IV SA/Wr 357/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), Protokolant Aleksandra Siwińska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 lutego 2009 r. sprawy ze skargi B. G. na Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego oddala skargę. Wnioskiem z 11 marca 2009r. skierowanym do Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych B. G. wniósł o przyznanie świadczenia określonego w ustawie z 31 maja 1996r. o świadczeniach pieniężnych przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osobom osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.). Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie decyzją nr [...] z dnia [...] na podstawie art. 1 ust. 1 i art. 4 ust. 1 oraz art. 2 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) odmówił S. G. uprawnienia do świadczenia określonego wyżej wymienioną ustawą. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że do rozpoznaniu wniosku S. G. o przyznanie świadczenia pieniężnego ma zastosowanie art. 2 pkt 2 lit a cytowanej wyżej ustawy. Stanowi, on, że represją jest deportacja do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939r., na terytorium II Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939- 1945 r. "Ponieważ strona nie spełnia określonego przepisami warunku deportacji do pracy przymusowej poza terytorium III RP, odmówiono wnioskodawcy świadczenia określonego w cytowanej ustawie. W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca podniósł, że jest ona "Wysoce niesprawiedliwa i rozmija się z faktyczną prawdą jakiej muszą doświadczać osoby wykorzystywane w tamtych czasach, gdzie były jeszcze dziećmi i nie mogły o swoim losie decydować same". Zarzucił, że jest to tym bardziej krzywdzące, gdyż nie zwrócono uwagi, na to, że pracują dzieci – przez co został pozbawiony szczęśliwego dzieciństwa, dostępu do nauki, prawidłowej opieki lekarskiej jak i swobód obywatelskich. Dodał, że ma nadzieję, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy wszystkie okoliczności zostaną prawidłowo rozpatrzone, a sprawa pokrzywdzonych dzieci zostanie pozytywnie rozpatrzona. Nie miały miejsca niepotrzebne niedomówienia i niesprawiedliwość społeczna. Jednocześnie Urzędy Państwa nie powinny dopuszczać do sytuacji, aby poszkodowani o swoje prawa musieli walczyć przed Trybunałem Międzynarodowym i tam składać skargi. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 138§1 Kp 1 w zw. z art. 127§3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 2 pkt 2 lit. a i art. 4 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika że strona pracowała w B. Gm. K. G. pow. O., a więc na terytorium państwa polskiego w jego granicach sprzed 1 września 1939r. Nie nastąpił więc fakt deportacji, wskazany w art. 2 powołanej ustawy, który stanowił niezbędna przesłankę do przyznania wnioskowanego świadczenia pieniężnego. W skardze na powyższą decyzję wnioskodawca zarzucił, że decyzja jest niesłuszna, niesprawiedliwa i łamiąca zasady współżycia społecznego, a także krzywdzi małoletnie ofiary wojny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a uzasadniając ten wniosek przywołał argumenty zawarte o uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP z 1997 r. i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości kontrolując działalność administracji publicznej oraz rozstrzygając spory kompetencyjne i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). W postępowaniu sądowoadministracyjnym badaniu podlega zatem prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dacie ich wydania. Sąd administracyjny nie rozważa więc kwestii, czy zaskarżona decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy decyzja ta mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga nie zasługiwała zatem na uwzględnienie. Skarżący wnioskiem z dnia 11 marca 2008r. domagał się przyznania świadczenie określonego w ustawie w ustawie z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniach pieniężnych przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.)- zwanej dalej ustawą o świadczeniach pieniężnych. We wniosku powyższym wskazał, że posiada obywatelstwo polskie, takie też, obywatelstwo posiadał w czasie podlegania represjom, które miały miejsce w B. pow. O. – od lipca 1939 r. do stycznia 1945 . Z dołączonych do wniosku zeznań świadków F. L., E. N. oraz wnioskodawcy wynika, że polegały one na zatrudnieniu w gospodarstwie rolnym Niemca W. L. w charakterze służącego. Wskazana przez wnioskodawcę ustawa, w oparciu, o którą żądał przyznania świadczenia w art. 1 ust. 1 stanowi, że świadczenie pieniężne, zwane dalej "świadczeniem" przysługuje osobom, które w okresie podlegania represjom określonym w ustawie były obywatelami polskimi i są nimi obecnie oraz posiadają stałe miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Definicję represji w rozumieniu tej ustawy zawiera art. 2, który mówi, że jest nią : 1. Osadzenie w obozach pracy przymusowej w okresie wojny w latach 1939-1945 z przyczyn politycznych, narodowościowych, rasowych, religijnych; 2. deportacja, wywiezienie do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939 roku, na terytorium: a) III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939- 1945; b) Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich i terenów przez niego okupowanych w okresie od dnia 17 września 1939r. do 5 lutego 1946r. oraz po tym okresie do końca 1948r. z terytorium państwa polskiego w jego obecnych granicach. Analiza tego przepisu daje podstawę do uznania, że skarżący nie podlegał represjom w rozumieniu powołanej ustawy. To zaś musi skutkować nieuwzględnieniem jego wniosku. Stan faktyczny sprawy jest niesporny- miejscem pracy wnioskodawcy było gospodarstwo rolne położone w B. Gm. O. – czyli w granicach państwa polskiego sprzed dnia 1 września 1939r. Zatem po myśli art. 2 ustawy nie była to deportacja. Praca w gospodarstwie rolnym nie jest też osadzeniem w obozie pracy przymusowej. Jak wynika z cytowanego art. 1 świadczenie pieniężne oparte na ustawie z dnia 31 maja 1996r. może być przyznane, gdy zostały spełnione wszystkie przesłanki wymienione w tym przepisie. Wnioskodawca nie spełnia jednej z nich – nie podlegał represjom określonym w tej ustawie. W tych okoliczności stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa – zatem skarga nie może by uwzględniona. Sąd nie może również zastosować zasad współżycia społecznego , czy też słuszności – zatem po myśli art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak wyżej.