IV SA/Wr 314/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. P. na D. Kuratora Oświaty w przedmiocie odmowy przeprowadzenia dowodu w postępowaniu administracyjnym postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 1 maja 2013 r. R. P., dalej skarżący, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarga ta zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 24 maja 2013 r. została rozdzielona jako podlegająca rozpoznaniu w trzech odrębnych postępowaniach: 1) jako skarga na D. Kuratora Oświaty, dalej również organ, w przedmiocie niezgodnego z prawem postępowania w sprawach przekonań religijnych – punkt 1 skargi, zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Wr 313/13; 2) jako skarga na bezczynność D. Kuratora Oświaty w przedmiocie wydania decyzji kończącej postępowanie w sprawie praktyk religijnych szkoły względem ucznia - punkt 2 skargi, zarejestrowana pod sygn. akt IV SAB/Wr 110/13; 3) jako skarga na D. Kuratora Oświaty w przedmiocie odmowy przeprowadzenia dowodu w postępowaniu administracyjnym - punkt 3 skargi, zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Wr 314/13 W uzasadnieniu skargi na D. Kuratora Oświaty w przedmiocie odmowy przeprowadzenia dowodu w postępowaniu administracyjnym skarżący podniósł, że organ w piśmie z dnia 20 marca 2013 r. wskazał, że "dyrektor szkoły w trybie art. 33 ust. 4 ustawy o systemie oświaty otrzymał doraźne zalecenia wynikające z przeprowadzonych, przez wizytatora badającego skargę czynności". Zdaniem skarżącego doraźne, a nie systemowe działania są niezgodne z prawem i dyskryminujące, zatem w piśmie z dnia 5 kwietnia 2013 r. złożył wniosek o dopuszczenie dokumentu zawierającego doraźne zalecenia, jako dowodu w sprawie. Podniósł, że jego wniosek został przemilczany przez organ, pomimo wykazania przez skarżącego, że doraźne działania szkoły wywołały niechęć do niego wierzących rodziców uczniów. W uzasadnieniu skargi wskazał, że bezprawne są takie dwuznaczne działania szkoły, z jednej strony pozbawiające go w całości zasadności zarzutów dotyczących naruszenia art. 25 Konstytucji, a z drugiej strony wdrażające działania doraźne, wywołujące złość i niechęć rodziców uczniów. Zaznaczył, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Z akt sprawy wynika, że organ pismem z dnia 20 marca 2013 r. nr [...] poinformował skarżącego, że jego skarga wniesiona do organu w przedmiocie niezgodnego z prawem postępowania nauczycieli Miejskiego Zespołu Szkół w Ś. Z. w sprawach przekonań religijnych, była badana w trybie skargowym, uregulowanym przepisami Działu VIII "Skargi i wnioski" Rozdział 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267), dalej k.p.a. Podał, że po przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym dyrektor szkoły, w trybie art. 33 ust. 4 ustawy o systemie oświaty, otrzymał doraźne zalecenia wynikające z przeprowadzonych czynności przez wizytatora badającego skargę. Organ wskazał, że postępowanie skargowe ma charakter uproszczony i jest odrębnym postępowaniem od postępowania jurysdykcyjnego. Dodał, że postępowanie skargowe ma jedynie pewne cechy postępowania administracyjnego. Powołując się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2011 r. sygn. akt I OSK 196/11 wskazał, że postępowanie w sprawie skargi powszechnej ma cechy samodzielnego jednoinstancyjnego postępowania administracyjnego uproszczonego i kończy się czynnością materialno-techniczną, określoną w art. 238 § 1 k.p.a., informującą stronę o sposobie załatwienia skargi. Wyjaśnił, że organ może wydać decyzję administracyjną jedynie w ściśle określonych przez prawo sytuacjach, na co wskazuje m.in. art. 31 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o systemie oświaty. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia 20 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Podstawą merytorycznego rozpoznania skargi jest stwierdzenie, że jej przedmiot podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny. Uznanie, że nie mieści się ona w zakresie kognicji sądów administracyjnych powoduje odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, co wynika z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Zakres kognicji sądów administracyjnych określa art. 3 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3 art. 3 p.p.s.a.). Mając na względzie z jednej strony treść wyżej powołanego przepisu prawa, z drugiej zaś sformułowany przez skarżącego przedmiot skargi należało uznać, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna, bowiem przedmiotem zaskarżenia nie jest decyzja ani postanowienie, o których mowa we wskazanym przepisie, nie jest również akt lub czynność z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), a także bezczynność organu, bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a art. 3 § 2 p.p.s.a. Z akt sprawy wynika, że skarżący złożył skargę powszechną do D. Kuratora Oświaty w przedmiocie niezgodnego z prawem postępowania nauczycieli Miejskiego Zespołu Szkół w Ś. Z. w sprawach przekonań religijnych – sprawa została zarejestrowana w tut. Sądzie pod sygn. akt IV SA/Wr 313/13. Po przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym przez wizytatora organu, dokonanym w trybie art. 223 ust. 1 k.p.a. (upoważnienie z dnia 23 stycznia 2013 r.), dyrektor szkoły otrzymał doraźne zalecenia. Pismem z dnia 5 kwietnia 2013 r. skarżący wniósł do organu wniosek o dołączenie pisma zawierającego doraźne zalecenia, jako dowodu w sprawie, uznając, że jest niezgodny z prawem. Następnie wniósł skargę do tut. Sądu, w której zarzucił m.in., że organ odmówił przeprowadzenia dowodu w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie art. 223 ust. 1 k.p.a – Dział VIII "Skargi i wnioski". Materia objęta skargą dotyczącą działania organu administracji należy do postępowania skargowego regulowanego Działem VIII Kodeksu postępowania administracyjnego zatytułowanym "Skargi i wnioski". Postępowanie to stanowi rodzaj uproszczonego postępowania administracyjnego, w ramach którego realizowane jest zagwarantowane każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. nr 78, poz. 483 ze zm.) prawo składania petycji, skarg i wniosków, między innymi, do organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 63 Konstytucji). Przedmiotem skargi wniesionej w tym trybie (art. 227 i nast. k.p.a.) może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe i biurokratyczne załatwianie sprawy. Postępowanie w sprawie tego typu skarg (tzw. powszechnych) cechuje się tym, że nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, jedynie zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze. Celem tego postępowania jest ocena skutków działania, czy też bezczynności określonych organów, a nie wydawanie wiążących w sprawie rozstrzygnięć. Postępowanie to nie kończy się zatem władczym aktem podlegającym ocenie sądu administracyjnego z punktu widzenia legalności. Zakończenie postępowania skargowego przybiera formę zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi zawierającego informację o czynnościach organu załatwiającego skargę i ich rezultatach. Zawiadomienie nie dotyczy zatem stwierdzenia, czy też uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Należy zatem wskazać, że działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, że nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych kontroli sądowej, który zawiera art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a. Oznacza to, że w przypadku wniesienia skargi do organu administracji na podstawie art. 227 i nast. k.p.a., na wynik tego postępowania nie służy skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 25.02.2009 r. sygn. akt II OSK 241/09 Lex 557044). Zatem skarga na organ w przedmiocie przeprowadzenia dowodu w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie art. 223 ust. 1 k.p.a – Dział VIII "Skargi i wnioski", wszczęte skargą w rozumieniu art. 227 k.p.a. przesądza o braku właściwości sądu administracyjnego w stosunku do podejmowanych w ramach postępowania skargowego działań organów administracji. W tej sytuacji skarga podlegała odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., co orzeczono w sentencji postanowienia.