IV SA/Wr 388/11
PostanowienieWSA we Wrocławiu2011-10-25
Skład orzekający: Maciej Guziński, Magdalena Jankowska - Szostak, Zbigniew Łoboda, Henryk Ożóg, Mirosława Rozbicka – Ostrowska, Jolanta Sikorska, Tadeusz Kuczyński, Lidia Serwiniowska, Alojzy Wyszkowski, Małgorzata Masternak – Kubiak, Wanda Wiatkowska - Ilków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty jedynie na fakcie jego wcześniejszego orzekania w innych sprawach dotyczących skarżącego, może stanowić podstawę do wyłączenia sędziego z mocy art. 19 PPSA?Ratio decidendi
Samo przekonanie strony o braku bezstronności sędziego, wynikające z faktu jego wcześniejszego orzekania w innych sprawach skarżącego, nie stanowi wystarczającej przesłanki do wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 PPSA. Wniosek o wyłączenie musi być poparty konkretnymi okolicznościami, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego, a nie jedynie subiektywnym odczuciem strony czy generalnymi zarzutami braku bezstronności.Stan faktyczny
Skarżący Z. R. złożył wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy grupy sędziów, argumentując, że brali oni udział w rozpoznawaniu ponad pięćdziesięciu jego spraw, w których zapadły zbieżne wyroki, a wskazani sędziowie mieli być wobec niego uprzedzeni, dyskryminować go i szykanować. Sędziowie, których dotyczył wniosek, złożyli oświadczenia o braku znajomości skarżącego i braku okoliczności mogących budzić wątpliwości co do ich bezstronności. Wniosek o wyłączenie sędziego Małgorzaty Masternak – Kubiak został umorzony z uwagi na jej przeniesienie do NSA.Rozstrzygnięcie
I. Oddalono wniosek o wyłączenie sędziego NSA Henryka Ożoga, sędziego NSA Mirosławy Rozbickiej – Ostrowskiej, sędziego NSA Jolanty Sikorskiej, sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego, sędziego WSA Lidii Serwiniowskiej, sędziego WSA Alojzego Wyszkowskiego, sędziego WSA Wandy Wiatkowskiej – Ilków; II. Umorzono postępowanie w zakresie dotyczącym wniosku o wyłączenie sędziego NSA Małgorzaty Masternak – Kubiak.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Maciej Guziński (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA – Magdalena Jankowska - Szostak Sędzia WSA – Zbigniew Łoboda po rozpoznaniu w dniu 25 października 2011 r., na posiedzeniu niejawnym, w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego, wniosku skarżącego o wyłączenie od rozpoznania sprawy o sygn. akt IV SA/Wr 388/11 sędziego NSA Henryka Ożoga, sędziego NSA Mirosławy Rozbickiej – Ostrowskiej, sędziego NSA Jolanty Sikorskiej, sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego, sędziego WSA Lidii Serwiniowskiej, sędziego WSA Alojzego Wyszkowskiego, sędziego NSA Małgorzaty Masternak – Kubiak, sędziego WSA Wandy Wiatkowskiej - Ilków postanawia: I. oddalić wniosek o wyłączenie sędziego NSA Henryka Ożoga, sędziego NSA Mirosławy Rozbickiej – Ostrowskiej, sędziego NSA Jolanty Sikorskiej, sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego, sędziego WSA Lidii Serwiniowskiej, sędziego WSA Alojzego Wyszkowskiego, sędziego WSA Wandy Wiatkowskiej – Ilków; II. umorzyć postępowanie w zakresie dotyczącym wniosku o wyłączenie sędziego NSA Małgorzaty Masternak – Kubiak.
Pismem z dnia 4 października 2011 r. Z. R. wniósł o rozpoznanie niniejszej sprawy przez inny sąd, wskazując, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wielokrotnie wyrażał swój pogląd w toczących się sprawach. Zdaniem skarżącego inny sąd powinien teraz zająć stanowisko w rozpoznawanej sprawie.
Na rozprawie w dniu 5 października 2011 r. wyznaczono skarżącemu siedmiodniowy termin do uzupełnienia braku złożonego wniosku poprzez podanie imion i nazwisk sędziów, których wyłączenia się domaga wraz ze wskazaniem przyczyn uzasadniających ich wyłączenie.
W piśmie z dnia 11 października 2011 r. Z. R. wskazał, że domaga się wyłączenia od rozpoznania niniejszej sprawy sędziego NSA Henryka Ożoga, sędziego NSA Mirosławy Rozbickiej – Ostrowskiej, sędziego NSA Jolanty Sikorskiej, sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego, sędziego WSA Lidii Serwiniowskiej, sędziego WSA Alojzego Wyszkowskiego, sędziego NSA Małgorzaty Masternak – Kubiak i sędziego WSA Wandy Wiatkowskiej – Ilków. W uzasadnieniu swojego wniosku skarżący podniósł, że sędziowie ci brali udział w rozpoznawaniu ponad pięćdziesięciu spraw, które toczyły się z jego skarg przed tutejszym Sądem. W sprawach tych Sąd świadom – jak wskazał skarżący – jego bezsilności i nieporadności procesowej wydał zbieżne ze sobą wyroki, od których skarżący nie miał możliwości odwołania się. W ocenie skarżącego wskazani w jego wniosku sędziowie dyskryminują go, szykanują i są wobec niego uprzedzeni.
Sędzia NSA Henryk Ożóg, sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska, sędzia NSA Jolanta Sikorska, sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, sędzia WSA Lidia Serwiniowska, sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków oświadczyli, że nie znają skarżącego Z. R. oraz że nie istnieje w niniejszej sprawie okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności. Oświadczyli również, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.").
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 18 § 1 p.p.s.a. Sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach:
1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;
2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;
3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;
5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;
6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;
6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;
7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
Stosownie natomiast do art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a. o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd administracyjny, w którym sprawa się toczy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym, po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy.
Na wstępie należy wskazać, że wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Z treści oświadczeń złożonych do akt sprawy przez sędziego NSA Henryka Ożoga, sędziego NSA Mirosławę Rozbicką – Ostrowską, sędziego NSA Jolantę Sikorską, sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego, sędziego WSA Lidię Serwiniowską, sędziego WSA Alojzego Wyszkowskiego, sędziego WSA Wandę Wiatkowską – Ilków nie wynika, by w niniejszej sprawie zachodziły okoliczności wymienione w art. 18 p.p.s.a. lub inne, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności. Jak stwierdził natomiast Sąd Najwyższy: "autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie SN z 25 sierpnia 1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Podkreślić trzeba, że wnioskodawca w uzasadnieniu swojego wniosku nie wskazał żadnych ustawowych przesłanek uzasadniających wyłączenie sędziów. Samo natomiast przeświadczenie strony, że sędzia nie będzie bezstronny, wywołane faktem, że orzekał on już w innych sprawach nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej, w myśl art. 19 p.p.s.a., wyłączenie sędziego. Oceny tej nie mogą zmienić subiektywne przekonania co do wadliwego, niewłaściwego sposobu orzekania sędziego w innych sprawach skarżącego (por. postanowienie NSA z dnia 5.09.2008 r., I OZ 665/08, LEX nr 440113). Dodać także należy, że z art. 19 p.p.s.a. wynika, iż okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi nie tylko faktycznie wystąpić, ale także musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji. Sformułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności sędziów, w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy nie zasługuje na uwzględnienie. Nie jest wystarczające samo subiektywne przekonanie strony bądź utrata wiarygodności w bezstronność sędziego wynikająca z faktu, że osoba ta orzekała w innych sprawach (por. postanowienie NSA z 6.05.2009 r., II FZ 140/90, LEX 564221).
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a., należało orzec jak w punkcie I sentencji postanowienia.
Odnosząc się do wniosku skarżącego w zakresie wyłączenia sędziego Małgorzaty Masternak – Kubiak, wskazać należy, że sędzia ta nie orzeka już w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, obecnie jest ona sędzią Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W konsekwencji zatem postępowanie w zakresie wniosku o wyłączenie tego sędziego należało – na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – umorzyć jako bezprzedmiotowe (punkt II sentencji postanowienia).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło