IV SA/Wr 378/11

WyrokWSA we Wrocławiu2011-10-26

Skład orzekający: Alojzy Wyszkowski, Tadeusz Kuczyński, Lidia Serwiniowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o umorzenie nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych, prawidłowo ocenił przesłanki określone w art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w szczególności w zakresie oceny majątku zobowiązanego i jego sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy nie przeprowadziły rzetelnego postępowania dowodowego w zakresie oceny przesłanek umorzenia nienależnie pobranego zasiłku. W szczególności, organy nie dokonały wnikliwej analizy, czy z posiadanej przez zobowiązaną nieruchomości faktycznie można zaspokoić należności, pomijając jej obciążenie hipoteką i czynnościami komorniczymi, a także nie oceniły prawidłowo sytuacji finansowej strony w kontekście możliwości spłaty zadłużenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku M. K. o umorzenie nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych. Organy administracji odmówiły umorzenia, wskazując na posiadanie przez skarżącą nieruchomości, z której można dochodzić należności. Skarżąca podnosiła trudną sytuację materialną rodziny, brak możliwości spłaty zadłużenia oraz kwestionowała ocenę posiadanej nieruchomości przez organy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody D. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty L.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 października 2011 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda D., po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji Starosty L. z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy umorzenia nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych za okres od dnia [...] do dnia [...] w kwocie [...], na podstawie art. 76 ust. 7, art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2008 r. nr 69, poz. 415 ze zm.); dalej: ustawa, oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., kwestionowaną decyzję utrzymał w mocy. Jak wskazał w uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy, w wyniku rozpoznania wniosku strony o umorzenie pozostałej do spłaty kwoty nienależnie pobranego świadczenia Starosta, decyzją z dnia [...], orzekł o odmowie umorzenia nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych za okres od dnia [...] do dnia 30 [...] w kwocie [...]. Od tej decyzji strona złożyła odwołanie. Wskazała na trudną sytuację materialną jej pięcioosobowej rodziny. Podniosła, iż oboje z mężem są osobami bezrobotnymi zarejestrowanymi w Powiatowym Urzędzie Pracy we L. Ś. Ich miesięczne dochody stanowi jej zasiłek w kwocie [...] złotych oraz zasiłek rodzinny na dzieci przyznany w kwocie [...] zł. Po odliczeniu stałych opłat na "życie" pozostaje im [...] zł. Strona podała, iż w obecnej sytuacji nie stać jej na comiesięczne, dwustuzłotowe wpłaty do powiatowego urzędu pracy, ponieważ pozbawia to jej rodzinę pieniędzy potrzebnych na utrzymanie. Wojewoda decyzją z dnia [...], na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił wyżej wskazaną decyzję organu zatrudnienia w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania, ponieważ wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Starosta, po uzupełnieniu materiału dowodowego o stanie rodzinnym, majątkowym i o sytuacji materialnej wnioskodawczyni i jego ocenie, decyzją z dnia [...] orzekł o odmowie umorzenia nienależnie pobranego zasiłku w kwocie [...]. W uzasadnieniu decyzji m.in. wskazał, że strona podjęła w dniu [...] zatrudnienie na czas określony do dnia [...], z wynagrodzeniem [...] zł za godzinę plus premia uznaniowa. W związku z podjęciem zatrudnienia z własnej inicjatywy stronie, na jej wniosek, przyznany został dodatek aktywizacyjny w wysokości [...] zł brutto. Organ zatrudnienia ustalił ponadto, że wyżej wymieniona jest wspólnie z małżonkiem właścicielem nieruchomości położonej w J. G. przy P. Z. [...]