IV SA/Wr 34/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant Agnieszka Figura po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 16 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi K. M. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 października 2008 r., sygn. akt IV SA/Wr 43/08 w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego postanawia odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego. Wyrokiem z dnia 22 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę K. M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego, zarejestrowaną pod sygn. akt IV SA/Wr 43/08. Omawiany wyrok – doręczony skarżącemu w dniu 12 grudnia 2008 r. - nabył walor prawomocności w dniu 13 stycznia 2009 r. K. M. w dniu 18 sierpnia 2010 r. wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 43/08, powołując jako podstawę wznowienia wyszczególnione w treści skargi dokumenty, których uwzględnienie miałoby, jego zdaniem, wpływ na wynik sprawy. Dalej wniósł o uchylenie wymienionego wyroku Sądu z dnia 22 października 2008 r., przyjęcie w poczet dowodów wskazanych załączników wraz z pismem z dnia 18 sierpnia 2010 r. pełnomocnika skarżącego Z. N., nadanie pełnomocnikowi statusu uczestnika postępowania na prawach strony, zasądzenie od strony skarżonej kosztów procesu według norm przepisanych. Jako podstawę wznowienia skarżący wskazał art. art. 270 § 2, 273 § 2, 277, 279 § 1 i 2, 280 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż jego pełnomocnik Z. N., reprezentujący go w toczących się postępowaniach administracyjnych poinformował go, że w dniu 30 lipca 2010 r. dowiedział się w Komendzie Wojewódzkiej Policji we W., iż wnioski dowodowe skarżącego w I i w II instancji nie były realizowane. Zwłaszcza zawarte w odwołaniu z dnia 13 czerwca 2007 r., w których skarżący wnosił o przesłuchanie w charakterze świadka W. R. – Prezesa Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w G. na okoliczność przyczyn i podstaw prawnych, pozbawienia osiedla mieszkaniowego w G. pozostającego w zasobach Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w G., dostaw energii cieplnej i ciepłej wody, co miałoby, według skarżącego wpływ na wynik sprawy. Pismem z dnia 2 lutego 2011 r. Sąd wezwał skarżącego o skonkretyzowanie żądania zawartego w skardze o wznowienie postępowania, dotyczącego nadania Z. N. "statusu uczestnika postępowania na prawach strony, który swą znajomością prawa (...) będzie godnie reprezentował" skarżącego przed sądem administracyjnym. Jednocześnie Sąd poinformował o treści przepisu art. 33 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. W związku z tym należało wskazać, czy Z. N. brał udział w postępowaniu administracyjnym związanym z tą sprawą i czy wynik postępowania sądowego dotyczy jego interesu prawnego. Jeśli Z. N. nie mógłby występować jako uczestnik postępowania na podstawie wskazanego przepisu art. 33 § 2 p.p.s.a. to mógłby wnieść o dopuszczenie go do udziału w sprawie w takim charakterze (jeśli spełnia przesłanki wymienione w tym przepisie). W piśmie z dnia 14 lutego 2011 r. skarżący poinformował, ze rezygnuje z wniosku o nadanie jego pełnomocnikowi Z. N., który reprezentuje go w toczących się postępowaniach administracyjnych w I i II instancji, statusu uczestnika postępowania na prawach strony. Wskazał, że w całości podtrzymuje skargę o wznowienie postępowania i wnosi o nadanie jej biegu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o alternatywnie: o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu uznał skargę za niedopuszczalną z uwagi na brak konkretnego wskazania jej podstawy prawnej zgodnie z przepisami art. 271-273 p.p.s.a. Zdaniem organu odwoławczego, z załączonej do skargi dokumentacji w żaden sposób nie wynika, aby skarżący wykazał, jakie to okoliczności faktyczne i środki dowodowe zostały później wykryte, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których skarżący nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu albowiem za takie, nie może uchodzić nieuwzględnienie wniosków dowodowych dotyczących przesłuchania w charakterze świadka Prezesa Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w G. w sprawie administracyjnej o przydział lokalu mieszkalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z treści art. 270 p.p.s.a. wynika, że można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Podstawy wznowienia postępowania sądowego zostały zaś określone w art. 271-274 p.p.s.a. Jedną z tych podstaw jest późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 p.p.s.a.) Stosownie do art. 281 p.p.s.a., wniosek o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu, jeżeli brak jest ustawowej podstawy wznowienia postępowania. Brakiem ustawowej podstawy wznowienia postępowania jest nie tylko sytuacja, gdy skarga w ogóle nie opiera się na jednej z podstaw wznowienia opisanych w przepisach Działu VII p.p.s.a., ale również gdy powołana podstawa treściowo odpowiada powyższym przepisom, ale już tylko na podstawie oceny akt sprawy sąd władny jest ocenić, że powołane przez stronę przesłanki nie stanowią rzeczywistej podstawy wznowienia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 1471/09, niepubl.) Z art. 273 § 2 p.p.s.a. wynika, że jedną z podstaw wznowienia może być późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Z końcowego zwrotu zawartego w § 2 tego przepisu wynika, że wykrycie odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nie znanych stronom. Podstawy wznowienia nie może stanowić nawet okoliczność faktyczna czy też środek dowodowy istniejący w materiale poprzedniego postępowania, a tylko niedostrzeżony przez stronę (zob. postanowienie NSA z dnia 28 maja 2010 r., II OSK 983/10, LEX nr 673901). Ponadto, zarówno nowe okoliczności, jak i środki dowodowe muszą być tego rodzaju, aby powołanie ich mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazując zatem na nowe okoliczności lub nowe dowody należy równocześnie podać, w jakim zakresie ich uwzględnienie może zmienić podstawę orzekania, wpływając tym samym na treść rozstrzygnięcia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 1968 r., sygn. akt I CO 1/68, OSNCP 1969/2/36 i z dnia 24 maja 1984 r., sygn. akt II Co 1/82, OSPiKA 1984/2/27, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2004 r., sygn. akt GSK 5/04, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny M. Praw. 2004/12/str. 535). Skarżący jako podstawę wznowienia postępowania wskazał, że jego "wnioski dowodowe zarówno w I jak i II instancji nie były realizowane – zwłaszcza zawarte w odwołaniu z dnia 13 czerwca 2007 r." Zarzuty sformułowane w skardze o wznowienie postępowania nie są jednak nowymi środkami dowodowymi, nadto znane były zarówno skarżącemu, jak też Sądowi wydającemu wyrok z dnia 22 października 2008 r. Zostały podniesione w toku postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego i nie stanowią nowej okoliczności faktycznej ani też nowego środka dowodowego, z którego skarżący nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu. Powyższe potwierdza uzasadnienie wyroku z dnia 22 października 2008 r., w którym Sąd wskazał, że "skarżący wywodzi swój tytuł do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego także z faktu, że z dniem 31 sierpnia 2006r. zrzekł się lokatorskiego prawa do mieszkania w G. i przekazał je do dyspozycji Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w G. Powodem podjęcia tego kroku było pozbawienie dostaw energii cieplnej i ciepłej wody, co – zdaniem skarżącego – uniemożliwiało dalsze zamieszkiwanie w przedmiotowym lokalu, zwłaszcza w kontekście wymogów stawianych lokalom mieszkalnym przez przepisy prawa budowlanego. Istotnie w orzecznictwie sądowym można spotkać się ze stanowiskiem, że rezygnacja z przydzielonego lokalu wiążąca się z jego nieodpowiedniością, czy to pod względem przysługującej funkcjonariuszowi powierzchni mieszkalnej, czy też stanu technicznego lokalu może tworzyć po stronie organów służbowych obowiązek przyznania prawa do lokalu (por. np. wyrok NSA z 18 stycznia 2002 r., I SA 1457/00, Lex nr 81810). Zdaniem składu orzekającego, stanowisko wyrażone w powołanym orzeczeniu nie może być odniesione do sytuacji skarżącego. W jego wypadku rezygnacja z lokalu nie była podyktowana względami "nieodpowiedzialności" wynikającej z niewłaściwej powierzchni mieszkalnej lub stanu technicznego lokalu, lecz z pozbawienia budynku niektórych mediów (ogrzewanie, ciepła woda) spowodowanego zadłużeniem lokatorów osiedla w G. z tytułu opłat czynszowych, opłat za centralne ogrzewanie i ciepłą wodę. Powyższe oznacza, że "nieodpowiedniość" lokalu powodująca utrudnienia w dalszym zamieszkiwaniu w nim nie wynikała z przyczyn całkowicie obiektywnych, niezależnych od skarżącego, i innych najemców, lecz z przyczyn subiektywnych, bezpośrednio lub pośrednio zależnych od lokatorów budynku. Spowodowane one zostały bądź to zwłoką najemców w uiszczaniu należnych opłat związanych z eksploatacją i utrzymaniem lokalu, bądź też – w razie braku takiej zwłoki – brakiem właściwego nadzoru nad działalnością i przedsięwzięciami władz spółdzielni, w formach przewidzianych w ustawie z dnia 16 września 1982r. Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2003 r., nr 189, poz. 1848) i w ustawie z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. nr 119, poz. 1116 ze zm.), co mogło ułatwić nieracjonalne gospodarowanie majątkiem spółdzielni. W takiej sytuacji przyznanie skarżącemu prawa do lokalu z zasobów resortu lub pomocy finansowej na uzyskanie lokalu naruszałoby nie tylko zasadę jednokrotności przysługiwania tego prawa (poza wyjątkami wskazanymi w ustawie), ale byłoby też równoznaczne z ponownym zaangażowaniem pomocy publicznej w rozwiązanie trudnej sytuacji mieszkaniowej skarżącego, powstałej – jak to wyżej wykazano – z przyczyn co najmniej pośrednio zależnych także od niego". W podobny sposób analizował te okoliczności faktyczne organ odwoławczy (por. zwłaszcza str. 2, 3, 4, 6 uzasadnienia decyzji ostatecznej). W tej sytuacji przyjąć trzeba, iż skarga pomimo wskazania ustawowej podstawy wznowienia, faktycznie nie została na niej oparta, co uzasadnia jej odrzucenie na postawie art. 281 p.p.s.a. Podobny pogląd wyraził Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28 października 1999 r. II UKN 174/99 (OSNP 2001/4/133), z którego wynika, iż sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 401-404 k.p.c. nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga jako nie oparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu (art. 410 § 1 k.p.c.). Skoro w niniejszej sprawie brak jest ustawowej podstawy wznowienia Sąd nie był zobligowany rozpoznać na nowo sprawę na rozprawie w granicach zakreślonych podstawą wznowienia. Reasumując, z tych względów skarga o wznowienie postępowania podlegała odrzuceniu na podstawie art. 281 w zw. z art. 273 § 2 p.p.s.a.