IV SA/Wr 406/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędziowie : Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.) Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant : Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 1 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi P.P. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej oddala skargę. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w Ż. orzeczeniem nr [...] - z dnia [...] na podstawie art. 5 ust. 1, 6, 7, 8, 9 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2008 r. Nr 141 poz. 892 ze zm.) oraz § 4, § 16, § 21 ust. 1 i 2, § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 15 poz. 80) – zwanego dalej rozporządzeniem uznała P. P. za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej i orzekła kategorię N. Podała, że rozpoznała u badanego schorzenie powodujące niezdolność do zawodowej służby wojskowej – nasieniak jądra prawego z przerzutami do węzłów chłonnych leczony orchidektomią, chemioterapią i radioterapią - § 83 p.1. Jako schorzenie współistniejące wskazała – niedokrwistość wtórną jatrogenną - § 55 p. 1, przebytą zakrzepicę żył głębokich prawej kończyny dolnej - § 39 p. 5, 25 %, ubytek zdolności żucia - § 24 p. 1, obustronne upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich - § 21 p. 1, tatuaż łopatki lewej - § 2 p. 8. Stwierdzono, że rozpoznane schorzenia nie pozostają w związku ze służbą wojskową i zaliczono skarżącego do trzeciej grupy inwalidzkiej z ogólnego stanu zdrowia; nie zaliczono do żadnej grypy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową. Odwołanie od powyższej decyzji złożył skarżący. Wniósł o uchylenie powyższego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie: art. 7, art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 Nr 98 poz. 1071 ze zm.) – dalej k.p.a. w zw. z § 83 pkt 1 rozporządzenia poprzez zakończenie postępowania administracyjnego mimo, nie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przedmiotowej sprawy, naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez nie poinformowanie odwołującego się o fakcie zakończenia postępowania, a tym samym braku możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszenia żądań. Uzasadniając powyższe zarzucił, że organ I instancji pominął wyniki badań oraz opinie specjalistów wydane po zakończeniu leczenia, którzy nie widzieli przeciwwskazań do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Zgodnie bowiem z § 83 pkt 1 rozporządzenia nowotwory złośliwe wszystkich rodzajów i stopni należy kwalifikować w zależności od wyników po zakończeniu leczenia. Takich wyników komisja orzekająca nie wzięła pod uwagę, co stanowi, istotne dla postępowania dowodowego naruszenie procedury. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. orzeczeniem z dnia [...], nr [...] na podstawie przepisów powołanych przez organ I instancji oraz § 30 wymienionego wyżej rozporządzenia oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 grudnia 2010 r. w sprawie niektórych świadczeń zdrowotnych przysługujących żołnierzom zawodowym (Dz.U. Nr 8, poz. 36) utrzymała zaskarżone orzeczenie w mocy. Uzasadniając powyższą decyzję podała, że po rozpatrzeniu odwołania i analizie całości dokumentacji lekarskiej nie stwierdziła nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Z dokumentacji lekarskiej i przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych badań lekarskich specjalistycznych wynika, że schorzeniem powodującym niezdolność skarżącego do zawodowej służby wojskowej jest nasieniak jądra prawego z przerzutami do węzłów chłonnych przestrzeni zaotrzewnowej leczony orchidektomią, chemioterapią i radioterapią, mieszczący się w zakresie pojęciowym § 83 p. 1 z zał. Nr 1 do rozporządzeni MON z dnia 8 stycznia 2010 r. Wskazano, że schorzenie to biorąc pod uwagę jego rodzaj i charakter w tym utrzymującą się niedokrwistość wtórną oraz konieczność prowadzenia oszczędzającego trybu życia w aspekcie specyfiki zawodowej służby wojskowej uzasadnia uznanie odwołującego się w grupie II osób badanych za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. W ocenie organu II instancji zaskarżona decyzja nie narusza art. 7, art. 77 k.p.a. Dokonuje bowiem pełnej oceny aktualnego stanu zdrowia skarżącego pod kątem zdolności do zawodowej służby wojskowej w oparciu o załączoną dokumentację medyczną i wynik przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych badań lekarskich specjalistycznych a przedstawiona przez badanego dokumentacja z dotychczasowego leczenia potwierdza w ocenie komisji prawidłowość postawionych rozpoznań jak i kwalifikację orzeczniczą organu I instancji. Skargę na powyższe orzeczenie z wnioskiem o jego uchylenie oraz uchylenie orzeczenia organu I instancji i dopuszczenie dowodu z dokumentów – opinii lekarskich dotyczących stanu zdrowia po ukończonym leczeniu, złożył zainteresowany. Podstawę do złożenia powyższego wniosku stanowiły powtórzone z odwołania argumenty dotyczące naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z § 83 pkt 1 rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. i art. 10 k.p.a. W ocenie skarżącego orzeczenie zostało wydane mimo niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego czego wymaga ustalona w art. 7 k.p.a. zasada dochodzenia do prawdy obiektywnej. Organ w tym konkretnym przypadku powinien skierować skarżącego na ponowne dodatkowe badania w celu stwierdzenia czy przyczyną uzyskanych wyników nie był brak odstępu czasu, pomiędzy leczeniem a badaniem. Celem postępowania odwoławczego nie jest kontrola poprawności orzeczenia I instancji, lecz także – jeżeli jest to niezbędne – uzupełnienie materiału dowodowego oraz uwzględnienie tych zmian w stanie faktycznym i prawnym sprawy, które nastąpiły w okresie dzielącym orzekanie po raz pierwszy od ponownego orzekania wskutek odwołania. Organy obu instancji pominęły wyniki leczenia skarżącego oraz opinie specjalistów onkologów i urologów, którzy nie wiedzieli przeciwwskazań do pełnienia zawodowej służby wojskowej. § 83 pkt 1 rozporządzenia stanowi, że nowotwory złośliwe wszystkich rodzajów i stopni należy kwalifikować w zależności od wyników po zakończeniu leczenia. Takich wyników komisja orzekająca nie wzięła pod uwagę, co stanowi istotne dla postępowania dowodowego naruszenie procedury. Orzeczenie to będzie, prowadziło do zwolnienia zainteresowanego z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 111 pkt 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Do skargi zainteresowany dołączył wyniki badań z dnia 12 maja 2011 r. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie podając, że w jego ocenie jest ona bezzasadna. Dodał, że załączone do skargi wyniki badań nie mogły być oceniane przez organy jako złożone po wydaniu przez nie orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej i kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 §1 w związku z art. 3 §2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Zatem uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku wystąpienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 zwanej dalej p.p.s.a). Na gruncie orzecznictwa sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że wojskowe komisje lekarskie są organami administracji publicznej wydającymi decyzje w indywidualnych sprawach, w tym również decyzje w sprawach zdolności do zawodowej służby wojskowej i do pełnienia tej służby poza granicami ze względu na stan zdrowia. Dlatego też do tego rodzaju decyzji odnoszą się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999 r. I SA 2114/97 – LEX 47973, wyrok NSA z dnia 16 listopada 1995 r. SA/Gd 1655/95- OSP z 1997 r. Nr 7-8, poz. 135 i inne). Ustalając stan faktyczny w sprawie organ związany jest zatem zasadami ogólnymi przyjętymi w kodeksie postępowania administracyjnego, w tym zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego, z której wynika obowiązek szczególnie starannego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W tym celu właściwy organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego). W myśl bowiem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, a ocena dowodów aby nie przekształciła się w samowolę musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem określonych reguł tej oceny. Przepis art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego nakłada na organ orzekający obowiązek zebrania całego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Z powołanego przepisu prawa wynika między innymi, że jest on zobowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy (wyrok NSA z 17 maja 1994 r. SA/Lu 1921/93). Nadto jak wskazuje orzecznictwo, jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale nie kompletnym czy nie w pełni rozpatrzonym (wyrok SN z 23 listopada 1994 r. III ARN 55/94). W rozpatrywanej sprawie zadaniem wojskowych komisji lekarskich było ustalenie zdolności P. P. do pełnienia zawodowej służby wojskowej, w dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] oraz poprzedzające je orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Ż. z dnia [...]. W sprawach określania zdolności do zawodowej służby wojskowej mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego normujące zasady i tryb tego postępowania. Przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie, orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 15 poz. 80) są lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie z § 23 wymienionego wyżej rozporządzenia orzeczenie o zdolności do zawodowej służby wojskowej /.../ wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego i wyników badań. Wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia zajmuje stanowisko na podstawie otrzymanej dokumentacji. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badania lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie /§ 28 ust. 1 pkt 2/. Z akt administracyjnych wynika, że organ I instancji Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w Ż. orzekła na podstawie dokumentacji sporządzonej przez 4 Wojskowy Szpital Kliniczny we W. ul. [...] (karta informacyjna z dnia 13 sierpnia 2010 r.), wyniku badania histopatologicznego z dnia 10 maja 2010 r., karty informacyjnej leczenia szpitalnego Klinicznego Oddziału Urologicznego z dnia 28 kwietnia 2010 r., karty informacyjnej z leczenia w Wielospecjalistycznym Szpitalu w N. z dnia 9 maja 2010 r. karty informacyjnej L. Ośrodka Onkologii z dnia 6 października 2010 r., badania USG Doppler żył kończyn dolnych z dnia 3 grudnia 2010 r., historii choroby skarżącego prowadzonej przez Niepublicznych Zakład Opieki Zdrowotnej – lek. med. [...] w Sz. w okresie: 12 lipiec 2006 r. – 3 styczeń 2011 r., oraz zwolnień lekarskich od marca 2010 r. do stycznia 2011 r. Przeprowadzono również badania specjalistyczne. Ze skierowania Jednostki Wojskowej z dnia 17 stycznia 2011 r. dołączonego do akt sprawy i zlecenia wykonania badania z dnia 28 stycznia 2011 r. wynika, że przed wydaniem orzeczeń skarżący był badany w Pracowni Diagnostyki Obrazowej z Ż., specjalistę chorób wewnętrznych a także przez, chirurga, laryngologa, psychiatrę i neurologa, okulistę, dermatologa, stomatologa. Wykonano również badania laboratoryjne. Z uzasadnienia orzeczenia organu II instancji wynika, że komisja wyższego stopnia oparła się na badaniach lekarskich i dokumentacji lekarskiej zgromadzonych przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską. Mając na uwadze wskazane wyżej § 26 i § 28 rozporządzenia – brak jest podstaw do sformułowania jakichkolwiek zastrzeżeń co do zakresu badań i specjalistów je wykonujących jak również gromadzeniu dokumentacji lekarskiej. W ocenie Sądu brak jest podstaw do sformułowania zarzutu, że nie wykonano określonego badania, czy nie dołączono określonej dokumentacji medycznej. Zresztą skarżący nie wskazuje na konkretne braki dokumentacji, podnosi jedynie, że powinny być przeprowadzone ponowne badania, które w ocenie skarżącego obrazowałyby poprawę jego stanu zdrowia – szczególnie jeśli idzie o wskazaną niedokrwistość wtórną jatrogenną. Powołane w rozporządzeniu paragrafy określające rozpoznanie nie zobowiązywały do wykonania konkretnych – określonych badań. Jak wynika z orzeczeń lekarskich podstawą do uznania skarżącego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej było rozpoznanie określone w § 83 p. 1 zał. Nr 1 do rozporządzenia MON z 8 stycznia 2010 r. oraz wyniki badań krwi. Wskazana wyżej kwalifikacja rozpoznania w grupie badanych II jest określana N/Z/Niezdolny/Zdolny. Organy przyjęło rozstrzygnięcie Niezdolny. W objaśnieniach do § 83 załącznika Nr 1 do wymienionego wyżej rozporządzenia wpisano, iż należy kwalifikować w zależności od wyników po zakończeniu leczenia. Skarżący na rozprawie w dniu 7 grudnia 2011 r. przyznał, że leczenie zostało zakończone z końcem 2010 r. lub początkiem 2011 r., gdyż od początku roku 2011 pracuje. Badania wykonane na potrzeby Komisji Lekarskiej noszą datę 28 stycznia, 31 stycznia, 2 lutego, 3 lutego - 2011 r. – zatem wykonano je po zakończeniu leczenia. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. podała w uzasadnieniu swojego orzeczenia z dnia [...] z jakich przyczyn uznała, że skarżący jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej – wskazano rodzaj i charakter podstawowego schorzenia, utrzymującą się niedokrwistość wtórną oraz konieczność prowadzenia oszczędzającego trybu życia. Wyjaśnienia te argumentują wybór orzeczenia o niezdolności do zawodowej służby wojskowej. Z uwagi na konieczność posiadania wiedzy medycznej uprawniającej do rozpoznania chorób – poza kontrolą Sądu jest rozpoznanie medyczne, które odpowiada konkretnemu paragrafowi załącznika Nr 1 do omawianego rozporządzenia, ten zaś stanowi o zdolności do zawodowej służby wojskowej lub jej braku. Gdy zaś kontrolowany paragraf daje wybór w zakresie zdolności do służby wojskowej lub jej braku zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. rozstrzygnięcie wymaga uzasadnienia. Przedstawione w sprawie uzasadnienie nie budzi wątpliwości. Powołuje wynik z badania krwi oraz obowiązek prowadzenia przez skarżącego oszczędzającego trybu życia. To ostatnie wskazanie wynika również z karty informacyjnej L. Ośrodka Onkologii a z dnia 6 października 2010 r. Dodać w tym miejscu należy, że na oświadczeniu o stanie zdrowia, doręczonym dla celów orzecznictwa wojskowo-lekarskiego, znajduje się stwierdzenie kierownika sekcji BHP Jednostki Wojskowej, w której służy skarżący, że na zajmowanym stanowisku służbowym zainteresowany jest narażony na działanie promieniowania elektromagnetycznego, powyżej 15 W. Należy zauważyć, że organy orzekają według stanu faktycznego i prawnego z dnia wydania decyzji, a w tym okresie skarżący nie przedstawił dowodu, który poddawałby w wątpliwość zawarte w orzeczeniach stwierdzenia. Reasumując w ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania, że doszło do naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. w zw. w § 83 p. 1 zał. Nr 1 do rozporządzenia; jak również art. 10 k.p.a. Skarżący na etapie odwołania miał wiedzę, gdyż w odwołaniu przedstawił ten zarzut, iż może składać dowody i zapoznać się z materiałem. Jednakże nie zaoferował żadnego dowodu na tym etapie. Słusznie zauważył organ, że przedmiotem oceny komisji wojskowej nie może być badanie morfologii dołączone do skargi. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak wyżej.