. W tych okolicznościach sprawy Starosta, po uzyskaniu negatywnej opinii Powiatowej Rady Zatrudnienia, nie znalazł żadnych przesłanek, które pozwoliłyby na umorzenie nienależnie pobranego świadczenia. Wyjaśnił także, że do dnia 7 stycznia 2011 r. strona uregulowała kwotę [...] zł. Do spłaty pozostała kwota [...] zł. W terminowo złożonym odwołaniu strona opisała okoliczności związane z posiadanym od dnia [...] wpisem do działalności gospodarczej i jej prowadzeniem podnosząc, że rejestrując się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] r. jako bezrobotna nie wiedziała, że sam wpis powoduje utratę statusu osoby bezrobotnej. Podała, że w okresie od dnia [...] do dnia [...], tj. w okresie, w którym pobierała zasiłek dla bezrobotnych działalności już nie prowadziła. Wnosząc o umorzenie pozostałej do spłaty kwoty wyjaśniła, że posiada od [...] r. nieruchomość, którą z małżonkiem kupili na kredyt, spłacając go przez [...] lat. Wskazała także na sytuację finansową rodziny, tj. iż pracuje w pralni i jej miesięczne wynagrodzenie to kwota [...] zł, ma na utrzymaniu męża i troje dzieci w wieku szkolnym, mąż jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku. Do odwołania strona dołączyła zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego, iż figurowała w ewidencji podatników prowadzących działalność gospodarczą od dnia [...] do dnia [...], zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, że w okresie od dnia [...] do dnia [...] z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej była zgłoszona wyłącznie do ubezpieczenia zdrowotnego, pismo Dyrektora S. Z. O. Z. Sanatorium MSWiA w J. G. z dnia [...], dotyczące rozwiązania umowy na prowadzenie całodobowego parkingu oraz zaświadczenie Prezydenta Miasta J. G. z dnia [...] o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. Dokumenty te nie są nowymi dowodami, były one już przedmiotem oceny organu I instancji przed wydaniem decyzji z dnia [...] w sprawie domowy uznania strony za osobę bezrobotną od dnia [...] i odmowie przyznania prawa do zasiłku z dniem [...], której nie kwestionowała. Do odwołania strona dołączyła także akt notarialny w sprawie umowy użytkowania wieczystego gruntu oraz umowy sprzedaży budynku. W dniu [...] do organu odwoławczego wpłynęła informacja dotycząca rozwiązania przez pracodawcę zawartej z nią umowę o pracę, za dwutygodniowym wypowiedzeniem. Rozpatrując odwołanie organ odwoławczy wskazał, że podstawę materialnoprawną wydania kwestionowanej decyzji stanowią przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z art. 76 ust. 7 ustawy starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, zwrot refundacji oraz jednorazowo przyznanych środków w przypadkach o których mowa w art. 46 ust. 2 i 3, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli wystąpiła jedna z przesłanek: 1) w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że osoba lub inny podmiot, które pobrały nienależne świadczenie, refundację lub otrzymały jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1, nie posiadają majątku z którego można dochodzić należności; 2) dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania; 3) osoba, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, zmarła, nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności; 4) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, refundacji lub jednorazowo przyznanych środków, o których mowa w art. 46 ust. 1, przewyższającej wydatki egzekucyjne. Zwrócić należy uwagę, iż powyższa regulacja prawna jednoznacznie wskazuje, że rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia całości lub części nienależnie pobranego świadczenia następuje w drodze uznaniowej decyzji właściwego organu. Z akt sprawy wynika, że strona na mocy decyzji Starosty z dnia [...] uzyskała status osoby bezrobotnej od dnia [...] z prawem do zasiłku od dnia [...] W wyniku wznowionego postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) organ I instancji, po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...] uchylił decyzję własną w całości i orzekł o odmowie uznania strony za osobę bezrobotną od dnia [...]. Wskazał m.in., że strona dokonując rejestracji jako bezrobotna posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, którą podjęła w dniu [...] i którą prowadziła. Fakt ten stanowił przeszkodę do uzyskania statusu bezrobotnego od dnia [...]. Decyzji tej strona nie kwestionowała, stała się zatem ostateczna i prawomocna. W konsekwencji ostateczną decyzją z dnia [...] Starosta zobowiązał stronę do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych za okres od dnia [...] do dnia [...] w wysokości [...] zł. Dnia [...] sprawa została przekazana do Naczelnika Urzędu Skarbowego. Dnia [...] wpłynął do PUP wniosek zobowiązanej o wycofanie tytułu wykonawczego i rozłożenia na raty pozostałej do spłaty kwoty, po [...] zł miesięcznie. Starosta, ostateczną decyzją z dnia [...], uwzględniając wniosek strony, rozłożył na raty kwotę zadłużenia. W dniu [...] wpłynęła do Powiatowego Urzędu Pracy prośba odwołującej się o umorzenie pozostałej do spłaty kwoty z powodu ciężkiej sytuacji materialnej. Do tego czasu Komornik przekazał na konto Funduszu Pracy kwotę [...] zł z tytułu należności głównej, a strona wpłaciła 5 rat po [...] zł. Starosta, decyzją z dnia [...], odmówił umorzenia kwoty [...] zł tytułem nienależnie pobranego świadczenia, nie znajdując żadnych przesłanek przemawiających za umorzeniem należności. W wyniku wniesionego przez stronę odwołania, organ II instancji uchylił decyzję Starosty w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ I instancji, po ponownym rozpoznaniu sprawy, po uzyskaniu opinii Powiatowej Rady Zatrudnienia, decyzją z dnia [...] odmówił umorzenia pozostałej do spłaty kwoty w wysokości [...]. Wskazał, że do dnia [...] (ostatnia wpłata) strona uregulowała kwotę [...]. Wyjaśnił, że nie znalazł żadnych przesłanek, które by pozwoliły na umorzenie zobowiązania. Opisał sytuację materialną strony pod względem dochodów i wydatków oraz powołał się na nowy dowód w sprawie, a mianowicie na fakt, iż zainteresowana jest właścicielem wspólnie z małżonkiem nieruchomości, z której można dochodzić należności. Zdaniem organu odwoławczego przedmiotowa decyzja jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa i nie narusza granic uznania administracyjnego. Odstąpienie od egzekwowania należności może bowiem nastąpić w przypadku jej całkowitej nieściągalności, o ile wystąpi jedna z wymienionych art. 76 ust. 7 ustawy przesłanek. W sprawie poza sporem natomiast jest, że strona wraz z mężem są użytkownikami wieczystymi gruntu o powierzchni 143 m² oraz właścicielami znajdującego się na tej działce budynku, z którego można dochodzić należności. W tych okolicznościach sprawy, bez wpływu na treść rozstrzygnięcia pozostają podniesione przez stronę zarzuty, mające związek z posiadanym wpisem do ewidencji działalności gospodarczej oraz obecnej sytuacji finansowej. Udowodnione bowiem zostało, że strona działalność gospodarczą podjęła w dacie [...], tj. od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji i na dzień rejestracji jako bezrobotna, tj. dnia [...] posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Organ ewidencyjny dokonał wykreślenia działalności z ewidencji z dniem [...] na wniosek przedsiębiorcy o zaprzestaniu z dniem [...] działalności gospodarczej. Zatem, w dacie rejestracji jako bezrobotna, strona była przedsiębiorcą i bez znaczenia jest to, że tej działalności wówczas już nie prowadziła. Decyzja organu I instancji z dnia [...] o odmowie uznania za osobę bezrobotną od dnia [...] oraz decyzja z dnia [...] orzekająca o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku są ostateczne i prawomocne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienia postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego, a takie nie zachodzą. Odnośnie natomiast obecnej sytuacji materialnej odwołującej się, w związku z utratą przez nią pracy, wskazać należy, że brak dochodów w dacie rozpoznania odwołania o umorzenie zaległości, nie jest sam w sobie wystarczającą przesłanką do uwzględnienia takiego wniosku, skoro zobowiązana posiada majątek, z którego można dochodzić należności. W skardze na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu M.K. m.in. wniosła o jej uchylenie. Podniosła, iż wbrew ocenie organu orzekającego spełnia przesłanki określone w art. 76 ust. 7 ustawy. Nie posiada majątku, z którego można by dochodzić należności, a poczynione przez organ orzekający ustalenia w tym zakresie, tj. dotyczące posiadanej przez nią nieruchomości, przekraczają granice swobodnego uznania administracyjnego. Za całkowicie nieuzasadnione zdaniem skarżącej należy przyjąć twierdzenie organu, iż nieruchomość ta nadaje się do wynajmu w celach zarobkowych. Zwłaszcza, że nie wykazał jaka jest powierzchnia domu, ani jego struktura, tj. jaką ma ilość kondygnacji i pomieszczeń oraz stan techniczny. Nie poczynił też ustaleń w zakresie tego, czy skarżąca mogłaby zmienić sposób użytkowania tego domu. Tym bardziej, że nieruchomość jest przeznaczona na cele mieszkalne i tylko tego rodzaju dochód z wynajmu byłby możliwy. Organ wskazał jedynie powierzchnię działki, na której dom jest posadowiony. Sądząc jednak z powierzchni działki, tj. 143 m² dom jest na tyle mały, że z ledwością mieści się w nim pięcioosobowa rodzina. Ponadto, jak twierdzi skarżąca organ nie ocenił, jakie ewentualnie koszty należałoby ponieść aby przygotować dom do wynajmu i czy taka inwestycja byłaby opłacalna, a ewentualny dochód pozwoliłby na spłatę zadłużenia. Dodała też m.in., że w ogóle nie wzięto pod uwagę, iż na przygotowanie nieruchomości pod wynajem musiałaby zaciągnąć kredyt, a przecież nie posiada zdolności kredytowej. Poza tym i tak niemiałaby z czego go spłacać. Skarżąca podniosła również, iż nie ma obowiązku aby uzyskiwać dochód z najmu nieruchomości, w której zamieszkuje wraz z rodziną. Poza tym, organ nie wskazał, w jaki sposób miałaby z prawa własności budynku i prawa użytkowania wieczystego gruntu, na którym jest on posadowiony zostać dochodzona należność z tytułu nienależnie pobranego zasiłku. Podkreśliła też, że nie ustalono dochodu jej rodziny. Nie zbadano tego, że płatność należności w ratach po [...] zł miesięcznie pozbawiłoby jej rodzinę środków utrzymania. Pod tym kątem nie oceniono również jaka winna być niezbędna wysokość środków utrzymania pięcioosobowej rodziny. Zwłaszcza zaś nie wykazano, jaką wysokość tego dochodu skarżąca mogłaby przeznaczyć na spłatę zadłużenia i czy w ogóle taką kwotą dysponuje. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Nadto, na rozprawie skarżąca m.in. oświadczyła, iż nieruchomość położona w J. G. jest zajęta przez komornika i obciążona hipoteką na kwotę około [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 76 ust. 7 ustawy, zgodnie z którym starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, zwrot refundacji oraz jednorazowo przyznanych środków w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 2 i 3, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli wystąpiła jedna z przesłanek w tym artykule wymienionych. Podkreślenia wymaga, iż w świetle przepisów ustawy obowiązkiem osoby, która uzyskała świadczenia, co do których następnie właściwy organ w drodze ostatecznej decyzji administracyjnej stwierdził, iż są one nienależne, jest zwrot tych świadczeń (art. 76 ust. 1 ustawy). Przy czym, nie jest dopuszczalne uchylanie się od tego obowiązku jedynie z powodu związanych z nim uciążliwości finansowych, o ile nie zaistnieją obiektywne przeszkody ściśle określone przez ustawodawcę. Wobec powyższego osoba zobowiązana winna w pierwszej kolejności podjąć starania celem zwrotu nienależnie pobranego ze środków publicznych świadczenia, w całości lub chociażby w części. Następnie, jeżeli sytuacja rodzinna i majątkowa zobowiązanego nie umożliwia realizacji zobowiązania w całości lub w części, może skorzystać z możliwości odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty nienależnie pobranego świadczenia. Wykładnia przepisu art. 76 ust. 7 ustawy wskazuje, iż instytucja umorzenia należności czy to w całości, czy też w części winna być stosowana wyjątkowo, i to jedynie w sytuacjach gdy realnie nie jest możliwe odzyskanie kwoty nienależnie pobranego świadczenia w drodze postępowania egzekucyjnego (czyli przymusowego wykonania decyzji zobowiązującej do zwrotu), bądź gdy takowe dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę zobowiązaną albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania. Dodatkowo, z uwagi na charakter spornych świadczeń, należy podkreślić, że w interesie społecznym leży przede wszystkim to, aby ewentualnie pobrane nienależnie świadczenia udzielone w ramach pomocy Państwa jak najszybciej zostały zwrócone, celem dalszego wykorzystania na cele publiczne. Wobec powyższego strona, która uprzednio pobrała nienależne świadczenie, do którego zwrotu jest obowiązana (art. 76 ust. 1 ustawy), a którego części domaga się umorzenia, powołując się na brak możliwości spłaty spowodowany sytuacją majątkową i rodzinną, winna udokumentować ten fakt i przedłożyć organowi orzekającemu stosowne dowody celem uwiarygodnienia swych twierdzeń. Z treści cytowanego wyżej przepisu ustawy wynika, że samo spełnienie określonych w nim przesłanek nie zobowiązuje organu do umorzenia należności z tytułu zwrotu przyznanych środków. Zaistnienie jednej z czterech przesłanek opisanych w pkt 1 - 4 ustępu 7 artykułu 76 ustawy powoduje, że "starosta może" umorzyć należności a nie, że starosta umarza należności. Użycie przez ustawodawcę słowa "może" oznacza, że mamy do czynienia z decyzją wydawaną w ramach tzw. uznania administracyjnego. Istota takiego rodzaju decyzji polega na tym, że nawet w przypadku, jeżeli dojdzie do sytuacji opisanej przez ustawodawcę, organ nie jest zobowiązany dokonać rozstrzygnięcia w jeden, określony i oczekiwany przez wnioskodawcę sposób, ale ma możliwość swobodnego wyboru jednego z możliwych rozwiązań. Zapewniona przez ustawodawcę swoboda wyboru w konsekwencji powoduje, iż kontrolujący działalność organu sąd administracyjny nie może zakwestionować zasadności dokonanego przez organ rozstrzygnięcia. Sąd jest jedynie władny skontrolować, czy rzeczywiście zaistniała sytuacja, iż organ może dokonać swobodnego wyboru oraz czy dokonując wyboru nie przekroczył granic przyznanej mu swobody, tj. dokonując wyboru bez poprzedniego rzetelnego zbadania stanu faktycznego, wysłuchania argumentów stron i uzasadnienia, dlaczego skorzystał z tej, a nie innej możliwości rozstrzygnięcia. W przypadku uznania administracyjnego decyzja zgodna z prawem powinna być poprzedzona rzetelnym przeprowadzeniem postępowania dowodowego, poprawną oceną zgromadzonych dowodów oraz wyjaśnieniem powodów podjętego rozstrzygnięcia. W wyroku z dnia 27 lutego 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt I OSK 579/06, publ. LEX nr 341251) wskazał, iż sposób kontroli sądu administracyjnego jest zatem nieco odmienny, niż w przypadku aktów związanych. Cechuje go zaniechanie badania merytorycznej zasadności rozstrzygnięcia. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż w przypadku uznania administracyjnego decyzja powinna zawierać ocenę sytuacji majątkowej, rodzinnej i zdrowotnej skarżącego odnoszącą się do chwili rozstrzygania wniosku o umorzenie. Sąd badając zgodność z prawem decyzji wydanej w granicach uznania administracyjnego nie wnika w celowość zawartego w niej rozstrzygnięcia, ale kontroluje czy jej wydanie było poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, tj. czy organ podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, w szczególności do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Uznaniowość bowiem nie oznacza całkowitej i niekontrolowanej dowolności organu. Jak już wcześniej powiedziano, co prawda dyspozycja przepisu art. 76 ust. 7 ustawy nie nakłada na starostę obowiązku umorzenia należności nawet w przypadku spełnienia określonych w tej normie przesłanek. Jednakże w niniejszej sprawie ani organ pierwszej instancji, ani organ odwoławczy nie dokonały wnikliwej analizy wszystkich przesłanek wymienionych w tym przepisie, ograniczając się w zasadzie do ustalenia, że skarżąca posiada majątek, z którego można dochodzić należności. Organy obydwu instancji skonstatowały, iż skoro skarżąca wraz z mężem są użytkownikami wieczystymi gruntu o powierzchni 143 m² oraz właścicielami znajdującego się na nim budynku, to znaczy, że posiada majątek, z którego można dochodzić wspominanych wcześniej należności. W zupełności pominięto, na co słusznie wskazała sama skarżąca, czy z opisanej nieruchomości w istocie można zaspokoić należności skarżącej wobec Funduszu Pracy. Tym bardziej, wobec wskazanej na rozprawie okoliczności jej obciążenia hipoteką oraz czynnościami komorniczymi. Podkreślenia wymaga, że niedokonanie analizy stanu przedmiotowej nieruchomości pod tym kątem uniemożliwiło w zasadzie Sądowi ocenę podjętych decyzji. Nadto Sąd zauważa, że zupełnie nieuprawnionym było stwierdzenie organu odwoławczego o braku wpływu ogólnej sytuacji finansowej skarżącej na rozstrzygnięcie, w sytuacji posiadania przez nią wyżej wskazanej nieruchomości, gdyż takowa ma dla niego zasadnicze znaczenie. Dlatego też należy postawić organom orzekającym i zarzut jej niedostatecznego zbadania. Taki sposób prowadzenia sprawy zdaniem Sądu spowodował, że organy orzekające w sprawie nie przeprowadziły rzetelnego postępowania dowodowego odnośnie zaistnienia sytuacji wskazanych art. 76 ust. 7 ustawy, naruszając tym samym przepisy procedury administracyjnej. Z tego co do tej pory powiedziano niewątpliwie wynika, że postępowanie odnośnie stanu faktycznego sprawy przeprowadzone zostało w ograniczonym zakresie, tj. w zasadzie wyłącznie na okoliczność, czy skarżąca posiada majątek, z którego można dochodzić należności. Z tych względów, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę, organ winien uwzględnić sformułowane wyżej oceny i wnioski Sądu, a rozstrzygnięcie uzasadnić mając na uwadze treść art. 107 § 3 k.p.a. W konsekwencji Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie w punkcie II sentencji wyroku znajduje uzasadnienie w art. 152 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło