IV SA/Wr 356/14
WyrokWSA we Wrocławiu2014-12-18
Skład orzekający: Julia Szczygielska, Mirosława Rozbicka - Ostrowska, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie dyscyplinarne o wydaleniu policjanta ze służby zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego i nieprawidłowe zastosowanie przepisów o przedawnieniu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne oraz poprzedzające je orzeczenie organu I instancji, uznając, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kluczowe uchybienia dotyczyły niewystarczającego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym zaniechania przeprowadzenia istotnych dowodów (oględziny nagrań operacyjnych, przesłuchanie kluczowego świadka) oraz pominięcia kwestii przedawnienia karalności przewinień dyscyplinarnych.Stan faktyczny
Policjant M.M. został obwiniony o popełnienie szeregu przewinień dyscyplinarnych, w tym niedopełnienie obowiązków służbowych związanych z kontrolą drogową i przyjęcie korzyści majątkowej. Po postępowaniu przed Komendantem Powiatowym Policji, który orzekł wydalenie ze służby, oraz Komendantem Wojewódzkim Policji, który utrzymał to orzeczenie w mocy, policjant wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów ustawy o Policji, w szczególności dotyczące postępowania dowodowego i wymiaru kary, a także brak uwzględnienia przedawnienia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia 7 marca 2014 r. oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w O. z dnia 15 stycznia 2014 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant specjalista Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 2 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M. M. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji we W z dnia [...] w przedmiocie uznania winnym przewinień dyscyplinarnych i wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby I. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie organu I instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonego orzeczenia; III. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. na rzecz skarżącego M. M. kwotę 257 (słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
W dniu 3 października 2013 r. Prokuratora Okręgowa we W. pismem oznaczonym sygn.akt V Ds. 7/13 poinformowała Komendanta Powiatowego Policji , że przeciwko M.M. toczy się postępowanie o czyny z art.231 § 2 k.k. i art. 228 § 3 k.k.. Do tegoż pisma załączone zostało postanowienie z dnia 23 września 2013r., sygn.akt V Ds.7/13 o przedstawieniu M.M. trzech zarzutów o następującej treści: W zarzucie pierwszym prokurator zarzucił w/w działanie na szkodę interesu publicznego poprzez niepodjęcie czynności służbowych wobec J.K. w dniu 11 października 2012 r. w trakcie pełnionej służby kontrolera ruchu drogowego wspólnie z K.Sz na terenie powiatu o. w związku z kierowaniem przez J.K. samochodem po drodze publicznej będąc w stanie po spożyciu alkoholu t.j. o czyn z art. 231 § 2 k.k. W drugim zarzucie prokurator zarzucił M.M. działanie na szkodę interesu publicznego poprzez niepodjęcie czynności służbowych wobec K.Ł. w dniu 21 listopada 2012 r. w trakcie pełnionej służby kontrolera ruchu drogowego wspólnie z K.Sz na terenie powiatu o. w związku z kierowaniem przez K.Ł. samochodem VW Golf nr rej. [...] po drodze publicznej będąc w stanie po spożyciu alkoholu t.j. o czyn z art. 231 § 2 k.k. W trzecim zarzucie prokurator zarzucił M.M. przyjęcie od K.B. korzyści majątkowej w wysokości jednego tysiąca złotych w dniu 21 listopada 2012 r. w trakcie pełnionej służby kontrolera ruchu drogowego wspólnie z K.Sz na terenie powiatu o. w związku z kierowaniem przez K.B. samochodem O. [...]nr rej. [...]po drodze publicznej będąc w stanie po spożyciu alkoholu t.j. o czyn z art. 228 § 3 k.k. W zarzucie tym prokurator zarzucił M.M. działanie wspólnie i w porozumieniu z K.Sz.
Postanowieniem Komendanta Powiatowego Policji w O. z dnia [...] wszczęte zostało przeciwko M.M. postępowanie dyscyplinarne, w którym obwiniono w/w o popełnienie opisanych przewinień dyscyplinarnych.
W toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego dokonano uzupełnienia zgromadzonego materiału dowodowego, w konsekwencji czego postanowieniem Komendanta Powiatowego Policji w O. z dnia 27 listopada 2013r., Nr 48, wydanym w oparciu o przepis art. 135 e ust. 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji , zmieniono zarzuty, obwiniając M.M. o popełnienie przewinień dyscyplinarnych polegających na tym, że :
1. W dniu 11 października 2012 r., w miejscowości R. gm. D. powiat o., pełniąc służbę jako kontroler Referatu Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w O. nie dopełnił obowiązków służbowych, czym dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego w ten sposób, że pełniąc służbę w patrolu zmotoryzowanym radiowozem marki K. o numerze rej. [...]wspólnie z K.Sz, przeprowadzając kontrolę drogową J.K., kierującego samochodem F. o numerze rej. [...] nie podjął czynności służbowych polegających na zatrzymaniu uprawnień do kierowania pojazdami przez J.K. w związku z kierowaniem przez niego w/w pojazdem po drodze publicznej będąc w stanie pod wpływem alkoholu, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z § 15 ust. 1 pkt 1 zarządzenia nr 609 Komendanta Głównego Policji z dnia 25 czerwca 2007r. w sprawie pełnienia służby na drogach przez policjantów (Dz. Urz. KGP nr 13 poz. 100 ze zm.);
2. W miejscu, czasie i okolicznościach jak w punkcie 1 nie dopełnił obowiązków służbowych w ten sposób, że przeprowadzając kontrolę drogową J.K., kierującego samochodem F. o numerze rej.[...], nie udokumentował w notatniku służbowym wykonanych czynności służbowych polegających na legitymowaniu tej osoby ze wskazaniem podstawy legitymowania i kontroli drogowej J.K., a ponadto nie ujął danych osobowych kierującego pojazdem i marki oraz numeru rejestracyjnego pojazdu oraz informacji dotyczącej badania w celu ustalenia obecności w organizmie alkoholu lub podobnie działającego środka, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 32 zarządzenia nr 609 Komendanta Głównego Policji z dnia 25 czerwca 2007r. w sprawie pełnienia służby na drogach przez policjantów w zw. z § 4 ust. 2 pkt 2 lit. a, g oraz § 5 ust. 1 pkt 1 lit a, b oraz § 5 ust. 1 pkt 3 Wytycznych nr 2 KGP z dnia 26 czerwca 2007r. w sprawie zasad ewidencjonowania, wypełniania oraz przechowywania notatników służbowych;
3. W dniu 21 listopada 2012r., w miejscowości T. powiat oleśnicki, pełniąc służbę jako kontroler Referatu Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w O. nie dopełnił obowiązków służbowych, czym dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego w ten sposób, że pełniąc służbę w patrolu zmotoryzowanym radiowozem marki K. [...] o numerze rej. [...]wspólnie z K.Sz, zatrzymując do kontroli drogowej K.Ł., kierującego samochodem V. o numerze rej. [...], nie udokumentował w notatniku służbowym wykonanych czynności służbowych polegających na legitymowaniu tej osoby ze wskazaniem podstawy legitymowania i asysty przy kontroli drogowej K. Ł., tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 32 zarządzenia nr 609 Komendanta Głównego Policji z dnia 25 czerwca 2007 r. w sprawie pełnienia służby na drogach przez policjantów w zw. z § 4 ust. 6 Wytycznych nr 2 KGP z dnia 26 czerwca 2007r. w sprawie zasad ewidencjonowania, wypełniania oraz przechowywania notatników służbowych;
4. W dniu 21 listopada 2012 r., na drodze krajowej numer 25 w okolicy miejscowości T. powiat o., pełniąc służbę jako kontroler Referatu Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w O. nie dopełnił obowiązków służbowych, czym dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego w ten sposób, że pełniąc służbę w patrolu zmotoryzowanym radiowozem oznakowanym marki K. [...]o numerze rej.[...] wspólnie z K.Sz, przeprowadzając kontrolę drogową K.B., kierującego samochodem O. o numerze rej.[...], nie podjął czynności służbowych polegających na zatrzymaniu uprawnień do kierowania pojazdami przez K.B. w związku z kierowaniem przez niego w/w pojazdem po drodze publicznej będąc w stanie pod wpływem alkoholu, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 15 ust, 1 pkt 1 zarządzenia nr 609 Komendanta Głównego Policji z dnia 25 czerwca 2007r. w sprawie pełnienia służby na drogach przez policjantów;
5. W miejscu, czasie i okolicznościach jak w punkcie 4 nie dopełnił obowiązków służbowych, czym dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego w ten sposób, że przeprowadzając kontrolę drogową K.B., kierującego samochodem O. [...]o numerze rej.[...], nie udokumentował w notatniku służbowym wykonanych czynności służbowych polegających na legitymowaniu tej osoby ze wskazaniem podstawy legitymowania i asysty przy kontroli drogowej K.B., tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 32 zarządzenia nr 609 Komendanta Głównego Policji z dnia 25 czerwca 2007r. w sprawie pełnienia służby na drogach przez policjantów w zw. z § 4 ust. 6 Wytycznych nr 2 KGP z dnia 26 czerwca 2007 r. w sprawie zasad ewidencjonowania, wypełniania oraz przechowywania notatników służbowych;
6. W miejscu, czasie i okolicznościach jak w punkcie 4 nie dopełnił obowiązków służbowych, czym dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego w ten sposób, że przeprowadzając kontrolę drogową K.B., kierującego samochodem O. o numerze rej.[...] nie podjął czynności służbowych polegających na powiadomieniu dyżurnego Komendy Powiatowej Policji w O. o kontroli drogowej w/w w związki z kierowaniem przez niego pojazdem po drodze publicznej będąc pod wpływem alkoholu, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 23 zarządzenia nr 609 Komendanta Głównego Policji z dnia 25 czerwca 2007 r. w sprawie pełnienia służby na drogach przez policjantów;
7. W dniu 21 listopada 2012r., na drodze krajowej numer [...] w okolicy miejscowości Twardogóra powiat oleśnicki, pełniąc służbę jako kontroler Referatu Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w O. w patrolu zmotoryzowanym radiowozem oznakowanym marki K. [...], działając wspólnie i w porozumieniu z K.Sz, będąc zobowiązanym do wystrzegania się korupcji w każdej postaci oraz zwalczania wszelkich jej przejawów, przeprowadzając kontrolę drogową K.B., kierującego opisanym wyżej samochodem O. [...], naruszył zasady etyki zawodowej policjanta poprzez przyjęcie od K.B. korzyści majątkowej w wysokości jednego tysiąca złotych za odstąpienie od czynności służbowych polegających na podjęciu prawem przewidzianych działań w związku z kierowaniem przez w/w, będącego pod wpływem alkoholu pojazdem po drodze publicznej, tj. czyn z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 11 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003r. w sprawie zasad etyki zawodowej policjanta (Dz. Urz. KGP 2004.1.3).
Orzeczeniem z dnia [...]Komendant Powiatowy Policji w O. uznał M.M. winnym popełnienia przewinień dyscyplinarnych opisanych w w/w postanowieniu z dnia 27 listopada 2013 r., Nr 48 i wymierzył mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby.
W odwołaniu od tegoż orzeczenia skarżący zarzucił między innymi, iż organ:
1. nie przeprowadził dowodów z przesłuchania świadka w osobie - drugiego funkcjonariusza z patrolu oraz oględzin nagrań operacyjnych zgromadzonych przez Prokuraturę Okręgową we W. Wydział V Śledczy w toku prowadzonego postępowania przygotowawczego o sygn. akt V Ds. 7/13, a będących obecnie w dyspozycji Sądu Rejonowego Wydział II Karny w O. (akta sprawy oznaczone sygn.akt II K 2/14),
2. naruszył szereg przepisów ustawy o Policji, w tym art. 134 ust. 1 w zw. z art. 132b. ust. 3, art. i 135g ust. 2 oraz art. 135f. ust. 3 ustawy.
Powołując się na powyższe, skarżący wniósł o powołanie komisji do zbadania zaskarżonego orzeczenia, wysłuchanie, w trybie art. 135m. ust. 6 ustawy o Policji obwinionego i jego obrońcy. W konsekwencji wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego, gdyż wymaga ono przeprowadzenia dowodów wymienionych na wstępie. Alternatywnie skarżący wniósł o zawieszenie postępowania dyscyplinarnego do czasu ustania przyczyn uniemożliwiających przesłuchanie oraz przeprowadzenie oględzin materiału z nagrań operacyjnych znajdujących się w aktach sprawy zawisłej przed Sądem Rejonowym w O. Wydział II Karny , sygn.akt II K 2/14 .
Organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania i zaskarżonym orzeczeniem z dnia 7 marca 2014 r. Nr 5, powołując się na przepis art. 135 n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2011 r. Nr 287 poz. 1687 ze zm.) – utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. Uzasadniając swe rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art.135l ust. 1 ustawy o Policji w postępowaniu odwoławczym rozpoznanie sprawy następuje na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym. Zadaniem komisji jest zbadanie, czy postępowanie dyscyplinarne zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami, a w szczególności, czy nie naruszono ustawowych praw obwinionego, oraz czyjego rozstrzygnięcie znajduje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Zebrany przez organ I instancji w postępowaniu dyscyplinarnym materiał dowodowy, w ocenie członków komisji był wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i nie zachodzi konieczność jego uzupełnienia, w tym wysłuchania obwinionego i jego obrońcy. I tak na podstawie zebranych materiałów w postępowaniu dyscyplinarnym ustalono, że w dniu 11 października 2012r. obwiniony wraz z K.Sz pełnił służbę radiowozem oznakowanym (marki Kia [...]) w patrolu zmotoryzowanym w godz. 14.00 - 22.00, gdzie kierowcą, a zarazem dowódcą patrolu był K. S., a dysponentem M. M. (k. nr 11). Zgodnie z zadaniami przekazanymi na odprawie funkcjonariusze między innymi w godz. 14.30 - 18.30 mieli patrolować rejon gmin S. oraz D. (k. nr 24 i 29). Fakt odprawy do służby został przez nich potwierdzony w "Książce multimedialnych odpraw do służby w KPP w O." (k. nr 94), gdzie w rubryce "podpis policjanta" złożyli stosowne podpisy.
Jak ustalono na podstawie zeznań świadka J.K., w dniu 11 październiku 2012r. kierując swoim pojazdem marki F. o nr rej.[...], w godz. 15.00 - 16.00 został zatrzymany do kontroli drogowej przez obwinionego. W tym czasie jechał z miejscowości R. w kierunku miejscowości L.. Będąc w radiowozie został poddany badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu urządzeniem typu "alcoblon". Po badaniu funkcjonariusze poinformowali go, że ilość alkoholu w wydychanym powietrzu znacznie przekraczała dopuszczalną dawkę. Świadek nie był w stanie wskazać, który z policjantów badał go, a także informował o wynikach badania. Niemniej jednak obaj policjanci w tym czasie byli w radiowozie. Potwierdził jednocześnie, że około dwóch godzin wcześniej w pracy wypił 2 piwa alkoholowe. Po tym badaniu świadek był poddany jeszcze dwukrotnie badaniu i poinformowany o kolejnych wynikach, iż ilość alkoholu w wydychanym powietrzu nieznacznie przekracza dopuszczalną dawkę. Po zakończonej kontroli drogowej świadek udał się pieszo do domu, a samochód z miejsca interwencji zabrał jego ojciec.
Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że żaden z policjantów nie odnotował przeprowadzonej kontroli drogowej wobec J.K. w notatniku służbowym oraz w "Rejestrze badań przeprowadzonych urządzeniem elektronicznym do badania stanu trzeźwości" (k. nr 42-43, 50), a także nie podjął innych czynności służbowych przewidzianych prawem.
Również w dniu 21 listopada 2012r. obwiniony wraz z K. S. pełnił służbę radiowozem oznakowanym (marki[...]) w patrolu zmotoryzowanym w godz. 6.00 - 14.00, gdzie kierowcą, a zarazem dowódca patrolu był K. S., a dysponentem M. M. (k. nr 13 - 16). W rubryce "Trasa jazdy" odnotowano "Gmina T., Gmina D.". Zgodnie z zadaniami przekazanymi na odprawie (pkt 2 - k. nr 20 i k. nr 33) funkcjonariusze między innymi w godz. 6.30 - 10.30 mieli przeprowadzić patrol dynamiczny na terenie gminy T., O., kontrolę pojazdów oraz eliminować nietrzeźwych kierujących. Fakt odprawy do służby został przez nich potwierdzony w Książce multimedialnych odpraw do służby w KPP w O." (k. nr 96), gdzie w rubryce "podpis policjanta" złożyli stosowne podpisy.
Na podstawie zeznań świadka K. Ł. ustalono, że w dniu 21 listopada 2012r. kierując pojazdem marki V. o nr rej. [...]został zatrzymany do kontroli drogowej na drodze krajowej nr K 25 w okolicach M. przez obwinionego. W tym czasie jechał pojazdem w kierunku O. W radiowozie kierujący został poddany badaniu na zawartość alkoholu przez urządzeniem typu "alcoblon", w czasie którego okazało się, że w wydychanym przez niego powietrzu znajduje się alkohol. Kierujący poinformował funkcjonariusza, że wczoraj wieczorem wypił trzy piwa alkoholowe. Jednocześnie zaproponował, że wręczy funkcjonariuszom 50zł. w zamian za odstąpienie od dalszych czynności służbowych. Świadek ponownie został poddany badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu. Jednak policjant nie poinformował go już o wynikach badania, po czym przekazał mu dokumenty i nakazał jechać dalej. W tym czasie M. M. dokonywał kontroli drogowej innego uczestnika ruchu drogowego. Podczas kontroli kierujący nie otrzymał żadnego mandatu karnego, a także nie przekazywał funkcjonariuszowi żadnych pieniędzy w zamian za odstąpienie od czynności służbowych.
K.S. w notatniku służbowym (k. nr 20-21) o godz. 7.00 odnotował fakt przeprowadzenia kontroli drogowej K.Ł. wpisując nr rejestracyjny pojazdu, dane personalne kierującego, nr prawa jazdy oraz naniósł adnotację "kontrola stanu trzeźwości b/u".
Natomiast obwiniony w notatniku służbowym nie dokonał żadnego wpisu w tym zakresie, a także nie odnotował asysty. Fakt przeprowadzonego badania nie był również odnotowany przez funkcjonariuszy w "Rejestrze badań przeprowadzonych urządzeniem elektronicznym do badania stanu trzeźwości" (k. nr 42-44, 51).
W tym samym dniu funkcjonariusze dokonali również kontroli drogowej K.B. kierującego służbowym pojazdem marki O. [...]na trasie T. – O.. Tak jak poprzednio kierującego zatrzymał M. M. Poprosił o dokumenty, a następnie poddał go badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu urządzeniem typu "alcoblon". Wynik badania był pozytywny, lecz kierujący nie był w stanie podać jakiego koloru zaświeciła się lampka na tym urządzeniu. Będąc w radiowozie świadek zaproponował funkcjonariuszom wręczenie korzyści majątkowej w wysokości 1000 zł w zamian za odstąpienie od czynności służbowych, gdyż potwierdził im, że w dniu wczorajszym spożywał alkohol, a z kontekstu tego co mówił funkcjonariusz domyślał się, że może być pod wpływem alkoholu. Świadek tak opisuje ten fragment cyt. "dam im pieniądze tak zwanego "kanciaka" czyli kwotę 1000 zł za to, abym mógł kontynuować jazdę". Gdy obwiniony usłyszał tą propozycję, zapytał się K. S. "co", po czym wyszedł z radiowozu i dokonywał dalszych kontroli drogowych innych pojazdów. K. S. nie odpowiedział nic na propozycję kierującego.
Następnie świadek wyszedł z radiowozu i udał się do swojego pojazdu, skąd wziął pieniądze w kwocie 1000 zł. Gdy przyszedł ponownie do radiowozu pieniądze bezpośrednio przekazał K. S do ręki, a ten oddał mu dokumenty, po czym świadek odjechał. W tym czasie obwiniony dalej dokonywał kontroli innych pojazdów.
Podczas przesłuchania w charakterze podejrzanego w dniu 2 października 2013r. w Prokuraturze Okręgowej we W. K.S. wyjaśnił, iż po odjechaniu od miejsca, gdzie kontrolowano K.B. przekazał obwinionemu łapówkę w kwocie 500 zł.
Przesłuchany w toku postępowania dyscyplinarnego świadek K.B. oświadczył, że będąc przesłuchiwany w Prokuraturze Rejonowej w G., gdzie przedstawiono mu zarzut wręczenia korzyści majątkowej funkcjonariuszom Policji podczas kontroli drogowej, przyznał się do zarzutu i poddał się dobrowolnie karze w wysokości jednego roku pozbawienia wolności w zawieszeniu na dwa lata oraz grzywnie w wysokości 5000 zł.
Dalej organ odwoławczy stwierdził, że K. S. w notatniku służbowym (k. nr 20-21) o godz. 7.30 odnotował fakt przeprowadzenia kontroli drogowej K.B. wpisując nr rejestracyjny pojazdu, dane personalne kierującego, nr prawa jazdy oraz naniósł adnotację "kontrola stanu trzeźwości b/u". Natomiast obwiniony w notatniku służbowym nie dokonał żadnego wpisu w tym zakresie, a także nie odnotował asysty. Fakt przeprowadzonego badania nie był również odnotowany przez funkcjonariuszy w "Rejestrze badań przeprowadzonych urządzeniem elektronicznym do stanu trzeźwości" (k. nr 42-44, 51).
Przesłuchany w charakterze obwinionego M. M. w dniu 21 listopada 2013r. nie przyznał się do przedstawionych zarzutów, w tym do przyjęcia korzyści majątkowej od K.B.. Nie odniósł się do poszczególnych kontroli, gdyż ich nie pamiętał. Przesłuchany ponownie w dniu 27 listopada 2013r, obwiniony M.M. nie przyznał się do przedstawionych zarzutów, oświadczając, iż nie pamięta okoliczności dotyczących kontroli drogowych poszczególnych kierujących. Jednocześnie kategorycznie zaprzeczył, aby miał przyjąć korzyść majątkową od K.B..
Organ zauważył przy tym także, że podczas przesłuchania w charakterze podejrzanego w dniu 2 października 2013r. w Prokuraturze Okręgowej we W, M. M. nie przyznał się do przedstawionych przestępstw i wyjaśnił, iż nie przypomina sobie żadnego ze zdarzeń objętych treścią zarzutów, po czym skorzystał ze swojego prawa i odmówił składania wyjaśnień. W trakcie drugiego przesłuchania przeprowadzonego w tym samym dniu, po okazaniu protokołów oględzin z przeprowadzonej kontroli operacyjnej M. M. wyjaśnił, iż kontrole drogowe objęte zarzutami karnymi faktycznie miały miejsce, a w dniach 11 października i 21 listopada 2012r. służbę pełnił z K.Sz. Jednak z uwagi na swój stan psychiczny i zdenerwowanie nie był w stanie sobie przypomnieć szczegółów przebiegu ich kontroli. Dopuścił jednocześnie możliwość, iż zdarzenia mogły przebiegać w sposób opisany w okazanych mu protokołach oględzin. Zaprzeczył jednak, aby kiedykolwiek przyjmował jakąkolwiek korzyść majątkową.
Komendant Wojewódzki Policji we W., po zapoznaniu się ze sprawozdaniem z pracy komisji uznał, że bezspornym jest, iż M. M. popełnił przewinienia dyscyplinarne opisane w zarzutach. Organ podkreślił, że z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji wynika, iż naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa. Zasadnym jest zdaniem organu wskazanie, iż służbę policjantów ruchu drogowego regulują w szczególności przepisy zarządzenia nr 609 Komendanta Głównego Policji z dnia 25 czerwca 2007r. w sprawie pełnienia służby na drogach przez policjantów (Dz. Urz. KGP, Nr 13, poz. 100 ze zm.). Zgodnie z dyspozycją § 15 ust. 1 pkt 1 przywołanego zarządzenia policjant, pełniący służbę na drodze, jest obowiązany reagować na przestępstwa i wykroczenia, stosując prawem przewidziane środki. Natomiast stosownie do § 32 przebieg służby policjant dokumentuje w notatniku służbowym zgodnie z Wytycznymi Komendanta Głównego Policji w przedmiotowej sprawie. Z kolei Wytyczne nr 2 Komendanta Głównego Policji z dnia 26 czerwca 2007 r. w sprawie zasad ewidencjonowania, wypełniania oraz przechowywania notatników służbowych (Dz. Urz. KGP Nr 13, poz. 104) określają między innymi sposób dokumentowania czynności służbowych (§ 1 pkt 3). W myśl tych przepisów w notatniku służbowym policjant dokumentuje czynności służbowe zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz inne niezbędne informacje dotyczące przebiegu służby (§ 4 pkt 1). Zapisy te mają dotyczyć odpraw do służby (§ 4 ust. 2 pkt 1) oraz wykonywanych czynności służbowych, w tym udzielania pomocy lub asysty (§ 4 ust. 2 pkt 2 lit. m). Zgodnie z § 4 ust. 6 w patrolach dwu- lub wieloosobowych oraz w służbie obchodowej dzielnicowych, dopuszcza się prowadzenie szczegółowego zapisu przebiegu podejmowanych czynności przez policjanta, który wykonywał czynność. Pozostali policjanci dokonują zapisu w sposób skrócony, wskazując jedynie miejsce, czas i rodzaj czynności.
Zdaniem organu, nie ulega wątpliwości, że na obwinionym jako funkcjonariuszu ruchu drogowego podejmującym czynności kontrolne wobec kierujących lub udzielającego asysty przy tych kontrolach ciążył obowiązek właściwego dokumentowania (wpisywania niezbędnych danych) w notatniku służbowym w zakresie podejmowanych i wykonywanych czynności. Z zebranych materiałów przez organ I instancji nie wynika wprost jaką "rolę", tj. kontrolera, czy udzielającego asysty pełnił obwiniony. O ile Kr. S. w swoim notatniku służbowym (dot. kontroli z dnia 21 listopada 2012r.) wpisał dane wymagane, które winien wpisać kontrolujący, to stąd można wyjść z założenia, że obwiniony w tym czasie udzielał asysty. Z zeznań kontrolujących osób wynika, że zatrzymywał ich do kontroli drogowej obwiniony. Ustalono także, że w dniach 11 października i 21 listopada 2012r. obwiniony wraz z K.Sz pełnił służbę w patrolu zmotoryzowanym jako funkcjonariusz ruchu drogowego. Fakt ten został odnotowany i potwierdzony przez obwinionego między innymi w notatniku służbowym (k. nr 29 - 36). W trakcie pełnionej służby funkcjonariusze zatrzymali do kontroli drogowej kierujących pojazdami, tj. J.K. marki F. o nr rej.[...], K.Ł. marki V. o nr rej. [...]oraz K.B. marki O. o nr rej. [...]Obwiniony wraz z drugim funkcjonariuszem z patrolu uczestniczył w tych kontrolach. Kontrole te (z wyjątkiem pierwszej) w swoim notatniku służbowym odnotował K. S., gdzie za każdym razem wpisał nr rejestracyjny kontrolowanego pojazdu, dane personalne kierującego, nr prawa jazdy oraz naniósł adnotację "kontrola stanu trzeźwości b/u". Obwiniony w zakresie wykonanych czynności służbowych na miejscu kontroli drogowych nie dokonał żadnych wpisów w notatniku służbowym, do czego był zobowiązany jako funkcjonariusz udzielający asysty (§ 4 ust. 6 Wytycznych nr 2 KGP), czy też jako kontrolujący (§ 4 ust. 2 pkt 2 lit a, g oraz § 5 ust. 1 pkt 1 lit a, b oraz § 5 ust. 1 pkt 3 Wytycznych nr 2 KGP).
Dalej organ podkreślił, że z zeznań kierujących w/w pojazdami, wynikało uzasadnione przypuszczenie, że podczas kierowania pojazdami mogli znajdować się w stanie po użyciu alkoholu albo w stanie nietrzeźwości, a co za tym idzie mogli popełnić odpowiednio wykroczenie lub przestępstwo. W takim przypadku funkcjonariusz jest obowiązany reagować na przestępstwa i wykroczenia, stosując prawem przewidziane środki. Mając w tych okolicznościach uzasadnione przypuszczenie, że kierujący kierował pojazdem w stanie po użyciu alkoholu lub w stanie nietrzeźwości funkcjonariusz powinien przeprowadzić badanie stanu trzeźwości kierujących na urządzeniu typu np. Alcomat, celem zweryfikowania i ustalenia jakie jest stężenie alkoholu w wydychanym powietrzu. Jak ustalono w toku postępowania dyscyplinarnego czynności te nie zostały podjęte, co znalazło odzwierciedlenie w zarzutach pkt. 1 i 4 zaskarżonego orzeczenia. Podczas kontroli drogowej pojazdu O. po powzięciu uzasadnionego podejrzenia, że kierujący K. B. może znajdować się pod wpływem alkoholu, funkcjonariusz stosownie do § 23 ust. 1 w/w zarządzenia nr 609 KGP w sprawie (...) - nie zrealizował obowiązku poinformowania o tym fakcie dyżurnego jednostki. Zdaniem organu odwoławczego, skarżący również w trakcie tej kontroli, będąc zobowiązanym do wystrzegania się korupcji w każdej postaci oraz zwalczania jej przejawów, naruszył zasady etyki zawodowej policjanta w ten sposób, iż działając wspólnie i w porozumieniu przyjął wraz z K.Sz korzyść majątkową w kwocie 1000 zł w zamian za odstąpienie od czynności służbowych.
Odnosząc się do wniosków pełnomocnika obwinionego, organ podkreslił, że postępowanie dyscyplinarne wobec M. M. toczy się w oparciu o przepisy rozdziału 10 ustawy o Policji - "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna funkcjonariuszy". Oznacza to, że postępowanie dyscyplinarne jest postępowaniem samodzielnym i niezależnym od postępowania karnego, a funkcjonariusz Policji podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej. Reguły rządzące postępowaniem karnym nie mogą mieć bezpośredniego zastosowania w sprawach dyscyplinarnych, w tym zasada domniemania niewinności (WSA w Warszawie z dnia 17 stycznia 2006r. II SA/Wa 1755/05). Nadto organ wskazał, że w trakcie postępowania dyscyplinarnego rzecznik dyscyplinarny Komendanta Powiatowego Policji w O. pismem z dnia 19 grudnia 2013r. (k. nr 110) chcąc zrealizować wniosek dowodowy pełnomocnika obwinionego zwrócił się do prokuratora prowadzącego postępowanie przygotowawcze przeciwko wymienionym funkcjonariuszom o dokonanie oględzin materiałów video zgromadzonych w trakcie kontroli operacyjnej zastosowanej wobec wymienionych policjantów. W odpowiedzi, prokurator prowadzący stwierdził, iż brak jest podstaw prawnych do udostępnienia materiałów z kontroli operacyjnej na potrzeby innych postępowań niż postępowanie karne. Organ wskazał przy tym, że zgodnie z art. 19 ustawy o Policji czynności operacyjno - rozpoznawcze podejmowane przez policję w celu zapobieżenia, wykrycia (...) stosuje się do zamkniętego katalogu przestępstw ujętych w ust.1 pkt 1 - 8 przywołanego artykułu.
Nadto organ odwoławczy stwierdził, że fakt, iż w toku postępowania dyscyplinarnego nie przesłuchano w charakterze świadka - drugiego policjanta z patrolu (wobec którego prowadzone jest odrębne postępowanie dyscyplinarne), nie stanowi istotnego uchybienia, ponieważ zgodnie z art. 132. ust. 1 ustawy, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Nadto stosownie do art. 132b ust. 1 i 3 ustawy, policjant odpowiada dyscyplinarnie, jeżeli popełnia przewinienie dyscyplinarne sam albo wspólnie i w porozumieniu z inna osobą. Każdy z tych policjantów odpowiada w granicach swojej winy, niezależnie od odpowiedzialności pozostałych osób. Oznacza to, że wobec każdego z policjantów, który popełnił przewinienie dyscyplinarne prowadzone jest odrębne postępowanie dyscyplinarne.
Organ odwoławczy podkreślił, iż rzecznik dyscyplinarny dążył do realizacji wniosku w postaci przesłuchania w charakterze świadka niemniej jednak czynności te nie doprowadziły jego realizacji (k. nr - 99), podkreślając, że stosownie do treści art. 135p. ust. 1 ustawy, organ nie ma możliwości nakładania kar porządkowych za niestawiennictwo świadka. Dlatego też w tym zakresie uznano za dowód wyjaśnienia złożone przez w trakcie przesłuchania w charakterze podejrzanego w Prokuraturze Okręgowej we W.
Z tych to zatem względów podnoszone przez pełnomocnika zarzuty w zakresie nieprzeprowadzenia dowodu z zeznań oraz oględzin nagrań operacyjnych, nie zasługują - zdaniem organu odwoławczego na uwzględnienie. Organ ponownie stwierdził, że nie ulega wątpliwości, że M.M. popełnił zarzucane mu na wstępie przewinienia dyscyplinarne. Świadczą o tym między innymi zeznania bezpośrednich świadków zdarzenia (kierujących) w osobach J.K., K.Ł., K.B., dokumentacja służbowa dotycząca pełnienia służby przez obwinionego w dniach 11 października i 21 listopada 2012r., a w szczególności kserokopie notatnika służbowego obwinionego oraz , a także wyjaśnienia złożone przez nich w Prokuraturze Okręgowej we W. w trakcie przesłuchania w charakterze podejrzanych. Organ zauważył przy tym, że zeznania kontrolowanych osób korelują z pozostałym materiałem dowodowym, w tym z kserokopiami notatników służbowych funkcjonariuszy. Z tych względów należy dać im przymiot wiarygodności.
Organ II instancji w zakresie przyjęcia korzyści majątkowej przez obwinionego uznał, że zeznania złożone przez kierującego K.B. jednoznacznie wskazują, iż propozycja korupcyjna zaistniała w radiowozie, w czasie, gdy przebywał tam M.M., a przekazanie połowy kwoty łapówki w kwocie 500zł. nastąpiło bezpośrednio po tej kontroli przez . Analizując zebrany materiał dowodowy nie dopatrzono się zaistnienia okoliczności mogących budzić wątpliwości, które pozwoliłyby rozstrzygnąć przedmiotową sprawę na korzyść obwinionego.
Zdaniem organu, wyjaśnienia złożone przez obwinionego w trakcie postępowania dyscyplinarnego uznać należy za przyjętą linię obrony, zauważajac, że w trakcie wyjaśnień złożonych w Prokuraturze Okręgowej we W. (k. nr 75-77) obwiniony wyjaśnił, cyt.: "Dopuszczam możliwość, iż zdarzenia mogły przebiegać w sposób opisany w protokołach oględzin, zaprzeczam jednak abym kiedykolwiek przyjął jakąkolwiek korzyść majątkową".
W ocenie organu, zachowanie w czasie popełnienia przewinień dyscyplinarnych opisanych w zarzutach wyczerpuje znamiona winy umyślnej. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że obwiniony przeprowadzając kontrole drogowe, a także podejmując w trakcie ich trwania asysty, nie dokumentując podejmowanych i wykonywanych czynności służbowych, a także przyjmując korzyść majątkową w zamian za odstąpienia od czynności służbowych miał zamiar popełnienia przewinień dyscyplinarnych, to jest chciał je popełnić albo przewidując możliwość ich popełnienia, na to się godził.
Organ podkreślił, że w art. 134. ustawy o Policji, enumeratywnie w pkt 1-6 wymieniony jest katalog kar dyscyplinarnych jakie można wymierzyć w stosunku do funkcjonariusza Policji. Kontrola uznaniowości w tym zakresie sprowadza się w istocie do oceny, czy organ I instancji badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, jak również czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy oraz, czy uwzględnił dotychczasowy przebieg służby. Organ I instancji podejmując decyzję o doborze jednej ze wskazanych przez ustawodawcę kar dyscyplinarnych wziął pod uwagę takie okoliczności, jak rodzaj naruszonych obowiązków, stopień zagrożenia dla interesu służby spowodowany naruszeniem obowiązków służbowych, jak również element subiektywny, jakim jest stopień winy funkcjonariusza (wina umyślna w zamiarze bezpośrednim lub nieumyślna w postaci nieostrożności - lekkomyślności). Zdaniem organu odwoławczego w zaskarżonym orzeczeniu organ I instancji dokonał wnikliwej i wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego, a wymierzona kara dyscyplinarna - wydalenia ze służby w Policji uwzględnia dyrektywy jej wymiaru ujęte w art. 134h ustawy o Policji. Jednocześnie organ odwoławczy nie stwierdził, aby w rozpatrywanej sprawie wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 134h ust. 3 ustawy o Policji wpływające na złagodzenie wymiaru kary. Czyny, jakich dopuścił się obwiniony (w szczególności przyjęcie korzyści majątkowej) w sposób rażący naruszyły dobre imię Policji, jako instytucji powołanej do ochrony bezpieczeństwa i porządku w ruchu drogowym. Przyjęcie korzyści majątkowej w zamian za odstąpienie od czynności służbowych polegających na podjęciu prawem przewidzianych działań w związku z uzasadnionym podejrzeniem kierowania pojazdem pod wpływem alkoholu, stanowi przewinienie dyscyplinarne o największym ciężarze gatunkowym i świadczy o nie respektowaniu przez obwinionego podstawowych zasad dyscypliny służbowej. Dlatego też organ odwoławczy uznał, że wina w zakresie stawianych mu zarzutów została udowodniona. Fakt, że M.M. odbył w roku 2010 w Centrum Szkolenia Policji w L. kurs specjalistyczny w zakresie ruchu drogowego (z ogólnym wynikiem nauki - dobrym), a służbę w Policji pełni od roku 1997, w tym w pionie ruchu drogowego od dnia 1 marca 2007r., świadczy o tym, że był prawidło przygotowany do pełnienia obowiązków policjanta ruchu drogowego. W ocenie organu odwoławczego wymierzona M.M. kara wydalenia ze służby jest adekwatna do rodzaju oraz okoliczności popełnionych przewinień dyscyplinarnych. Wymierzona kara uwzględnia przy tym stopień naruszenia ciążących na nim obowiązków jako funkcjonariusza Policji, dotychczasową niekaralność i sposób awansowania i nagradzania za pełnioną służbę.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji, orzeczono jak wyżej.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. na powyższe orzeczenie wniósł M.M., reprezentowany przez pełnomocnika adwokata D. S. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r., Nr 287, poz. 1687 ze zm.) mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
I. art. 135e ust. 1, 135g ust. 1 i 2, a także art. 135f ust. 7 oraz art. 135f ust. 1 pkt 2) poprzez:
- odstąpienie od przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w toku postępowania K.S., co w konsekwencji doprowadziło do oparcia rozstrzygnięcia w znacznej mierze na wyjaśnieniach w/w złożonych w postępowaniu karnym, podczas gdy wartość tego środka dowodowego jest wątpliwa co najmniej z dwóch powodów: z uwagi na to, że K. S. składając opisane wyjaśnienia w postępowaniu karnym realizuje swoje prawo do obrony oraz brak było możliwości weryfikacji wiarygodności samego świadka (który miał już wcześniej problemy dyscyplinarne) w toku postępowania dyscyplinarnego;
- pominięcie dowodu z oględzin nagrań operacyjnych zgromadzonych przez Prokuraturę Okręgową we W. Wydział V Śledczy, a będących obecnie w dyspozycji Sądu Rejonowego w O. Wydział II Karny, sygn. [...]podczas gdy wymienione zawierają zapis wideo czynności służbowych wykonywanych przez obwinionego i , a zatem ich wartość dowodowa, przy jednocześnie niespójnych zeznaniach świadków, jest istotna dla rozstrzygnięcia sprawy i stanowi bezpośredni dowód na nie popełnienie przez obwinionego zarzucanych mu czynów, a jednocześnie odmówienie obwinionemu przeprowadzenia dowodów świadczących o nie popełnieniu zarzucanego mu czynu;
- oparcie decyzji o uznaniu skarżącego winnym na dowodach wtórnych, których wiarygodność nie została w sposób wnikliwy zweryfikowana pomimo możliwości przeprowadzenia dowodów w sposób bezpośredni;
- nie wydanie postanowienia o włączeniu do sprawy dyscyplinarnej dowodów zgromadzonych w postępowaniu karnym, w tym wyjaśnień , co de facto skutkuje niemożnością uznania wyjaśnień w/w za dowód w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko obwinionemu;
II. art. 134 w zw. z art. 134h ust. 1 ustawy, poprzez wymierzenie kary niewspółmiernej do rodzaju i wagi popełnionego czynu, a więc wymierzenie kary z przekroczeniem uznaniowości i dyrektyw wymierzenia kary, podczas gdy katalog ustawowych kar dyscyplinarnych i ich gradacja pozwala wymierzyć obwinionemu karę adekwatną do popełnionego czynu - brak wpisów w dzienniku;
III. art. 135k ust. 1 ustawy poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania dyscyplinarnego i oparcie się bezkrytycznie przez organ II instancji wyłącznie na ustaleniach i wnioskach organu I instancji;
IV. art. 135l ust. 1 ustawy poprzez uznanie, że postępowanie dowodowe nie wymaga uzupełnienia o dowody z oględzin nagrań i zeznań K.S.;
V. art. 135j ust. 2 pkt 8 ustawy poprzez brak własnoręcznego podpisu organu na egzemplarzu orzeczenia wysłanym pełnomocnikowi skarżącego.
W konsekwencji wyżej przedstawionych zarzutów wniesiono o uchylenie wydanych w sprawie orzeczeń, orzeczenie, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi pokreślono, że w odwołaniu skarżący podnosił (tak, jak na etapie całego postępowania dyscyplinarnego przed Rzecznikiem Dyscyplinarnym), że nagrania sporządzone przez Wydział Wewnętrzny w ramach monitoringu radiowozu (akcja o kryptonimie[...]) oddają rzeczywisty przebieg zdarzeń i niezbędnym jest przeprowadzenie oględzin przedmiotowych nagrań w toku postępowania dyscyplinarnego. Tylko te nagrania w sposób bezsprzeczny opisują rzeczywisty przebieg zdarzeń, a więc tylko na ich podstawie możliwa jest prawidłowa analiza stopnia zawinienia skarżącego w stosunku do zarzucanych przewinień (art. 132b ustawy). Jednakże organ I instancji odmówił przeprowadzenia dowodu z wyżej wymienionych nagrań. W tym zakresie postępowanie tegoż organu zostało w pełni zaaprobowane przez organ odwoławczy. Zdaniem skarżącego organ II instancji pozostaje w błędzie twierdząc, że w tym zakresie wystarczająca była sama próba przeprowadzenia dowodu. Podobnie uzasadniają swoje postępowanie organy I i II instancji co dowodu z zeznań świadka .
W ocenie skarżącego, postępowanie organów I i II instancji nie znajduje uzasadnienia w zasadach logiki i doświadczenia dowodowego. Skarżący podkreślił przy tym, że skoro organ I instancji zwrócił się do Prokuratora prowadzącego postępowanie, a dalej próbował również wezwać świadka , to tym samym uznał zasadność, celowość i konieczność przeprowadzenia wnioskowanych przez obwinionego (tu: skarżącego) dowodów. Dążąc więc do obiektywnego wyjaśnienia sprawy organ I instancji winien zebrać materiał dowodowy, a nie tylko podjąć próbę jego zebrania.
Idąc dalej, skarżący podniósł, że w aktach sprawy brak jest postanowienia w przedmiocie włączenia do sprawy dyscyplinarnej dowodów zgromadzonych w postępowaniu karnym, w tym wyjaśnień , co de facto skutkuje niemożnością uznania wyjaśnień w/w za dowód w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko obwinionemu. Dopiero wydanie takowego postanowienia uprawniałoby organ dyscyplinarny do traktowania włączonych do sprawy materiałów jako dowodów postępowania dyscyplinarnego, tymczasem postanowienie takie nie zostało doręczone stronie ani jej pełnomocnikowi. Bez własnych ustaleń co do popełnienia przez obwinionego zarzucanych czynów, bez postanowienia o włączeniu do sprawy dyscyplinarnej dowodów zgromadzonych w postępowaniu karnym, organy dyscyplinarne nie mogą stosować jakiejkolwiek sankcji dyscyplinarnej.
Zdaniem skarżącego, przedstawione przez Prokuratora prowadzącego postępowanie karne z udziałem skarżącego materiały mają charakter wybiórczy i nie odzwierciedlają pełnego przebiegu wydarzeń. Jednocześnie podkreślono, że opieranie decyzji tak doniosłej gatunkowo na dowodach pośrednich, a więc pominięciu bezpośredniego przesłuchania i poprzestaniu na jego zeznaniach z postępowania przygotowawczego (które ulegały zmianie w toku postępowania) oraz brak oględzin nagrań audio-wideo, w sytuacji istnienia właśnie takich dowodów bezpośrednich stanowi naruszenie art. 135e ust. 1 ustawy o Policji. Również w ocenie skarżącego, zeznania świadka K.B. znacznie odbiegają od przebiegu zdarzenia z jego udziałem zarejestrowanego w ramach monitoringu zainstalowanego w radiowozie. Pełnomocnik skarżącego osobiście zapoznał się z nagraniami w ramach ostatecznego zapoznania z aktami sprawy i potwierdza, że istnieją co najmniej spore wątpliwości co do zbieżności wersji forsowanej przez Prokuraturę i przyjętej bezkrytycznie przez organ I i II instancji, a realnym przebiegiem zdarzeń zarejestrowanym na ww. nagraniach. Brak przeprowadzenia oględzin nawet celem zweryfikowania zeznań świadka z wyjaśnieniami skarżącego stanowi oczywiste naruszenie domniemania niewinności wynikającego z art. 135g ustawy o policji.
Opis i ocena stanu faktycznego ustalonego przez organ I instancji i bezkrytycznie powielona przez organ odwoławczy ocena zebranego materiału dowodowego w sposób zdecydowany odbiega – zdaniem skarżącego, od przebiegu zarejestrowanego w nagraniach oraz opisywanego przez skarżącego. Fakt przekazania przez świadka K.B. funkcjonariuszowi K.S. korzyści majątkowej miał miejsce pod nieobecność w radiowozie skarżącego, który podjął czynności kontrolne kolejnych pojazdów i znajdował się w tym czasie kilka lub kilkanaście metrów od radiowozu. Tym samym forsowana teza o działaniu wspólnie w porozumieniu z K.Sz nie ma poparcia w materiale dowodowym (przy uwzględnieniu realnego przebiegu zdarzenia zarejestrowanego na pominiętych nagraniach). Zdaniem skarżącego, orzeczenie kary wydalenia ze służby za brak wpisów asysty w notatniku służbowym jest rażąco niewspółmierne do stopnia zawinienia, ponieważ jest to przewinienie nagminne u wszystkich funkcjonariuszy i o znikomym stopniu szkodliwości społecznej. Zdaniem skarżącego wymierzona kara jest niewspółmierna do rodzaju i wagi popełnionego czynu, a nadto wymierzono ją z przekroczeniem uznaniowości i dyrektyw wymierzenia kary, podczas gdy katalog ustawowych kar dyscyplinarnych i ich gradacja pozwala wymierzyć skarżącego karę adekwatną do ewentualnie popełnionego czynu, którym jest jedynie brak wpisów w notatniku służbowym. Dalej idące zarzuty pozostają bezpodstawne, a na tej podstawie zastosowanie kary obiektywnie najdotkliwszej stanowi przekroczenie dyrektywy współmierności/ stopnia zawinienia.
Nadto skarżący podkreślił, że orzeczenie organu odwoławczego doręczone jego pełnomocnikowi nie zawiera elementów koniecznych orzeczenia, o których mowa w art. 135j ust.2 ustawy o Policji, tj. podpisu organu, tu: Komendanta Wojewódzkiego Policji we W.. Doręczenie kserokopii orzeczenia poświadczonej przez osobę trzecią, nie organ, nie może być uznane za prawidłowo dokonane. Stwierdzający za zgodność egzemplarza przesłanego pełnomocnikowi skarżącego T. K. nie posiada według dokumentacji otrzymanej przez pełnomocnika skarżącego przymiotu organu, a zatem nie doręczono w sposób prawidłowy orzeczenia do rąk pełnomocnika skarżącego. W tym stanie faktycznym i prawnym wniesiono jak wyżej.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji we W. podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Działając w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 p.p.s.a.
Dokonując kontroli legalności podjętych w niniejszej sprawie decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a. - nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.
Stosując przedstawione wcześniej kryteria oceny, Sąd w pierwszej kolejności ocenił prawidłowość zastosowania przy załatwianiu sprawy przepisów postępowania, jako, że zastosowana procedura rzutuje na prawidłowość ustalonego stanu faktycznego, a tylko należycie ustalony stan faktyczny sprawy pozwala ocenić zasadność zastosowania konkretnych norm prawa materialnego.
Przeprowadzona w powyższym zakresie kontrola wykazała, że zarówno zaskarżone orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia 7 marca 2014r., Nr 5, jak i poprzedzające je orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w O. z dnia 15 stycznia 2014r., Nr 6/14 - wydane zostały z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.).
Niesporne jest w sprawie, że podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji ( Dz.U. z 2011r., Nr 287, poz.1687 ze zm.), zwanej dalej ustawą.
W orzecznictwie przyjęte zostało, że wymieniona ustawa o Policji w Rozdziale 10, zatytułowanym: "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów", zawiera regulację materialnoprawną odpowiedzialności policjantów, jak i regulację procesową postępowania dyscyplinarnego. Regulacja postępowania dyscyplinarnego jest regulacją pełną (kompleksową) w zakresie wszczęcia, przebiegu i formy zakończenia. Przyjmuje się, że sprawa odpowiedzialności dyscyplinarnej nie jest sprawą administracyjną indywidualną, rozstrzyganą w formie decyzji administracyjnej. Oznacza to, że do postępowania dyscyplinarnego policjantów nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2006 r., sygn. akt. I OSK 472/06; LEX nr 290653; wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 14 października 2008 r., sygn. akt II SA/Go 481/08; Lex Polonica nr 2141943).
Powyższa ustawa, jedynie w art.135p ust.1 stanowi, że w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. Wskazuje się przy tym, że zasada odpowiedniego stosowania w sprawach nieuregulowanych w ustawie przepisów kodeksu postępowania karnego ma charakter luki rzeczywistej, a nie aksjologicznej, przy czym może być ono tylko "odpowiednie", tzn. dopuszczające stosowanie tych przepisów wprost i bez żadnej modyfikacji lub też po dokonaniu niezbędnych modyfikacji. Pośród odpowiednio stosowanych przepisów procedury karnej przykładowo można wskazać regulacje dotyczące podstawowych zasad procesowych: domniemania niewinności obwinionego, zasady in dubio pro reo, swobodnej oceny dowodów, badania oraz uwzględniania okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i niekorzyść obwinionego (por. System Prawa Administracyjnego, tom 11, Stosunek służbowy, pod red. R. Hausera, A. Wróbla, Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2011, s. 457).
I tak zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. W myśl zaś art. 132 ust. 2 ustawy, naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów.
Istotny jest przy tym przepis art.132 ust. 3 pkt 3 ustawy, w myśl, którego naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa.
Zważyć przy tym należy, że ustanowiona w przepisie art. art. 45 ust. 1 Konstytucji R.P zasada obiektywizmu, implementowana następnie w postępowaniu dyscyplinarnym policjantów w art. 135g ust. 1 ustawy o Policji, stanowi, że przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym. Natomiast niedające się zaś usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego (art. 135g ust. 2 ustawy o Policji).
Z kolei zgodnie z art. 134 ustawy o Policji, karami dyscyplinarnymi są:
1) nagana;
2) zakaz opuszczania wyznaczonego miejsca przebywania;
3) ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku;
4) wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe;
5) obniżenie stopnia;
6) wydalenie ze służby.
Powyższa regulacja pozwala na stwierdzenie, że gradacja kar określona w cyt. wyżej przepisie ustawy jest swego rodzaju stopniowaniem środków, jakie mogą być zastosowane w konkretnej sprawie. Ustawodawca nie określił jednak, jakiemu przewinieniu służbowemu odpowiada każdy z nich. Zatem organ wymierzając karę dyscyplinarną działa w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, iż organ ma wprawdzie prawo wyboru treści rozstrzygnięcia, niemniej jednak wybór ten nie może być dowolny, lecz adekwatny do ustaleń dokonanych na podstawie całokształtu materiału dowodowego, zgromadzonego i zebranego w sposób wyczerpujący, przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku koniecznego do wydania orzeczenia o przekonującej treści.
Wymierzona zaś kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby (art. 134h ust. 1 ustawy). Ponadto, jak to już wyżej Sąd podkreślił - przy doborze kary organ winien uwzględnić okoliczności przemawiające tak na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego (art. 134h ust. 2 i 3 ustawy).
Odnosząc powyższe zasady prowadzenia postępowania dyscyplinarnego oraz dyrektywy wymiaru kary dyscyplinarnej do materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, Sąd oceniając zasadność skargi doszedł do wniosku, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu zaskarżone orzeczenia wydano w postępowaniu bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, innymi słowy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie jest pełny i wyczerpujący, co przekłada się na stwierdzenie, iż przedmiotowy materiał dowodowy nie ma waloru kompletności, a tym samym brak było niezbędnego warunku do wydania orzeczenia o przekonywującej treści.
Tak jak to już wyżej Sąd zauważył, w toku postępowania dyscyplinarnego rzecznik dyscyplinarny i przełożony dyscyplinarny mają obowiązek czynić własne ustalenia i dążyć do wyjaśnienia wszystkich okoliczności czynu.
Z akt niniejszej sprawy niewątpliwie wynika, że podstawą uznania, iż skarżący popełnił zarzucane mu czyny były zarówno dowody osobowe w postaci zeznań świadków w osobie K.Ł. (k.61–62 akt postępowania dyscyplinarnego), J.K. (k.67 akt postępowania dyscyplinarnego), K.B. (k.63–64 akt postępowania dyscyplinarnego), dowody rzeczowe w postaci notatników służbowych skarżącego oraz , wyjaśnienia skarżącego (k.75-81 akt postępowania dyscyplinarnego), jak i wyjaśnienia zawarte w protokole z Jego przesłuchania w charakterze podejrzanego złożone w toku postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę pod sygn.akt V Ds 7/13 (k.71-74 akt postępowania dyscyplinarnego).
W okolicznościach niniejszej sprawy zaniechanie przez organ dopuszczenia z wnioskowanego tak w postępowaniu przed organem I instancji (k.124, k.139 akt postępowania dyscyplinarnego), jak i w odwołaniu do organu II instancji (k.154 akt postępowania dyscyplinarnego) przez obrońcę skarżącego – m.innymi dowodu z oględzin nagrań operacyjnych, będących w dyspozycji Sądu Rejonowego w O. Wydział II Karny, a znajdujących się w aktach sprawy oznaczonych sygn.akt II K 2/14, zwłaszcza, że K. S. nie był słuchany w przedmiotowym postępowaniu dyscyplinarnym w charakterze świadka, pozwala na stwierdzenie, że organy nie uwzględniły wszystkich okoliczności sprawy, dokonując tym samym rozstrzygnięcia w oparciu o materiał dowodowy, który posiadał luki, naruszając przy tym także przepis art.135f ust.6 ustawy.
Uchybienie powyższe jest o tyle istotne, że status podejrzanego jaki posiadał w/w K. S. w prowadzonym przez Prokuraturę postępowaniu karnym jest niewątpliwie różny od statusu świadka, co przekłada się na twierdzenie, że inny jest charakter, a tym samym moc dowodowa wyjaśnień składanych przez podejrzanego w postępowaniu karnym niż zeznań składanych przez osobę słuchaną w charakterze świadka w postępowaniu dyscyplinarnym, z tej to chociażby przyczyny, że zgodnie art. 190 § 1 k.p.k. przed rozpoczęciem przesłuchania świadka, osoba ta jest uprzedzana o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy.
Potwierdza powyższe twierdzenie §9 pkt 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2003 r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów - obowiązującego w trakcie prowadzonego przedmiotowego postępowania dyscyplinarnego (Dz. U. Nr 198, poz. 1933) .
Zaniechanie w niniejszym postępowaniu przesłuchania przez organy w charakterze świadka, gdy niewątpliwe jest w sprawie, że organ uznał skarżącego winnym popełnienia m.innymi czynu opisanego w pkt 7, opierając się przede wszystkim na wyjaśnieniach złożonych przez w/w w charakterze podejrzanego w postępowaniu karnym - stanowi istotne naruszenie procedury, jak chociażby przepisu art.135p ust.1 ustawy w związku z art.177 § 2 k.p.k.. Uszło bowiem uwadze organów, że zgodnie z w/w przepisem art. 177 § 2 k.p.k., świadka, który nie może się stawić na wezwanie z powodu choroby, kalectwa lub innej nie dającej się pokonać przeszkody, można przesłuchać w miejscu jego pobytu. Przepis ten stwarza możliwości uwolnienia świadka od stawiennictwa w organie procesowym, gdy wynika to z choroby świadka, jego kalectwa lub innej nie dającej się pokonać przeszkody, uniemożliwiającej stawienie się. W takiej sytuacji świadka przesłuchuje się w miejscu pobytu. Można wówczas wykorzystać też art. 177 § 1a. To samo dotyczy pojawienia się przeszkody zbyt trudnej do usunięcia, a więc utrudniającej świadkowi stawiennictwo, choć nie uniemożliwiającej go zupełnie, np. podeszłego wieku utrudniającego poruszanie się przy znacznej odległości do miejsca stawienia się; i w tym wypadku można go przesłuchać w miejscu pobytu - art. 396 § 2 (por. Tomasz Henryk Grzegorczyk, Komentarz do art.177 Kodeksu postępowania karnego; publ.Lex)
Również zaniechanie przez organy rozpoznania zgłoszonego tak przez obrońcę skarżącego, jak i przedstawiciela NSZZ Policjantów wniosku o zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie (k.139 akt postępowania dyscyplinarnego), jest istotnym uchybieniem, jako, że stanowi naruszenie chociażby zagwarantowanych praw skarżącemu ( art.135f ust.1 pkt 2 w związku z art.135g ust.1 ustawy).
Podkreślić przy tym należy, że wymierzenie funkcjonariuszowi kary dyscyplinarnej w postaci wydalenia ze służby, czyli najsurowszej kary dyscyplinarnej - powinno pozostawać w nie budzącym wątpliwości związku nie tylko z wagą popełnionego czynu, lecz i wynikać z jednoznacznych ustaleń mających oparcie w całokształcie zgromadzonym przez organy materiale dowodowym, gdy zaś w niniejszej sprawie, jak to wynika z wyżej przytoczonych przez Sąd ustaleń, przesłanka ta nie do końca zaistniała.
Przypisanie policjantowi sprawstwa przewinienia dyscyplinarnego powinno nastąpić z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej, która wraz z zasadą oficjalności obowiązuje w postępowaniu dyscyplinarnym. Na organie spoczywa obowiązek zebrania kompleksowego (wyczerpującego) materiału dowodowego, stąd organ obowiązany jest do podejmowania wszelkich czynności, niezbędnych do wyjaśnienia sprawy (art. 135e ust. 1 i art. 135g ustawy o Policji). Jest to warunek nieodzowny dla prawidłowego przeprowadzenia tego procesu, a co za tym idzie, także prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Przypisanie winy wymaga zatem jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego sprawy i jego prawidłowej oceny prawnej, a czemu w niniejszej sprawie organy orzekające nie sprostały.
Stanowisko Sądu znajduje potwierdzenie w orzecznictwie, gdzie choćby w wyroku z dnia 5 października 2011r., sygn.akt I OSK 468/11, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że, cyt. : " (...) ustalając czy dane zdarzenie miało miejsce organ obowiązany jest odnieść się do wszystkich okoliczności występujących w sprawie oraz wskazać, które uznał za udowodnione i dlaczego. Dopiero prawidłowe ustalenie stanu faktycznego daje podstawę i możliwość dokonania prawidłowej jego kwalifikacji przez organ dyscyplinarny.(...)."
Zważyć przy tym także należy, że przepis art.135j ust.2 ustawy taksatywne określa elementy, które winny być zawarte w orzeczeniu, będącym wynikiem postępowania dyscyplinarnego. I tak zgodnie z art.135j ust.2 pkt 6 ustawy, orzeczenie powinno posiadać uzasadnienie faktyczne i prawne, wskazujące motywy w zakresie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia.
Niesporne jest w niniejszej sprawie, że rozstrzygnięcie (sentencja) orzeczenia organu I instancji z dnia 15 stycznia 2014r., Nr 6/14 , to uznanie skarżącego winnym popełnienia zarzucanych przewinień dyscyplinarnych oznaczonych oraz opisanych w pkt 1 do pkt 7 i wymierzenie z tego tytułu najsurowszego rodzaju kary, czyli - wydalenia ze służby.
W ocenie Sadu, niewątpliwe jest również, że orzeczona względem skarżącego kara wydalenia ze służby obejmuje czyny (zarzuty) o zróżnicowanym ciężarze gatunkowym , a tym samym o różnym stopniu odpowiedzialności.
Jak to już wyżej Sąd podkreślił, celem postępowania dyscyplinarnego jest bezspornie ustalenie, czy zachodzą okoliczności uzasadniające odpowiedzialność dyscyplinarną policjanta, poprzez wszechstronne wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, a w konsekwencji ustalenie Jego winy z orzeczeniem kary współmiernej do popełnionego czynu. W orzecznictwie przyjęty został pogląd, w pełni podzielany przez skład orzekający w niniejszej sprawie, że reguły postępowania dyscyplinarnego pozwalają przyjąć, iż ustawodawca przyznał pierwszeństwo zasadzie bezpośredniości, co oznacza, że ustalenia, które są wynikiem czynności przeprowadzonych bezpośrednio przed organem rozstrzygającym sprawę maja największą szansę zapewnienia obiektywizmu w sprawie. Protokoły z przesłuchania podejrzanych w postępowaniu przygotowawczym nie są bowiem jeszcze dowodem winy podejrzanego - obwinionego, lecz podlegają w ostatecznym rezultacie ocenie sądowej, w ramach której przyznana lub odmówiona im zostanie moc dowodowa (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 30 października 2009r., sygn.akt IV S.A./Gl 560/09). Podkreślić przy tym należy, że w w/w wyroku WSA w Gliwicach, Sąd przyjął, iż, cyt.: " (...) Organ musi mieć na uwadze, iż ani przedstawienie funkcjonariuszowi Policji zarzutów karnych, ani sporządzenie przeciwko niemu aktu oskarżenia, ani nawet nieprawomocne skazanie nie stanowi o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego (...)".
Nadto zauważyć należy, że w przypadku, gdy przedmiotem zarzutu postawionego w postępowaniu dyscyplinarnym jest popełnienie przez obwinionego przewinienia dyscyplinarnego (art. 132 ust. 1 ustawy o Policji) do organu należy również ocena, czy nie wystąpiła przesłanka, o jakiej mowa w art. 135 ust. 4 ustawy o Policji. Stosownie do wskazanego przepisu kary dyscyplinarnej nie można wymierzyć po upływie roku od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, przy czym zawieszenie postępowania dyscyplinarnego wstrzymuje bieg tego terminu. Przywołany przepis reguluje instytucję przedawnienia karalności przewinienia dyscyplinarnego. Przedawnienie karalności jest instytucją powodującą brak możliwości pociągnięcia do odpowiedzialności sprawcy czynu, a więc również do stwierdzenia jego winy, po upływie określonego czasu od jego popełnienia. Wskazany przepis jest przepisem prawa materialnego. W aspekcie materialnoprawnym przedawnienie jest zatem okolicznością, która skutkuje uchyleniem karalności czynu. Skutkiem procesowym jej zaistnienia jest natomiast zakaz wszczynania postępowania lub nakaz umorzenia postępowania dyscyplinarnego już wcześniej wszczętego ze względu na niedopuszczalność jego dalszego prowadzenia w sprawie o przewinienie dyscyplinarne, którego karalność została, wskutek upływu czasu, zniesiona (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2007 r., sygn. akt. I OSK 906/06).
Powyższy przepis niewątpliwie wyraża zasadę szybkości represji, a ponadto nie może być on interpretowany rozszerzająco na niekorzyść policjanta, gdyż jest przepisem gwarantującym prawa podmiotowe (por. wyrok NSA z dnia 14 września 2007 r. sygn.akt I OSK 1786/06 ).
Stosownie zaś do treści art. 135 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 135j pkt 4 oraz art. 135n ust. 4 pkt 2 ustawy o Policji, postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się, a wszczęte umarza po upływie terminu określonego w ust. 4 art. 135 w/w ustawy. Podkreślenia przy tym wymaga, iż ujemna przesłanka procesowa, o której mowa w powołanym ust. 4 art. 135 ustawy, ma charakter bezwzględny i musi być oceniana nie tylko na etapie postępowania dyscyplinarnego przed organem I instancji, ale na każdym etapie jego trwania, aż do zakończenia go orzeczeniem ostatecznym, czyli również w postępowaniu przed organem II instancji.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, iż kwestia zaistnienia negatywnej przesłanki procesowej z art. 135 ust. 4 ustawy o Policji, skutkującej - w przypadku jej zaistnienia - obowiązkiem umorzenia prowadzonego postępowania dyscyplinarnego została całkowicie pominięta tak w orzeczeniu dyscyplinarnym organu I instancji z dnia 15 stycznia 2014r., Nr 6/14, jak i w zaskarżonym orzeczeniu z dnia 7 marca 2014r., Nr 5.
Wprawdzie z przepisu art.135 ust.5 omawianej ustawy wynika, że jeżeli przewinieniem dyscyplinarnym jest czyn zawierający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, to upływ terminu określonego w ust. 4 nie może nastąpić wcześniej niż terminów przedawnienia karalności tych przestępstw lub wykroczeń, tym niemniej orzekające w niniejszej sprawie organy, mając na uwadze, zarzucane skarżącemu przewinienia dyscyplinarne z przypisaną im określoną kwalifikacją prawną, winny były w uzasadnieniu wydanych orzeczeń o ukaraniu, zawrzeć rozważania dot. kwestii przedawnienia, dokonując przy tym oceny każdego z zarzucanych skarżącemu czynów.
Uchybienie to jest o tyle istotne, że po pierwsze skarżącemu przedstawiono i uznano Go winnym popełnienia naruszenia dyscypliny służbowej (przewinienia dyscyplinarne oznaczone w zaskarżonym orzeczeniu od pkt 1 do pkt 7), poprzez niedopełnienie obowiązków służbowych, z powołaniem się tak na art.132 ust.3 pkt 3 ustawy w związku z § 15 ust.1, § 23, § 32 zarządzenia nr 609 Komendanta Głównego Policji z dnia 25 czerwca 2007r. w sprawie pełnienia służby na drogach przez policjantów (Dz. Urz. KGP nr 13 poz. 100 ze zm.), § 4 ust.6 i §5 ust.1 pkt 1 lit.a oraz §5 ust.1 pkt 3 Wytycznych Nr 2 Komendanta Głównego Policji z dnia 26 czerwca 2007r. w sprawie zasad ewidencjonowania, wypełniania oraz przechowywania notatników służbowych, a także na przepis art.132 ust.1 ustawy w związku z §11 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003r. w sprawie zasad etyki zawodowej policjanta (Dz.Urz. KGP z 2004, Nr 1, poz.3) ze względu na nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej, gdy po drugie z akt sprawy niewątpliwie wynika, że przypisane skarżącemu przewinienia miały miejsce w dniu 11 października 2012r. oraz 21 listopada 2012r.
Z przepisu art.135j ust.2 ustawy jednoznacznie zaś wynika, że każde orzeczenie powinno posiadać uzasadnienie faktyczne i prawne (art.135j ust.2 pkt 6 ustawy), wskazujące motywy w zakresie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. Jednakże, jak to już wyżej Sąd zauważył, tak orzeczenie organu I instancji, jak i zaskarżone orzeczenie organu odwoławczego nie zawierają rozważań w powyższej kwestii. Zważywszy zaś na charakter zarzucanych skarżącemu czynów, okoliczności związane z przedawnieniem karalności powinny być w ocenie Sądu, przedmiotem rozważań (ocen) przez organy orzekające obu instancji.
Przytoczone okoliczności wskazują, iż stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony w sposób umożliwiający jego właściwą ocenę w świetle przepisów art. 135 ust. 4 i ust.5 w związku z art. 135 ust.2 pkt 6 ustawy o Policji, a co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu I instancji będzie uzupełnienie materiału dowodowego przy uwzględnieniu opisanych wyżej zaleceń Sądu, a następnie dokonanie pełnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, uwzględniającej wszelkie aspekty sprawy i poczynione wyżej uwagi.
Rozpoznając ponownie sprawę, organ winien mieć także na względzie dotychczasowa niekaralność skarżącego, uzyskiwane awanse, jak i nagradzanie za pełnioną służbę.
W konkluzji powyższych wywodów Sąd stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone orzeczenie i poprzedzające je orzeczenie organu I instancji. Orzeczenie o kosztach oparte zostało na przepisie art.200 p.p.s.a.
H.B.15.01.2015 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło