IV SA/Wr 413/13

WyrokWSA we Wrocławiu2013-11-28

Skład orzekający: Julia Szczygielska, Lidia Serwiniowska, Wanda Wiatkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego nakazująca usunięcie publikacji sugerujących właściwości lecznicze suplementów diety z serii "Ganoderma lucidum" i "Cordyceps sinensis" z uwagi na naruszenie przepisów o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz prawa unijnego, została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania?
Ratio decidendi
Decyzja organu pierwszej instancji została uchylona z powodu naruszenia przepisów postępowania, ponieważ nałożone obowiązki były nieprecyzyjne, a zebrany materiał dowodowy nie potwierdzał w pełni prezentacji produktów na stronach internetowych w sposób sugerujący właściwości lecznicze. Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, nie wskazał precyzyjnie, jakie przepisy postępowania zostały naruszone ani jaki zakres sprawy wymagał wyjaśnienia, co stanowiło naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. i art. 107 k.p.a.
Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo Usług Wielobranżowych złożyło skargę na decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, która nakazywała usunięcie publikacji sugerujących właściwości lecznicze suplementów diety z serii "Ganoderma lucidum" i "Cordyceps sinensis" z uwagi na naruszenie przepisów o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Organ pierwszej instancji stwierdził naruszenia na podstawie kontroli stron internetowych. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na wady postępowania i nieprecyzyjność nałożonych obowiązków. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że decyzja organu odwoławczego również narusza prawo, ponieważ nieprecyzyjnie uzasadniła podstawy uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków (sprawozdawca) Protokolant Paulina Szpakowska po rozpoznaniu w wydziale IV na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Usług Wielobranżowych [...] sp. z o. o. we W. na decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nakazania zapewnienia prawidłowej prezentacji i reklamy suplementów diety na stronach internetowych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. Nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. decyzją Nr [...] z dnia [...] - działając na podstawie art. 12 ust. 1, art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2011 r. Nr 212, poz.1263 z późn. zm.); art. 46 ust. 1 pkt 2, ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r., Nr 136, poz. 914 z późn. zm.), art. 8 ust. 1 lit c rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. L 31 z 1.2.2002, str. 1), rozdział II art. 10 ust. 2 lit. b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady WE nr 882/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz.Urz. UE L 191 z 30 kwietnia 2004, str.1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne Rozdz. 3 t. 45, str. 200), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego ( Dz. U. z 2013r. poz. 267) nakazał Przedsiębiorstwu [...] przy ul. [...] we W. wykonanie obowiązków o treści: 1. Zapewnić prawidłową prezentację i reklamę suplementów diety z serii "Ganoderma lucidum" oraz "Cordyceps sinensis" na stronach internetowych w tym na stronie http://www.google.pl, gdzie w wykazie różnych stron znajduje się strona "Grzyb, który zabija ... raka! Zdrowie i Medycyna ag.108.pl > strona główna > Forum ogólne > Zdrowie i Medycyna 24 Kwi 2012 - moc niezwykłego chińskiego grzyba w spektakularny sposób objawiła ... preparat z grzyba oferowany przez [...]. W wywiadzie ....", poprzez usunięcie publikacji i zapisów sugerujących właściwości lecznicze grzybów, z których produkowane są suplementy diety wprowadzane do obrotu przez ww. firmę. Termin wykonania: dla pkt 1 do dnia 30 kwietnia 2013 r. W uzasadnieniu podał, że w wyniku przeprowadzonych w Przedsiębiorstwie [...] przy ul. [...] we W. czynności kontrolnych stwierdzono uchybienia szczegółowo określone w protokole kontroli sprawdzającej z dnia 22 stycznia 2013 r. nr 258/HŻ-H/13 pozostawionym Stronie. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia 24 stycznia 2013 r. zgodnie z art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267) dostarczono Stronie za potwierdzeniem zwrotnym w dniu 14 lutego 2013r. oraz zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia 20 lutego 2013r. zgodnie z art. 10 ww. ustawy dostarczono Stronie za potwierdzeniem zwrotnym w dniu 5 marca 2013r. Podczas przeprowadzonych czynności kontrolnych w Przedsiębiorstwie [...] przy ul. [...] we W. stwierdzono: "prezentację i reklamę produktów z serii "Ganoderma lucidum" oraz "Cordyceps sinensis", wprowadzanych do obrotu przez ww. firmę na stronach internetowych w tym na stronie http://www.google.pl, gdzie w wykazie różnych stron stwierdzono następujący link z zapisem "Grzyb, który zabija ... raka! Zdrowie i Medycyna ag.108.pl > strona główna > Forum ogólne > Zdrowie i Medycyna 24 Kwi 2012 - moc niezwykłego chińskiego grzyba w spektakularny sposób objawiła preparat z grzyba oferowany przez [...]. W wywiadzie ..." Pod wskazanym adresem strony internetowej udostępniono forum administratora arsagianta, w którym K. W. pod nickiem MARGO wypowiada się następująco na temat Kordyceps chiński (Cordyceps sinensis): " ....z którego uzyskuje się skuteczny lek antynowotworowy," " Niezwykły chiński grzyb (....) ma właściwości przeciwzapalne, wywołuje efekt antybakteryjny i antywirusowy. Działa przeciwnowotworowo - neutralizuje złośliwość guza, zapobiega przerzutom, łagodzi przebieg chemioterapii i radioterapii", "Poza tym służy profilaktyce i leczeniu tak groźnych chorób, jak wieńcowa, wylew, miażdżyca oraz zaburzenia rytmu serca ". Ponadto powyższa osoba informuje w jaki sposób można zakupić Kordyceps chiński (Cordyceps sinensis). Z powyższego forum poprzez wskazany link wchodzi się na stronę internetową http://ganoderma.pl/product.php?id_product=24, - Przedsiębiorstwa [...], na której prezentowany jest suplement diety "Cordyceps sinensis" - sproszkowana grzybnia 24 kapsułki. Zgodnie z art. 46 ust. 1 pkt 2, ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r., Nr 136, poz. 914 z późn. zm.) oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności: przepisywać środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia albo odwoływać się do takich właściwości. Według art. 46 ust. 2 przepis ust.1 stosuje się również do reklamy oraz do prezentacji środków spożywczych, w tym w szczególności w odniesieniu do ich kształtu, wyglądu lub opakowania, zastosowanych materiałów opakowaniowych, sposobu prezentacji oraz otoczenia, w jakim są prezentowane. Jak wynika z art. 3 ust. 3 pkt 39 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia ( Dz. U. z 2010 r., Nr 136, poz. 914 z późn. zm.), suplementy diety są - środkami spożywczymi, których celem jest uzupełnienie normalnej diety, będących skoncentrowanym źródłem witamin lub składników mineralnych lub innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny, pojedynczych lub złożonych, wprowadzanych do obrotu w formie umożliwiającej dawkowanie, w postaci: kapsułek, tabletek, drażetek i w innych podobnych postaciach, saszetek z proszkiem, ampułek z płynem, butelek z kroplomierzem i w innych podobnych postaciach płynów i proszków przeznaczonych do spożywania w małych, odmierzonych ilościach jednostkowych, z wyłączeniem produktów posiadających właściwości produktu leczniczego w rozumieniu przepisów prawa farmaceutycznego. Zgodnie z art. 8 ust. 1 lit. c rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. L 31 z 1.2.2002, str. 1), ochrona interesów konsumentów ma na celu zapobieganie: a) oszukańczym lub podstępnym praktykom; b) fałszowaniu żywności, oraz c) wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd. Zamieszczanie na stronie internetowej http://www.google.pl w wykazie różnych stron, strony "Grzyb, który zabija ... raka! Zdrowie i Medycyna ag.108.pl > strona główna > Forum ogólne > Zdrowie i Medycyna 24 Kwi 2012 - moc niezwykłego chińskiego grzyba w spektakularny sposób objawiła preparat z grzyba oferowany przez [...]. W wywiadzie...." oraz wskazanie adresu strony internetowej http://ganoderma.pl/product.php?id_product=24, na której prezentowany jest suplement diety "Cordyceps sinensis" - sproszkowana grzybnia 24 kapsułki, wprowadzany przez Przedsiębiorstwo [...] narusza przepis art.8 ust 1 lit c rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. Dalej stwierdził, iż zapewniając stronie prawo czynnego udziału w każdym stadium postępowania administracyjnego, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. na podstawie art. 10 k.p.a. z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) zawiadomił Stronę, że został zebrany materiał dowodowy w sprawie prezentacji środków spożywczych tj. suplementów diety wprowadzanych do obrotu przez Przedsiębiorstwo [...], Strona skorzystała z przysługującego jej prawa i pismem z dnia 18 lutego 2013r. wypowiedziała się w sprawie zebranego materiału dowodowego oraz w dniu 25 lutego 2013r. zapoznała się w siedzibie PSSE we W. z zebranym materiałem dowodowym. W tym stanie rzeczy, mając na względzie ochronę zdrowia ludzkiego oraz z uwagi na fakt, że stwierdzone uchybienia higieniczne stanowią naruszenie przepisów: - art. 46 ust 1 pkt 2, ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r., Nr 136, poz. 914 z późn. zm.) - art. 8 ust. 1 lit c rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. L 31 z 1.2.2002, str. 1) należało orzec jak w sentencji decyzji. Organ ponadto stwierdził, że w przypadku niewykonania niniejszej decyzji w wyznaczonym terminie będą stosowane grzywny. Odwołanie od powyższej decyzji złożyło Przedsiębiorstwo [...] we W.; wniosło o uchylenie decyzji Nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] z powodu rażącego naruszenia prawa zawartego w kodeksie postępowania administracyjnego oraz w Konstytucji RP. W treści odwołania Przedsiębiorstwo przedstawiło stan faktyczny sprawy akcentując przede wszystkim treść oświadczeń składanych przez Przedsiębiorstwo. Wskazało na treść art. 6 k.p.a. Podało też, iż w dniu 22 stycznia 2013 r. organ przeprowadził kontrolę wynikającą z decyzji z dnia 24 września 2012 r. Kontrola ta została rozszerzona o strony internetowe, które nie były przedmiotem żadnego postępowania administracyjnego, nie były wymieniane w żadnej decyzji i nie należały do firmy. Kontrola nie była w żaden sposób uzasadniona. Stwierdzono też, że akta sprawy nie zawierały żadnego dowodu na to, że odwołujący się odpowiada za prezentowane treści, wskazane przez organ. Zarzucono, że organ nie odpowiadał na żadne oświadczenie składane przez Przedsiębiorstwo. Tym samym nie dał wiary oświadczeniom [...]. Skarżący powołał również treść art. 107 § 3 k.p.a. Stwierdził, że PPIS nie przedstawił żadnego dowodu świadczącego o tym, iż firma ma jakikolwiek związek z wpisem dokonanym na forum i ponosi odpowiedzialność za zamieszczone tam treści. Zarzucił, że organ naruszył art. 79 k.p.a. ponieważ nie poinformował o dacie i miejscu przesłuchania świadka B. W. W ocenie skarżącego organ naruszył także art. 80 k.p.a., ponieważ nie uwzględnił oświadczeń składanych przez [...] przez co nie dokonał analizy całokształtu materiału dowodowego. Nieprawdą jest stwierdzenie, że spółka dnia 18 lutego 2013 r. zapoznała się z materiałem dowodowym, gdyż dopiero w dniu 25 lutego 2013 r. przedstawiciel firmy obejrzał akta sprawy, odmówiono też podpisania dokumentu w dniu 11 marca 2013 r., że materiał jest kompletny. Zwrócił też uwagę na treść art. 4 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywieniu, zgodnie z którym w postępowaniu administracyjnym obowiązuje k.p.a., w związku z tym zarzucił, że nie wystarczy powołać przepis lecz także udowodnić w sposób bezsporny jego naruszenie. Organ nie wykazał naruszenia przez firmę powyższego przepisu. Ostatecznie skarżący stwierdził, że PPIS naruszyła art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 11 k.p.a. D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. decyzją Nr [...] z dnia [...] na podstawie – art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej i art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu podano, że dniu 22 stycznia 2013 r. przedstawiciel organu I instancji przeprowadził kontrolę sprawdzającą do decyzji Nr [...] z dnia [...] w Przedsiębiorstwie [...] we W. W trakcie tej czynności stwierdzono nowe nieprawidłowości, które zostały opisane w części "Dodatkowe informacje dotyczące stanu faktycznego" tj. – "dodatkowo na stronie internetowej http/pKiK.pl/zdrowie/item/1622-sproszkowany-grzyb-ganod ... . Stwierdzono publikacje Pani dr N. Med. Alicji Widerskiej-Kurzawy gdzie opublikowane jest badanie wpływu preparatu "Sproszkowany Grzyb Ganoderma Lucidum" na przebieg chorób alergicznych i nawracających infekcji dróg oddechowych ..." - "oraz na stronie https/www.google.pl/ znajduje się w wykazie strona "Grzyb, który zabija ... raka: Zdrowie i Medycyna 24 KWI 2012 – Moc niezwykłego chińskiego grzyba w spektakularny sposób objawiła ... preparat z grzyba oferowany przez [...] wywiadzie. Powyższa publikacja oraz wszelkie opisy stosowane na stronie http:/pKiK.pl/zdrowie/item/1622-sproszkowany-grzyb-ganod ...". Wobec powyższych ustaleń organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne; zawiadomił i poinformował stronę, że ma prawo do złożenia wyjaśnień na temat ustaleń kontroli sanitarnej. W protokole z dnia 22 stycznia 2013 r. przedstawiciel skarżącego stwierdził, że Przedsiębiorstwo jest odpowiedzialne za prezentację i reklamę oraz zamieszczenie publikacji tylko i wyłącznie na jednej stronie internetowej http: ganoderma.pl. Prezes Zarządu [...] pismem z dnia 8 lutego 2013 r. w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego poinformował PPiS we W., że firma nie współpracuje z portalem pKiK odpowiedzialnym za stronę internetową http:/pKiK.pl/zdrowie/item/1622-sproszkowany-grzyb-gonad. Oświadczył też, że nie ma zawartej z w/w portalem obowiązującej umowy "nie zamieszcza na portalu reklam ani innych treści, nie inspiruje właścicieli do zamieszczania lub usuwania jakichkolwiek treści. Portal pKiK jest niezależnym podmiotem, który bez wiedzy [...] decyduje o zamieszczaniu publikacji. Firma [...] nie posiada wiedzy o tym kiedy i dlaczego zostały usunięte poruszane w protokole treści. W związku z powyższym firma [...] nie ponosi odpowiedzialności za żadne treści umieszczane lub edytowane na stronie www.pKiK.pl. Na stronie internetowej http:/ag108. pl/indekx.pl/forum/3forum-ogólne/13 zdrowie – i medycyna/29-grzyb-który zabija raka – znajduje się artykuł o tytule "Grzyb, który zabija raka, umieszczony przez osobę podpisująca się pseudonimem "Margo". Powyższa strona jest forum, na którym użytkownicy mogą zamieszczać dowolne treści. Firma [...] oświadcza, iż ani firma ani żaden z pracowników spółki nie jest zarejestrowanym na forum, nikogo nie inspirowała do tego i nie zna osoby podpisanej pod pseudonimem "Margo". Dnia 20 lutego 2013 r. PPIS we W. na podstawie art. 10 k.p.a. wydał zawiadomienie informując stronę, że został zebrany materiał dowodowy oraz, że może zapoznać się i wypowiedzieć co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Przedstawiciele firmy [...] zapoznali się z materiałem dowodowym, na powyższą okoliczność sporządzono adnotację. Nie pozwolono jednak na sfotografowanie i kserokopie dokumentów bez wcześniejszego złożenia wniosku. Na skutek pisma firmy [...] wnoszącego o podanie podstawy prawnej odmowy sfotografowania i kserowania – pismem z dnia 5 marca 2013 r. udzielono spółce zgodę na wykonanie kserokopii lub fotografii dokumentów. Pismem z dnia 25 lutego 2013 r. PPIS we W. zwrócił się do Komendy Wojewódzkiego Policji o udzielenie danych osobowych osoby używającej Nicku "MARGO" na forum arsagianta. Dnia 27 lutego 2013 r. organ I instancji przesłał informację o wynikach przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w sprawie prezentacji i reklamy produktów z serii Ganoderma Lucidum oraz publikacji lekarza alergologa – dr. nauk medycznych Alicji Widerskiej-Kurzawy pt. "Sproszkowany Grzyb Ganoderma Lucidum, badanie na przebieg chorób alergicznych" zamieszczonych na stronie internetowej http/pKiK.pl/zdrowie item/1622 – sproszkowany grzyb-ganod. W wyniku postępowania wyjaśniającego w firmie Polska Kosmetyka i Kosmetologia B. W., ustalono, że między innymi: "Pan D. K. jest właścicielem portalu internetowego, obecnie nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, a jedynie wydzierżawia przedmiotowy portal firmie "Polska Kosmetologia i Kosmetyka" B. W. - portal internetowy prowadzony przez firmę "Polska Kosmetologia i Kosmetyka B. W. (...) jest wydawnictwem internetowym prowadzącym przedmiotowy portal, nie wprowadza do obrotu żadnych środków spożywczych, w tym suplementów diety, a jedynie zamieszcza na portalach internetowych pn. Polska kosmetologia na zlecenie innych firm i innych osób artykuły, publikacje, reklamy i prezentacje, między innymi dotyczące suplementów diety z serii Ganoderm Lucidum firmy [...] we W. Według właścicielki tego portalu B. W.: - portal reklamowy na w/w portalu tworzony jest wyłącznie na bazie materiałów otrzymywanych od zleceniodawców reklam i każdorazowo są oni informowani, że ponoszą pełną odpowiedzialność za zawartość merytoryczną dostarczonych artykułów; -wydawnictwo "Polska Kosmetologia i Kosmetyka" weryfikuje otrzymane materiały pod względem ogólnych przepisów prawa finansowego; - umowa na kampanię reklamową z firmą [...] przy ul. [...] we W. została zawarta w lipcu 2011 r. z nieistniejącą firmą pn. Polska Kosmetologia i Kosmetyka" Spółka z o.o., której udziałowcami byli D. i D. K. Podczas kontroli pracownicy PPIS w J. dnia 14 lutego 2013 r. kwestionowane publikacje, prezencje i reklamy dotyczące suplementów diety z serii Ganoderma Lucidum zostały usunięte ze strony internetowej www.pKiK.pl prowadzonej przez firmę Polska Kosmetologia i Kosmetyka" B. W. J. (...)". Prezes zarządu Spółki [...] po zapoznaniu się z aktami niniejszej sprawy pismem z dnia 12 marca 2013 r. oświadczył, że nie zna B. W. Spółka nie zawierała umowy z firmą B. W. i nie ponosi odpowiedzialności za żadne treści prezentowane przez w/w firmę. W dniu 14 marca 2013 r. organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję. Po wydaniu w/w decyzji dołączono do akt sprawy między innymi następujące dokumenty: pismo z dnia 15 czerwca 2013 r. PPIS w J. uzupełniającej własne pismo z dnia 27 marca 2013 r., do którego dołączono: - oświadczenie D. K., że jest właścicielem portalu Polska Kosmetologia i Kosmetyka. Obecnie portal ten wydzierżawia firmie Polska Kosmetologia i Kosmetyka B. W., z/s w J. W dniu 1 sierpnia 2011 r. w ramach ówcześnie prowadzonej działalności zawarł umowę z firmą [...] we W. dot. rocznej emisji kampanii reklamowej na portalu Polska Kosmetologia i Kosmetyka. W ramach tej emisji, zgodnie z umową, zostaną zamieszczone materiały w formie artykułów i zdjęć, które dostarczy zleceniodawca oraz zamówienie z dnia 1 sierpnia 2011 r. dotyczące kampanii reklamowej, umowę do zamówienia z dnia 1 sierpnia 2011 r. – podpisana przez prezesa skarżącej spółki, a także 2 faktury VAT, w których jako nabywcę wskazano skarżącego. Pismo z dnia 27 marca 2013 r., w którym Komenda Wojewódzka Policji we W. poinformowała, że zgodnie z obowiązującym prawem nie posiada uprawnień do dokonywania ustaleń o charakterze operacyjno-rozpoznawczym dla podmiotów zewnętrznych. W związku z powyższym Policja nie może dokonać ustaleń danych osobowych osoby używającej Nicku "MARGO" na forum arsagianta. Dołączono również pismo prezesa zarządu skarżącej o uzupełnienie decyzji z dnia 14 marca 2013 r. oraz dotyczące przeglądanych akt i wykonania kserokopii. Po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy rozpoznając odwołanie D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. stwierdził, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie mimo, że nie wszystkie zarzuty są uzasadnione. Przede wszystkim organ zarzucił, że nakazanie stronie wykonanie obowiązku opisanego w decyzji organu I instancji, poprzez usunięcie publikacji i zapisów sugerujących właściwości lecznicze grzybów, z których produkowane są suplementy diety wprowadzone do obrotu przez w/w firmę nie znajdują odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym sprawy, nałożone obowiązki są obarczone wadą nieprecyzyjności co może powodować niemożliwość ich wykonania przez stronę. Dalej stwierdzono, że zebrany w sprawie materiał nie potwierdza, że produkty z serii "Ganoderma Lucidum" oraz "Corydyceps Sinensis" były lub są prezentowane na stronach internetowych. Zatem w tym zakresie PPIS we W. powinien przeprowadzić postępowanie i określić konkretne nazwy stron, na których prezentowane są przedmiotowe suplementy diety w sposób naruszający przepisy prawa żywnościowego. Dalej organ stwierdził, że materiał zebrany w sprawie forum arsagianta nie potwierdza, że firma [...] prezentuje lub reklamuje pod Nickiem "MARGO" produkty objęte decyzją. Zatem PPIS we W. winien ustalić, czy firma [...] prezentuje lub reklamuje ww. środki spożywcze, którym przypisuje się właściwości lecznicze. Materiał dowodowy w sprawie strony internetowej http://pkik.pl/zdrowie/item/1622-spros/kowany-grzyb-ganod. potwierdza natomiast, że firma [...] zleciła odpłatnie na podstawie opracowanych przez siebie materiałów, prezentowanie i reklamę swoich produktów - suplementów diety na ww. stronie. Zatem twierdzenie przedsiębiorcy, że nie ma nic wspólnego z umieszczonymi na tej stronie internetowej publikacjami i informacjami jest nieuzasadnione. Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w odwołaniu organ stwierdził, że: - zgodnie z art. 73 § 1, 2 kpa Strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów oraz strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydanie z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów o ile jest to uzasadnionym ważnym interesem strony. Jest kwestią sporną czy powyższy katalog jest wyczerpujący w szczególności chodzi tu o możliwość sporządzania kopii pism znajdujących się w aktach sprawy za pomocą kserokopiarki czy też innych urządzeń. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem NSA użycie kserokopiarki czy też innego urządzenia (np. fotografia) oznacza tylko sposób sporządzenia notatek i odpisów z akt sprawy. Sporządzanie notatek i odpisów w powyższy sposób (kserokopiarka, fotografia) jest uprawnieniem stron postępowania. Z akt sprawy wynika, że PPIS we W. udostępnił w dniu 25 lutego 2013 r. i 11 marca 2013 r. stronie akta sprawy, warunkując jednak sposób ich sporządzenia (fotografia) poprzez złożenie "stosownego" nieokreślonego wniosku. - zarzut dotyczący naruszenia art. 79 kpa jest bezzasadny. PPIS we W. nie przeprowadzał żadnych czynności związanych z przesłuchiwaniem Pani B. W. Firma Polska Kosmetologia i Kosmetyka znajduje się na terenie