IV SA/Wr 407/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędziowie: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w Wydziale IV w dniu 26 listopada 2021 r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę w całości. Przystępując do rozstrzygania Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy jn. Przedmiotem skargi K. N. (dalej: skarżący, strona) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: SKO, Kolegium) utrzymująca w mocy - wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta W. (dalej: organ I instancji) - decyzję w sprawie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Z akt sprawy wynika, że organ I instancji odmówił skarżącemu przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Uzasadniał, że jest on osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, jednak jego niepełnosprawność istnieje od 37 roku życia, co uniemożliwia przyznanie mu zasiłku pielęgnacyjnego. Jako podstawę prawną decyzji podał art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm. - dalej: u.ś.r.). W odwołaniu skarżący dowodził, że z wadą oka prawego już się urodził, oko reaguje tylko na światło słoneczne, co spowodowało krótkowzroczność oka lewego. Informował, że przedstawienie dokumentacji medycznej sprzed 21 roku życia jest niemożliwe ze względu na upływ czasu. SKO nie uwzględniło odwołania i decyzję organu I instancji utrzymało w mocy. Podało, że orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W. z [...] zaliczono skarżącego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, z zastrzeżeniem, iż niepełnosprawność istnieje od 37 roku życia i że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...]. Zważyło, że w myśl art. 16 ust. 3 u.ś.r. zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. Zaakcentowało, że z ww. orzeczenia o niepełnosprawności wynika, iż skarżącego zaliczono do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności oraz że jego niepełnosprawność istnieje od 37-go roku życia, czyli powstała po ukończeniu 21 roku życia. Stwierdziło, że skarżący nie spełnił przesłanek koniecznych do otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego. Dodało, że podstawą wydania decyzji w sprawie jest orzeczenie o niepełnosprawności i że Kolegium nie dysponuje instrumentami prawnymi do samodzielnego ustalania daty powstania niepełnosprawności skarżącego. W skardze, skarżąc decyzję w całości, skarżący zarzucił SKO błędne wnioski wynikające ze stanu sprawy. Wniósł o zasięgnięcie opinii biegłego specjalisty z zakresu okulistyki na okoliczność, czy występująca u niego wada wzroku jest wadą wrodzoną, czy nabytą. Zarzucił, że w sprawie nie posiłkowano się opinią specjalisty, on zaś nie jest w stanie takiej pozyskać. Dowodził, że decyzja nie jest zgodna ze stanem faktycznym gdyż opiera się jedynie na orzeczeniu przyznającym mu umiarkowany stopień niepełnosprawności, które pomija, że urodził się z wadą wzroku oka prawego, co uprawnia go do otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sprawy jest ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności. Materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie przez organy administracji stanowiły przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych (u.ś.r.). Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.ś.r. zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. W myśl art. 16 ust. 2 u.ś.r. zasiłek pielęgnacyjny przysługuje: 1) niepełnosprawnemu dziecku; 2) osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) osobie, która ukończyła 75 lat. Stosownie do ust. 3 zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. W kontrolowanej sprawie ustalenia wymagało, czy skarżący spełnia przesłanki do uzyskania wnioskowanego świadczenia. W toku postępowania organ I instancji ustalił, że orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W. z [...] zaliczono skarżącego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, z zastrzeżeniem, że niepełnosprawność istnieje od 37 roku życia oraz że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...]. W ocenie Sądu z powyższego wynika, że skarżący nie spełnia warunków przyznania mu wnioskowanego świadczenia. Mianowicie jego niepełnosprawność istnieje od 37 roku życia, czyli powstała już po ukończeniu przez niego 21 roku życia. Zatem w sprawie nie wystąpiła istotna okoliczność powstania niepełnosprawności przed ukończeniem przez skarżącego 21 roku życia. Nie można tym samym uznać za dopuszczalne przyjęcie niejako wbrew przepisom ustawy, że skarżący spełnia przesłankę uprawniającą go do otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego. Podkreślić należy, że organ nie mógł podjąć czynności procesowych w celu samodzielnego ustalenia ani stopnia niepełnosprawności, ani też daty, od której niepełnosprawność istnieje. Ustalenie przez organ istnienia niepełnosprawności i jej stopnia odbywa się bowiem w oparciu o orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane przez kwalifikowany do tego zespół ds. orzekania o niepełnosprawności. Tylko ten dokument uprawnia do poczynienia ustaleń w zakresie stopnia i daty powstania niepełnosprawności. Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zawiera bowiem datę lub okres powstania niepełnosprawności oraz datę lub okres powstania ustalonego stopnia niepełnosprawności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2012 r., I OSK 259/12; CBOSA). Reasumując poczynione rozważania należało stwierdzić, że skarżący nie spełnił przesłanki z art. 16 ust. 3 u.ś.r. uprawniającej go do otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego. W takiej sytuacji orzeczenie o odmowie przyznania zawnioskowanego świadczenia było zasadne. Z tych wszystkich względów skargę należało oddalić w całości, o czym orzeczono zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).