IV SA/Wr 372/13

WyrokWSA we Wrocławiu2013-11-05

Skład orzekający: Henryk Ożóg, Lidia Serwiniowska, Wanda Wiatkowska-Ilków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne powinno być wliczane do dochodu przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że świadczenie pielęgnacyjne, w przeciwieństwie do zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku pielęgnacyjnego, stanowi dochód podlegający wliczeniu przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego. W związku z tym, nawet po prawidłowym wyliczeniu dochodu, skarżąca przekroczyła kryterium dochodowe, co skutkowało odmową przyznania dodatku mieszkaniowego.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Organ I instancji odmówił przyznania dodatku, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił poprzednie decyzje z uwagi na niejasności dotyczące dochodu skarżącej. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, SKO ponownie utrzymało w mocy decyzję o odmowie przyznania dodatku, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego, w tym wliczając świadczenie pielęgnacyjne męża skarżącej do dochodu.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant specjalista Jolanta Pociejowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 5 listopada 2013 r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie art. 138 § 1 pkt.1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 2 ust. 1 pkt. 2, art. 5 ust. 1 pkt. 2 , art. 6 ust.1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. nr 71, poz. 734 ), dalej: ustawa i § 2 ust.1 pkt.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. nr 156, poz. 1817) oraz uchwały Rady Miejskiej D. z dnia 29 marca 2004 r. w sprawie obniżenia wysokości wskaźnika procentowego, od którego zależy wysokość dodatku mieszkaniowego (Dz.Urz.Woj.Doln. nr 75, poz.1475) - po rozpatrzeniu odwołania Z. D. (dalej: skarżąca) od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta D. przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w D. z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] w sprawie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że organ I instancji, decyzją z dnia [...]kwietnia 2012 r. nr [...] odmówił przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego na okres od 1 marca 2012 r. do 31 sierpnia 2012 r. W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez stronę odwołania, decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], SKO w W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Wr 503/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpatrzeniu skargi skarżącej uchylił decyzje Kolegium z dnia [...] maja 2012 r. W uzasadnieniu wyroku wskazano m.in. że z akt sprawy nie wynikało co składało się na otrzymaną przez skarżącego emeryturę (poszczególne składniki za grudzień 2011, styczeń i luty 2012 r.). Po ponownym rozpatrzeniu odwołania skarżącej i po uzupełnieniu akt sprawy, Kolegium nie znalazło podstaw do jego uwzględnienia. Organ podkreślił, że skarżąca pismem z dnia 24 kwietnia 2012 r. wniosła odwołanie żądając zmiany bądź uchylenia decyzji "z powodu błędów merytorycznych i formalnych". Przekazując odwołanie organ I instancji podtrzymał dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ II instancji podtrzymując zaskarżoną decyzję podkreślił, że jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 25 lutego 2012 r. skarżąca wystąpiła do Burmistrza Miasta D. o przyznanie dodatku mieszkaniowego z dniem 1 marca 2012 r. Podanie to przekazane zostało do Ośrodka Pomocy Społecznej w dniu 5 marca 2012 r. W dniu 7 marca 2012 r. do skarżącej przesłany został wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego wraz z deklaracją o dochodach. Akta uzupełnione zostały przez Spółdzielnię Mieszkaniową w D. I tak organ stwierdził, że skarżąca zajmuje na zasadzie spółdzielczego (lokatorskiego) prawa do lokalu mieszkalnego lokal nr [...] położony w budynku [...] na Osiedlu [...] w D., w którym zamieszkuje wraz z mężem. Lokal ten jest wyposażony w instalację centralnego ogrzewania, gazu przewodowego i ciepłej wody. Jak potwierdził zarządca budynku powierzchnia lokalu wynosi 47,81 m2, natomiast wydatki na mieszkanie za miesiąc luty 2012 r. wynosiły 406,70 zł. Dochód 2 osobowego gospodarstwa domowego stanowiła emerytura skarżącej oraz świadczenie pielęgnacyjne pobierane przez męża. Organ podkreślił, że w myśl art.2 ust.1 ustawy prawo do dodatku mieszkaniowego przysługuje m.in., osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175 % kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125 % tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, a zajmowana powierzchnia nie przekracza określonej powierzchni normatywnej. Powierzchnia normatywna dla dwóch osób wynosi 40 m2 ( art. 5 ust.1 pkt.2 ustawy), przy czym powierzchnię tę powiększa się o 15 m2 , jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna .której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Z pkt. 6 lit. B złożonego przez skarżącą wniosku wynika, iż jedna osoba z uwagi na niepełnoprawność posiada uprawnienia do zwiększenia powierzchni o 15 m2. Według komunikatu Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych oraz kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent ( M. P. nr 15, poz.162 ) od dnia 1 marca.2011 roku emerytura, renta rodzinna i renta dla osoby całkowicie niezdolnej do pracy wynosiła - 728,18 zł. Od dnia 1 marca 2012 r. wysokość najniższej emerytury wynosiła 799,18 zł. Przy czym za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. Wnioskodawca spełniający łącznie trzy wymienione wyżej przesłanki - tytułu prawnego do lokalu, dochodu i powierzchni normatywnej, kwalifikuje się do otrzymania dodatku mieszkaniowego . W świetle cytowanych przepisów organ stwierdził, że skarżąca spełnia przesłankę tytułu prawnego do lokalu i powierzchni normatywnej, natomiast przekroczone zostało kryterium dochodu . Ustawodawca dopuszcza możliwość przyznania dodatku w sytuacji przekroczenia zarówno dochodu jak i powierzchni normatywnej jednakże tylko do pewnych granic tego przekroczenia. I tak w sytuacji gdy średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego jest wyższy od ustalonego limitu, a kwota nadwyżki nie przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego, należny dodatek mieszkaniowy obniża się o tę kwotę (art.5 ust.4 i art.6 ust.8 ustawy). Wysokość przyznanego dodatku mieszkaniowego zależy z jednej strony od wydatków ponoszonych na zajmowany lokal oraz od dochodu wnioskodawcy . Podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego w gospodarstwach domowych członków spółdzielni mieszkaniowych, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali mieszkalnych, osób, którym przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, niebędących członkami spółdzielni mieszkaniowych, oraz właścicieli lokali mieszkalnych w budynkach spółdzielni mieszkaniowych są opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych oraz opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej, z wyłączeniem ubezpieczeń, podatku od nieruchomości i opłat za wieczyste użytkowanie gruntów, I tak w punkcie 12 złożonego wniosku Spółdzielnia Mieszkaniowa w D. wykazała jako łączną kwotę wydatków za mieszkanie za miesiąc luty kwotę 406,70 zł (bez podatku i gazu). Na powyższą kwotę składa się: czynsz - 105,66 zł + fundusz remontowy - 25,35 zł, opłata za centralne ogrzewanie- 96,85 zł, opłata za ciepłą wodę - 61 zł, wywóz nieczystości stałych - 28,44 zł, zimna woda + ścieki - 89,40 zł = 406,70 zł. Wyliczenie dodatku mieszkaniowego zależy także od dochodu wnioskodawcy. Zgodnie z cytowanymi wyżej przepisami jako dochód należało przyjąć średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego otrzymany w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Organ I instancji przyjął, że wniosek został złożony w miesiącu lutym 2012 r., stąd podstawę ustalenia uprawnień do dodatku mieszkaniowego stanowił dochód ze stycznia 2012 r., listopada i grudnia 2011 r. Dochód 2 osobowego gospodarstwa domowego w powyższym okresie stanowiła emerytura skarżącej oraz świadczenie pielęgnacyjne wraz z pomocą finansową pobierane przez jej męża. Skarżąca, zdaniem organu w wyżej wymienionych miesiącach (tj. w listopadzie i grudniu 2011 r. oraz styczniu 2012 r.) pobrała emeryturę w kwocie po 1.460,18 zł brutto, w tym: składka na ubezpieczenie zdrowotne 131,42 zł, podatek - 103,00 zł oraz dodatek pielęgnacyjny w kwocie 186,71 zł. Mąż skarżącej otrzymał w miesiącu listopadzie 2011 r. świadczenie pielęgnacyjne w kwocie 520 zł oraz pomoc finansową dla osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne w kwocie 100 zł (przelew dokonany został w dniu 2 listopada 2011 r.); w miesiącu grudniu 2011 r. świadczenie pielęgnacyjne w kwocie 520 zł oraz pomoc finansową dla osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne w kwocie 100 zł (przelew dokonany został w dniu 8 grudnia 2011 r.), w styczniu 2012 r. świadczenie pielęgnacyjne w kwocie 520 zł. Organ I instancji do emerytury tej wliczył dodatek pielęgnacyjny. Podczas gdy zasiłki i dodatki pielęgnacyjne spełniając identyczne funkcje, nie powinny być wliczane do dochodu obliczonego dla potrzeb uzyskania dodatku mieszkaniowego. Tak więc z punktu widzenia tego dochodu określenia "zasiłek pielęgnacyjny" i "dodatek pielęgnacyjny" trzeba traktować jako określenia, które mieszczą się w pojęciu "zasiłki pielęgnacyjne", o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy. Kwestię tą rozstrzygnął ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie z uchwałą z dnia 10 grudnia 2009 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie dodatku pielęgnacyjnego, określonego w art. 75 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r., nr 39, poz. 353 ze zm.) nie wlicza się do dochodu, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy (...) /uchwała NSA z 10.12.2009r. sygn. I OPS 8/09 , lex 531150/. W wyroku z dnia 21 lipca 2004 r. sygn. akt K 16/03 (OTK-A 2004, nr 7, poz. 68) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 3 ust. 3 ustawy jest zgodny z Konstytucją. (...). Fakt, iż Trybunał Konstytucyjny uznał, że zasiłek pielęgnacyjny jest zupełnie innym świadczeniem niż dodatek pielęgnacyjny, nie uniemożliwiało Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wyjaśnienia przedstawionego zagadnienia prawnego. To bowiem, że art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest zgodny z art. 2 i 32 Konstytucji, jest w świetle art. 190 ust. 1 Konstytucji niepodważalne. Nie oznacza to jednak, iż w razie innego zinterpretowania - szerszego, niż uczynił to Trybunał - tego przepisu ustawy o dodatkach mieszkaniowych, Sąd dokonujący takiej wykładni naruszy wskazany przepis Konstytucji. W celu wyjaśnienia zagadnienia prawnego wywołującego poważne rozbieżności w orzecznictwie sądowym, nawet w orzeczeniach wydanych po publikacji orzeczenia Trybunału podjęta została wskazana wyżej uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie . W tej sytuacji od dochodu skarżącej organ I instancji winien był odliczyć dodatek pielęgnacyjny w kwocie 186,71 zł . W oparciu o przedstawiony stan faktyczny oraz prawny łączny dochód 2 osobowej rodziny skarżącej w okresie od listopada 2011 r. do stycznia 2012 r. wyniósł 6140,54 zł / tj. /1460,18 zł x 3 m-ce /+ /520 zł x 3 m-ce / + /100 zł x 2 m-ce /= 6140,54 zł. Miesięczny dochód wnioskujących wynosił 2046,85 zł /6140,54 zł; 3 m-ce = 2046,85 zł/, z czego na jednego członka gospodarstwa domowego przypadało 1023,42 zł. Kryterium dochodowe /tj. średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 125 % kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku / dla rodziny skarżącej wynosi 910,23 zł / tj. 728,18 zł x 125% = 910,23 zł/. W myśl art. 6 ust. 1 i 2 ustawy wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości: 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym, 12% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 2-4-osobowym, 10% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 5-osobowym i większym. Przy czym jeżeli średni miesięczny dochód, o którym mowa w art. 3 ust. 1, jest równy lub wyższy od 150% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 100% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym , lecz nie przekracza odpowiednich wysokości średnich miesięcznych dochodów wymienionych w art. 3 ust. 1, wówczas dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości: 20% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym, 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 2-4-osobowym, 12% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 5-osobowym i większym. Sto pięćdziesiąt procent kryterium dochodowego w gospodarstwie jednoosobowym wynosi 1.092,27 zł, sto procent kryterium dochodowego w gospodarstwie wieloosobowym wynosi 728,18 zł, natomiast miesięczny dochód na osobę w rodzinie skarżącej wynosi 1023,42 zł i jest wyższy od wskazanego kryterium, stąd należało przyjąć piętnastoprocentowy próg. W przypadku skarżącej piętnaście procent dochodu wynosi 307,03 zł tj. 6140,54 zł : 3 m-ce x 15 % = 307,03 zł. Stąd dodatek mieszkaniowy skarżącej wynosiłby 99,67 zł / tj .406,70 zł - 307,03 zł = 99,67 zł/. Niemniej jednak w przedmiotowym przypadku wystąpiło przekroczenie kryterium dochodu w sytuacji gdy średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego jest wyższy od ustalonego limitu, a kwota nadwyżki nie przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego, należny dodatek mieszkaniowy obniża się o tę kwotę (art.5 ust.4 i art.6 ust.8 ustawy). Dochód skarżącej przekracza ustawowe kryterium o 113,19 zł / tj. kryterium dochodu 728,18 zł x 125 % w przypadku