IV SA/Wr 332/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA: Lidia Serwiniowska Sędziowie: Sędzia NSA: Tadeusz Kuczyński (spr.) Sędzia WSA: Małgorzata Masternak - Kubiak Protokolant: Aleksandra Markiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego oddala skargę E. S. wnioskiem z dnia [...]r. zwrócił się z prośbą o przyznanie zasiłku okresowego z uwagi na to, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Organ I Instancji po rozpatrzeniu ww. wniosku decyzją z dnia [...] r. Nr [...] odmówił stronie przyznania zasiłku okresowego z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Od decyzji tej wniósł odwołanie E. S. kwestionując ustalenia organu I instancji dotyczące prowadzenia przez niego wspólnego gospodarstwa domowego z matką. Samorządowe Kolegium Odwoławcze W. w wyniku rozpatrzenia odwołania decyzją z dnia [...]r. Nr [...]uchyliło zaskarżoną decyzję wskazując w uzasadnieniu na rozbieżność pomiędzy stwierdzeniami organu dotyczącymi prowadzenia przez stronę wspólnego gospodarstwa domowego z matką, a ustaleniami poczynionymi przez pracownika socjalnego podczas przeprowadzonej w dniu [...]r. aktualizacji wywiadu środowiskowego. Organ I instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] r. Nr [...]po raz kolejny odmówił stronie przyznania pomocy w formie zasiłku okresowego z uwagi na niespełnienie wymogów określonych ustawą o pomocy społecznej. Z uzasadnienia decyzji wynikało, że powodem odmowy przyznania pomocy jest marnotrawienie przez E. S. własnych środków bowiem pali on papierosy i nadużywa alkoholu. E. S. od decyzji tej ponownie wniósł odwołanie. Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. Nr [...] ponownie uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji, wskazując w uzasadnieniu decyzji na fakt, że organ I instancji nie uzupełnił materiału dowodowego zgodnie z zaleceniami zawartymi w uzasadnianiu decyzji Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., wskazując jednocześnie na błędną interpretację art. 87 i art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Organ I instancji ignorując zalecenia Kolegium Odwoławczego odnośnie uzupełnienia postępowania dowodowego decyzją z dnia [...]r. Nr [...] ponownie odmówił E. S. przyznania pomocy pieniężnej w formie zasiłku okresowego z powodu niespełnienia wymogów określonych ustawą o pomocy społecznej. Od decyzji tej odwołał się E. S. podnosząc, że zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem prawa . Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po przeanalizowaniu akt sprawy pismem z dnia [...]r. Nr [...]zgodnie z art. 36 § l kpa powiadomiło E. S. o tym, że odwołanie od decyzji zostanie rozpatrzone w terminie późniejszym z uwagi na prowadzenie przez Kolegium Odwoławcze dodatkowego postępowania celem uzupełnienia materiału dowodowego. Jednocześnie Kolegium Odwoławcze pismem z dnia [...] r. Nr [...] i Nr [...]zwróciło się do Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w P. Z. z prośbą o uzupełnienie postępowania dowodowego o 1) dokumentację Gminnej Komisji Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych dot. E. S., 2) ustalenie czy E. S. był leczony psychiatrycznie, czy jest zdiagnozowany i jeżeli tak, to czy leczy się nadal, 3) kiedy odmówił podjęcia leczenia odwykowego, 4) wg jakich kryteriów przydzielano zasiłki celowe w [...]r. W wyniku uzupełnienia postępowania dowodowego ustalono, że Gminna Komisja Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w P. Z. wnioskiem z dnia [...] roku zwróciła się do Sądu Rejonowego w K. o przebadanie E. S. celem wydania opinii w przedmiocie uzależnienia od alkoholu, bowiem w dniu [...]r. odmówił on zgody na badanie przez biegłego. Ponadto ustalono, że E. S. w [...] roku przebywał w szpitalu w S. Ś., z którego został wypisany na własne żądanie i w chwili obecnej nie leczy się. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 §2 kpa w związku z art. 6 pkt 9, art. 8 ust. 1, art. 11, art. 38 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano, że E. S. zamieszkuje w lokalu matki, lecz prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, co stwierdził pracownik socjalny podczas aktualizacji wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] r. Strona jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. bez prawa do zasiłku. Kolegium wskazało dalej, że postępowanie administracyjne w sprawie przyznania E. S. zasiłku okresowego zostało wszczęte [...]r. tj. w okresie obowiązywania ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64. poz. 414 z ze zm. ) . Ponieważ postępowanie to nie zostało zakończone, to zgodnie z art. 150 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm. ) stosuje się przepisy tej ustawy. W myśl art. 38 ust. l ustawy zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego : 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, 2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Minimalna wysokość zasiłku okresowego w 2004 r. zgodnie z art. 147 ust. l ustawy wynosi : 1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - 20 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby; 2) w przypadku rodziny - 15 % różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem rodziny . Okres na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy. Z zestawienia stanu faktycznego ze stanem prawnym wynika, iż E. S. spełnia prawem ustalone przesłanki uzasadniające przyznanie pomocy w formie zasiłku okresowego, bowiem od [...]roku jest osobą bezrobotną, a jego dochód jest zerowy. Odmowa przyznania świadczeń z pomocy społecznej, przy zaistnieniu ustawowych przesłanek do przyznania danego rodzaju świadczenia może nastąpić tylko w przypadku zaistnienia określonych prawem okoliczności. I tak zgodnie z art. 11 ust. l ustawy ograniczenie świadczeń, odmowa ich przyznania albo przyznanie pomocy w formie niepieniężnej może nastąpić w przypadku stwierdzenia przez pracownika socjalnego marnotrawstwa przyznanych świadczeń, ich celowego niszczenia lub korzystania w sposób niezgodny z przeznaczeniem bądź marnotrawstwa własnych zasobów finansowych. Zdaniem Kolegium Odwoławczego zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie zachodzą okoliczności wymienione w art. 11 ust. l ustawy uzasadniające przyznanie stronie pomocy w formie zasiłku okresowego, tak więc organ I instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy winien uzupełnić postępowanie dowodowe zgodnie z zaleceniami zawartymi w uzasadnieniach decyzji Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...]oraz decyzji z dnia [...]r. Nr [...]. Jednocześnie Kolegium podkreśliło, iż w sytuacji gdy organ nie stwierdzi, w sposób nie budzący wątpliwości, zaistnienia okoliczności uzasadniających odmowę udzielenia pomocy winien zgodnie z art. 38 ust. 1, z uwzględnieniem art. 147 cytowanej ustawy przyznać stronie pomoc. Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł E. S.. Zarzucił, że Kolegium szkaluje jego osobę i nie powiadomiło go o zbieraniu informacji dotyczących jego osoby, co stanowi naruszenie przepisów ustawy o ochronie danych osobowych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z powodów podanych w uzasadnieniu decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 138 §2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy tego typu decyzji jest zatem ograniczona wymogiem spełnienia ww. przesłanek. Przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 §2 kpa, winny przy tym znaleźć jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu decyzji (art. 107 §1 i 3 kpa). Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja kasacyjna wydana w trybie art. 138 §2 kpa. Jako podstawę uchylenia decyzji organu I instancji o odmowie przyznania zasiłku okresowego, organ odwoławczy podał konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego przez organ I instancji. Zasadnie Kolegium stwierdziło, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie zachodzą okoliczności wymienione w art. 11 ust. l ustawy uzasadniające przyznanie skarżącemu pomocy w formie zasiłku okresowego, tak więc organ I instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy winien uzupełnić postępowanie dowodowe zgodnie z zaleceniami zawartymi w uzasadnieniach decyzji Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...]oraz decyzji z dnia [...]r. Nr [...]. W ocenie Sądu argumenty wskazane w zaskarżonej decyzji uzasadniały uchylenie decyzji organu I instancji. Ze względu na rozległość postępowania dowodowego, jakie zleciło do przeprowadzenia Kolegium Odwoławcze, Kolegium to nie mogło w trybie art. 136 kpa przeprowadzić postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Jak wskazano wyżej, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji w świetle zarzutów podniesionych w odwołaniu od tej decyzji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną tylko wówczas, gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub gdy przeprowadził je w sposób wadliwy. Skoro w niniejszej sprawie organ I instancji wadliwie przeprowadził postępowanie wyjaśniające, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i w związku z tym na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.