IV SA/Wr 397/09
WyrokWSA we Wrocławiu2009-12-17
Skład orzekający: Henryk Ożóg, Lidia Serwiniowska, Wanda Wiatkowska-Ilków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję o utracie statusu osoby bezrobotnej z datą wsteczną, jeśli przepisy regulujące tę kwestię uległy zmianie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może wydać decyzję o utracie statusu osoby bezrobotnej z datą wsteczną, nawet jeśli przepisy regulujące tę kwestię uległy zmianie, pod warunkiem, że nowe przepisy nie określają wyraźnie czasowych granic stosowania lub gdy cel wydania ustawy uzasadnia takie działanie. Brak stosownego unormowania w nowej ustawie nie może oznaczać, że sytuacja bezrobotnego nie podlega ocenie prawnej. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wskazuje, że przepis może nadal obowiązywać, jeśli wywołuje skutki prawne, nawet po uchyleniu.Stan faktyczny
Prezydent wydał decyzję o utracie przez Z. R. statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 marca 1998 r. z powodu nabycia prawa do renty. Decyzja ta była wadliwa co do daty. Po analizie i uzyskaniu informacji z ZUS, stwierdzono, że skarżący pobierał rentę od 1 marca 1998 r., o czym nie poinformował urzędu pracy. Wojewoda stwierdził nieważność wadliwej decyzji Starosty, a Minister utrzymał ją w mocy. Następnie Prezydent wydał nową decyzję o utracie statusu z dniem 1 marca 1998 r. Skarżący wniósł skargę, kwestionując możliwość wydania decyzji z datą wsteczną i domagając się stwierdzenia naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.) Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Protokolant Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 17 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę.
Prezydent W. decyzją z dnia [...] nr [...], podjętą na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c, art. 6 pkt 6 lit. a, art. 13 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 1997r. Nr 25, poz. 128 ze zm.; zwana dalej ustawą) oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego, orzekł o utracie przez Z. R. statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 marca 1998r.
W motywach rozstrzygnięcia wskazano co następuje:
"Na podstawie karty rejestracyjnej i dołączonych dokumentów ustalono następujący stan faktyczny. Zarejestrował się Pan w tutejszym urzędzie pracy w dniu 3 czerwca 1997r. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku od dnia 11 czerwca 1997r. W dniu 11 grudnia 1997r. utracił Pan prawo do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania. W dniu 19 czerwca 2002r. dostarczył Pan do urzędu decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oznaczoną nr [...], wydaną w dniu [...] z której wynika, że od 1 lutego 2000r. do 31 marca 2002r. był Pan uprawniony do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.
W wyniku dostarczenia powyższego dokumentu wydano decyzję nr [...] z dnia [...] orzekającą o utracie statusu osoby bezrobotnej z powodu nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Decyzja powyższa była decyzją wadliwą z uwagi na datę z jaką orzeczono o utracie statusu tj. 3 lipca 2002r. W dniu 30. września 2008r. wystąpił Pan z wnioskiem do urzędu pracy o sprostowanie "oczywistej pomyłki w dokumentach" w odniesieniu do decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...] nr [...] podnosząc, że nie jest prawdą, iż nabył Pan prawo do renty. W związku ze złożonym przez Pana wnioskiem przeanalizowano sprawę i w celu uzyskania dodatkowych informacji pismem z dnia 14 października 2008r. wystąpiono do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. O powyższym fakcie został Pan poinformowany podczas wizyty w urzędzie w dniu 15 października 2008r., wówczas również wskazano, że udzielenie odpowiedzi na Pana pismo będzie możliwe dopiero po udzieleniu informacji przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
W dniu 6 listopada 2008r. wpłynęła do urzędu odpowiedź z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w której wskazano, że pobierał Pan rentę z tytułu niezdolności do pracy w okresie od 1 marca 1998r. do 31 marca 2002r. przyznaną na złożony przez Pana wniosek w dniu 5 marca 1998r., na podstawie orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS. Jak informowaliśmy Pana w piśmie z dnia 5 stycznia 2009r., po uzyskaniu powyższej informacji urząd pismem z dnia 2 grudnia 2008r. wniósł o wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji nr [...] z dnia [...] orzekającej o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 3 lipca 2002r. z powodu nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, gdyż wskazana w niej data była nieprawidłowa. Prawidłową datą utraty statusu powinien być dzień otrzymania renty tj. 1 marca 1998r. Usunięcie z obiegu prawnego powyższej decyzji było więc niezbędne dla merytorycznego załatwienia wniosku strony z dnia 30 września 2008r. oraz wydania aktu administracyjnego w oparciu o aktualnie pozyskane dowody.