rodziny wieloosobowej = 910,23 zł , dochód na osobę 1023,42 zł - 910,23 zł = 113,19 zł /. W tej sytuacji wyliczony dodatek należy pomniejszyć o kwotę tego przekroczenia / tj.99,67 zł - 113,19 zł = - 13,52 zł /. Wynik w postaci liczby ujemnej oznacza, że stronie dodatek mieszkaniowy nie przysługuje . Jak podkreślił organ II instancji, niezależnie zatem od nieprawidłowo przyjętego przez organ I instancji dochodu skarżącej, złożony wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie może być rozpatrzony pozytywnie, stronie dodatek mieszkaniowy nie przysługuje. Skargę na powyższą decyzję złożyła skarżąca reprezentowana przez męża A. D. Podano w niej, że skarga opiera się na art. 227 k.p.a. W skardze wnioskodawczyni twierdziła, że organ naruszył art. 21 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych , ponieważ zasiłki (dodatki) rodzinne i pielęgnacyjne są wolne od podatku dochodowego, w zw. z art. 2 ust. 3. W tych okolicznościach według skarżącej zasadnym i słusznym jest uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji, jako sprzecznej pod każdym względem z przepisami prawa materialnego i formalnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a uzasadniając swój wniosek przywołał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjny (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej: p.p.s.a. W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie może być uwzględniona. Podstawę materialno-prawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowią powołane przez organy I i II instancji art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 i art. 6 ust. 1 a także art. 3 ust. 3 ustawy. Wnioskodawczyni złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego 25 lutego 2012 r. Stan faktyczny w sprawie jest niesporny i wynika z dołączonych dokumentów. Rodzina wnioskodawczyni jest 2 osobowa. Zajmuje na zasadzie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego lokal nr [...] położony w budynku nr [...] na Osiedlu [...] w D.. Ma on powierzchnię 47,81m2. Jest wyposażony w instalację centralnego ogrzewania, gaz przewodowy i ciepłą wodę. Wydatki na mieszkanie za ostatni miesiąc wynosiły 406,70 zł. Skarżąca pobrała świadczenie emerytalne – w okresie XI-XII 2011 r. oraz I 2012 r. w kwocie 4.380,54 zł (1460,18x3 miesiące) – bez dodatku pielęgnacyjnego. Ponadto w tymże okresie mąż skarżącej otrzymał: w tym okresie po 520 zł - wszystkie wpłaty tytułem zaległego i bieżącego świadczenia pielęgnacyjnego– łącznie z tego tytułu 6.140,54 zł. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy powierzchnia normatywna dla dwóch osób wynosi 40 m2, powierzchnię tę zwiększa się o 15 m2 jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Jedna osoba – co wynika ze złożonego wniosku, z uwagi na niepełnosprawność posiada uprawnienie do zwiększenia powierzchni o 15 m2. Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy prawo do dodatku mieszkaniowego przysługuje m.in, osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175 % kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125 % tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, a zajmowana powierzchnia nie przekracza określonej powierzchni normatywnej. Według komunikatu Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych oraz kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent (M. P. nr 15, poz.162) od dnia 1 marca 2011 r. emerytura, renta rodzinna i renta dla osoby całkowicie niezdolnej do pracy wynosiła 728,18 zł. Natomiast za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny. Wnioskodawca spełniający łącznie trzy wymienione wyżej przesłanki (tytułu prawnego do lokalu, dochodu i powierzchni normatywnej) kwalifikuje się do otrzymania dodatku mieszkaniowego. Tymczasem skarżąca spełnia przesłankę tytułu prawnego do lokalu i powierzchni normatywnej, natomiast przekracza kryterium dochodu. W takich sytuacjach ustawodawca w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 8 ustawy dopuszcza możliwość przyznania dodatku jednakże tylko do pewnych granic tego przekroczenia gdy średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego jest wyższy od ustalonego limitu, a kwota nadwyżki nie przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego, należny dodatek mieszkaniowy obniża się o tę kwotę. Zgodnie z art. 6 ustawy podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego w gospodarstwach domowych członków spółdzielni mieszkaniowych, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali mieszkalnych, są opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych oraz opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej, z wyłączeniem ubezpieczeń, podatku od nieruchomości i opłat za wieczyste użytkowanie gruntów, Na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę pomiędzy wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu, a wydatkami ponoszonymi przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 15% dochodów dla dwuosobowego gospodarstwa. Sto pięćdziesiąt procent kryterium dochodowego w gospodarstwie jednoosobowym wynosi 1.092,27 zł, sto procent kryterium dochodowego w gospodarstwie wieloosobowym wynosi 728,18 zł, natomiast miesięczny dochód na osobę w rodzinie skarżącej wynosi 1023,42 zł i jest wyższy od wskazanego kryterium , stąd należało przyjąć piętnastoprocentowy próg. Organ II instancji prawidłowo przyjął do wyliczenia dodatku mieszkaniowego średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego otrzymany w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Zasadnie też nie doliczył do dochodu otrzymywanego przez skarżącą dodatku pielęgnacyjnego. Jednak prawidłowo wskazał, wbrew twierdzeniu skarżącej, że świadczenie pielęgnacyjne nie podlega wyłączeniu, a tym samym należało wliczyć otrzymywane przez męża skarżącej świadczenie pielęgnacyjne jako dochód w myśl definicji zawartej w art. 3 ust. 3 i 4 ustawy. Mając na uwadze powyższe organ II instancji prawidłowo obliczył łączny dochód rodziny skarżącej za okres 3 miesięcy. W świetle wskazanych przepisów i ustaleń stanu faktycznego prawidłowo organ II instancji stwierdził, że skarżąca spełniła przesłankę tytułu prawnego do lokalu i powierzchni normatywnej, natomiast przekroczone zostało kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy. Prawidłowo wyliczono, że miesięczny dochód przypadający na osobę w rodzinie skarżącej wyniósł 1023,42 zł i jest wyższy od ustalonego kryterium dochodu rodziny wieloosobowej w wysokości: 910,23 zł, stąd zasadnie przyjęto piętnastoprocentowy próg zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy. Zatem skarżąca we własnym zakresie zobowiązana była do partycypowania w kosztach eksploatacji mieszkania, przeznaczając na jego utrzymanie kwotę 307,03 zł (tj. 6140,54 zł : 3 m-ce x 15 % ). Słusznie przyjęto, że łączna kwota wydatków poniesionych przez skarżącą na utrzymanie lokalu mieszkalnego w miesiącu lutym 2012 r. wyniosła 406,70 zł. Zatem dodatek mieszkaniowy w przedmiotowej sprawie wyniósł 99,67 zł (tj. 406,70 zł - 307,03 zł). Zasadnie organy obu instancji wskazały, że miesięczny dochód rodziny skarżącej przypadający na jedną osobę przekracza ustawowe kryterium dochodu o kwotę 113,19 zł (1023,42 zł - 910,23 zł). Zatem wyliczony dodatek mieszkaniowy, prawidłowo został pomniejszony o kwotę przekroczenia, stąd skarżącej nie przysługiwał dodatek mieszkaniowy, ponieważ wyliczenie dało wynik w postaci ujemnej w kwocie -13,52 zł (tj. 99,67 zł – 113,19 zł). Dokonane przez organy obu instancji obliczenie wysokości dodatku mieszkaniowego wskazanej w art. 6 ust. 2 ustawy było zatem prawidłowe. Mając na uwadze powyższe ustalenia za niezasadny uznać należało zarzut zawarty w skardze dotyczący niewłaściwego obliczenia dochodu rodziny skarżącej. Przeprowadzone przez organy wyliczenie przysługującego skarżącej dodatku mieszkaniowego jest właściwe i znajduje w pełni oparcie w obowiązujących w tej mierze przepisach prawa. W wypadku zasiłku pielęgnacyjny pomimo błędnego wliczenia przez organ I instancji zasiłku do dochodu, jak wynika z przytoczonych wyżej wyliczeń, skarżącej nie przysługiwałby dodatek mieszkaniowy. Natomiast zarzut, że do dochodu nie wlicza się świadczenia pielęgnacyjne nie jest trafny. Powołać w tym miejscu należy art. 3 ust. 3 ustawy przytoczony na wstępie rozważań. Stanowi on jakie przychody są zaliczone do dochodów, są to faktycznie uzyskiwane przychody, z wyłączeniem ściśle określonych świadczeń wymienionych w tym przepisie ustawy. Ustawa w art. 3 ust. 3 nie zawiera upoważnienia do wyłączenia z dochodu świadczenia pielęgnacyjnego bądź też wypłaconego wyrównania za poprzedni okres z tego tytułu. Świadczenie pielęgnacyjne jest przychodem, który podlega wliczeniu do dochodu na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Jest to świadczenie o innym celu, charakterze oraz funkcji, niż zasiłek pielęgnacyjny i dodatek pielęgnacyjny, które nie podlegają wliczeniu do dochodu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 212/11, lex nr 990226). Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak wyżej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło