IV SA/Wr 390/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak- Kubiak Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.) Protokolant Robert Hubacz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 16 listopada 2007 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w B. K., na podstawie art. 40 ust. 1 w związku z art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), odmówił przyznania G. K. zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie wydatków osób poszkodowanych w wyniku katastrof naturalnych, które miały miejsce w 2006r. W uzasadnieniu swej decyzji podał, że G. K. w dniu 4 września 2006r. wniósł do Ośrodka Pomocy Społecznej w B. K. pismo, które potraktowane zostało jako podanie o przyznanie pomocy finansowej w związku z zalaniem nieruchomości położonej w G., przy ul. [...]. Po przeanalizowaniu sytuacji faktycznej oraz prawnych podstaw przyznania pomocy, decyzją z dnia [...] organ orzekający odmówił przyznania G. K. przedmiotowego zasiłku celowego. Wyżej wymieniony nie zgodził się z taką decyzją i wniósł odwołanie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Decyzją z dnia [...] Kolegium uchyliło w całości rzeczoną decyzję i przekazało sprawę organowi l instancji do ponownego rozpatrzenia. Zgodnie z zaleceniami Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawartymi w uzasadnieniu decyzji, w oparciu o przeprowadzony rodzinny wywiad środowiskowy ustalono, że G. K. zamieszkuje wraz z pięcioma innymi członkami rodziny, tj. B. K. (bratem), A. K. (bratem), J. K. (ojcem) oraz J. K. (babcią), w budynku mieszkalnym położonym w G., przy ul. [...]. J. K. (matka) zmarła w miesiącu styczniu 2007r. Właścicielką nieruchomości jest J. K. Strona utrzymuje się z prowadzonego gospodarstwa rolnego, z którego deklaruje przychód w wysokości 974,97 zł. Nie ma problemów ze zdrowiem. Wnioskodawca zajmuje jeden pokój na parterze budynku. Wszyscy członkowie rodziny zamieszkujący w nieruchomości prowadzą wspólne gospodarstwo domowe - korzystają ze wspólnej kuchni, łazienki i pomieszczeń gospodarczych, sprzętów gospodarstwa domowego, posiadają wspólne liczniki na prąd, piec do ogrzewania. Ponadto, cała rodzina dysponuje wspólnie zakupioną żywnością i gotuje wspólnie obiady. Od nieruchomości płacony jest podatek, który wynosi 500 zł rocznie. Uiszcza go ten członek rodziny, który w danym czasie posiada środki finansowe. G. K. podał, iż w wyniku powodzi w maju 2006r. zalany został zajmowany przez niego pokój do wysokości 0,5 m. W pokoju tym wymieniono podłogi na drewniane i polakierowano je, pomalowano ściany pokoju oraz dosztukowano regips na wysokość 1m. Wnioskodawca stwierdził, że konieczne jest jeszcze umeblowanie pokoju, usunięcie grzyba w łazience, zakupienie nowej lodówki oraz budowa nowego szamba. W wyniku wyżej ustalonego stanu faktycznego oraz mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy organ I instancji stwierdził, iż brak jest jakichkolwiek podstaw do przyznania G. K. pomocy w postaci zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie wydatków osób poszkodowanych w wyniku katastrof naturalnych, które miały miejsce w 2006r. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowi art. 40 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym zasiłek celowy może być przyznany osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego. Zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. Zasiłek ten może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi. W ustawie o pomocy społecznej brak jest definicji "zdarzenia losowego" oraz "klęski żywiołowej". Zgodnie jednak z przyjętym w orzecznictwie sądów poglądem wyrażenie "zdarzenie losowe" jest pojęciem szerszym niż termin "klęska żywiołowa". Każda bowiem klęska żywiołowa jest zdarzeniem losowym, ale nie każde zdarzenie losowe jest klęską żywiołową. Za klęskę żywiołową będzie można uznać jedynie taką powódź, która zagroziła bezpieczeństwu życia lub mieniu większej liczby osób albo też wywołała poważne zakłócenia gospodarki narodowej. O charakterze powodzi jako zdarzenia losowego, spowodowanego niezależnymi od woli człowieka siłami przyrody, będzie decydował jej rozmiar (wywołane szkody) i zasięg, czyli obszar dotknięty żywiołem. Uznanie powodzi, z uwagi na jej rozmiar i skutki, za klęskę żywiołową nie oznacza jednak, że taka powódź nie jest zdarzeniem losowym (vide: uzasadnienie do uchwały Pięciu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998r., ONSA 1998/2, poz. 47). Tak wyrażone stanowisko Sądu pozwala przyjąć, że powódź z maja 2006r. była niewątpliwie zdarzeniem losowym, o którym mowa w dyspozycji art. 40 w/w ustawy. Niewątpliwie pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwienie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. W świetle dyspozycji art. 40 ustawy o pomocy społecznej, istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostawało ustalenie, czy G. K. prowadził osobne, czy też wspólne z pozostałymi członkami rodziny gospodarstwo domowe. W orzecznictwie sądów wyrażane jest stanowisko, iż pod pojęciem prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego rozumieć należy przede wszystkim uczestniczenie członków rodziny w kosztach prowadzenia wspólnego gospodarstwa, a więc składanie się ich na zakup środków żywnościowych i prowadzenie tak zwanej wspólnej kuchni, wspólne pokrywanie kosztów związanych z najmem, używaniem i konserwacją mieszkania itp. (vide: wyrok Trybunału Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 lipca 1967r., sygn. akt IV TR 2493/66, Praca i Zabezpieczenie Społeczne 1968/10 str. 107). Nie ulega wątpliwości, że wykładnia powołanej wyżej ustawy pozwala na przyznanie zasiłku celowego, o którym mowa w jej art. 40 w przypadku, gdy w domu jednorodzinnym lub wielopokoleniowym prowadzonych jest faktycznie kilka gospodarstw domowych przez poszczególne rodziny, czy też osoby. Brak jest natomiast podstaw do przyznania zasiłku celowego poszczególnym osobom prowadzącym, tak jak ma to miejsce w rozstrzyganej sprawie, wspólnie gospodarstwo domowe. Przeprowadzone przez organ ustalenia pozwalają, w sposób nie budzący żadnych wątpliwości przyjąć, iż G. K. prowadzi wraz z pozostałymi członkami rodziny wspólnie gospodarstwo domowe, czego wyraźnym przejawem jest korzystanie z tej samej kuchni, łazienki, powierzchni gospodarczych, sprzętów domowych, gotowanie wspólnych posiłków, zakup żywności do wspólnego korzystania. Dla rozstrzygnięcia sprawy istotna pozostaje także ustalona w przeprowadzonym rodzinnym wywiadzie środowiskowym okoliczność, iż poszczególni członkowie rodziny zamieszkującej w nieruchomości przy ul. [...] w G., tj. G. K., A. K. oraz J. K. uzasadniają złożone przez siebie odrębne wnioski o przyznanie zasiłków celowych, koniecznością remontu tych samych pomieszczeń - usunięcie grzyba w łazience oraz obiektów - budowa nowego szamba. Ustalenie to stanowi kolejny dowód na to, że G. K. nie prowadzi odrębnego gospodarstwa domowego, a wszystkie zamieszkujące w nieruchomości osoby poza tym, że wspólnie używają nieruchomość, wspólnie ją konserwują. Skoro zatem wszyscy zamieszkujący nieruchomość członkowie rodziny prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, to niezgodne z dyspozycją ustawy o pomocy społecznej byłoby przyznanie wnioskodawcy zasiłku celowego, w sytuacji gdy zasiłek taki (w kwocie 6000 zł) otrzymał już wspólnie gospodarujący J. K. Nie może bowiem dojść do sytuacji, w której poszczególni członkowie rodziny, prowadzącej wspólnie gospodarstwo domowe występują z wnioskiem o przyznanie zasiłku celowego i każdy z nich taki zasiłek otrzymuje. Doprowadziłoby to do sytuacji, w której poszczególni członkowie rodzin występowaliby z wnioskami o przyznanie zasiłku celowego, chcąc uzyskać w ten sposób wyższe (nienależne) świadczenie. Celem natomiast pomocy społecznej realizowanej w postaci wypłaty zasiłku celowego jest pomoc przeznaczona dla poszczególnych rodzin lub odrębnie gospodarujących osób, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej i nie mogą zaspokoić niezbędnych potrzeb życiowych w oparciu o środki własne. W świetle powyższego brak jest podstaw faktycznych oraz prawnych do przyznania wnioskodawcy zasiłku celowego. Sprzeczne bowiem zarówno z gramatyczną jak i celowościową wykładnią ustawy o pomocy społecznej byłoby przyjęcie, że zasiłek celowy, o którym mowa w jej art. 40 należy się każdej z osób prowadzących wspólnie gospodarstwo domowe i mieszkającej w tej samej nieruchomości. Od powyższej decyzji G. K. odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., podnosząc, że została ona podjęta w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny nie odpowiadający rzeczywistości, tj. poprzez przyjęcie, że wszyscy członkowie rodziny prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Odwołujący się twierdzi, że utrzymuje się z prowadzonego gospodarstwa rolnego. W budynku stanowiącym własność J. K. (babci) zajmuje jedno z pomieszczeń na parterze. Jego stosunki z ojcem – J. K. i bratem – A. K. nie są najlepsze. Babcią – J. K., opiekuje się brat strony B. K. Obiady i bardzo często kolacje strona spożywa u swojej dziewczyny, która mieszka we wsi J. Partycypuje on w kosztach utrzymania nieruchomości w miarę posiadanych środków. Pieniądze, które otrzymał J. K. na podstawie decyzji z dnia [...], chociaż w całości przeznaczone zostały na likwidację szkód po zalaniu mieszkania, nie wystarczyły na wykonanie pozostałych pilnych prac i zakupów, jakie należało wykonać, by zaspokoić niezbędne potrzeby życiowe choćby w minimalnym zakresie. Ponadto dodał, że w przeciągu 10 lat nieruchomość była dwukrotnie zalana przez powódź, tj. w 1997r. i w 2006r, a rok rocznie zdarzają się podtopienia piwnic, pomieszczeń gospodarczych i podwórza. Do dnia dzisiejszego nie została wyremontowana 1/3 domu, która uległa całkowitemu zniszczeniu w czasie powodzi w roku 1997. Brak środków finansowych uniemożliwia przeprowadzenie prac budowlanych. Po wystąpieniu powodzi w roku 1997r. pomoc finansową otrzymała zarówno jego babcia jak i ojciec. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] Nr [...], w oparciu o art. 138 § 2 kpa oraz art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3 i 4, art. 17 ust. 1 pkt 6, art. 40 ust. 1-3 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W jej motywach wskazało, że J. K. (ojciec strony) wnioskiem z dnia 16 sierpnia 2006r. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej w B. K. z prośbą o przyznanie pomocy finansowej, którą zamierza przeznaczyć na remont zalanych pomieszczeń. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że podczas powodzi zalaniu uległy cztery pomieszczenia (3 pokoje + kuchnia) na wysokość 40 cm. Zalaniu uległy panele wykładziny, lodówka, pralka oraz pomieszczenia gospodarcze. Po otrzymaniu powyższego żądania organ l instancji przeprowadził, w miejscu zamieszkania J. K. wywiad środowiskowy, podczas którego ustalił, że w wyniku nadmiernych opadów deszczu zalaniu uległy cztery pomieszczenia na wysokość 40 cm, zniszczeniu uległy panele, wykładzina, lodówka, pralka, płyty VSB, pomieszczenia gospodarcze, pękła ściana spichlerza. W nieruchomości położonej w G., przy ul. [...] zamieszkują następujące osoby: J. K. wraz z żoną J. K. (zmarła w styczniu 2007r.) i z trójką dzieci: A. K., G. K., B. K. oraz z J. K. (babcią strony). Odwołujący się prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni 6,16 ha, a jego brat A. K. pracuje na gospodarstwie rolnym o powierzchni 1,97 ha przeliczeniowego. J. K. jest osobą niezdolną do pracy - II grupa inwalidzka i z tego tytułu otrzymuje rentę w wysokości 522,19 zł miesięcznie, jego żona J. K. nie posiada własnego źródła utrzymania, B. K. (brat) jest uczniem liceum zawodowego. Sytuacja zdrowotna rodziny jest zła, w zasadzie wszyscy członkowie rodziny, poza G. K. i B. K., są osobami chorymi. J. K. ma ustaloną II grupę inwalidztwa, J. K. choruje na nowotwór żołądka, J. K. posiada l grupę inwalidzką - porusza się na wózku inwalidzkim, a stan jej zdrowia wymaga stałej opieki. Organ I instancji decyzją z dnia [...] Nr [...] przyznał J. K. zasiłek celowy z przeznaczeniem na pokrycie wydatków osób poszkodowanych w wyniku katastrof naturalnych, które miały miejsce w sierpniu 2006r. W dniu w 1 września 2006r. G. K. złożył wniosek o przyznanie pomocy w związku z zalaniem nieruchomości w sierpniu 2006r. Z identycznym wnioskiem zwrócił się brat strony A. K. i J. K. (babcia strony). W dniu 13 grudnia 2006r. organ l instancji przeprowadził aktualizację wywiadu środowiskowego. Z ustaleń poczynionych przez pracownika socjalnego wynika, że właścicielką nieruchomości położonej w G., przy ul. [...] jest J. K. Poszczególni członkowie rodziny poza J. K., który zamieszkuje wraz z żoną (zmarła w styczniu 2007r.), zajmują oddzielne pokoje i wspólnie korzystają z łazienki, WC, kuchni oraz z ogrzewania. Nadto stwierdzono, że z trzeciego pokoju został wydzielony czwarty pokój poprzez wybudowanie ścianki działowej. W trakcie przeprowadzania aktualizacji ustalono również, że z kwoty 6.000 zł, którą wypłacono J. K. zostały wyremontowane podłogi w trzech pokojach (polakierowane ok. 70 m²), w dwóch pokojach zostały położone i pomalowane regisy. Organ l instancji decyzją z dnia [...] Nr [...] odmówił więc G. K. przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie wydatków osób poszkodowanych w wyniku katastrof naturalnych, które miały miejsce 2006r. Z uzasadnienia tejże decyzji wynika, że odmowa przyznania pomocy podyktowana była tym, że wnioskodawca zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z pozostałymi członkami rodziny. Jeden z członków rodziny J. K., który wnioskiem z dnia 16 sierpnia 2006r. zwrócił się o przyznanie pomocy pieniężnej, pomoc taką w wysokości 6.000 zł otrzymał, bowiem organ uznał go za jedynego wnioskodawcę rodziny, a podanie o pomoc potwierdziło, że rodzina wspólnie wyremontuje zalane pomieszczenia mieszkalne. Ponadto organ odmowę przyznania G. K. wnioskowanego zasiłku celowego uzasadnił tym, że żądanie o przyznanie pomocy złożył dopiero po wypłaceniu J. K. (ojcu) zasiłku celowego w wysokości 6.000 zł. Odmówił także przyznania zasiłku celowego A. K. i J. K. Od decyzji z dnia [...] G. K. złożył odwołanie. Jego zdaniem została ona podjęta na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego. Ponadto strona wskazała, że pomimo zamieszkiwania w jednej nieruchomości z pozostałymi członkami rodziny i korzystania przez wszystkich mieszkańców ze wspólnego licznika gazowego, elektrycznego, pieca co, itp. nie prowadzi z nimi wspólnego gospodarstwa domowego. Strona stwierdziła, że utrzymuje się z dorywczych prac polowych, bowiem gospodarstwo rolne, jakie posiada, nie przynosi zysku, a dopłatę unijną, jaką otrzymuje, w całości przeznacza na materiał siewny, środki ochrony roślin, nawozy i paliwo. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] Nr [...], uchyliło w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W dniu 23 marca 2007r. pracownik socjalny organu I instancji ponownie przeprowadził w miejscu zamieszkania strony wywiad środowiskowy. Strona równocześnie złożyła podanie o dalszą pomoc finansową na dokończenie remontu po powodzi z 2006r. (pokoju, kuchni i łazienki). W trakcie tej czynności oświadczyła, że w wyniku sierpniowej powodzi w roku 2006 w jego pokoju została zalana podłoga. W pokoju dokonano wymiany podłogi drewnianej i zostały polakierowane deski, pod deskami położono legary i watę szklaną. Zostały również pomalowane ściany i dosztukowany regips na wysokości 1 m, zakupiono nową lodówkę. Do zrobienia pozostało umeblowanie pokoju, wyremontowanie łazienki (usunięcie grzyba) i wylanie ławy fundamentowej. Strona oświadczyła, że nie jest właścicielem nieruchomości, nie posiada też umowy najmu, mieszka od urodzenia bez tytułu prawnego. W myśl art. 40 ust. 1 ustawy zasiłek celowy może być przyznany także osobie lub rodzinie, które poniosły straty w wyniku w wyniku zdarzenia losowego. Ust. 3 tego art. stanowi, że zasiłek celowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi. Stosownie zaś do art. 17 pkt 6 ustawy o pomocy społecznej do zadań własnych z zakresu pomocy społecznej o charakterze obowiązkowym, realizowanym przez gminy, należy udzielanie zasiłku celowego na pokrycie wydatków powstałych w wyniku zdarzenia losowego. W uchwale 5 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998r., sygn. akt OPK 39/07 (ONSA 1998/2/47 ) trafnie podkreślono, iż powódź jest zdarzeniem losowym w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 6 i art. 40 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej i to zarówno wtedy, gdy rozmiar powodzi kwalifikuje ją do uznania za klęskę żywiołową, jak i wówczas, gdy nie została uznana za taką klęskę, jeżeli zatem konkretna osoba lub rodzina poniosła straty w wyniku powodzi, to jest możliwe przyznanie tej osobie lub rodzinie zasiłku celowego i to niezależnie od osiąganego przez te osoby dochodu. Zasiłek taki może nie podlegać zwrotowi. Rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego zapada w ramach tzw. uznania administracyjnego. Przesądzają o tym normy zawarte w art. 38 ust. 1 i art. 40 ustawy o pomocy społecznej, które stanowią podstawę dla organu l instancji do przyznania tej formy pomocy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, a także w sytuacji poniesienia strat w wyniku zdarzenia losowego czy w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. W wyżej wymienionych przepisach ustanowiono zasadę indywidualizacji i fakultatywności świadczeń z pomocy społecznej. Zasada indywidualności dotyczy z jednej strony indywidualnego rozpatrywania świadczeń, z drugiej zaś dostosowania rodzaju, formy i rozmiaru świadczenia do indywidualnych potrzeb świadczeniobiorcy. Zasada fakultatywności polega na niemożności domagania się przez osoby i rodziny ubiegające się o świadczenia z pomocy społecznej, aby przyznano im te świadczenia w określonym rodzaju, formie i rozmiarze. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza, jak to wynika z art. 7 kpa, załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala więc organowi na dowolność w załatwianiu sprawy, ale też nie nakazuje mu spełnienie każdego żądania obywatela. Organ administracji publicznej, działając w granicach uznania administracyjnego, przed podjęciem rozstrzygnięcia, ma obowiązek wnikliwie i wszechstronnie wyjaśnić stan faktyczny sprawy, a następnie rozpatrzyć go w odniesieniu do przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie. Wartość świadczenia z pomocy społecznej zależy od organu wydającego decyzję. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy rozeznać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań. Uwzględniając treść przepisu oraz art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, należy uznać, że przesłanką przyznania zasiłku celowego jest poniesienie strat w wyniku zdarzenia losowego. Bezspornym w sprawie jest, że: - nieruchomość położona w G., przy ul. [...], której właścicielką jest J. K. (babcia odwołującego się) została zalana w wyniku obfitych deszczów w sierpniu 2006r.; - zalaniu uległy cztery pomieszczenia znajdujące się w tej nieruchomości, tj. trzy pokoje i kuchnia na wysokość 20-40 cm, zniszczeniu uległy panele, wykładzina, zalaniu uległa lodówka, pralka, płyty VSB; - pomoc finansową na usunięcie skutków powodzi w wysokości 6.000 zł otrzymał J. K. (ojciec strony), na podstawie decyzji organu I instancji z dnia [...] i pomoc ta została przeznaczona na wyremontowanie części pomieszczeń mieszkalnych; - wniosek o przyznanie zasiłku celowego na usunięcie skutków powodzi strona złożyła w dniu 1 września 2006r., tj. po wypłaceniu zasiłku celowego przyznanego wyżej wymienioną decyzją J. K. Z pisma Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w B. K. z dnia 23 maja 2007r. wynika, że pomocą społeczną w wyniku powodzi jaka miała miejsce w sierpniu 2006r. zostało objętych 28 mieszkańców Gminy B. K. W zależności od strat przyznana pomoc mieściła się w granicach od 1.000 zł. do 6.000 zł. Przy rozpatrywaniu wniosków o udzielenie pomocy finansowej organ I instancji kierował się rzeczywistymi stratami gospodarstwa domowego. W ramach tej pomocy przyznano trzy zasiłki w wysokości do 6.000 zł, jeden zasiłek w wysokości do 5.000 zł, cztery zasiłki w wysokości do 4.000 zł, cztery zasiłki w kwocie do 3.000 zł, osiem zasiłków do 2.000 zł i osiem zasiłków do 1.000 zł. Organ I instancji również przyjął pomocnicze kryteria obliczania pomocy w szkodach i tak za 1 m² posadzki - 40 zł, malowanie ścian (ceny ADM) 3,5 zł/m² wykładzina podłogowa średnia cena za m² 2-30 zł, sprzęt AGD (lodówki, pralki): całkowite zniszczenie do 1.000 zł, reperacja do 500,00 zł, wersalka, łóżko: całkowite zniszczenie do 400 zł reperacja do 200 zł, meble kuchenne cena za m² 2-30 zł. Odnosząc się do sytuacji G. K. Kolegium dało wiarę, że prowadzi on odrębne gospodarstwo domowe pomimo, że wszyscy członkowie rodziny korzystają ze wspólnej nieruchomości, wspólnie ją użytkują i konserwują. Ponadto korzystają oni z kuchni, łazienki i pomieszczeń gospodarczych, sprzętów gospodarstwa domowego, posiadają wspólne liczniki na prąd, piec do ogrzewania. Powyższą informację jako zgodną z prawdą, potwierdził własnoręcznym podpisem na kwestionariuszu wywiadu środowiskowego z dnia 23 marca 2007r. W przedmiotowej sprawie przesłanką przyznania zasiłku celowego jest poniesienie strat w wyniku zdarzenia losowego (art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej). Zajmowany przez stronę pokój w czasie powodzi w sierpniu 2006r. został zalany do wysokości 0,5 m. W ramach likwidacji powodzi położono nową podłogę, regipsy, pomalowano pokój. Prace powyższe zostały wykonane ze środków finansowych przyznanych decyzją z dnia 30 sierpnia 2006r. J. K. (ojciec strony). Kwota 6.000 zł została podzielona z pozostałymi członkami rodziny, zgodnie z realnymi potrzebami. A. K. podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez pracownika socjalnego w dniu 23 marca 2007r. wręcz stwierdził, że kwotę tę podzielono na trzy gospodarstwa po dwa tysiące na każde. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w pokoju strony zostały przeprowadzone najpilniejsze prace remontowe, które zapewniają jej bieżące funkcjonowanie. Odnosząc się do argumentów dotyczących tego, że do zrobienia pozostało umeblowanie pokoju, wyremontowanie łazienki (usunięcie grzyba), wylanie ławy fundamentowej, wymiana płytek i pokrycie dachu, pod którym znajduje się łazienka oraz budowa szamba, wskazać należy, iż uprawnienia wynikające z przepisów ustawy o pomocy społecznej mają charakter subsydiarny, czyli uzupełniający własne środki, możliwości i uprawnienia osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej. Nie oznacza to zatem, że pomoc społeczna winna pokrywać wszystkie potrzeby osób i rodzin wnioskujących o udzielenie takiej pomocy. Osoby korzystające z pomocy społecznej powinny wykorzystać własne środki i możliwości (art. 2 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej). Z ustaleń organu wynika, że Ośrodek Pomocy Społecznej w B. K. nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób pozostających w trudnej sytuacji materialnej w obrębie jego działania, dlatego zabezpiecza on wyłącznie ich potrzeby podstawowe. W skardze na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu G. K. wniósł o jej uchylenie, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił: - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 40 ustawy o pomocy społecznej, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nie udzielenie zasiłku celowego w sytuacji, gdy stan faktyczny i okoliczności sprawy w pełni uzasadniały przyznanie pomocy finansowej na poczet pokrycia wydatków niezbędnych do usunięcia szkód popowodziowych; - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 6, 7 i 12 kpa, poprzez nie wyjaśnienie dokładnie stanu faktycznego i prawnego oraz nie załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem skarżącego, a ponadto poprzez niewnikliwe i powolne działanie organów obu instancji, co doprowadziło do naruszenia zasady szybkości postępowania administracyjnego i niespełna już rocznego rozpatrywania sprawy, której charakter nie jest ani wielowątkowy, ani zawiły, ani nie wystąpiły w toku postępowania żadne obiektywne powody, uzasadniające tak długi okres oczekiwania na ostateczne rozstrzygnięcie; - błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz nieobiektywne rozpatrzenie dowodów, przekroczenie granic ich swobodnej oceny (naruszenie art. 80 i 86 kpa). Nadto skarżący podniósł, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego, w tym wspólnej kuchni, z pozostałymi osobami zamieszkującymi w nieruchomości, której właścicielką jest jego babka J. K., gdyż często stołuje się i nocuje u swojej dziewczyny, która mieszka we wsi J., oddalonej od G. o kilkanaście kilometrów. Pracuje na gospodarstwie rolnym o powierzchni 6,16 ha, ponadto utrzymuje się z dorywczych prac polowych, bowiem gospodarstwo rolne jakie posiada nie przynosi żadnego zysku, a dopłatę unijną przeznacza w całości na zakup materiału siewnego, środki ochrony roślin, nawozy i paliwo. Posiadaną ziemię uprawia w nadziei, że w przyszłości zmieni się koniunktura i gospodarowanie stanie się dochodowe. Uzyskane przez J. K. środki z pomocy społecznej nie wystarczyły na dokończenie niezbędnych i pilnych prac remontowych. W dalszym ciągu do wyremontowania pozostaje łazienka, która znajduje się w fatalnym stanie techniczno-sanitarnym. Skarżący nie jest w stanie z własnych dochodów wygospodarować nadwyżki, którą mógłby choćby dołożyć na pokrycie kosztów remontu łazienki. Nie był też w stanie do tej pory zakupić nowego łóżka w miejsce starego, które zostało zalane. Zdaniem skarżącego, celem każdego postępowania administracyjnego powinno być obiektywne weryfikowanie dowodów gromadzonych w postępowaniu. Twierdzenie zatem przez organ orzekający, że zostały już przeprowadzone najpilniejsze prace remontowe jest nieadekwatne do rzeczywistości i nacechowane wyjątkową nieobiektywnością, przez co zostały naruszone przepisy art. 80 i 86 kpa. Złożone w sprawie dowody, wyjaśnienia i informacje były spójne, zgodne ze stanem faktycznym i w sposób wystarczający uzasadniały przyznanie pomocy, o jaką się zwrócił. Podał, iż we własnym zakresie, sposobem gospodarskim, uprzątnięto z naniesionych przez rzekę śmieci, mułu i błota tern podwórka, stodołę, stajnie, garaże i szopy. Oczyszczono i osuszono piwnice pod domem mieszkalnym i budynkiem gospodarczym, naprawiono uszkodzenia w ogrodzeniu, wyczyszczono i udrożniono przepusty melioracyjne i rowy na terenie posesji. Oczyszczono i rozplantowano ogród warzywny, z którego nie zebrano żadnych plonów, oczyszczono przydomowy ogród kwiatowy, w którym oprócz iglaków i drzew nie zostało nic. Oczyszczono sprzęt rolniczy i inne drobne rzeczy i przedmioty, które uległy zalaniu wodami i mułem. Nadal 1/3 budynku mieszkalnego pozostaje do całkowitej przebudowy, zniszczona w 100% po powodzi w 1997r. Ta część nieruchomości nie została wyremontowana z uwagi na znaczne koszty odbudowy, ale nie jest to aż tak pilna potrzeba, jaką niewątpliwie jest remont łazienki, którego kosztów w całości nie jest w stanie pokryć z własnych środków. Uznanie administracyjne nie nakazuje spełniania wszelkich "zachcianek" i drugorzędnych potrzeb petentów. Nie mniej jednak w przedmiotowej sprawie bezspornie ustalone okoliczności i ustalony stan faktyczny uzasadniają w pełni zasadność przyznania skarżącej zasiłku celowego z przeznaczeniem na remont i wyposażenie łazienki, gdyż w żaden sposób nie można uznać, iż celem takiego zasiłku, w tym przypadku, byłoby całkowite wyrównanie poniesionych strat na skutek powodzi. W opinii skarżącego naruszenie przez organy obu instancji zasad obiektywizmu, jak również opieszałość i brak profesjonalizmu pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej w B. K., którym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. dwukrotnie uchylało decyzje, wytykając szereg elementarnych błędów proceduralnych i zwracało sprawę do ponownego rozpatrzenia, potwierdza jedynie rażące naruszenie prawa, zwłaszcza art. 6 i 7 kpa. Sprawa przyznania zasiłku celowego toczy się już od września 2006r., trzykrotnie Ośrodek Pomocy Sspołecznej w B. K. odmawiał pomocy za każdym razem argumentując, iż skarżący nie prowadzi oddzielnego gospodarstwa domowego, a więc nie spełnia jednej z przesłanek z art. 40 ustawy o pomocy społecznej, pomimo dwukrotnie przeprowadzonych wywiadów środowiskowych i złożonych w ich trakcie obszernych wyjaśnień i mimo bezspornego ustalenia, iż sytuacja finansowo-materialna skarżącego jest zła i nie jest w stanie z własnych środków dokonać choćby w części potrzebnego remontu. Dopiero, jak wskazał skarżący, organ II instancji dostrzegł, iż w istocie prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Takie zaś postępowanie uchybiło m.in. art. 12 i 80 kpa poprzez spowodowanie wielomiesięcznej przewlekłości postępowania w sprawie. Podniesiony również przez Kolegium zarzut, że skarżący złożył wniosek o zasiłek celowy na usunięcie skutków powodzi dopiero w dniu 1 września 2006r., tj. po wypłaceniu zasiłku celowego na rzecz J. K. jest nieistotny z tej przyczyny, iż ustawa o pomocy społecznej nie przewiduje innego rygoru terminowego do złożenia takiego wniosku, poza takim, że wniosek można złożyć po poniesieniu straty w wyniku zdarzenia losowego, co w tym przypadku miało miejsce. W konsekwencji poprzez naruszenie przez organy obu instancji przepisów kpa i dowolną ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów oraz opis błędnie ustalonego stanu rzeczywistego, wyciągnięto błędne wnioski, w sposób rażący krzywdzące skarżącego co do okoliczności faktycznych i prawnych sprawy i w rezultacie wydano niezrozumiałą i krzywdzącą dla niego decyzję. Nadto dodał, iż oczekuje obiektywnej oceny zarzutów zawartych w skardze i w konsekwencji uchylenia decyzji obu instancji, oraz wydania nowej ostatecznej decyzji uwzględniającej stan rzeczywisty i przyznającej zasiłek celowy w wysokości 3000 zł na wskazane wcześniej niezbędne i pilne potrzeby związane z budową nowego szamba oraz remontem łazienki, którego szacunkowy, minimalny koszt wynosi około 8-10 tys. zł W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w art. 3 § 1 stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w jej art. 3 § 2 pkt 1 – 7 i w § 3, a także na bezczynność organów administracji publicznej w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4. Obejmuje ona badanie zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała wyżej wskazane przepisy prawa. Postępowanie w sprawie przyznawania świadczeń z pomocy społecznej reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Zgodnie z jej art. 39 ust. 1 w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Osobom bezdomnym i innym osobom niemającym dochodu oraz możliwości uzyskania świadczeń na podstawie przepisów o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia może być przyznany zasiłek celowy na pokrycie części lub całości wydatków na świadczenia zdrowotne (ust. 3). Zasiłek celowy może być przyznany w formie biletu kredytowanego (ust. 4). Z kolei art. 40 ust. 1 tej ustawy stanowi, że zasiłek celowy może być przyznany również osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego. Zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej (ust. 2). Zasiłek celowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi (ust. 3). Na wstępie rozważań dotyczących niniejszej sprawy warto przytoczyć wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2006r., sygn. akt I SA/Wa 2202/05, w którym Sąd stwierdził, iż w odróżnieniu od zasiłku, o którym mowa w art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) przyznanie zasiłku, o którym mowa w art. 40 tej ustawy nie jest uzależnione od wystąpienia niezbędnej potrzeby bytowej. Konieczność przeprowadzenia remontu mieszkania będąca następstwem wystąpienia zdarzenia losowego wyłącza zastosowanie art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Przepisy art. 39 i 40 mimo, iż dotyczą tego samego rodzajowo świadczenia (zasiłku celowego), to wymagają ustalenia przez organ innych przesłanek uzasadniających przyznanie pomocy pieniężnej. Podstawą wydania negatywnej dla skarżącego decyzji było przede wszystkim ustalenie, że pomoc, jakiej przyznania się domaga, została już de facto, decyzją Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w B. K. z dnia [...] udzielona jego ojcu – J. K., w postaci zasiłku celowego na pokrycie wydatków osób poszkodowanych w wyniku katastrof naturalnych, które miały miejsce w 2006r., w kwocie 6000 zł, a którą to kwotę, mimo prowadzenia oddzielnych gospodarstw domowych skarżący, wespół z pozostałymi członkami rodziny, mieszkańcami zalanej nieruchomości, mieszczącej się w G. przy ulicy [...], zrealizował na likwidację skutków powodzi. W myśl art. 2 ust. 1 tej ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, w których się znalazły i nie są w stanie ich pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Art. 3 ust. 4 z kolei stanowi, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Z art. 4 ustawy zaś wynika, że osoby korzystające ze świadczeń są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Aby pomoc formie zasiłku celowego, czy to z art. 39, czy z art. 40 ustawy o pomocy społecznej mogła zostać przyznana, należy uprzednio przeprowadzić wywiad środowiskowy w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej wnioskodawcy. Wywiad środowiskowy ma więc na celu zebranie stosownych informacji o osobie potrzebującej wsparcia tak, aby mogła zostać przyznana ewentualna pomoc adekwatna do konkretnej sytuacji. W ten sposób realizowana jest zasada pomocy społecznej, jaką jest adekwatność rodzaju, formy i rozmiaru pomocy do okoliczności uzasadniających jej udzielenie. W niniejszej sprawie skarżący ubiega się o przyznanie zasiłku celowego – ze względu na straty poniesione w wyniku zdarzenia losowego – powodzi, która miała miejsce w sierpniu 2006r. Podstawę prawną przyznania tego rodzaju pomocy przewiduje przywołany na wstępie art. 40 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że zasiłek może być przyznany osobie, rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego. Należy niewątpliwie zwrócić uwagę, że decyzja oparta na przepisie art. 40 ustawy o pomocy społecznej jest decyzją uznaniową. Organ orzekający nie jest w takim przypadku związany normą prawa materialnego z tym, że argumentacja organu co do odmowy lub rozmiaru udzielonej pomocy musi odpowiadać regule art. 7 kpa. W myśl tego przepisu prawa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stanowisko organu orzekającego w tym zakresie powinno znaleźć – stosownie do art. 107 kpa – wyraz w uzasadnieniu decyzji administracyjnej. Uznaniowy charakter decyzji wydawanych na podstawie omawianego przepisu prawa sprawia, że dokonywana przez sąd administracyjny kontrola owych decyzji jest znacznie ograniczona. Sprowadza się ona zasadniczo do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej. W szczególności sąd kontroluje, czy w toku postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Czy zatem zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia, bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz, czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, to jest, czy nie nosi cech dowolności (por. wyrok NSA sygn. akt SA/Kr 1543/95, Biul. Skarb. 1997/2/29). Rozpatrując niniejszą sprawę trzeba mieć na względzie, że osoby i rodziny powinny przezwyciężać trudne sytuacje życiowe wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Dopiero niemożność pokonania w ten sposób trudnych sytuacji życiowych stanowi przesłankę włączania się instytucji państwa. Pomoc społeczna ma zatem charakter uzupełniający. Zakres tej pomocy uzależniony jest przy tym od możliwości organu administracyjnego, które zdaniem Sądu w niniejszej sprawie zostały odpowiednio wykazane i osobistej aktywności zainteresowanego. Nieruchomość, w której zamieszkuje skarżący została zalana, co przede wszystkim potwierdza protokół strat wyrządzonych przez powódź w 2006r. Bezsporne w sprawie jest, że J. K. – ojciec skarżącego, wystąpił do organu pomocy społecznej o przyznanie świadczenia na pokrycie wydatków osób poszkodowanych w wyniku katastrof naturalnych, które miały miejsce w 2006r. Podczas wywiadu środowiskowego, sporządzanego na okoliczność jego przyznania, J. K. wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z pozostałymi członkami rodziny i po wykazaniu strat, jakie poniesione zostały wewnątrz domu, organ decyzyjny przyznał wówczas wnioskodawcy kwotę 6000 zł, na likwidację skutków powodzi. Powyższą kwotę, jak wynika z twierdzeń skarżącego, np. z odwołania, z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 23 marca 2007r. wykorzystano na cel, na który została ona przyznana. Podkreślić należy, że przepisy ustawy o pomocy społecznej nie określają wysokości zasiłku celowego i nie podają kryteriów ustalania jego wysokości. Wyznacznikiem ustalenia wysokości zasiłku celowego jest sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony możliwości finansowe organu pomocy społecznej. W rozważanej sprawie organ pomocy społecznej szczegółowo wykazał, ilu osobom i w jakich wysokościach zasiłki zostały przyznane, a także podał kryteria, na podstawie których ustalano ich kwoty. Zasiłek przyznany J. K. był najwyższym, jaki pomoc społeczna przyznała osobom, które poniosły straty w wyniku powodzi w 2006r. Zaś skarżący, co należy niewątpliwie podkreślić, z przyznanej kwoty 6000 zł również skorzystał. Nie ma natomiast znaczenia w sprawie, czy skarżący i jego rodzina prowadzą jednoosobowe gospodarstwa, czy nie. Bowiem istotny w niej jest cel zasiłku, a ten został zrealizowany w chwili przyznania rodzinie kwoty 6000 zł, dzięki której skutki zalania w jakimś stopniu zostały naprawione. Ma rację skarżący podnosząc, że nie wszystkie, w jego przekonaniu niezbędne prace, zostały przeprowadzone. Te okoliczności są znane organowi orzekającemu, chociażby z ostatniego wywiadu środowiskowego, w którym opisano co należy jeszcze wykonać. Organ decyzyjny temu nie zaprzecza. Jednakże, jak powiedział już Sąd na wstępie, celem pomocy jest wsparcie osób potrzebujących, a nie spełnianie wszystkich jej żądań i oczekiwań. Podkreślić też należy, że świadczenia przyznawane w ramach zasiłku celowego nie mają charakteru roszczeniowego. Skarżący musi więc również sam podejmować działania, zmierzające do poprawy jego sytuacji. W tym stanie rzeczy, chybiony jest także zarzut nie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i błędnej oceny materiału dowodowego, zaś organy decyzyjne słusznie orzekły o braku podstaw do przyznania zasiłku celowego we wnioskowanej formie. Uzasadnienia nie znajdują też pozostałe zarzuty skargi. Zważyć jedynie należy, iż podając podstawę prawną utrzymania w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej, organ odwoławczy omyłkowo, zamiast art. 138 § 1 kpa przywołał art. 138 § 2 kpa. Jednakże, biorąc pod uwagę całość zaskarżonego orzeczenia, błąd ten nie miał wpływu na kształt rozstrzygnięcia. Wobec tego, co wcześniej powiedziano, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd oddalił skargę, co orzeczono w sentencji wyroku.