IV SA/Wr 41/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska (sprawozdawca), Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi O. P. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego T. P. na niewykonanie prawomocnego wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 31 maja 2023 r., sygn. akt III SAB/Wr 1452/22 I. wymierza Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywnę w kwocie 100 (słownie: sto) złotych; II. stwierdza, że bezczynność w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. przyznaje od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 100 (sto) złotych; IV. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 13 listopada 2023 r. O. P. reprezentowana przez przedstawiciele ustawowego T. P. (dalej: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę (data wpływu do Sądu: 8 stycznia 2024 r., k.22) na niewykonanie przez Wojewodę Dolnośląskiego (dalej: organ) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 31 maja 2023 r. o sygn. akt III SAB/Wr 1452/22 zobowiązującego Wojewodę m.in. do załatwienia wniosku skarżącej w terminie 60 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W skardze, skarżąca powołując się na art. 154 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze. zm.), dalej: p.p.s.a. wniosła o: wymierzenie organowi grzywny, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 20.00 zł. oraz zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 31 maja 2023 r. o sygn. akt. III SAB/Wr 1452/22 uwzględnił skargę skarżącej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego. Zobowiązał Wojewodę Dolnośląskiego do załatwienia jej wniosku w terminie 60 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt III sentencji wyroku). Stwierdził, że Wojewoda Dolnośląski przewlekle prowadzi postępowanie w sprawie z wniosku skarżącej i że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (punkty I i II sentencji wyroku); przyznał od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1000 zł (pkt IV sentencji wyroku) oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania (punkt V sentencji wyroku). Odpis ww. wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności oraz aktami sprawy administracyjnej wpłynęły do Wojewody Dolnośląskiego 24 sierpnia 2023 r. Pismem z 30 października 2023 r. skarżąca wezwała organ do wykonania wyroku. W dniu 11 stycznia 2024 r. Wojewoda Dolnośląski wydał decyzję w przedmiocie udzielenia zezwolenia skarżącej na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej. Pismem z 22 stycznia 2024 r. skarżąca zwróciła się do organu o dokonanie przelewu zasądzonej sumy pieniężnej. Z akta sprawy wynika, że prośba o wysłanie środków na konto skarżącej została skierowana przez Dyrektora Wydziału Organizacji i Rozwoju Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców 22 stycznia 2024 r., i wpłynęła do Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego 24 stycznia 2024 r.. W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że wykonał na rachunek skarżącej przelew na kwotę 1597 zł tytułem zapłaty sumy pieniężnej oraz zwrotu kosztów postępowania, a tym samy m zarzut niewykonania wyroku III SAB/Wr 1452/22 w zakresie pkt IV i V tegoż wyroku jest całkowicie niezasadny. Poza tym organ wskazał, że 11 stycznia 2024 r. wydał decyzję w sprawie skarżącej. Dlatego też, w ocenie organu, wniosek o wymierzenie grzywny oraz przyznanie skarżącej sumy pieniężnej na podstawie art. 154 § 6 i 7 p.p.s.a. winien zostać oddalony. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 154 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny (§ 1). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2). Wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi (§ 3). Z przepisu tego wynika zatem, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Ustawodawca formułuje zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. Wezwanie, którym należy poprzedzić skargę na niewykonanie wyroku stanowi przesłankę dopuszczalności zaskarżenia, której niedochowanie powoduje odrzucenie skargi bez możliwości jej konwalidacji. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżąca spełniła ww. obowiązek, gdyż w aktach sprawy znajduje się wezwanie z 30 października 2023 r. Przechodząc do oceny, czy Wojewoda Dolnośląski pozostawał w bezczynności w wykonaniu prawomocnego w wyroku, podnieść należy, że środki przewidziane w art. 154 p.p.s.a mają na celu ukaranie organu oraz jego dyscyplinowanie, a w określonej sytuacji wydanie rozstrzygnięcia (o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku) za organ. Celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest zatem przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Skuteczność skargi zależy zatem od tego, czy organ podjął czynności zmierzające do wykonania wyroku bez zbędnej zwłoki i wykonał wytyczne sądu, a nie od końcowego efektu tych czynności. W konsekwencji, niewykonanie wyroku oznacza pozostawanie przez organ w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (wyrok NSA z 30 maja 2001 r., sygn. akt II SA 2015/00). Niewykonanie wyroku, o jakim mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., ma miejsce również wtedy, gdy organ wprawdzie wykonał wyrok, lecz uczynił to z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Stwierdzenie powyższej okoliczności następuje zaś zawsze według stanu na dzień wniesienia skargi (wyrok WSA w Łodzi z 24 maja 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 278/17). Przedmiotem skargi jest niewykonanie przez Wojewodę Dolnośląskiego prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 31 maja 2023 r. o sygn. akt. III SAB/Wr 1452/22 uwzględniającego skargę skarżącej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez ten organ. Z akt sprawy wynika, że odpis prawomocnego tegoż wyroku wraz z aktami sprawy skutecznie doręczono Wojewodzie Dolnośląskiemu 24 sierpnia 2023 r. Tym samym przyjąć należy, że od tego też dnia rozpoczął bieg 60 dniowego terminu do załatwienia sprawy, do czego Wojewoda został zobowiązany w pkt III wyroku. Wojewoda Dolnośląski w terminie tym – który upływał z dniem 23 października 2023 r. – nie załatwił sprawy. Wojewoda wydał bowiem decyzję w przedmiocie udzielenia zezwolenia skarżącej na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej dopiero 11 stycznia 2024 r. – a zatem bezspornie już po terminie wyznaczonym przez Sąd w prawomocnym wyroku oraz po wywiedzeniu skargi na niewykonanie wyroku. Podsumowując, powyższe ustalenia dowodzą niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 31 maja 2023 r. o sygn. akt. III SAB/Wr 1452/22 przez Wojewodę Dolnośląskiego, w rozumieniu art. 154 § 1 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 154 § 1 i 6 p.p.s.a. wymierzył organowi grzywnę w wysokości 100 złotych (pkt I sentencji wyroku), mając na uwadze jej prewencyjną i represyjną funkcję oraz stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy wskazanego w wyroku. Niezałatwienie sprawy z wniosku strony w terminie wyznaczonym prawomocnym wyrokiem świadczy o kwalifikowanym naruszeniu przepisów art. 153 i art. 170 p.p.s.a., a także art. 8 § 1 k.p.a. – zasady zaufania do organów administracji publicznej oraz szybkości postępowania z art. 12 § 1 k.p.a. Ze względu na okres bezczynności i bierność organu w wyznaczonym przez Sąd okresie należało uznać, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 154 § 2 zdanie drugie p.p.s.a. (pkt II wyroku). Przepis 154 § 7 p.p.s.a. – w przypadku wyroku uwzględniającego skargę na niewykonanie wyroku – daje Sądowi kompetencję przyznania od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Brzmienie przepisu wskazuje na fakultatywność działania Sądu uzależnioną od każdorazowej oceny danego przypadku. Jak podkreśla się w orzecznictwie komentowana norma prawna ma za zadanie kompensować doznaną przez stronę postępowania niedogodność z powodu bezczynności i przewlekłości organu. Sąd uznał, że w sprawie zaistniały okoliczności po stronie skarżącego, które wymagałyby zasądzenia na jego rzecz sumy pieniężnej. Powszechnie wiadome jest bowiem, jakie trudności napotyka cudzoziemiec, gdy oczekuje tak długo na rozpatrzenie statusu w obcym państwie i to w sytuacji lekceważenia przez organ prawomocnego wyroku nakładającego obowiązek załatwienia sprawy w określonym terminie. Z tego względu w tej części Sąd, na mocy art. 154 § 6 p.p.s.a., przyznał skarżącej sumę pieniężną w wysokości 100 zł (pkt III sentencji wyroku) uznając właśnie tę kwotę za adekwatną, mimo innego (zbyt wygórowanego) wniosku w tym zakresie. O kosztach (pkt V sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz.1935). Na zasądzone koszty złożyły się: wpis sądowy w kwocie 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł oraz opłata skarbowa w wysokości 17 zł.