IV SA/Wr 35/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków po rozpoznaniu w dniu 13 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. A. na uchwałę Rady Miejskiej w Ś. z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miasto Ś. postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 21 grudnia 2015 r. R. A., zwany dalej stroną lub skarżącym, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w Ś. z dnia [...] czerwca 2011 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miasto Ś. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że od 2014 r. stara się o przydział lokalu socjalnego lub komunalnego w Ś. (ostatnim miejscu zameldowania), albowiem po opuszczeniu zakładu karnego nie będzie miała gdzie mieszkać. Kierowane zaś do prezydenta miasta wnioski o przydział lokalu mieszkalnego zostały załatwione odmownie. Organ ten odniósł się również negatywnie do proponowanej przez skarżącego zmiany prawa miejscowego regulującego problematykę najmu lokali komunalnych, tak aby możliwe stało się otrzymanie lokalu mieszkalnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi względnie jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Organ wyjaśnił, że w jego ocenie przedmiotowa skarga winna zostać uznana za niedopuszczalną, gdyż wniesiona została w sprawie niepodlegającej kognicji sądów administracyjnych. Ponadto nawet w sytuacji, gdyby skarga była dopuszczalna, jej wniesienie nie zostało poprzedzone prawidłowym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, a skarżący nieprawidłowo wskazał na właściwy organ gminy oraz niedostatecznie jasno określił naruszenie interesu prawnego. Dalej organ podał, że poza wskazanymi brakami formalnymi skarga nie zasługuje na uwzględnienie ze względów merytorycznych. Ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego uzupełniając na wezwanie Sądu skargę wskazał, że skarżonym organem jest Rada Miejska w Ś., zaś przedmiotem zaskarżenia jest uchwała tego organu nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Podkreślił również, że zaskarżona uchwała narusza art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (dalej: ustawa o ochronie praw lokatorów) w zw. z art. 32 ust. 1 i art. 75 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, albowiem określa w § 7 i § 8 zbyt rygorystyczne kryteria wyboru osób, którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony oraz nieprawidłowo określa krąg osób, którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Zaskarżona regulacja – zdaniem skarżącego – sprzeczna jest z celami ustawy o ochronie praw lokatorów i wyrażonym w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zobowiązaniem władz publicznych do prowadzenia polityki sprzyjającej zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, a w szczególności bezdomności, naruszając jednocześnie konstytucyjną zasadę równości wobec prawa. Pełnomocnik skarżącego odniósł się również do zastrzeżeń formalnych sygnalizowanych przez organ w odpowiedzi na skargę stwierdzając m.in., że w interesie prawnym skarżącego jest zmiana prawa miejscowego, zaś skarga wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 446, zwanej dalej u.s.g.) służyć ma realizacji tego interesu. W ocenie skarżącego nie jest to wyłącznie jego interes partykularny, gdyż może się on pokrywać z interesem ogółu osób mogących skorzystać na zmianie prawa miejscowego. Przy czym okoliczność, że skarżący odbywa karę pozbawienia wolności nie powinna przesłaniać trudności ze znalezieniem miejsca zamieszkania po opuszczeniu zakładu karnego, które winna brać pod uwagę polityka mieszkaniowa gmin. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że skarga wniesiona przez stronę do tutejszego Sądu dotyczyła dwóch kwestii: naruszenia przez uchwałę Rady Miejskiej w Ś. uprawnienia skarżącego do otrzymania lokalu mieszkalnego oraz odpowiedzi udzielonej przez organ w sprawie zasad wynajmu lokali z zasobu mieszkaniowego gminy. Skarga wniesiona w drugiej kwestii zostanie rozpatrzona przez Sąd w odrębnym postępowaniu o sygnaturze akt IV SA/Wr 36/16. Niniejsze zaś postanowienie dotyczy włącznie oceny naruszenia interesu prawnego skarżącego przez uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w Ś. z dnia [...] czerwca 2011 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miasto Ś. Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Stosownie natomiast do treści art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenie prawa. Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona z zachowaniem trybu wynikającego z ustawy o samorządzie gminnym oraz z ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał jednakże, że zaskarżona uchwała narusza jego interes prawny w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Skargę na uchwałę organu gminy może wnieść tylko podmiot, który zgodnie z normą prawa materialnego ma zindywidualizowany interes prawny lub uprawnienie. Istotą interesu prawnego jest związek z konkretną normą prawa materialnego, którą można wskazać jako jego podstawę, i z której można wywodzić swoje uprawnienia. Interes prawny winien być aktualny, obiektywnie istniejący w dacie wejścia w życie zaskarżonego aktu, bądź najpóźniej w dacie złożenia skargi. Nie może to być tylko interes przewidywany w przyszłości, hipotetyczny. Naruszenie interesu prawnego konkretnego podmiotu nie może polegać na tym, że uchwała mogłaby stwarzać zagrożenie wystąpienie naruszenia w przyszłości (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 sierpnia 2008 r., sygn. akt I OSK 277/08 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 793/15 – dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podnoszona przez skarżącego okoliczność, że nie może otrzymać przydziału lokalu socjalnego lub komunalnego dopóki odbywa karę pozbawienia wolności, nie może zostać – w ocenie Sądu – potraktowana jako naruszenie aktualnego interesu prawnego skarżącego wynikającego z powołanych przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów w powiązaniu z konstytucyjnymi wzorcami równości wobec prawa, niedyskryminacji oraz zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. W pierwszym rzędzie trzeba odróżnić posiadanie interesu prawnego od jego naruszenia. Do skutecznego wniesienia skargi nie wystarczy samo legitymowanie się interesem prawnym. Konieczne jest wykazanie, że interes ten został przez kwestionowany akt prawny naruszony. W sytuacji skarżącego zaspokojenie potrzeby mieszkaniowej po opuszczeniu zakładu karnego niewątpliwie stanowi istotny problem, którego rozwiązania strona stara się doszukiwać w możliwości otrzymania w najem lokalu znajdującego się w mieszkaniowym zasobie gminy miejskiej w Ś. Niemniej jednak po stronie skarżącego brak jest uprawnienia wynikającego z jakiegokolwiek przepisu prawa, który umożliwiałby ubieganie się o przydzielenie lokalu mieszkalnego na innych zasadach, niż określone w zaskarżonej uchwale. Powołane przez stronę przepisy art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów adresowane są do organu stanowiącego gminy, który zobowiązany jest uchwalić zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład zasobu mieszkaniowego. Wskazane przepisy nie dotyczą jednak sytuacji prawnej skarżącego. Powiązanie zaś tych regulacji z normami konstytucyjnymi nie prowadzi do powstania po stronie skarżącego szczególnego prawa podmiotowego do ubiegania się o przydział lokalu, zwłaszcza że nie jest on pozbawiony możliwości podjęcia starań zmierzającym do otrzymania lokalu w najem po spełnieniu zwykłych warunków. Ponadto należy również rozważyć, czy wykazywany interes prawny strony ma charakter aktualny. Odbywając bowiem karę pozbawienia wolności skarżący nie może oczekiwać, że otrzyma poza kolejnością lokal mieszkalny, aby zagwarantować sobie możliwość ustabilizowania swojej sytuacji mieszkaniowej po opuszczeniu zakładu karnego. Sygnalizowana zatem potrzeba odnosi się do kwestii realizacji interesu strony dopiero w przyszłości. W aktualnym stanie faktycznym potrzeby mieszkaniowe skarżącego nie mogły więc zostać naruszone. Reasumując poczynione ustalenia, należało zatem stwierdzić, że opisany przez skarżącego interes prawny nie został naruszony przez uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w Ś. z dnia [...] czerwca 2011 r. W takiej sytuacji zastosowanie znajdował przepis art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a.