tych stanowiskach nie zostały zaliczone na podstawie obowiązującego w tym czasie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 1956r. w sprawie zaliczania pracowników do kategorii /Dz.U. z 1956r. Nr 39, poz. 176 ze zm./ do I kategorii zatrudnienia. Okres pracy od [...] r. do [...] r. w Przedsiębiorstwie "A" nie może zostać zaliczony skarżącemu do okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, ponieważ w okresie od [...] r. do [...] r. skarżący wykonywał pracę w charakterze robotnika budowlanego zajmującego się pracami drogowymi, a na podstawie obowiązujących w czasie tego zatrudnienia : cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 1956r., a następnie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 1979r. w sprawie I kategorii zatrudnienia /Dz.U. z 1979r. Nr 13, poz. 86 ze zm./, w wykazach będących załącznikami do tych rozporządzeń dot. budownictwa nie wymieniono w ogóle prac drogowych, które skarżący wykonywał, zatem prace drogowe wykonywane przez niego w tym czasie nie zostały zaliczone w budownictwie do I kategorii zatrudnienia, tak więc powyższy okres na stanowisku robotnika budowlanego nie podlega zaliczeniu do okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych. Natomiast z okresu zatrudnienia w Przedsiębiorstwie "A" w charakterze murarza, tj. od [...] r. do [...] r. do okresu pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze można zaliczyć skarżącemu na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze /Dz.U. Nr 8, poz. 43/, tylko część z tego okresu zatrudnienia, to jest od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia, od [...] r. do [...] r., tj. [...] lat i [...] miesiące jako okres pracy w szczególnych warunkach, ponieważ w rozporządzeniu tym, w wykazie C, w dziale III w pkt 1 wymieniono stanowisko pracy określone w taryfikatorze kwalifikacyjnym robotników budowlanych. W związku z tym, że taryfikatora tego brak w Archiwum Akt Nowych w Warszawie posiłkowano się przepisami zarządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 26 sierpnia 1988r. /Nr 11, poz. 5/, które w zał. nr 1 zawiera wykaz stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, uprawniające do wzrostu emerytury, wymienione w dziale III wykazu C, stanowiącego zał. do cytowanego rozporządzenia RM z dnia 7 lutego 1983r. Wymieniono w nim stanowisko murarza-tynkarza. Oznacza to, że praca wykonywana przez skarżącego na tym stanowisku była pracą wykonywaną w szczególnym charakterze. Ponieważ ze świadectwa pracy w Przedsiębiorstwie "A" jak i z zeznań skarżącego oraz Z. D. wynika, że w okresie zatrudnienia od [...] r. do [...] r. skarżący wykonywał prace murarza i prace te wykonywał stale i w pełnym wymiarze, okres zatrudnienia w "A" od [...] r. do [...] r., [...] lat i [...] miesiące, zaliczono do okresów pracy w warunkach szczególnych. Od tego okresu należało odliczyć okres pracy na budowie eksportowej w I. , a w zasadzie okres urlopu bezpłatnego, jaki został skarżącemu w tym celu udzielony w "A" w W. od [...] r. do [...] r. Okres ten wówczas wyniesie [...] lata [...] miesięcy i [...] dni. W świadectwach pracy z Zakładu "C" R. B. podano, że skarżący był zatrudniony w okresie od [...] r. do [...] r. w charakterze murarza w pełnym wymiarze czasu pracy oraz z Zakładu "D" S. P. podano, że był zatrudniony od [...] r. [...] r. również na stanowisku murarza w pełnym wymianie czasu pracy, to powyższych okresów zatrudnienia nie można uznać za prace w szczególnym charakterze, mimo że był zatrudniony w charakterze murarza i stanowisko murarza-tynkarza jest wymienione w wykazie prac uznanych za pracę w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze stanowiącym załącznik do cytowanego rozporządzenia RM z dnia 7 lutego 1983r. ponieważ z oświadczenia skarżącego złożonego dnia [...] r. wynika, że w powyższych zakładach oprócz prac murarsko-tynkarskich wykonywał inne prace, jak np. malarskie, posadzkarskie i inne nie związane z pracami murarskimi. Zatem prace murarsko-tynkarskie w obu zakładach skarżący nie wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy, co jest wymagane do uznania prac wymienionych w wykazach rozporządzenia. W tej sytuacji okres pracy wykonywanej przez skarżącego w szczególnych warunkach wynosi [...] lat [...] miesiące i [...] dni i nie przekracza 15 lat. Skarżący nie spełnił zatem warunków przewidzianych do przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. W skardze A. B. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie mu prawa do zasiłku przedemerytalnego. Podniósł, iż wykonywana przez niego praca w zawodzie murarza odbywała się w szczególnych warunkach, "problem polega na tym, że nie posiada i nie może uzyskać już żadnych zaświadczeń poświadczających pracę w takich warunkach ponieważ zakłady te już nie istnieją. Jedynym zaświadczeniem są świadectwa pracy z tych zakładów, na których jest poświadczone, że pracował jako murarz." W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie z powodów przedstawionych w uzasadnieniu decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W aktach sprawy znajdują się świadectwa pracy wystawione przez Zakład "C" R. B. , zatrudniającego skarżącego od [...] r. do [...] r. a także Zakład "D" S. P. , zatrudniającej skarżącego od [...] r. do [...] r. Pierwsze z tych świadectw zostało wystawione w dniu [...] r. drugie - [...] r. Obydwa natomiast stwierdzają, że skarżący był zatrudniony w tych zakładach w charakterze murarza. Dla organów administracyjnych nie jest okolicznością sporną, że zatrudnienie w charakterze murarza-tynkarza jest zatrudnieniem o szczególnym charakterze. W wyroku z dnia 7 lipca 1999r. Sąd Najwyższy wyraził przy tym pogląd, że do okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze mogą być wliczone także okresy zatrudnienia u prywatnych pracodawców /sygn. III RN 25/99; OSP 2002/4/48/. Wątpliwości z tego punktu widzenia nasunęły się w związku z pisemnym oświadczeniem skarżącego z dnia [...] r. Mimo, że na samym jego wstępie A. B. stwierdził, że pracował "w swoim zawodzie murarz tynkarz" to czynności jakie następnie wymienił wzbudziły wątpliwości czy "prace murarsko-tynkarskie w obu zakładach skarżący wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy, co jest wymagane do uznania prac wymienionych w wykazach rozporządzenia dotyczącego prac w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze /§ 2 ust. 1 cytowanego rozporządzenia/". Cytując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wydany w sprawie I OSK 304/05, w którym Sąd ten przyjął, iż wspomniany § 2 odnosi się "do pracy wykonywanej niezmiennie, jednakowo, ciągle, przez cały czas i zawsze; tym samym musi to być praca stale wykonywana w pełnym wymiarze takich czynności i zawsze, bez przerwy na inną pracę", uznano, że powyższych okresów zatrudnienia nie można zaliczyć skarżącemu do okresu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. Te czynności szczegółowo wymienione przez skarżącego to: zbijanie starych tynków, zrywanie trzciny ze stropów, zakładanie siatki rapicy, tynkowanie ścian oraz stropów zaprawą tynkarską, wyrywanie starych futryn drzwiowych oraz okien i osadzanie nowych, malowanie stropów oraz ścian, stawianie rusztowań na zewnątrz budynku, zrywanie starych podłóg i zakładanie nowych, zrywanie belek stropowych, wykuwanie nowych otworów w ścianach by umieścić dźwigary metalowe w tych otworach, układanie płyt betonowych na strop, zasypywanie szlaką i układanie posadzki, podcinki fundamentów, izolowanie budynku, szalowanie schodów na klatce schodowej, zbrojenie i zalewanie betonem, murowanie kominów dymowych oraz wentylacyjnych, układanie płytek na cokole budynku. Jeśli dokładnie przyjrzeć się temu katalogowi działań skarżącego łatwo stwierdzić, iż ich ocena ze strony organów administracyjnych ujmująca zatrudnieniu skarżącego kwalifikowanego charakteru nie jest trafna. Trudno sobie wyobrazić by zdecydowana większość tych czynności, które wykonywał skarżący we wspomnianych zakładach nie wypełniała pracy murarza poczynając od przygotowania pracy /ustawianie rusztowań, zbijanie tynków, wyrywanie starych futryn i okien/ kończąc nawet na doraźnym malowaniu tego, co się wymurowało lub zatynkowało. Trudno też sobie wyobrazić by taki ścisły podział czynności /tylko murowanie, bądź tynkowanie, albo malowanie/ był możliwy w małych prywatnych zakładach remontowo-budowlanych. Tym samym takie interpretowanie § 2 cytowanego rozporządzenia, dyskredytujące charakter zatrudnienia skarżącego nie jest uprawnione. Wprawdzie organy orzekające powołują się na jedną z tez NSA w tym względzie, tym niemniej podciąganie sytuacji jaką opisał skarżący, pod rozumowanie w niej prezentowane jest daleko idące. Nie mówiąc już, że orzeczenie to dotyczy konkretnego stanu faktycznego. Skład Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego orzekający w niniejszej sprawie nie podziela takiej interpretacji § 2 cytowanego rozporządzenia przyjmując, że jeśli nawet czynności murarza przerywane są wykonywanymi przezeń innymi czynnościami ściśle powiązanymi z tymi "podstawowymi" nie można tym pierwszym odmówić "kwalifikowanego" charakteru. Reasumując brak było podstaw by w istocie zakwestionować świadectwa pracy wystawione skarżącemu w części dotyczącej wykonywanego zatrudnienia. A stwierdzają one niezbicie, że skarżący był zatrudniony w charakterze murarza. To stanowisko pracy natomiast jest stanowiskiem o szczególnym charakterze. W konsekwencji tego niezasadnie odmówiono A. B. wliczenia zatrudnienia w tych dwóch zakładach pracy do stażu, od którego uzależnione jest dochodzenie przez niego świadczenie. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ należało orzec jak w sentencji wyroku. Decyzja zaskarżona jest decyzją negatywną toteż Sąd nie orzekł w kwestii jej wykonania /art. 152 tej ustawy/.