IV SA/Wr 378/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, Protokolant: Starszy referent Przemysław Pawłowski, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 4 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi P. P. na uchwałę Rady Miejskiej Jeleniej Góry z dnia 27 czerwca 2024 r. nr 19.IV.2024 w przedmiocie wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości; II. zasądza od Gminy Jelenia Góra na rzecz P. P. kwotę 797 (słownie: siedemset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi P. P. jest uchwała Rady Miejskiej Jeleniej Góry nr 19.IV.2024 z dnia 27 czerwca 2024 r. w sprawie wniosku o wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym Rady Miejskiej Jeleniej Góry. W dniu 22 lipca 2024 r. Skarżący zaskarżył ww. uchwałę w całości, w podstawie prawnej wskazał na art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2022 r. poz. 559, dalej: u.s.g.). Zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego: §§ 38, 47, 63,64,65 Statutu Miasta Jelenia Góra, przyjętego uchwałą nr 61.VII.2019 Rady Miejskiej Jeleniej Góry z dnia 27 marca 2019 r. (dalej: Statut), przez ponowne poddanie pod głosowanie uchwały, co do której radni wypowiedzieli się już w głosowaniu, przeprowadzenie głosowania z naruszeniem zasad dotyczących kworum, błędnego zliczenia głosów, naruszenia zasad dotyczących reasumpcji głosowania, sporządzenia protokołu z sesji Rady Miasta nieodzwierciedlającego rzeczywistego przebiegu obrad, co w konsekwencji doprowadziło do podjęcia uchwały nieistniejącej i dotkniętej istotnymi wadami prawnymi. Zarzucał również naruszenie art. 3 ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 1 u.s.g. przez przyjęcie uchwały z naruszeniem Statutu Miasta Jelenia Góra i tym samym z naruszeniem ustawy o samorządzie gminnym. Wnioskował o stwierdzenie nieważności ww. uchwały i zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że w głosowaniu nad ww. uchwałą uzyskano wynik 10:10 (dziesięć głosów za i 10 przeciwko). Na skutek zastrzeżeń zgłoszonych przez obecnego na sesji radcę prawnego, wg którego Skarżący nie powinien uczestniczyć w głosowaniu, Przewodniczący Rady Miejskiej zarządził 10 minut przerwy. W czasie przerwy ośmiu radnych opuściło salę obrad zabierając ze sobą tablety. Po przerwie Przewodniczący zaproponował ponowne głosowanie w formie reasumpcji. Po zgłoszeniu zastrzeżeń przez radcę prawnego, który nakazał głosowanie nad uchwałą o wyrażeniu zgody na rozwiązanie umowy z radnym Przewodniczący zarządził to głosowanie, radni głosowali nie wiedząc tak naprawdę, czego dotyczy głosowanie. W ponownym głosowaniu oddano 10 głosów "za", 0 głosów "przeciw", 1 głos "wstrzymujący". W protokole odnotowano brak głosów 9 radnych i 3 nieobecnych. W opinii Skarżącego wynik głosowania nie odpowiada prawdzie, gdyż w tym czasie nie było obecnych 11 radnych, co odzwierciedla zapis audio - video z przebiegu sesji. Nie było zatem wymaganego kworum. Pomiędzy protokołem z sesji a zapisem audio-video z sesji rady istnieją rozbieżności. Biorąc pod uwagę rzeczywisty przebieg głosowania, zarejestrowany na zapisie audio -video, uchwała, wbrew zapisom protokołu, nie została podjęta. Zdaniem Skarżącego prawidłowo sporządzony protokół, zgodny z zapisem audio-video sesji Rady Miejskiej, winien wykazać brak kworum i następujący rozkład głosów: 10 głosów za, 0 głosów przeciw, 1 wstrzymujący się, brak 1 głosu, 11 nieobecnych. Potwierdza to zapis audio-video z sesji. Dalej Skarżący wskazał na zapisy protokołu stwierdzające, że po przewie o godz. 14:30 wznowiono obrady, po sprawdzeniu obecności Przewodniczący stwierdził brak kworum, po uprzednim zalogowaniu się 11 radnych. Powyższe dowodzi, że uchwała dotknięta jest istotną wadą prawną. Pierwsze głosowanie stosunkiem głosów 10:10 wskazuje na brak skutecznego podjęcia uchwały. W opinii Strony w ogóle nie przeprowadzono reasumpcji głosowania, choć wymagają tego postanowienie § 65 Statutu. Potwierdza to protokół z posiedzenia. Drugie głosowanie przeprowadzono mimo braku kworum oraz braku rozeznania radnych, co do materii będącej przedmiotem głosowania, tj. czy głosowanie ma dotyczyć uchwały w sprawie reasumpcji, czy ponownego głosowania nad uchwałą. Dostrzeżone uchybienia stanowią o istotnym naruszeniu przepisów prawa. Skarżący wskazał, że pismem z dnia 3 lipca 2024 r. wystąpił do Wojewody Dolnośląskiego o stwierdzenie nieważności ww. uchwały w trybie rozstrzygnięcia nadzorczego - z uwagi na istotne naruszenie prawa. W dalszych uwagach wywodził istnienie po swojej stronie interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały, gdyż akt ten wpływa na jego sytuację materialno - prawną, gdyż na tej podstawie doszło do złożenia wadliwego oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę. Powołując się na art. 91 ust. 1 oraz ust. 4 u.s.g. Strona wywodziła istotne naruszenie prawa przez ww. uchwałę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że przed sesją radni otrzymali porządek obrad IV sesji, wraz z projektami uchwał i innymi materiałami. Projekt spornej uchwały zawierał uzasadnienie oraz wniosek Prezesa Zarządu D. S.A. z siedzibą we W. o wyrażenie przez Radę Miejską zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym z powodu likwidacji stanowiska pracy z uwagi na przekształcenia strukturalne w Spółce i konieczność optymalizacji kosztów zatrudnienia. Uzyskano opinię Komisji Statutowo - Organizacyjnej Rady Miejskiej Jeleniej Góry oraz wysłuchano Skarżącego. Na sesji w głosowaniu nad projektem uchwały wzięło udział 20 radnych, rozkład głosów wyniósł 10 głosów za, 10 przeciw, 3 radnych było nieobecnych. Wobec faktu, że w głosowaniu wziął udział Skarżący, co narusza art. 25a u.s.g., biorąc pod uwagę § 65 ust. 2 pkt 2 i pkt 3 Statutu Przewodniczący Rady Miejskiej zdecydował o powtórzeniu głosowania, bez udziału Skarżącego. Następnie Przewodniczący Rady Miejskiej zarządził przerwę w obradach, po której na salę obrad nie powrócił radny H. P. (radny nie wylogował się z systemu informatycznego e-sesja). W momencie ponownego poddania pod głosownie projektu uchwały, siedmiu radnych wstało i opuściło salę obrad, bez wylogowania się z systemu e-sesja. Według zapisów systemu informatycznego e-sesja sporna uchwała została podjęta 10 głosami "za", przy 0 "przeciwnych" i 1 "wstrzymującym się"; 9 radnych nie oddało głosu, 3 radnych było nieobecnych. Taki zapis zawarty w systemie informatycznym wynikał z tego faktu, że radni (B. C., M. G., A. K., I. Ł., H. P., P. P., J. R., J. T.) opuścili obrady bez wylogowania się z systemu informatycznego. Organ wskazał, że urzędowy zapis dźwięku i obrazu obrad sesji w chwili zakończenia głosowania nie pokazuje radnych lecz prowadzącego obrady, który poinformował przebywającego na swoim miejscu radnego Z. Ł., że był obecny w trakcie głosowania, w związku z czym jego obecność została zaliczona do kworum. W rzeczywistości, w chwili zakończenia głosowania na sali obrad przebywało dwunastu radnych, z czego jeden radny (Z. Ł.) nie wziął udziału w głosowaniu. W celu kontynuowania dalszych obrad Przewodniczący Rady Miejskiej, biorąc pod uwagę fakt opuszczenia sali przez siedmiu radnych, poprosił o zalogowanie się do systemu i potwierdzenie obecności. Radny Z. Ł. - obecny na sali - nie wyraził chęci potwierdzenia obecności w systemie. Finalnie zalogowało się 11 radnych - potwierdzając swoją obecność, Przewodniczący Rady stwierdził, że z powodu braku kworum nie może kontynuować obrad i zarządził przerwę w obradach. Po przerwie ponownie sprawdzono obecność w systemie e-sesja (na salę obrad powróciło 11 radnych). Przewodniczący Rady stwierdził brak kworum - 11 radnych obecnych na sali obrad potwierdziło obecność, 12 radnych było nieobecnych: A. B., B. C., M. G., A. K., L. K., Z. Ł., I. Ł., H. P., G. P., P. P., J. R., J. T. W związku z tym, Przewodniczący Rady zarządził przerwę w obradach do dnia następnego, tj. 28 czerwca 2024 r., do godz. 8:00, co potwierdza protokół z sesji. W związku z opisanymi okolicznościami organ stwierdził, że sporna uchwała została podjęta zgodnie z obowiązującą ustawą o samorządzie gminnym i Statutem Miasta Jelenia Góra. Na rozprawie w dniu 4 grudnia 2024 r. Sąd, działając na podstawie art. 106 § 3 stawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej określanej jako "p.p.s.a."), dopuścił zgłoszony przez pełnomocnika Skarżącego dowód w postaci zapisu przebiegu obrad sesji Rady Miejskiej z dnia 27 czerwca 2024 r. uznając, że jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Nadto obie strony sporu potwierdziły, że organ nadzoru nie podjął czynności względem zaskarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 pkt 5 i pkt 6 p.p.s.a. obejmuje również akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym podniesionymi zarzutami i wnioskami skargi, a także powołaną w niej podstawą prawną. Zgodnie natomiast z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przepis art. 91 ust. 1 u.s.g. stanowi, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Z kolei, stosownie do art. 91 ust. 4 ww. ustawy, w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Usunięcie zaskarżonej uchwały z obrotu prawnego może zatem nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej podjęciu organ naruszył przepisy prawa materialnego lub normy regulujące procedurę podjęcia uchwały, przy czym naruszenie to musi mieć charakter rażący. W opinii Sądu taki zarzut należy postawić działaniom organu w tej sprawie, co przekłada się na zgodność z prawem podjętej uchwały, przy czym uchybienia dostrzeżone przez Sąd w sposób rażący naruszają powołane w skardze przepisy, tj. art. 3 ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 1 u.s.g. oraz §§ 63 ust. 4, 65 i 47 Statutu. Zaskarżona uchwała została bowiem podjęta wbrew zapisom wskazanych norm bez uprzedniego przegłosowania reasumpcji, choć istniały ku temu wskazane w powołanych zapisach regulacje prawne. Ponadto zgodzić trzeba się z zarzutem Skarżącego, że sposób przeprowadzenia głosowania nad sporną uchwałą nie był prawidłowy, gdyż z zapisu audio-video z sesji Rady Miejskiej z tego dnia jasno wynika, że istniały wątpliwości radnych, co do przedmiotu głosowania, jeden z nich zagłosował przed wyjaśnieniem, co będzie stanowiło przedmiot głosowania. Wreszcie przebieg zdarzeń na sali obrad nie został w sposób właściwy ujęty w protokole obrad. Sąd nie podziela natomiast zarzutu skargi, że przy głosowaniu zaskarżonej uchwały nie było kworum. Wyjaśniając przyjętą ocenę należy wskazać, że w przepisach ustawy o samorządzie gminnym brak zapisów przewidujący możliwości powtórnego głosowania nad tym samym projektem uchwały, w ustawie nie zostały również zawarte żadne normy prawne zezwalające na reasumpcję głosowania. Jednakże statuty jednostek samorządowych mogą, w myśl art. 22 u.s.g. wprowadzać szczegółowe rozwiązania dopuszczające taką możliwość. Niewątpliwie bowiem statut gminy jest obok Konstytucji i ustawy o samorządzie gminnym najważniejszym aktem prawnym normującym ustrój gminy, jest aktem prawa miejscowego, obowiązującym na obszarze danej gminy. Stanowi on zatem element porządku prawnego danej gminy, zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym o ustroju gminy stanowi jej status. Akt ten na podstawie powołanego już art. 22 ww. ustawy określa także organizację wewnętrzną oraz tryb pracy organów gminy. Na tej podstawie w uchwalonym dla Gminy Jelenia Góra Statucie zawarto postanowienia odnoszące się do sposobu działania organów gminy oraz możliwości ponownego głosowania, procedury i przesłanek reasumpcji głosowania. W § 63 ust. 4 Statutu wskazano, że dopuszcza się ponowne głosowanie w przypadku stwierdzonych błędów technicznych, a ponadto stwierdzenia przez Radę konieczności reasumpcji głosowania. Kolejny zapis § 65 ust. 1 Statutu stanowi, że wniosek o reasumpcję głosowania może być zgłoszony tylko w ramach rozpatrywanego punktu porządku obrad. W ust. 2 wskazano natomiast, że wniosek o reasumpcję można zgłosić, jeżeli zachodzą uzasadnione wątpliwości co do: 1) przebiegu głosowania; 2) prawidłowości obliczenia wyników głosowania; 3) błędnego zrozumienia przez Radnych przedmiotu lub sposobu głosowania. Z zapisów tych wynika, że w przypadku opisanych w powołanym w § 65 ust. 2 Statutu okoliczności może zostać zgłoszony wniosek o reasumpcję głosowania, jego ponowne przeprowadzenie. Wśród powodów tam wskazanych mieści się także okoliczność istnienia uzasadnionych wątpliwości, co do przebiegu głosowania. W uprzednim zapisie wskazano, że ponowne głosowanie dopuszcza się zaś w przypadku stwierdzenia przez Radę konieczności reasumpcji głosowania (podkreślenie Sądu). Zatem w z treści tych uregulowań prawnych wynika, że w przypadku zaistnienia uzasadnionych wątpliwości, co do przebiegu głosowania, na wniosek zgłoszony w ramach rozpatrywanego punktu porządku obrad winno zostać przeprowadzone głosowanie w sprawie ww. wniosku, a głos Rady przesądza o ponownym głosowaniu w sprawie danego projektu uchwały. Postępowanie organu w tym względzie nie odpowiada przywołanym zapisom. Z treści protokołu oraz zapisu audio-wideo z przebiegu posiedzenia Rady Miejskiej Jelenia Góra z dnia 27 czerwca 2024 r. (dostępne na stronach BIP Urzędu Miasta Jelenia Góra) wynika, że w sprawie nie doszło do przegłosowania decyzji w sprawie reasumpcji głosowania, czego wymaga Statut. Tym samym ponowne głosowanie w tej samej sprawie, tj. wniosku o wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym Rady Miejskiej Jeleniej Góry dotknięte jest istotną wadą prawną. Wykracza bowiem poza uprawnienia przewidziane w omawianym akcie. Z załączonego do akt sprawy protokołu nr 4 IV Sesji Rady Miejskiej Jeleniej Góry z dnia 27 czerwca 2024 r. wynika, że po pierwszym głosowaniu, zakończonym wynikiem 10:10 przy trzech osobach nieobecnych obecny na sali radca prawny wskazał na istotną wadę w przebiegu głosowania. Brał w nim udział Skarżący, który na podstawie art. 25a u.s.g. nie mógł w nim uczestniczyć. Sąd w pełni podziela trafność tej oceny. Nie ulega bowiem wątpliwości, że procedowany akt dotyczył interesu prawnego Skarżącego, co nie wymaga dalszych uwag, zwłaszcza w kontekście wywodzonych w skardze argumentów w przedmiocie dopuszczalności skargi. Z dalszych zapisów protokołu wynika, że głosowanie uznano za wadliwe i uznano konieczność jego powtórzenia, wobec czego Przewodniczący zarządził reasumpcję głosowania. Po czym ogłoszono przerwę, po przerwie o godz. 13:45 przystąpiono do reasumpcji głosowania. Przewodniczący poddał pod drugie głosowanie projekt uchwały (zaskarżonej). Dalej protokół opisuje wyniki głosowania. Nieco inny przebieg tych zdarzeń obrazuje nagranie z sesji. Wynika z niego, że po pierwszym głosowaniu, zakończonym wynikiem głosów 10:10, Przewodniczący zwrócił się do obecnego na sali radcy prawnego o wyrażenie opinii, co do dalszego toku postępowania. Radca prawny objaśnił, że w głosowaniu nie powinien brać udziału radny, którego interesu prawnego dotyczy uchwała. Przewodniczący sformułował zapytanie "czyli reasumpcja", a następnie ponownie wystąpił o opinię radcy prawnego, co dalszego postępowania uzyskując odpowiedź wskazującą na konieczność ponownego głosowania bez udziału wskazanego radnego. Przewodniczący potwierdził ponowne głosowanie i zarządził przerwę. Po przerwie Przewodniczący stwierdził konieczność ponownego głosowania, zwracając się do radcy prawnego z pytaniem o konieczność przegłosowania reasumpcji głosowania. Po uzyskaniu opinii w tym zakresie stwierdzającej brak potrzeby takiego głosowania, Przewodniczący wskazał, że "reasumpcja jest jednak jakimiś wnioskiem" i wobec tego wskazał, że przegłosowana zostanie najpierw reasumpcja. Przewodniczący poprosił o wyświetlenie tablicy, na której jako przedmiot poddany pod głosowanie wskazano: "reasumpcja – projekt uchwały w sprawie wniosku o wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym Rady Miejskiej Jeleniej Góry". Po czym Przewodniczący przystąpił do procedowania uchwały w tej sprawie, po wypowiedzeniu, kto z radnych jest za przegłosowaniem ww. uchwały Przewodniczący stwierdził, że to już jest powtórzenie głosowania. Po ponownym wyjaśnieniu wątpliwości dotyczących głosowania przez radcę prawnego Przewodniczący zarządził powtórzenie głosowania, po czym jedna z radnych wskazała na wątpliwości, co do przedmiotu głosowania, co na co Przewodniczący stwierdził, że już zagłosowała. W odpowiedzi radna wskazała, "tam było napisane reasumpcja". W odpowiedzi Przewodniczący stwierdził, nie szkodzi, to jest powtórzenie glosowania. Istotnie z zapisu przebiegu obrad wynika, że radna ta oddała swój głos bezpośrednio po ogłoszeniu przez Przewodniczącego głosowania nad reasumpcją, co potwierdziła także w dalszej wypowiedzi wskazując, że nie wyświetliła jej się informacja o kolejnym głosowaniu, wyraźnie stwierdzając, że głosowała w sprawie reasumpcji. Opisane okoliczności dowodzą istotnego naruszenia przepisów prawa, w szczególności art. 3 i art. 22 u.s.g. oraz powołanych przepisów Statutu. Sąd nie neguje, że w sprawie wystąpiły przesłanki do reasumpcji głosowania, do czego jednak nie doszło, podjęta zatem kolejna w tej samej sprawie uchwała narusza wskazane przepisy i to w sposób istotny. Materiał dowodowy wskazuje, że w sposób formalny nie zgłoszono wniosku o reasumpcję, po drugie wbrew zapisom Statutu nie przeprowadzono głosowania w tej sprawie, a zatem nie zachowano wymaganej prawem procedury głosowania. Statut przewiduje możliwość powtórzenia głosowania w przypadku stwierdzonych błędów technicznych, a ponadto stwierdzenia przez Radę konieczności reasumpcji głosowania. Nie ulega wątpliwości, że stwierdzone wadliwości (udział w głosowaniu osoby nieuprawnionej) nie stanowią błędów technicznych, a zatem dla powtórzenia głosowania należało uzyskać głos Rady, czyli przeprowadzić reasumpcję, co ostatecznie nie nastąpiło. Wątpliwości również budzi prawidłowość przeprowadzonego głosowania, czego dowodzi opisany przebieg obrad wynikający z zapisu audio-wideo. Stwierdzone nieprawidłowości w opinii Sądu wskazują na istotne naruszenie prawa, co nakazywało stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały jako wydanej z obrazą wskazanych na wstępie przepisów ustawy o samorządzie gospodarczym i Statutu. Za słuszne uznać również trzeba, w świetle opisanego przebiegu obrad mającego odzwierciedlenie w zapisach audio-wideo, zarzuty skargi podnoszące rozbieżności zapisów protokołu z przebiegiem obrad, pomija on istotne informacje o braku reasumpcji oraz związanych z tym wątpliwości, fakt ten ma jednak wtórne znacznie wobec stwierdzonych uchybień. Za pozbawione uzasadnienia ocenić natomiast trzeba zarzuty podnoszące brak kworum. Jakkolwiek sprawdzenie obecności osób uprawnionych do głosowania odbyło się już po głosowaniu, to jego przebieg oraz argumentacja skargi nie potwierdzają formułowanych pretensji. Analizując argumentację obu stron sporu przedstawioną w pismach kierowanych do Sądu oraz materiały dowodowe w postaci Protokołu oraz nagrania z przebiegu sesji Rady trzeba odnotować, że niespornie nieobecnych na sesji w dniu 27 czerwca 2024 r. było trzech radnych. Rada Miasta Jelenia Góra składa się z 23 radnych. W czasie głosowania nad zaskarżoną uchwałą na sali było obecnych 12 radnych, a zatem wymagana liczba osób dla potwierdzenia zgodnego z prawem kworum. Jak wynika z akt sprawy po pierwszym głosowaniu, po zarządzeniu przerwy w obradach, salę opuściło 8 radnych, a zatem na Sali nie było obecnych łącznie 11 radnych, taki stan osobowy istniał w momentu w czasie głosowania. Jeden z radnych (Zbigniew Łaziński) był obecny na sali, ale nie brał udziału głosowaniu, z czego Skarżący wywodzi, że nie może być uwzględniony przy obliczaniu kworum. Fakt obecności ww. radnego na Sali i odmowę wzięcia przez niego udziału w głosowaniu potwierdza organ, wywodząc z tego odmienne skutki prawne. Tym samym, w opinii Sądu, chodzi tu o spór prawny, a nie ustalenia faktyczne. Rozważając ten spór należy przyznać rację organowi, gdyż brak uczestniczenia obecnego na sali radnego w głosowaniu nie jest równoznaczne z pominięciem takiej osoby przy ustalaniu wymaganego kworum. Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.s.g. uchwały rady gminy zapadają zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady, w głosowaniu jawnym, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zatem przy 23 osobowym składzie Rady dla zachowania kworum wymagana jest liczba 12 osób (radnych) obecnych na sali. Przy czym zgodnie z utrwalonym orzecznictwem "wymagany przepisem prawa warunek kworum będzie dotrzymany w razie faktycznej obecności (a nie wynikającej jedynie z liczby podpisów złożonych wcześniej na liście obecności) odpowiedniej liczby członków ciała kolegialnego na sali obrad. [...] Warunek zachowania kworum należy odnosić nie do wszystkich faz procedury wyborczej, lecz przede wszystkim do samego aktu wyboru (tajnego głosowania). W wypadkach budzących wątpliwości rzeczą osoby prowadzącej obrady jest sprawdzenie kworum bezpośrednio przed tajnym głosowaniem. Wielkość ta wymagana jest wyłącznie podczas aktu głosowania, a nie podczas obrad danej rady czy sejmiku". (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 września 1990 r., sygn. akt SA/Wr 849/90, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Obecność na posiedzeniu nie obliguje radnego do oddania głosu, czym innym jest bowiem obecność podczas głosowania, a czym innym jest podjęcie czynności (aktywności), jaką jest głosowanie: mianem kworum określa się liczbę członków danego organu (tu: rady gminy), których obecność umożliwia podjęcie uchwały. Nie jest to natomiast liczba osób, które muszą uczestniczyć w akcie głosowania (tzn. głosować). Oddanie głosu jest bowiem uprawnieniem, a nie obowiązkiem członka organu. Stąd liczba radnych obecnych w trakcie głosowania i liczba oddanych głosów nie muszą się pokrywać (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2006 r., sygn. akt II GSK 194/06, dostępny w CBOSA). Jednocześnie bez wpływu na ocenę ww. okoliczności pozostaje dalsze postępowanie Przewodniczącego Rady, uznające – już pod odbyciu spornego głosowania – brak kworum i zarządzające przerwę w obradach do następnego dnia. Uznając, że zaskarżony akt został wydany z istotnym naruszeniem wskazanych na wstępie przepisów Sąd, działając na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.