W dniu 15 stycznia 2009r. do urzędu pracy wpłynęła decyzja Wojewody D. z dnia [...] nr [...] orzekająca o stwierdzeniu z urzędu nieważności decyzji ostatecznej Starosty Powiatu W. nr [...] z dnia [...] o czym informowaliśmy Pana pismem z dnia 21 stycznia 2009r. wskazując jednocześnie, że pozwoli to urzędowi zakończyć postępowanie dotyczące utraty statusu osoby bezrobotnej odnoszące się do rejestracji dokonanej w dniu 3 czerwca 1997r.
W dniu 14 stycznia 2009r. złożył Pan jednak odwołanie od decyzji Wojewody D., na co wskazywało przesłane przez Wojewodę, do wiadomości urzędu pracy pismo przewodnie z dnia 23 stycznia 2009r., kierowane do Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Powyższy fakt spowodował, że decyzja Wojewody D. nie była ostateczna i zakończenie sprawy przez urząd pracy nie było możliwe do czasu otrzymania decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej w tej kwestii. Dnia 29 kwietnia 2009r. do urzędu pracy wpłynęła przesłana przez D. Urząd Wojewódzki we W. kopia decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej nr [...] z dnia [...] orzekająca o utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody D. W uzasadnieniu decyzji między innymi wyjaśnione zostały skutki wiążące się z unieważnieniem decyzji w tym informacja, że " stwierdzenie ma moc wsteczną i eliminuje skutki prawne wadliwej decyzji tak, jakby ona w ogóle nie została podjęta otwierając jednocześnie drogę do ponownego załatwienia sprawy."
W myśl art. 13 ust. 3 pkt 1 ustawy starosta, pozbawiał statusu bezrobotnego osobę, która nie spełniała warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 2 lit.c ustawy(jaki obowiązywał na dzień 1 marca 1998r. tj. dzień nabycia przez Pana prawa do renty bezrobotnym mogła być osoba, która między innymi nie nabyła prawa do renty. W tym miejscu należy również wskazać przepis art. 10 ust. 3 oraz art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 28 czerwca 1996r. o zmianie niektórych ustaw o zaopatrzeniu emerytalnym i o ubezpieczeniu społecznym (Dz.U. z 1996 Nr 100, poz. 461), w myśl których ilekroć w przepisach jest mowa o rencie, należy przez to rozumieć rentę z tytułu niezdolności do pracy gdyż renty inwalidzkie przyznane na podstawie przepisów dotychczasowych stawały się z mocy prawa odpowiednio rentami z tytułu niezdolności do pracy.
Był Pan zarejestrowany w urzędzie pracy od dnia 3 czerwca 1997r. W dniu dokonywania czynności rejestracyjnych własnoręcznie pokwitował Pan odbiór pouczenia, w którym wskazano między innymi, że ma Pan obowiązek zawiadamiania urzędu o wszystkich zmianach zawartych w karcie rejestracyjnej oraz o zaistnieniu okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego. Ponadto w trakcie rejestracji, składał Pan pod odpowiedzialnością karną comiesięczne oświadczenia o uzyskiwanych dochodach, w których nie wykazał Pan otrzymywanych kwot z tytułu posiadanej renty. W całym okresie rejestracji utrzymywał Pan, że "nie uzyskuje" dochodów, co okazuje się być nieprawdą w świetle obecnie posiadanych dokumentów. Przychody takie uzyskiwał Pan gdyż jak wynika z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pobierał Pan rentę od dnia 1 marca 1998r. o czym nie poinformował Pan urzędu pracy pomimo ciążącego na Panu obowiązku.
Fakt pobieranej renty zgłosił Pan dopiero po utracie do niej prawa tj. 19 czerwca 2002r. Wówczas został Pan pozbawiony statusu osoby bezrobotnej co pozwoliło Panu dokonać kolejnej rejestracji w dniu 18 lipca 2002r. (o czym stanowi decyzja z dnia [...] nr [...], od której nie złożył Pan odwołania) i uzyskać Panu prawo do zasiłku w związku z pobieraną rentą. Wojewoda D. unieważnił decyzję o utracie statusu z dniem 4 lipca 2002r. z uwagi na fakt, że wydano ją z rażącym naruszeniem prawa, gdyż data 22 lipca 2002r. nie była datą przyznania renty.
W związku z powyższym należy orzec utracie przez Pana statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 marca 1998r. z uwagi na fakt, że od tego dnia nabył Pan prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy a tym samym nie spełniał Pan definicji osoby bezrobotnej, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Przyznanie Panu prawa do renty miało miejsce pod rządami ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, stąd urząd orzekając uznał konieczność zastosowania przepisów obowiązujących w dacie zdarzenia aby uniknąć zarzutu nieprzestrzegania zasady niedziałania prawa wstecz.
Tak więc w podstawie prawnej decyzji powołano ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w której przepisy przestały obowiązywać od 1 czerwca 2004 roku (w tym dniu weszła w życie ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy). Jednakże to nie przesądza o utracie mocy obowiązującej wskazanego aktu normatywnego w danym zakresie. Należy bowiem uznać, że przepis nadal obowiązuje, jeżeli wywołuje skutki prawne, czyli nadal jest możliwe jego zastosowanie do jakiejkolwiek sytuacji z przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości. Taki pogląd został wyrażony a później wielokrotnie potwierdzony w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (np. wyrok TK z dnia 30 marca 2005 roku Sygn. Akt K19/02). Ponadto w tym momencie należy wskazać, że ustawodawca ma obowiązek realizować zasady demokratycznego państwa prawnego wynikającego z art. 2 Konstytucji RP. Z zasad tych wynika obowiązek prawidłowego tworzenia aktów normatywnych zgodnie z zasadami techniki legislacyjnej, ustalonej w Rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. Nr 100, poz. 908), w szczególności również poprzez regulację tzw. przepisów międzyczasowych. Natomiast regulacja przepisów intertemporalnych zawarta w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy okazała się niewystarczająca, bowiem została zawężona tylko do sytuacji określonych w przepisach art. 139 i art. 146."
W odwołaniu od powyższej decyzji Z. R. wniósł o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem. Podniósł, że organ I instancji "manipuluje" przyznanymi zasiłkami dla bezrobotnych. Zarzucił, że przyznanie kolejnego zasiłku w dniu 18 lipca 2002r. miało na celu ukrycie zaniedbań urzędu.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda D., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c, art. 151 w związku z art. 139 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz.U. z 2008, Nr 69, poz. 415 ze zm.) i art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c oraz art. 13 ust. 3 pkt 1 ustawy z 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001, Nr 6, poz. 56 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, że w toku postępowania odwoławczego na podstawie dokumentów załączonych do akt sprawy ustalono, że Pan Z. R. został zarejestrowany jako bezrobotny w dniu 3 czerwca 1997 r. z prawem do zasiłku od dnia 11 czerwca 1997 r. na okres nieprzekraczający 6 miesięcy. Decyzją administracyjną z dnia [...] Nr [...] zainteresowany zasiłek ten utracił od dnia 11 grudnia 1997 r. z powodu maksymalnego okresu jego pobierania.
W dniu 19 czerwca 2002 r. Pan Z. R. przedłożył w powiatowym urzędzie pracy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Nr [...] z dnia [...] z której wynikało, że od dnia 1 lutego 2000 r. nadal jest częściowo niezdolny do pracy i przyznana renta z tego tytułu będzie wypłacana do dnia 31 marca 2002 r.
W wyniku dostarczenia ww. dokumentu organ I instancji wydał decyzję administracyjną Nr [...] z dnia [...]. orzekającą o utracie przez Pana Z. R. statusu osoby bezrobotnej z dniem 3 lipca 2002r. W uzasadnieniu tej decyzji podano, iż z przedłożonego przez zainteresowanego dokumentu wynika, że nabył prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Od tej decyzji Pan Z. R. nie wniósł odwołania przez co stała się ostateczna. Decyzja Starosty Powiatu W. z dnia [...] Nr [...] była wadliwa z uwagi na datę z jaką orzeczono o utracie statusu bezrobotnego tj. 3 lipca 2002 r.
W dniu 30 września 2008 r. Pan Z.R. wystąpił z wnioskiem do Powiatowego Urzędu Pracy o sprostowanie "oczywistej pomyłki w dokumentach" w odniesieniu do decyzji Powiatu W. Nr [...] z dnia [...] podnosząc, że nie jest prawdą, iż nabył prawo do renty.
Pismem z dnia 14 października 2008 r. Nr [...] powiatowy urząd pracy w celu wyjaśnienia powstałych wątpliwości co do daty otrzymania renty, wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych- Oddział we Wrocławiu z wnioskiem o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych dotyczących okresów w jakich Pan Z. R. pobierał rentę z tytułu niezdolności do pracy.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział we W. II Inspektorat, pismem z dnia 31 października 2008 r. Nr [...] poinformował powiatowy urząd pracy, że Pan Z. R. pobierał rentę z tytułu niezdolności do pracy w okresie od dnia 1 marca 1998 r. do dnia 31 marca 2002 r.
W tej sytuacji ponieważ w decyzji Starosty Powiatu W. Nr [...] z dnia [...] orzekającej o utracie przez zainteresowanego statusu bezrobotnego z dniem 3 lipca 2002 r. data utraty statusu była nieprawidłowa, powiatowy urząd pracy wystąpił do Wojewody D. o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda D. stwierdził z urzędu nieważność ostatecznej decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...] Nr [...].
Ww. decyzję Wojewody D. Pan Z. R. zaskarżył do Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody D. z dnia [...] Nr [...].
Ponieważ decyzja Starosty Powiatu W. z dnia [...] Nr [...] została wycofana z obrotu prawnego, organ I instancji wydał decyzję w dniu [...] Nr [...] o utracie przez Pana Z. R. statusu bezrobotnego z dniem 1 marca 1998 r. Od tej decyzji zainteresowany złożył odwołanie.
Po rozpatrzeniu sprawy stwierdzono, że decyzja Prezydenta W. jest zgodna z obowiązującym prawem.
W świetle art. 2 ust.1 pkt 2 lit.c ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu osobą bezrobotną może być osoba która m.in. nie nabyła prawa do emerytury lub renty inwalidzkiej(...).
Zgodnie z art. 13 ust. 3 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu starosta pozbawia statusu bezrobotnego osobę która nie spełniła warunków, o których mowa w art. 2 ust.1 pkt 2 ustawy.
Z akt sprawy przedłożonych organowi odwoławczemu wynika, że Pan Z. R. zarejestrowany w urzędzie pracy od dnia 3 czerwca 1997 r. podpisał w dniu 18 czerwca 1997 r. oświadczenie, że został poinformowany o konieczności zawiadamiania urzędu o wszystkich zmianach zawartych w karcie rejestracyjnej oraz zaistnieniu okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego.
Na podstawie pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddział we W. II Inspektorat z dnia 31 października 2008 r. Nr [...] należy stwierdzić, że Pan Z. R. pobierał rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy w okresie od dnia 1 marca 1998 r. do dnia 31 marca 2002 r. Zainteresowany fakt pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy zgłosił w urzędzie pracy dopiero po utracie prawa do tej renty tj. w dniu 19 czerwca 2002 r. Ponadto, Pan Z. R. w trakcie rejestracji podpisywał comiesięczne oświadczenia o uzyskiwaniu dochodów w których nie podawał otrzymywanych kwot z tytułu przyznanej renty a zatem poświadczał nieprawdę.
Wobec tego, że Pan Z. R. od dnia 1 marca 1998 r. do dnia 31 marca 2002 r. nabył prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy należało orzec o utracie statusu osoby bezrobotnej z tym dniem.
Nie można się zgodzić z zarzutem Pana Z. R., że decyzja Starosty Powiatu W. jest niezgodna z prawem. Zainteresowany ponownie dokonał rejestracji w powiatowym urzędzie pracy w dniu 18 lipca 2002 r. i uzyskał prawo do zasiłku dla bezrobotnych w związku z pobieraną rentą z tytułu niezdolności do pracy na podstawie obowiązujących przepisów. Natomiast przyznanie prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy miało miejsce pod rządami ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Wydana przez organ I instancji decyzja jest zgodna z prawem bowiem odpowiada przepisom prawa materialnego i procesowego. Stan prawny decyzji został przez organ I instancji prawidłowo ustalony i wydane zostało prawidłowe rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z postanowieniami art. 7 Konstytucji RP i art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, co oznacza nakaz działania na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dacie rozstrzygania sprawy indywidualnej o ile z przepisów szczegółowych (przejściowych) nie wynika nakaz odwoływania się do regulacji wcześniejszych. Takie stanowisko ugruntowało się w orzecznictwie sądów i Trybunału Konstytucyjnego.
W przedmiotowej sprawie organ podał, że do stanu faktycznego sprawy ma zastosowanie przepis przejściowy tj. art. 139 i przepis końcowy tj. art. 151 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy a zatem odwołał się do regulacji wcześniejszych.
Natomiast odnośnie zarzutu Pana Z.R. dotyczącego zasiłku dla bezrobotnych z dniem 11 czerwca 1997 r. to jego przyznanie było konsekwencją przedłożonych przez zainteresowanego dokumentów potwierdzających zatrudnienie.
W skardze na powyższą decyzję Wojewody D., skarżący żąda stwierdzenia przez Sąd, że decyzję Prezydenta W. wydano z rażącym naruszeniem prawa i bez podstaw prawnych.
Podnosi, że nie było podstaw do wydania nowej decyzji art. 151 § 2 kpa o utracie statusu bezrobotnego z terminem wstecznym o dwanaście lat. Ponadto skarżący wnosi o nakazanie Powiatowemu Urzędowi Pracy wydania poprawionego zaświadczenia o zarejestrowaniu w PUP od 3 czerwca 1997r. oraz stwierdzenie przez Sąd na piśmie że wypłacony zasiłek z dnia 22 lipca 2002r. mimo, że został przyznany z rażącym naruszeniem prawa nie podlega zwrotowi ze względu na upływ terminu i przedawnienie roszczeń.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Nie ulega wątpliwości w sprawie, że sytuacja prawna, w jakiej znalazł się skarżący od dnia 1 marca 1998r. – dnia nabycia przezeń prawa do świadczenia rentowego przy jednoczesnym korzystaniu ze statusu bezrobotnego wymagała stosownego uregulowania. W szczególności zaś pozbawienia skarżącego tego statusu. Jednakże gdy zaistniała kwestia pozbawienia skarżącego statusu osoby bezrobotnej stan prawny uległ zmianie. Przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003, Nr 58, poz. 514 ze zm.) pod rządami której powstała ta sytuacja, utraciły moc skutkiem wejścia w życie ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz.U. z 2008, Nr 69, poz. 415 ze zm.).
Przepisy przejściowe zawarte w tej ustawie, w szczególności art. 139 i art. 141 nie rozstrzygają tego zagadnienia, jakkolwiek i w jednym i w drugim akcie prawnym przewidziano tę samą instytucję: osoby bezrobotnej wraz z możliwością pozbawienia takiego statusu tego, kto będąc bezrobotnym nie spełniał warunków do jego zachowania. Brak stosownego unormowania nie może jednak przemawiać za tym, że sytuacja bezrobotnego w takim przypadku nie podlega już ocenie prawnej. Nasuwa się tu wyraźnie zasada lex retro non agit, ale z zasady nieretroakcji nie można wywodzić absolutnej przeszkody do podjęcia rozstrzygnięć w tym względzie. W literaturze podnosi się np. że wsteczne stosowanie ustawy może być uzasadnione bądź wyraźnym przepisem zawartym w tej ustawie, bądź gdy wynika to zupełnie jasno z celu, dla którego została ona wydana. Natomiast we wszystkich przypadkach, gdy nowa ustawa nie określa wyraźnie czasowego zakresu stosowania, należy domniemywać, że stosuje się ją do oceny zdarzeń prawnych powstałych od momentu jej wejścia w życie.
Ocena zaś, w jakim zakresie nowe unormowanie wpłynie na zmianę sfery konkretnych uprawnień określonego podmiotu – nabytych na podstawie dawnych przepisów – należy do właściwego organu administracji państwowej (Jan Grabowski i Działanie Zasady lex retro non agit w prawie administracyjnym. PiP 1969, nr 3). Podobnie: Sylwia Wojtczak w glosie do wyroku NSA OZ we Wrocławiu z dnia 28 września 1999r., I SA/Wr 926/98, OSP 2000, poz. 83).
Organ I instancji załatwiający tę sprawę, oparł się na orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, w którym wyrażono wielokrotnie pogląd, że samo uchylenie przepisu, który jest przedmiotem kontroli nie stanowi jeszcze przesłanki wystarczającej dla uznania, że wystąpiła w pełni utrata mocy obowiązującej tego przepisu. Należy bowiem uznać, że przepis dalej obowiązuje, jeżeli wywołuje skutki prawne, czyli nadal możliwe jest jego zastosowanie do jakiejkolwiek sytuacji z przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości (wyrok TK z dnia 30 marca 2005, sygn. akt K 19/02 i powołane w jego uzasadnieniu orzecznictwa).
Ta argumentacja organu I instancji, szczegółowo przytoczona w części wstępnej uzasadnienia wyroku, zasługuje na akceptację Sądu.
Nie ma więc racji skarżący twierdząc, iż "nie było podstaw do wydania decyzji art. 151 § 2 kpa. O utracie statusu osoby bezrobotnej z terminem wstecznym o dwanaście lat. Jest to całkowicie niemożliwe". Można tu pominąć rozważania w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, gdyż kwestionowane decyzje nie zostały podjęte w którymś z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji administracyjnej, a zwłaszcza w trybie wznowienia postępowania. Zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca nie ma też w swej podstawie prawnej przepisu art. 151 kpa. Nasuwa się natomiast inna kwestia: czy orzeczenie wydane w 2009r. ( decyzja I – 14 maj 2009r., decyzja II – 2 lipca 2009r.) o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 marca 1998r. było przedmiotowe. W tym zakresie należy wypowiedzieć się twierdząco, jeśli uwzględni się, że ani ustawa o zatrudnieniu (...) z 1994r. ani ustawa o promocji
zatrudnienia nie określiły czasowych granic w jakich może dojść do podjęcia decyzji o utracie przez osobę bezrobotną takiego statusu. Niezależnie od tego, jak już wcześniej stwierdzono rozstrzygnięcie tego rodzaju należy uznać za niezbędne do uregulowania całokształtu sytuacji prawnej skarżącego.
Skarga nie zasługiwała więc na uwzględnienie wobec czego podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Należy dodać, że właściwość Sądu administracyjnego I instancji obejmuje jedynie kontrolę legalności zaskarżonych decyzji administracyjnych. To też Sąd ten nie jest władny wypowiedzieć się w kwestiach takich jak "stwierdzenie na piśmie, że wypłacony zasiłek decyzją z dnia 22 lipca 2002r. nie podlega zwrotowi, ze względu na upływ terminu i przedawnienie roszczeń". Czyniąc tak Sąd wkraczałby przy tym w sferę działania organu administracyjnego, którego zastępować z powyższego względu nie może.
Podobnie należy odnieść się do kolejnego żądania skargi "nakazania Powiatowemu Urzędowi Pracy wydanie poprawionego zaświadczenia o zarejestrowaniu w PUP, od 3 czerwca 1997r."
Skarżący chcąc uzyskać tego rodzaju zaświadczenie winien zwrócić się do właściwego PUP, a gdy ten pozostawałby bezczynny wnieść skargę na jego milczenie do Sądu administracyjnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło