IV SA/Wr 355/17

PostanowienieWSA we Wrocławiu2017-09-12

Skład orzekający: Ewa Orłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest zawieszony w czynnościach służbowych i otrzymuje połowę uposażenia, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, biorąc pod uwagę jego sytuację materialną i rodzinną, w tym dochody i majątek członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Twierdzenie o prowadzeniu odrębnego gospodarstwa domowego jest niewiarygodne w świetle danych z formularza wniosku, gdzie skarżący opisał stan rodzinny i majątkowy członków rodziny oraz ich dochody. Ponadto, skarżący dysponuje oszczędnościami i środkami finansowymi, które mogą zostać przeznaczone na koszty postępowania. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został umorzony, ponieważ skarżący jest z mocy prawa zwolniony z ponoszenia tych kosztów w sprawach ze stosunków służbowych.
Stan faktyczny
Skarżący M. A. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej decyzji o przedłużeniu okresu zawieszenia w czynnościach służbowych. Wnioskodawca podał, że otrzymuje połowę uposażenia ze stosunku służbowego i jest obciążony spłatą kredytu. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia oświadczenia i przedłożenia dokumentów dotyczących jego stanu majątkowego, dochodów i stanu rodzinnego, a także stanu majątkowego i dochodów osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżący przedstawił część dokumentów, ale sąd uznał, że nie wykazał on wystarczająco swojej trudnej sytuacji materialnej.
Rozstrzygnięcie
I. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 12 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. A. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. A. na decyzję Komendanta [...] Policji we [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przedłużenia okresu zawieszenia w czynnościach służbowych postanawia: I. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Na urzędowym formularzu z dnia [...] skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W jego uzasadnieniu, tj. w treści rubryki nr 6 "stan rodzinny", w której należało wpisać osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą, skarżący podał, że mieszka i powadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z matką, ojcem i babcią. Wyjaśnił, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej wynikającej z zawieszenia w czynnościach służbowych z powodu którego otrzymuje połowę uposażenia ze stosunku służbowego, a ponadto jest obciążony spłatą kredytu gotówkowego. Obecna sytuacja uniemożliwia mu podjęcie innego źródła dochodu. W rubryce nr 10 obejmującej dochody wnioskodawcy (strony skarżącej) i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym podał zaś, że otrzymuje miesięczne wynagrodzenie ze stosunku służbowego w wysokości [...] zł netto, a matka otrzymuje miesięczne wynagrodzenie ze stosunku pracy w kwocie [...] zł netto, natomiast ojciec prowadzi działalność gospodarczą i z tego tytułu otrzymuje dochód netto w wysokości [...] zł miesięcznie netto, a babcia otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł netto. Łączny dochód skarżącego i domowników wyniósł [...] zł. W rubryce nr 11 zobowiązania i stałe wydatki podał, że spłaca kredyt gotówkowy w banku "[...]" i ponosi opłaty za usługi telekomunikacyjne w sieci "[...]". W oświadczeniu o stanie majątkowym rubryka nr 7 "majątek" podał, że nie posiada nieruchomości, w tym domu ani mieszkania oraz papierów wartościowych i wierzytelności. Natomiast posiada oszczędności w wysokości [...] zł i jest w wraz z ojcem współwłaścicielem samochodu osobowego marki [...] rok produkcji [...]. Ponadto w rubryce nr 8 obejmującej stan majątkowy osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym podał, że matka jest właścicielem domu rodzinnego położnego pod adresem podanym przez skarżącego jako jego adres zamieszkania. Matka jest także właścicielem gruntów rolnych o powierzchni [...] ha, a ojciec jest także właścicielem innego samochodu osobowego marki [...] rok produkcji [...] oraz [...]. Następnie pismem referendarza sądowego z dnia 21 sierpnia 2017 r. wezwano stronę skarżącą na podstawie art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zgodnie z którym jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego: - do nadesłania, w terminie 7 dni, kopii dokumentów źródłowych i wyjaśnień dotyczących aktualnej sytuacji majątkowej, tj.: kserokopii zeznań podatkowych skarżącego, ojca, matki oraz babci dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2016 wraz z załącznikami ewentualnie rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy albo informacji o dochodach uzyskanych w 2016 albo za ostatnie dwa lata, za które takie zeznanie, obliczenie, informacja zostały sporządzone; wyciągów z posiadanych przez stronę skarżącą rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące oraz informacji o posiadanych lokatach oszczędnościowych i innych formach gromadzenia środków pieniężnych; szczegółowego - określonego kwotowo - zestawienia ponoszonych miesięcznie wydatków gospodarstwa domowego skarżącego (opłaty: czynsz, media, żywność, środki higieny, ubrania, lekarstwa, spłata kredytów i pożyczek - bankowych i prywatnych, podatki, alimenty, zajęcia komornicze, inne), ze wskazaniem źródeł ich finansowania); informacji o korzystaniu z pomocy społecznej lub innych form wsparcia ze strony państwa oraz innych dokumentów i informacji, których treść może mieć znaczenie dla oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy, zaświadczenie o wysokości aktualnego świadczenia ze stosunku służbowego skarżącego, zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia za pracę matki skarżącego za ostatnie trzy miesiące, kserokopii deklaracji VAT- dotyczącej działalności prowadzonej przez ojca za ostatnie trzy okresy rozliczeniowe, za które taka deklaracja została złożona ewentualnie księgi przychodów i rozchodów za okres pierwszych 7 miesięcy roku 2017 r., kopii odcinka emerytury babki skarżącego za lipiec 2017 r. Skarżący w odpowiedzi na powyższe pismo referendarza sądowego, pismem z dnia 1 września 2017 r., złożonym tego samego w Sądzie, wskazał, że pomimo mieszkania w rodzinnym domu wraz z matką i babcią, każdy z nich prowadzi odrębne gospodarstwo domowe w ramach uzyskiwanych świadczeń emerytalnych lub pracy zarobkowej. Po ukończeniu szkoły średniej podjął pracę celem odciążenia matki jak i usamodzielnienia się. Od tamtej pory mimo kilkukrotnej zmiany miejsc pracy utrzymuje się samodzielnie z zarobionych pieniędzy i nie z korzysta jakiejkolwiek finansowej pomocy członków rodziny. Od [...] został zawieszony w pełnieniu obowiązków służbowych, pierwotnie na okres trzech miesięcy, a następnie okres ten został wydłużony do zakończenia postępowania sądowego. Ponadto podał, że w ramach stosunku służbowego otrzymuje połowę wynagrodzenia tj. kwotę [...] zł i dodał, że co miesiąc przekazuje matce [...] zł na rachunki oraz środki higieny, a kolejne [...] zł przeznacza na żywność, a [...] zł na media (abonament telefoniczny). Od [...] spłaca "opłatę kredytu" w wysokości [...] zł. Pozostałe środki finansowe przeznacza w większości na ubrania oraz najpilniejsze potrzeby. Z pomocy społecznej i nich form wsparcia nie korzysta i nigdy nie korzystał. Dodał, iż pomimo, że mieszka w jednym domu razem z matką i babcią, to są od siebie całkowicie niezależni finansowo, co może potwierdzić matka albo babcia. Ojciec przebywa przez większość roku poza granicami kraju i nie wspiera finansowo skarżącego ani pozostałych członków rodziny. Do pisma tego skarżący dołączył PIT-28 za 2016 r., czyli zeznanie o wysokości przychodu ojca opodatkowanego w formie ryczałtu z tytułu [...], z którego wynika, że ojciec w 2016 r. nie uzyskał przychodu i nie był zobowiązany do zapłaty podatku (przychód 0 zł i podatek według stawki [...] % 0 zł) oraz przedłożył zenanie podatkowe matki za 2016 r. (rozliczenie samodzielne), z którego wynika, że dochód matki ze stosunku pracy wyniósł [...] zł i dołączył własne zeznanie podatkowe za 2016 r., z którego wynika, że dochód skarżącego za 2016 r. wyniósł [...] zł, a także potwierdzenie wpływu do urzędu skarbowego deklaracji PIT- 40A dotyczącego rocznego obliczenia podatku za 2016 r. przez organ rentowy, z którego wynika, że babcia skarżącego uzyskała w 2016 r. przychód w wysokości [...] zł. Skarżący przedłożył również dwa wydruki z jego kont bankowych jeden za okres od [...] do [...] a drugi za okres od [...] do [...] oraz potwierdzony przez księgowego wydruk z ewidencji przychodów za 2017 r. osiąganych przez ojca z tytułu działalności gospodarczej obejmującej zakład [...], z której wynika, że w 2017 r. ojciec uzyskał przychód: w kwietniu w kwocie [...] zł, w maju [...] zł, lipcu [...] zł i sierpniu [...] zł, czyli łącznie od [...] [...] zł. Z ewidencji tej wynika, iż w miesiącach styczeń, luty, marzec, czerwiec ojciec nie uzyskał przychodu z działalności gospodarczej. Z zaświadczenia z zakładu pracy skarżącego wynika, iż uposażenie netto za wrzesień wynosi [...] zł. Skarżący przedstawił także odcinki emerytury babci za czerwiec i sierpień 2017 r. z których wynika, że otrzymała ona w tych miesiącach świadczenie wysokości [...] zł oraz trzy dowody wpłat gotówkowych na rachunek kredytowy we wspomnianym wyżej banku tytułem spłaty raty kredytu, tj. w kwietniu [...] zł, czerwcu [...] zł i sierpniu [...] zł, a także wpłatę w dniu [...] kwoty [...] zł w [...], z której ponadto wynika, że pokwitowanie to potwierdza zawarcie przez zleceniodawcę skarżącego umowy zlecenia przekazywania na wskazane rachunki bankowe wpłaconych przez zleceniodawcę kwot. Przedłożył również zaświadczenie z zakładu pracy matki, z którego wynika, że matka jest zatrudniona na czas nieokreślony w pełnym wymiarze czasu pracy i otrzymała z tego tytułu w 2017 r. wynagrodzenie netto w maju [...] zł, w czerwcu [...] zł i w lipcu [...] zł, czyli łącznie w tym okresie [...] zł. W pierwszej kolejności rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. W myśl art 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 dalej p.p.s.a..) ustanowienie adwokata lub radcy prawnego obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowy. Na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane osobie fizycznej – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał w niniejszej sprawie w sposób nie budzący wątpliwości, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy. Niewiarygodne jest bowiem twierdzenie skarżącego wyrażone w opisanym wyżej piśmie strony z dnia 1 września 2017 r., iż prowadzi on samodzielne gospodarstwo domowe mimo, iż mieszka w jednym domu z matką i babcią, które posiadają odrębne źródła dochodów zwłaszcza, że w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia [...] w treści rubryki nr 6 "stan rodzinny", w której należało wpisać osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą, skarżący podał, że mieszka i powadzi wspólne gospodarstwo domowe nie tylko z matką, babcią, ale także z ojcem, zaś w pozostałych rubrykach opisał stan majątkowy tych osób (domowników). Istotne jest także, że w rubryce nr 10 formularza obejmującej dochody wnioskodawcy (strony skarżącej) i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym skarżący podał nie tylko wysokość swojego miesięcznego wynagrodzenia ze stosunku służbowego w wysokości [...] zł netto, ale także podał, wysokość dochodów osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym tj. wysokość miesięcznego wynagrodzenia matki stosunku pracy w kwocie [...] zł netto oraz wysokość dochodu ojca z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie [...] zł netto, a także miesięcznej emerytury babci, czyli [...] zł netto. W rubryce tej skarżący podał także, że łączny jego dochód i dochód domowników (ojca, matki i babci) wyniósł [...] zł. Ponadto skarżący w piśmie z dnia 1 września 2017 r. podał m. in., że co miesiąc przekazuje matce kwotę około [...] zł na rachunki, a z rubryki nr 8 formularza wynika, że to matka jest właścicielem domu, w którym mieszka rodzina skarżącego. Okoliczności te świadczą o tym, że skarżący mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z matką, ojcem i babcią. Pojęcie "pozostawania we wspólnym gospodarstwie domowym" należy rozumieć bowiem stałe przebywanie kilku osób w tym samym miejscu przy jednoczesnym partycypowaniu w utrzymaniu tego gospodarstwa. Zatem stanowisko skarżącego wyrażone w piśmie z dnia 1 września 2017 r., iż ojciec przebywa przez większość roku poza granicami kraju i nie wspiera finansowo skarżącego ani pozostałych członków rodziny nie zmienia powyższej oceny, że ojciec także pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, co potwierdzają także dane zawarte w przedłożonym zeznaniu podatkowym PIT-28 za 2016 r. o wysokości przychodu ojca opodatkowanego w formie ryczałtu, z którego wynika, iż adres zamieszka ojca i adres prowadzenia działalności przez ojca jest tożsamy z adresem skarżącego. Ponadto skarżący jak już wyżej wskazano przedłożył dokumenty dotyczące aktualnej wysokości przychodów ojca za 2017 r. z tytułu działalności gospodarczej w postaci wydruki z ewidencji przychodów oraz aktualne zaświadczenie o wysokości dochodu matki z tytułu zatrudnienia i odcinki emerytury babci, co dodatkowo także potwierdza fakt prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowe z tymi osobami, skoro osoby te udostępniły skarżącemu powyższe dane, a ponadto w zaświadczeniu z zakładu pracy matki z dnia [...] podano, że zostało ono wydane na prośbę pracownika (matki). W zakresie, w jakim dochody i obciążenie finansowe osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym współkształtują sytuację finansową wnioskodawcy o prawo pomocy, tj. jego koszty utrzymania i potencjalne dochody, wojewódzkie sądy administracyjne są uprawione na podstawie art. 255 p.p.s.a. do wzywania o dokumenty źródłowe obrazujące sytuację majątkową domowników wnioskodawcy. Porównanie takie jest konieczne dla oceny możliwości finansowych partycypowania przez stronę w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego na zasadzie wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 29 listopada 2012 r., sygn. akt II GZ 442/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W tej sytuacji przy ocenie rozpoznawanego wniosku o przyznanie prawa pomocy należało wziąć pod uwagę, iż rodzina skarżącego uzyskuje dochody ze stosunku służbowego skarżącego, z tytułu działalności gospodarczej ojca, z tytułu zatrudnienia matki i z tytułu emerytury babci, które jak zadeklarował skarżący w rubryce nr 10 formularza wynoszą około [...] zł, co skarżący potwierdził przedłożonymi dokumentami. Dodać trzeba iż mimo, że dochód ojca ma charakter zmienny, to jednak z ewidencji przychodów za 2017 r. wynika, iż przychód ten wyniósł za okres od stycznia do sierpnia [...] zł. Istotne jest, iż z rubryki nr 6 formularza wynika, że matka jest właścicielem gruntów rolnych o powierzchni ponad [...] ha, co oznacza, iż matka uzyskuje również dochód z tytułu posiadania tych gruntów, którego wysokość nie została jednak wykazana w niniejszej sprawie, zaś przy ocenie należy wziąć pod uwagę dochody skarżącego i jego domowników ze wszystkich źródeł. Brak tych danych nie pozwala na wiarygodną ocenę, czy rzeczywiście sytuacja dochodowa skarżącego kształtuje się tak, jak to opisał, we wniosku o prawo pomocy. Przy ocenie wniosku o prawo pomocy należy wziąć pod uwagę dochody ze wszystkich źródeł wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, czego strona skarżąca w niniejszej sprawie nie wykazała. Na stronie skarżącej zaś spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy. Ponadto z formularza wynika, iż skarżący posiada oszczędności w wysokości [...] zł, co pozwala na przyjęcie, iż mogą one zostać przeznaczone na koszty ustanowienia fachowego pełnomocnika. Poza tym z historii rachunku bankowego skarżącego wynika, że [...] skarżący otrzymał wypłatę wygranej w kwocie [...] zł, zaś skoro zaskarżona do Sądu decyzja została wydana dnia [...] to powyższe fakty pozwalają na przyjęcie, iż skarżący dysponujący dochodem ze stosunku służbowego i dodatkowymi środkami finansowymi mógł przeznaczyć je na koszty ustanowienia pełnomocnika. Istotne jest także, że z rachunku bankowego skarżącego wynika, że dokonuje on częstych płatności za pomocą [...] na kwoty np. [..] zł ([...] k-29), [...] zł ([...], [...] k-29), [...] zł ([...] k-29,k-30), [..] zł ([...] k-30) oraz że np. w dniach [...] dokonał wpłat gotówkowych na to konto w wysokości [..] zł każda wpłata, i że np. [...] wypłacił gotówkę w wysokości [...] zł, a ponadto przekazuje w formie zlecenia stałego środki pieniężne w wysokości [...] zł (10-go dnia miesiąca) na drugi własny rachunek bankowy, co oznacza, że posiada on środki finansowe, które może przeznaczyć na koszty niniejszego postępowania sądowego. Nie przeczy temu okoliczność, iż stosunek służbowy skarżącego uległ zawieszeniu i że w związku z tym skarżący otrzymuje połowę uposażenia i nie może jednocześnie podjąć dodatkowego zatrudnienia. Skarżący nie przedstawił także pełnej struktury wydatków związanych z prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego ani wskazał w wyczerpujący sposób źródeł ich finansowania, skoro nie przedłożył dowodów opłat związanych z ponoszeniem tych wydatków, a przedstawił jedynie własne wydatki, podając w piśmie z dnia 1 września 2017 r., że co miesiąc przekazuje matce [...] zł na rachunki oraz środki higieny, a kolejne [...] zł przeznacza na żywność, a [..] zł na media (abonament telefoniczny), natomiast od [...] spłaca "opłatę kredytu" w wysokości [...] zł, zaś pozostałe środki finansowe przeznacza w większości na ubrania oraz najpilniejsze potrzeby. Samo twierdzenie skarżącego zawarte w piśmie z dnia 1 września 20217 r., że przekazuje matce kwotę [...] zł na rachunki jest niewystarczające do oceny, że rzeczywiście w tej wysokości ponosi koszty utrzymania domu. Poza tym w sprawie nie została wykazana pełna wysokość opłat dotyczących utrzymania domu. Ponadto przyznania prawa pomocy nie uzasadnia argument skarżącego, iż pozostałe środki finansowe przeznacza w większości na kupno ubrań. Wielokrotne wydatki na kupno ubrań ani też spłaty rat pożyczki nie stanowią koniecznych wydatków zwianych z utrzymaniem. Strona skarżąca winna wykazać, przedstawiając odpowiednie argumenty i dowody, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z tym nie jest tak, że wszelkie wątpliwości winny być tłumaczone na korzyść strony, tylko wszystko, co wątpliwe strona skarżąca winna wyjaśnić, bo to po jej stronie istnieje powinność dowiedzenia, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. To do strony ubiegającej się przyznanie prawa pomocy należy wykazanie, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przepisach o prawie pomocy (por. post. NSA z dnia 10 sierpnia 2010 r., sygn. akt I GZ 275/10, LEX nr 741268). Dodać należy, że opisane pismo referendarza sądowego z dnia 21 sierpnia 2017 r. zostało sporządzone na podstawie art. 255 p.p.s.a, z którego wynika, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Konstrukcja przepisu art. 255 p.p.s.a. zakłada obowiązek współpracy wnioskodawcy z sądem (post. z dnia 19 czerwca 2012 r. sygn. akt I OZ 38/12). Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Jednocześnie wykazanie, że strona rzeczywiście znajduje się w takiej trudnej sytuacji spoczywa na niej samej. Zatem w jej interesie jest zarówno jak najobszerniejszy opis stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego oraz realnych możliwości płatniczych, a także jak najściślejsza współpraca z sądem, który dąży do tego, aby sytuację strony w pełni wyjaśnić. Współpracy tej w niniejszej sprawie zabrakło. Przyjąć zatem należy, że strona skarżąca nie wykazała, że spełnia przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a warunkujące przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Z tych względów należało odmówić przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. "d" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. W tej sytuacji rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne, a postepowanie wszczęte tym wnioskiem podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy; Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 § 1 pkt 1 lit "d" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło