IV SA/Wr 390/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.) Sędziowie : Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Protokolant : st. sekretarz sądowy Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 13 listopada 2014 r. sprawy ze skargi K.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] którą po rozpatrzeniu odwołania K. S. (dalej: skarżąca) utrzymano w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. działającego z upoważnienia Prezydenta Ś. z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] , odmawiającą przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie kosztów energii W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji podał, że skarżąca pismem z dnia 4 listopada 2013 r. zwróciła się z wnioskiem do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. o przyznanie zasiłku okresowego oraz zasiłku celowego na żywność, środki czystości, odzież, obuwie, krany, łóżko, ogrzewanie mieszkania i wody, opał, naprawienie sufitu po zalaniach oraz energię elektryczną w wysokości 150 zł. Organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, w przedmiocie zasiłku celowego, decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., przyznał stronie pomoc w formie zasiłku celowego na pokrycie następujących potrzeb: - zakup żywności w kwocie 70 zł, - zakup środków czystości i higieny w kwocie 30 zł, - dofinansowanie zakupu odzieży w kwocie 40 zł, - dofinansowanie zakupu obuwia w kwocie 40 zł, - dofinansowanie kosztów energii elektrycznej w kwocie 26,88 zł, co stanowi udział 1/5 w kosztach z tego tytułu, - dofinansowanie kosztów ogrzewania wody i mieszkania w kwocie 30 zł, co stanowi udział 1/5 w kosztach z tego tytułu, - dofinansowanie zakupu opału w kwocie 350 zł, - z przeznaczeniem na dofinansowanie kosztów remontu mieszkania i napraw w kwocie 200 zł, - dofinansowanie zakupu armatury sanitarnej w kwocie 200 zł, - dofinansowanie zakupu łóżka w kwocie 150 zł. Natomiast odrębną decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] organ pomocy społecznej odmówił skarżącej przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na opłacenie energii elektrycznej w żądanej wysokości tj. 150 zł uzasadniając to tym, że skarżąca mieszka z matką i trójką rodzeństwa. Prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, jednak osoby te korzystają z energii elektrycznej i są zobowiązane do ponoszenia kosztów z tym związanych. Zwrócił też uwagę organ, że odrębną decyzją (wyżej opisaną), przyznano skarżącej pomoc na dofinansowanie kosztów energii elektrycznej w wysokości, który odpowiada 1/5 rachunku. Od decyzji tej odwołanie wniosła skarżąca. Odnosząc się do treści zaskarżonej decyzji wskazała m.in., że sama opłaca rachunki za energię elektryczną na 5 osób, tym samym zakwestionowała odmowę udzielenia jej pomocy w kwocie 150 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia 2 stycznia 2014 r. W uzasadnieniu wskazało, że w sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 182) dalej ustawa, powołano treść art. 2 ust. 1, art. 3 i art. 39. Zgodnie z art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy, zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. W ocenie Kolegium Odwoławczego cele na jakie może być przyznany omawiany zasiłek ustawodawca wskazał przykładowo. Nie jest to zatem katalog zamknięty okoliczności, których zaistnienie uprawnia do przyznania zasiłku celowego. Z tego zaś wynika, że inne okoliczności uzasadniające przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego, mogą być przez organy administracji brane pod uwagę, w przypadku wnioskowania przez osoby ubiegające się o udzielenie pomocy na różne uzasadnione cele. W dalszej części uzasadnienia Kolegium Odwoławcze podało, że podziela stanowisko organu pomocy społecznej zakresie odmowy przyznania zasiłku celowego na energię elektryczną w wysokości żądanej przez stronę. Brak jest podstaw do finansowania kosztów energii osobom, które korzystają z energii mieszkając w mieszkaniu przy ul. [...] , a nie prowadzą wspólnego ze stroną gospodarstwa domowego. Jak wynika z akt sprawy wszyscy domownicy korzystają z energii elektrycznej. Głównym najemcą mieszkania jest matka skarżącej, Brat i siostra jak wskazywała skarżąca w poprzednich sprawach pracują. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca przedstawiła swoją sytuacje materialną oraz wyraziła niezadowolenie z wydanych decyzji organów orzekających. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a. Skarga jest zasadna. Przedmiotem oceny Sądu jest legalność decyzji odmawiającej przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie kosztów energii. Materialnoprawną podstawę kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 182) dalej ustawa. Zasady ogólne wskazanej ustawy, wyrażone w art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy stanowią, że świadczenia z pomocy społecznej mają na celu umożliwienie przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których osoby ubiegające się nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości oraz zaspokajanie niezbędnych potrzeb. Ponadto zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Nie ulega wątpliwości, że świadczenie z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego przyznawane w oparciu o ww. ustawę ma charakter uznaniowy. W takim przypadku organ ma zatem obowiązek przeprowadzić wszechstronne postępowanie wyjaśniające i rozważyć wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, tak aby rozstrzygnięciu nie można było zarzucić dowolności. Organ nie ma jednak obowiązku spełnienia każdego żądania osoby ubiegającej się o pomoc, gdyż uwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych oznacza z jednej strony uwzględnienie sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej świadczeniobiorcy, z drugiej zaś uwzględnienie możliwości finansowych organu pomocy. Zatem kontrola sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do zbadania, czy wszystkie te wymogi zostały zachowane. Zatem wydając decyzję z zakresu pomocy społecznej organ winien kierować się między innymi wskazaniami zawartymi w art. 3 ust. 3 i 4 ustawy stanowiącymi, że rodzaj i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy oraz, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy winny zostać uwzględnione, jeśli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Wobec ograniczonych środków finansowych organ nie jest w stanie zaspokoić wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc w zgłaszanej przez nie wysokości. Musi zatem przyjąć obiektywne kryteria, według których dokonuje rozdziału środków finansowych (por. wyrok NSA z 2 sierpnia 2012 r., II OSK 407/12). Przechodząc do oceny działania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że rozstrzygnięcie objęte skargą tak dalece odbiega od standardów wyznaczonych przez art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a., że w istocie uchyla się od merytorycznej kontroli. Przede wszystkim Sąd zgadza się z skarżącą, że obowiązkiem organu odwoławczego jest odniesienie się do argumentacji i dowodów przedstawionych przez stronę, czego w niniejszej sprawie niemalże całkowicie zaniechano. Zgodnie z przepisem art. 107 § 3 K.p.a., który koresponduje z zasadą obiektywnego i wszechstronnego rozpatrzenia sprawy (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a.), "uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa", Uzasadnienie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 marca 2014 r. ogranicza się do elementów wymienionych w drugiej części art. 107 § 3 K.p.a. Organ odwoławczy powołał materialnoprawną podstawę prawną decyzji (art. 39 ustawy) oraz wskazał na zasady ogólne pomocy społecznej (art. 2 oraz 3 ust. 1 i 4 ustawy), a dalej wyjaśnił jedynie dlaczego uważa, że przepisy regulujące instytucję specjalnego zasiłku celowego należy stosować w zupełnie wyjątkowych przypadkach. Zaskarżona decyzja nie zawiera natomiast wyczerpujących odniesień do materiału dowodowego i okoliczności powoływanych przez skarżącą, a także brakuje elementów treściowych, w których znalazłoby się zestawienie ustalonego przez organ stanu faktycznego z materialnoprawną podstawą decyzji, w tym okresu do jakiego odnosi się rozstrzygnięcie. Zdaniem Sądu powyższe ma szczególne znaczenie w niniejszej sprawie. Te wszystkie okoliczności powinny być uwzględnione w ocenie, czy w sprawie można mówić o "szczególnie uzasadnionym przypadku" rodziny, uzasadniającym wsparcie ze strony organów pomocy społecznej. Mając na uwadze powyższe Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi p.p.s.a. O wykonalności decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.