IV SA/Wr 331/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Referendarz sądowy Ewa Orłowska po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. F. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 4 października 2007 r. oddalił skargę skarżącej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Dnia [...] skarżąca złożyła osobiście w Sądzie wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia powyższego wyroku oraz wypełniony tego samego dnia urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podała, że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z mężem. Skarżąca otrzymuje emeryturę w kwocie 233 zł, a jej mąż w wysokości 402,51 zł (co potwierdziła decyzją KRUS z dnia [...] ustalającą wysokość jej emerytury oraz odcinkiem emerytury męża za [...]. Z nadesłanego przekazu pocztowego wynika ponadto, że emerytura skarżącej wypłacona przez KRUS za okres obejmujący IV kwartał [...] wyniosła 699,03 zł (699,03 zł : 3 =233,01 miesięcznie). Posiada dom mieszkalny i nieruchomość rolną o powierzchni 8,86 ha i nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, przedmiotów i papierów wartościowych. Z nadesłanych rachunków wynika, że skarżąca i jej mąż ponoszą opłaty za wodę: 25,59 zł i 25,17 zł [...], 52,43 zł [...], energię elektryczną: 20,37 zł i 14,10 zł [...], 33,30 zł [...], telefon 131,60 zł [...] i 112,83 zł [...]. Dodatkowo nadesłała pokwitowanie z dnia [...] dotyczące odbioru padliny bydlęcej tj. jednej sztuki bydła. Ponadto nadesłała wpłatę podatku rolnego z dnia [...], przy czym kwota podatku jest mało czytelna. Dodatkowo wskazała, że spłaciła ratę w Banku A. w wysokości 1700 zł, a obecnie spłaca miesięcznie ratę w kwocie 300 zł z tytułu kredytu zaciągniętego w Banku B. na pokrycie remontu i zakupu części do ciągnika. Nadesłała też odcinki potwierdzające powyższą spłatę rat na rzecz Banku B. w kwotach 190 zł i 110 zł (ogółem 300 zł) uiszczoną we [...] oraz odcinek spłaty raty kredytu przez męża w wysokości 1100 zł z dnia [...]. Następnie wezwaniem referendarza sądowego z dnia 9 października 2007 r. wezwano skarżącą do nadesłania dodatkowych dokumentów źródłowych tj.: zaświadczenia urzędu gminy o wysokości rocznego dochodu z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego o powierzchni 8,86 ha, wyciągu z konta bankowego za ostanie cztery miesiące, wyjaśnienia w jakiej wysokości uzyskuje dopłaty bezpośrednie z tytułu działalności rolniczej oraz dokumentów potwierdzających wysokość tych dopłat Sygn. akt IV SA/Wr 331/07 uzyskanych w [...] r. i [...] r., wyjaśnienia w jakiej wysokości ponosi opłaty np. za leki, opał i inne wydatki wraz z dokumentami potwierdzającymi ich poniesienie – w terminie siedmiu dni pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie danych zawartych w urzędowym formularzu i w nadesłanych już dokumentach. W odpowiedzi na to pismo skarżąca dnia [...] nadesłała: opłaconą przez męża składkę na rzecz PZU za [...] w wysokości 203 zł uiszczoną w dniu [...]; wypis orzeczenia z dnia [...] stwierdzającego u skarżącej inwalidztwo [...] ze względu na stan zdrowia, które czyni ją [...] niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym; zaświadczenie z urzędu gminy z dnia [...] stwierdzające, iż mąż skarżącej posiada gospodarstwo rolne (użytki rolne) o powierzchni 8,86 ha tj. 13,7625 ha przeliczeniowych, a średni roczny dochód w gospodarstwie rolnym wynosi 25.378,05 zł; decyzję z dnia [...] ustalającą mężowi podatek rolny za [...] w wysokości 1163 zł, płatny w kwartalnych ratach w kwocie 291 zł; decyzję z dnia [...] o przyznaniu mężowi płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w wysokości 4979,50 zł oraz wyciąg z jej konta bankowego [...] za okres od [...] do [...], z którego wynika, że skarżąca dnia [...] otrzymała środki pieniężne z rachunku męża w wysokości 20 zł a w dniu [...] otrzymała środki z Banku B. w wysokości 1147,03 zł; wyciąg z konta bankowego [...] jej męża za okres od [...] do [...], z którego wynika, że dnia [...] otrzymał on kwotę 3958,41 zł z tytułu faktury opatrzonej tą sama datą, a następnego dnia wypłacił kwotę 2500 zł a dnia [...] wypłacił kwotę 1380 zł, z kolei dnia [...] otrzymał kwotę 1284 zł, a następnego dnia wypłacił kwotę 150 zł a dnia [...] spłacił ratę kredytu w wysokości 1100 zł, a [...] wypłacił kwoty odpowiednio 50 zł i 10 zł, a dnia [...] tego miesiąca wpłacił na to konto kwotę 100 zł. W piśmie dołączonych do tych dokumentów skarżąca dodatkowo wskazała, że pozostałe dokumenty nadeśle w ciągu 10 dni. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 . – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ustanowienie adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Sygn. akt IV SA/Wr 331/07 Wniosek skarżącej o ustanowienie adwokata nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie skarżąca i jej mąż prowadzą wspólne gospodarstwo domowe i nie mają innych osób na utrzymaniu. Przy rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy należy zatem wziąć pod uwagę wszystkie wspólne dochody małżonków oraz ich majątek. Zgodnie z art. 23 k.r.o. małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia ich pozostawanie w rozdzielności majątkowej (post. NSA z dnia 6 października 2004 r., GZ 71/04, ONSAiWSA 2005, nr 1, poz. 8). Oznacza, to że małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy również w zakresie postępowań sądowych prowadzonych tylko przez jednego z nich, co ma miejsce w niniejszej sprawie. Skarżąca zaś i jej mąż otrzymują na bieżąco świadczenia z ubezpieczeń tzn. skarżąca emeryturę w kwocie 233 zł, a jej mąż w wysokości 402,51 zł, czyli ogółem 635,51 zł i nie mają innych osób na utrzymaniu. Ponadto mąż skarżącej posiada gospodarstwo rolne (użytki rolne) o powierzchni 8,86 ha tj. 13,7625 ha przeliczeniowych, z którego uzyskuje średni roczny dochód w wysokości 25.378,05 zł, zaś miesięczny dochód z tego gospodarstwo wynosi około 2114,83 zł (25.378,05 zł). Dochód małżonków stanowią również dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych uzyskane przez małżonka, które w [...] r. wyniosły 4979,50 zł, co oznacza, iż miesięczny dochód z tego tytułu wyniósł około 414,95 zł (4979,50 zł :12). Dodać trzeba, iż skarżąca została wezwana do przedłożenia decyzji przyznającej dopłaty bezpośrednie również w [...] r., lecz jej nie nadesłała, mimo iż miała taką możliwość, a ponadto we wspomnianym piśmie dołączonym do dokumentów źródłowych nadesłanym w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 9 października 2007 r. podała, iż pozostałe dokumenty nadeśle w ciągu 10 dni i pomimo upływu tego terminu nie nadesłała innych dokumentów. Zatem miesięczny dochód małżonków z tytułu świadczeń emerytalnych i prowadzenia gospodarstwa oraz dopłat bezpośrednich do gruntów wynosi około 3165,29 zł. Podkreślenia wymaga, iż z konta bankowego męża wynika, iż dodatkowo uzyskuje on środki pieniężne z tytułu prowadzonej działalności rolniczej np. [...] otrzymał przelew na kwotę 3958,41 zł, [...] przelew na kwotę 1284,75 zł, zaś dnia [...] wpłacił na to konto kwotę 100 zł. Z rachunku tego wynika, iż mąż skarżącej dokonuje bieżących wypłat. Powyższe oznacza, iż skarżąca i jej mąż osiągając wspólny dochód w kwocie 3165,29 zł miesięcznie posiadają środki pieniężne na pokrycie kosztów ustanowienia fachowego pełnomocnika. Sygn. akt IV SA/Wr 331/07 Natomiast wykazane przez skarżącą wydatki nie uzasadniają przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W szczególności wniosku tego nie uzasadniają spłaty rat kredytu zarówno przez skarżącą jak i jej męża, gdyż zobowiązania cywilnoprawne nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi do których zaliczyć trzeba wydatki związane z pokryciem przez Skarb Państwa kosztów postępowania sądowego w tym kosztów ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Przedłożony przez skarżącą dowód opłacenia przez jej męża składek na rzecz PZU za [...] w wysokości 203 zł nie uzasadnia uwzględnienia wniosku, gdyż zostały one już zapłacone w dniu [...] i obecnie nie stanowią obciążeń rodziny skarżącej. Pozostałe zaś wydatki z tytułu opłat za: wodę w kwocie 25,29 zł i 25,17 (zapłacone [...]) i 52,43 (zapłacone [...]), energię elektryczną 14,10 zł i 20,37 zł (zapłacone [...]) 33,30 zł (zapłacone [...]), telefon 131,60 zł [...] i 112,83 zł [...] nie są zbyt wysokie i tym samym nie powodują znacznych obciążeń finansowych dla małżonków w stopniu uniemożliwiającym pokrycie przez skarżącą wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Z kolei raty z tytułu podatku od nieruchomości rolnych w wysokości 291 zł są płatne kwartalnie, co w świetle osiąganego dochodu i kwartalnego terminu ich płatności również nie stanowi nadmiernych obciążeń finansowych małżonków. Innych zaś wydatków skarżąca nie wykazała, mimo iż miała taką możliwość wynikającą z dodatkowego wezwania referendarza sądowego z dnia 9 października 2007 r. oraz informacji o zobowiązaniu się do nadesłania innych dokumentów w terminie 10 dni -zawartej jej w piśmie nadesłanym w odpowiedzi na to wezwanie. Na skarżącej zaś spoczywa obowiązek wykazania w sposób nie budzący wątpliwości, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy. Z tych względów, w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak na wstępie.