IV SA/Wr 328/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (sprawozdawca) Sędziowie : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia NSA Julia Szczygielska Protokolant : sekretarz sądowy Aneta Januszkiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 5 września 2013 r. sprawy ze skargi S. Sz. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę. Postanowieniem z dnia [..], nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3, art. 145 § 1 pkt 5, art. 148 § 1 i art. 149 § 3 k.p.a., Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, dalej: Kierownik Urzędu utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...], nr [...] odmawiające S. Sz., dalej: skarżąca, wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego decyzją ostateczną tego organu z dnia [...], nr [...]. W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od wskazanego wyżej postanowienia Kierownika Urzędu z dnia 14 marca 2013 r. o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej przyznania uprawnień kombatanckich określonych w przepisach ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2012 r. poz. 400). Zdaniem organu odwoławczego, wniosek skarżącej nie jest zasadny i nie zasługuje na uwzględnienie. Następnie wskazano, że decyzją Kierownika Urzędu z dnia [...], utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] odmówiono skarżącej przyznania uprawnień kombatanckich. Pismem z marca 2008 r. skarżąca wystąpiła o zmianę decyzji i przyznanie uprawnień kombatanckich. Skarżąca po wymianie korespondencji sprecyzowała, iż wnosi o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. Kierownik Urzędu wznowił postępowanie administracyjne postanowieniem z dnia [...] a następnie decyzją z dnia [...] utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] odmówił uchylenia wcześniejszych decyzji w sprawie. W dniu 20 lutego 2012 r. do Urzędu wpłynął kolejny wniosek skarżącej o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., do którego zainteresowana dołączyła pamiątkę Pierwszej Komunii Świętej, kserokopię z wyciągu Karty Repatriacyjnej Sz. W., kserokopię Kart Repatriacyjnych A. W. i S. W. oraz poświadczone tłumaczenie zaświadczenia z języka ukraińskiego. Dalej wskazano, że na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. organ wznawia postępowanie gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji administracyjnych. Stosownie do art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach określonych w kodeksie. Jak wynika z przytoczonego przepisu jednym ze sposobów weryfikacji decyzji ostatecznych jest wznowienie postępowania mogące nastąpić jedynie w stosunku do decyzji ostatecznych i jedynie w przypadkach przewidzianych przepisami prawa. Przepisy dotyczące wznowienia postępowania mające charakter szczególnej i zupełnej regulacji prawnej, które w drodze wyjątku i tylko w określonych sytuacjach dopuszczają możliwość wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej, podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Zgodnie z art. 149 § 1 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W postępowaniu tym w pierwszej kolejności ocenia się okoliczności stanowiące podstawę wznowienia oraz ustala ich wpływ na byt zapadłej w sprawie decyzji ostatecznej. Po przeprowadzeniu postępowania określonego wart. 149 § 2 k.p.a. organ administracji wydaje decyzje, w których mowa w art. 151 k.p.a. Aby podstawa wznowienia, na której swój wniosek opiera strona mieściła się w katalogu przewidzianym w art. 145 § 1 k.p.a. ustawodawca wymaga by wniosek taki został złożony w odpowiednim czasie. Art. 148 § 1 k.p.a. stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wniesienie takiego podania z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. skutkuje wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy podkreślił, że do wniosku o wznowienie postępowania z dnia 19 lutego 2013 r. skarżąca dołączyła pamiątkę Pierwszej Komunii Świętej (poświadczoną za zgodność z oryginałem w dniu 27 czerwca 2012 r.), kserokopię wyciągu z Karty Repatriacyjnej Sz. W. (poświadczoną za zgodność z oryginałem w dniu 18 kwietnia 2007 r.), kserokopię Kart Repatriacyjnych A. W. i S. W. (poświadczone za zgodność z oryginałem w dniu 19 lutego 2013 r., jednak kserokopie tych dokumentów były dołączone przez zainteresowaną do jej wniosków w 2007 r.) oraz kserokopię poświadczonego tłumaczenia zaświadczenia G. Rady Wiejskiej z dnia 24 lipca 2012 r. z języka ukraińskiego. Tłumaczenie pochodzi z dnia 7 stycznia 2013 r., zostało poświadczone za zgodność z oryginałem w dniu 14 lutego 2013 r. Pismem z dnia 1 marca 2013 r. (odebranym przez stronę osobiście w dniu 7 marca 2013 r.) organ skierował do strony zapytanie, kiedy zapoznała się z tym tłumaczeniem. W odpowiedzi skarżąca oświadczyła, iż zapoznała się z nim w dniu 8 stycznia 2013 r. Wskazano, że dowody te zostały złożone z naruszeniem terminu wskazanego w art. 148 § 1 k.p.a. Następnie organ odwoławczy powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1409/06, w którym podkreślono, że stosownie do art. 148 kpa wszczęcie postępowania wznowieniowego może nastąpić o ile strona wystąpi z wnioskiem w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (...) Nowe okoliczności czy dowody nieznane organowi w dacie wydania decyzji polegają na tym, ze muszą się ujawnić. Nie stanowią takich dowodów zdarzenia, które strona znała i mogła powołać oraz nie chodzi tu o intelektualna sferę (strona sobie przypomniała o pewnych zdarzeniach), ale o materialne ujawnienie dowodów czy okoliczności, które strona powołać nie mogła, ponieważ nie dysponowała nimi. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.). We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca podniosła, że w okresie od 25 lutego 2013 r. od 18 marca 2013 r. przebywała na leczeniu rehabilitacyjnym w szpitalu na dowód czego przedstawiła niepoświadczoną za zgodność z oryginałem kartę informacyjną z dnia 18 marca 2013 r. Stan zdrowia według wyjaśnień wnioskodawczyni nie pozwolił jej na samodzielne sporządzenie odpowiedzi na pismo organu z dnia 1 marca 2013 r. dlatego "na pustej kartce papieru złożyłam swój podpis a siostra miała uzupełnić treść." Jednocześnie wnioskodawczyni wskazała, że z tłumaczeniem zaświadczenia G. Rady Wiejskiej z dnia 24 lipca 2012 r. sporządzonym w dniu 7 stycznia 2013 r. przez tłumacza przysięgłego zapoznała się dopiero w dniu 28 stycznia 2013 r., a siostra sporządzając odpowiedź źle podała datę. Zdaniem Kierownika Urzędu brak jest wystarczających dowodów wskazujących, że skarżąca faktycznie zapoznała się z treścią tłumaczenia dopiero w dniu 28 stycznia 2013 r. Trudno również uwierzyć, że stan zdrowia strony (choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa i stawów obwodowych) nie pozwalał na przeczytanie pisma sporządzonego przez siostrę. Kompletnie niezrozumiałym wydaje się także sporządzenie pisma na kartce z podpisem strony in blanco, skoro skarżąca i jej siostra dysponowały materiałami piśmienniczymi i mogły sporządzić całe pismo zamiast jedynie umieścić podpis na pustej kartce papieru. Ponadto ze zwrotnego poświadczeniu odbioru pisma Kierownika Urzędu z dnia 1 marca 2013 r. wynika, że skarżąca odebrała przedmiotowe pismo osobiście w dniu 7 marca 2013 r., mimo że w tym czasie miała odbywać rehabilitację w szpitalu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca zakwestionowała wydane postanowienie i uznała je za krzywdzące. Podniosła, że dokumenty, które dołączyła do wniosku o wznowienie postępowania nie mogły być organowi znane, jak wskazano w zaskarżonym postanowieniu albowiem stanowią one nowe dowody. Skarżąca zarzuciła, że niezgodnie z prawdą określono datę wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania, którą stanowi dzień 28 stycznia 2013 r. Zakwestionowała twierdzenia Kierownika Urzędu, że stan jej zdrowia jest tak dobry, że mogła napisać kiedy zapoznała się z tłumaczeniem zaświadczenia. Zdaniem skarżącej nie ma to żadnego związku z rozpatrzeniem sprawy bowiem dołączyła wszystkie dokumenty, które stanowią dowód w sprawie. Podkreśliła, że prześladowania rozpoczęły się w dniu jej Pierwszej Komunii Świętej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. § 1 i § i art. 134 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozważając zarzuty skargi należy przede wszystkim nawiązać do jednej z zasad postępowania administracyjnego - zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 k.p.a.). W myśl tej zasady decyzje, od których nie służy odwołanie, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie lub w ustawach szczególnych. Zasada trwałości służy zapewnieniu pewności obrotu prawnego. Obowiązywanie tej zasady wyraża się m.in. w ustanowieniu prawnych wymogów, szczególnego trybu, zasad i terminów, w jakich może nastąpić wzruszenie decyzji ostatecznej. Odnosi się to także, jak wyżej wskazano, do instytucji wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania stanowi odrębną instytucję procesową uregulowaną w rozdziale 12 Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 145-153). Zgodnie z art. 149 § 1 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W postępowaniu tym w pierwszej kolejności ocenia się okoliczności stanowiące podstawę wznowienia oraz ustala ich wpływ na byt zapadłej w sprawie decyzji ostatecznej. Po przeprowadzeniu postępowania określonego wart. 149 § 2 k.p.a. organ administracji wydaje decyzje, w których mowa w art. 151 k.p.a. Aby podstawa wznowienia, na której swój wniosek opiera strona mieściła się w katalogu przewidzianym w art. 145 § 1 k.p.a. ustawodawca wymaga by wniosek taki został złożony w odpowiednim czasie. Art. 148 § 1 k.p.a. stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wniesienie takiego podania z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. skutkuje wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a. Z niewadliwych ustaleń dokonanych przez Kierownika Urzędu wynika, że skarżąca wniosła o wznowienie postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich w oparciu o nowe dowody (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.): pamiątkę Pierwszej Komunii Świętej (poświadczoną za zgodność z oryginałem w dniu 27 czerwca 2012 r.), kserokopię wyciągu z Karty Repatriacyjnej Sz. W. (poświadczoną za zgodność z oryginałem w dniu 18 kwietnia 2007 r.), kserokopię Kart Repatriacyjnych A. W. i S. W. (poświadczone za zgodność z oryginałem w dniu 19 lutego 2013 r., jednak kserokopie tych dokumentów były dołączone przez zainteresowaną do jej wniosków w 2007 r.) oraz kserokopię poświadczonego tłumaczenia zaświadczenia G. Rady Wiejskiej z dnia 24 lipca 2012 r. z języka ukraińskiego. Tłumaczenie dokumentu pochodziło z dnia 7 stycznia 2013 r., zostało poświadczone za zgodność z oryginałem w dniu 14 lutego 2013 r. Zdaniem Sądu, Kierownik Urzędu prawidłowo przyjął wobec dokonanych ustaleń, że skarżąca przekroczyła termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Skarżąca bowiem jednoznacznie wskazał, ze z tłumaczeniem dokumentu zapoznała się w dniu 8 stycznia 2013 r. Podkreślenia wymaga, że to strona musi udowodnić kiedy, w jakiej dacie dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę prawną do wznowienia postępowania ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o tych okolicznościach. Organ swobodnie ocenia dowody w tej mierze i przedstawia stanowisko w tym zakresie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA w Wrocławiu z dnia 19 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Wr 1038/97, LEX nr 43046). Sąd w pełni podzielił stanowisko Kierownika Urzędu, że brak jest wystarczających dowodów wskazujących, że skarżąca faktycznie zapoznała się z treścią tłumaczenia dopiero w dniu 28 stycznia 2013 r. Trudno również uwierzyć, że stan zdrowia strony (choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa i stawów obwodowych) nie pozwalał na przeczytanie pisma sporządzonego przez siostrę. Kompletnie niezrozumiałym wydaje się także sporządzenie pisma na kartce z podpisem skarżącej in blanco, skoro skarżąca i jej siostra dysponowały materiałami piśmienniczymi i mogły sporządzić całe pismo zamiast jedynie umieścić podpis na pustej kartce papieru. Ponadto ze zwrotnego poświadczenia odbioru pisma Kierownika Urzędu z dnia 1 marca 2013 r. wynika, że skarżąca odebrała przedmiotowe pismo osobiście w dniu 7 marca 2013 r., mimo że w tym czasie miała odbywać rehabilitację w szpitalu. Wobec powyższego, na postawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) skarga podlegała oddaleniu.