powiatu jeleniogórskiego, w związku z powyższym PPIS w J. przeprowadził czynności kontrolne, a o ich wyniku poinformował PPIS we W.. Czynności kontrolne zgodnie z art. 3 pkt 2 rozporządzenia (WE) NR 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. UE L 191 z 30 kwietnia 2004 r.) przeprowadzane są bez wcześniejszego uprzedzenia podmiotu kontrolowanego. Zatem ewentualne zawiadomienie nieokreślonej grupy innych osób o kontroli przedsiębiorcy jest bezpodstawne. - zgodnie z art. 80 organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepis art. 80 ustanawia zasadę swobodnej oceny dowodów. Jej istota sprowadza się do zapewnienia organowi prowadzącemu postępowanie możliwość badania sprawy (stanu faktycznego) i do swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Zasada ta nie oznacza jednak, że organ jest uprawniony do oceny dowodów według dowolnych kryteriów; swoją ocenę w tej mierze obowiązany jest oprzeć na przekonywających podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Uznanie przez organ określonej okoliczności za udowodnioną stanowi podstawową przesłankę, na której ten organ opiera swoje rozstrzygnięcie sprawy. Organ może odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny, co będzie miało odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Zadaniem uzasadnienia faktycznego jest wskazanie faktów i dowodów, które legły u podstaw wydania decyzji, a także wskazanie przyczyn, z powodu których innym dowodom organ odmówił wiarygodności. Innymi słowy, jeżeli organ w uzasadnieniu faktycznym powoła się na pewne okoliczności, to muszą one wynikać ze zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego i muszą mieć w nim swoje umocowanie. Stwierdził też, że PPIS we W. nie ocenił na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Nie odniósł się do stanowiska strony. Zatem przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Organ I instancji winien zebrać i ocenić materiał dowodowy zgodnie z zasadą określoną w art. 80 kpa, a decyzja winna spełniać wymogi art. 107 k.p.a. Organ odwoławczy zauważył też: - Organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję przed zakończeniem postępowania odwoławczego, a jednocześnie nie wyjaśnił odstąpienia od określonego postępowania dowodowego (np. pismo z dnia 25 lutego 2013 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji we W. i odpowiedz z dnia 27 marca 2013 r.) Dodał także, że wobec uchylenia zaskarżonej decyzji, traci moc postanowienie PPIS we W. z dnia 10 kwietnia 2013 r. o odmowie uzupełnienia decyzji. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ I Instancji winien usunąć uchybienia i wziąć pod uwagę wskazane zalecenia. Skargę na powyższą decyzję złożyło [...] w której wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzuciło, że organ II instancji naruszył w sposób rażący art. 138 § 2 k.p.a. gdyż nie wskazał, że przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w granicach art. 136 k.p.a. nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto nie wskazał z jakich przyczyn nie zastosował art. 136 k.p.a. Postępowanie administracyjne jest zgodnie z art. 15 k.p.a. dwuinstancyjne zatem D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny winien poddać ocenie materiał dowodowy zebrany w sprawie. Podał, że żadne wady postępowania, czy wady decyzji podjętej przez organ I instancji, nie dają podstaw do wydania decyzji kasacyjnej. Ten rodzaj decyzji jest dopuszczalny zupełnie wyjątkowo, stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy i nie jest w tej kwestii dopuszczalna wykładnia rozszerzająca. Organ odwoławczy powinien podjąć wszelkie kroki do merytorycznego załatwienia sprawy, a nie uwalniać się od obowiązku orzekania przekazując sprawę organowi I instancji. Zarzucił, że oba organy mylnie interpretują art. 79 k.p.a. twierdząc, że nie został on naruszony w trakcie prowadzonego postępowania wobec firmy [...]. Twierdził, że na skutek naruszenia przepisów postępowania przez organy, przy przesłuchaniu nie był obecny przedstawiciel firmy, nie mógł więc zadawać pytań i składać wyjaśnień, oświadczeń. Organy administracji zgodnie z art. 10 k.p.a. powinny zapewnić stronie udział w postępowaniu administracyjnym. Ponadto organ odwoławczy nie ustosunkował się do przepisów postępowania administracyjnego, które według skarżącego zostały naruszone "tak jakby niestosowanie się do przepisów zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego było normą w postępowaniach prowadzonych przez organy sanitarne". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a uzasadniając swoje stanowisko przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Akt administracyjny jest niezgodny z prawem gdy przy jego wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego. Wówczas to sąd w oparciu o art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. może w zależności od okoliczności uchylić decyzję, stwierdzić jej nieważność lub uznać, że została wydana z naruszeniem prawa. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja narusza prawo. Organ w podstawie decyzji wymienia art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 12, art. 2 pkt 1 ustawy z 14 czerwca o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Ten ostatni artykuł jest przepisem kompetencyjnym. Natomiast art. 138 § 2 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia, zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zarzuty organu II instancji sprowadzały się do następujących: Po pierwsze organ stwierdził, że nakazanie stronie wykonania obowiązków o treści wskazanej przez organ I instancji nie znajdują odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym sprawy, nałożone obowiązki obarczone są wadą nieprzejrzystości co może powodować niemożliwość ich wykonania przez stronę. Na potwierdzenie przedstawionego zarzutu organ podał stwierdzenie, że materiał zebrany w sprawie nie potwierdza, że produkty z serii "Ganoderma Lucidum" oraz "Cordyceps sinensis" były lub są prezentowane na stronach internetowych. W związku z tym zalecił, aby organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające i określił konkretnie rodzaj stron, na których prezentowane są przedmiotowe suplementy diety w sposób naruszający przepisy prawa żywnościowego. Jednocześnie organ odwoławczy oceniając materiał dowodowy, który zresztą został zgromadzony po wydaniu decyzji przez I instancję, stwierdził, iż nie potwierdza on, że strona prezentuje lub reklamuje pod Nickiem ,,Margo" produkty objęte decyzją PPIS. Tym samym zalecał przeprowadzenie postępowania dowodowego w kierunku takim, czy odwołujący się prezentuje lub reklamuje wyżej wymienione środki spożywcze, którym przypisuje się właściwości lecznicze. Z drugiej strony stwierdza, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że skarżący na stronie internetowej http://pKiK.pl/zdrowie/item/1622 sproszkowany-grzyb-ganod odpłatnie na podstawie opracowanych przez siebie materiałów prezentuje i reklamuje swoje produkty. Organ podał, że oświadczenia strony, iż nie ma nic wspólnego, z umieszczeniem na tej stronie internetowej publikacjami i informacjami jest nieuzasadnione. Mając na uwadze przedstawione stanowisko, Sąd, w pierwszej kolejności zauważa, że uzasadnienie tego organu nie odpowiada treści art. 107 k.p.a. Organ odwoławczy nie podaje bowiem z jakich przyczyn nakazane przez organ I instancji obowiązki nie znajdują odzwierciedlenia w sprawie, w zebranym materiale dowodowym. Ponadto nie wyjaśniono dlaczego w ocenie organu odwoławczego nałożone obowiązki obarczone są wadą nieprzejrzystości i nie mogą być wykonane. Organ II instancji winien również sporządzić uzasadnienie odpowiadające treści art. 107 k.p.a. Jeśli zatem uznaje, że materiał dowodowy nie uzasadnia przejęcia ustaleń poczynionych przez organ I instancji, winien swoje stanowisko uzasadnić. Takiej oceny uzasadnienie nie zawiera. Wyjaśnienia wymaga również zalecenie dane organowi, że winien ustalić, czy firma, [...] prezentuje w/w środki spożywcze. Należałoby w tym miejscu zauważyć, że postępowanie administracyjne w sprawie toczy się na wniosek lub z urzędu a podstawą do jego wszczęcia są określone fakty (art. 61 k.p.a.). Tymczasem z powołanego ostatnio zalecenia organu wynika odwrócenie przedstawionej wyżej zasady. W niniejszym postępowaniu mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – kodeks postępowania administracyjnego co wynika wprost z art. 37 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Po drugie w związku z przedstawionymi zarzutami i wnioskami skargi organ II instancji przedstawił rozumienie art. 80 k.p.a. i stwierdził, że organ I instancji winien zebrać i ocenić materiał zgodnie z zasadą przewidzianą w powołanym przepisie. Jak się wydaje organ II instancji stwierdza, że zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia jakichkolwiek uchybień Przedsiębiorstwa, a czyni to bez wyjaśnienia i omówienia zebranych dowodów) z drugiej strony nakazuje przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia i określenia nazw stron internetowych, na których są prezentowane przedstawione suplementy diety. Powyższe stwierdzenia pozostają do siebie w sprzeczności – jeżeli materiał dowodowy nie prowadzi do stwierdzenia, że omawiane produkty nie były prezentowane na stronach internetowych to są podstawy do wydania merytorycznego orzeczenia. Jeżeli organ nie stwierdza luk w postępowaniu dowodowym, a przynajmniej na takie nie wskazuje, to w jakim celu i na jakiej podstawie organ I instancji ma prowadzić postępowanie wyjaśniające i określać nazwy stron, na których są prezentowane przedmiotowe suplementy diety. Organ II instancji nie wskazał również jakie znaczenie dla rozpoznania sprawy ma dokonane przez niego ustalenie, że strona skarżąca zlecała odpłatne, na podstawie opracowanych przez siebie materiałów, prezentowanie reklamą swoich produktów – suplementów diety na stronie internetowej http://pKiK.pl/zdrowie/item/1622 sproszkowany grzyb-ganod i jak powyższe ma się do stwierdzenia, że materiał dowodowy w sprawie nie potwierdza, że produkty z serii "Ganoderma Lucidum" oraz "Cordyceps sinensis" były lub są prezentowane na stronach internetowych. Reasumując przedstawioną w uzasadnieniu decyzji organu II instancji część rozważań określonych punktem I oraz rozważania dotyczące art. 80 z punktu II należy uznać, że brak jest w tym uzasadnieniu elementów, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a. Przede wszystkim ponownie rozpoznając sprawę organ winien ocenić materiał dowodowy i uzasadnić podstawę do uznania, że omawiane produkty nie były i nie są prezentowane na stronach internetowych. Powinien również ustosunkować się i ocenić ustalenia dokonane w sprawie strony internetowej http://pKiK,pl/zdrowie/item/1622 i ich znaczenia dla niniejszego postępowania. Wskazać też jakie okoliczności winny być wyjaśnione, w jakim zakresie powstały luki w materiale dowodowym. Organ po myśli art. 138 § 2 k.p.a., może uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać ją do ponownego rozpoznania, gdy stwierdzi, że została wydana z naruszeniem przepisów postępowania i konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ zatem winien wskazać jakie przepisy postępowania zostały naruszone i jaki zakres sprawy jest do wyjaśnienia (mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie). Na marginesie należy zauważyć, że organ I instancji, wskazał konkretne strony internetowe, które dały podstawę do wydania zaskarżonej decyzji. Wskazał je w ustaleniach stanu faktycznego, podał jakie wpisy zawierają. W ocenie Sądu w zakresie omawianych stwierdzeń wyprowadzonych przez organ II instancji, z przyczyn podanych wyżej (brak ich uzasadnienia). Sąd nie może dokonać kontroli zaskarżonej decyzji. To ostanie stwierdzenie odnosi się również do sentencji decyzji organu I instancji, która w ocenie instancji odwoławczej jest nie do wykonania. Na marginesie Sąd zauważa, że omawiana sentencja organu I instancji ma charakter ogólny odnoszący się do wskazanych przez ten organ treści, według niego niedopuszczalnych, a strona internetowa wskazana w sentencji jest wymieniona jak przykładowa. Stąd też prawdopodobnie organ ten, o czym mowa w części końcowej uzasadnienia decyzji organu II instancji, organ I instancyjny wydał decyzję mimo braku odpowiedzi na pismo z dnia 25 lutego 2013 r., kierowane do Komendy Wojewódzkiej Policji we W. Natomiast zgodzić się w całości należy z wywodami organu II instancji odnośnie oceny naruszenia przez organ I instancji art. 73 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 79 k.p.a. Strona miała możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i ostatecznie jego utrwalenia dla własnych potrzeb o czym świadczy zawiadomienie organu I instancji z dnia 20 lutego 2013 r. a także pismo organu z dnia 24 stycznia 2013 r. i z dnia 5 marca 2013 r. oraz pisma skarżącego z dnia: 18 lutego 2013 r., 25 lutego 2013 r., 11 marca 2013 r. Wskazane pisma organu wyczerpują normę z art. 10 k.p.a. Dodać też należy, a to w związku z zarzutem naruszenia art. 79 – że stanowi on o prawie strony do udziału w przeprowadzaniu dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin. Jednakże stwierdzić trzeba, że istotnie takich czynności w sensie stricto organ nie wykonywał. Sąd zauważa też, że nie znajduje w pismach strony wniosków dowodowych, tym samym zarzut ich nie przeprowadzenia jest bezzasadny, podobnie jak zarzut skargi naruszenia art. 136 k.p.a. W związku z dalszymi zarzutami skargi Sąd stwierdza, że składane w toku postępowania oświadczenia strony w przedmiocie zgromadzonego materiału dowodowego, podlegają ocenie, ale pisemnie, dopiero na etapie wydania decyzji. Organy do tychże oświadczeń nie mogą ustosunkować się w odrębnych pismach. Brak jest przepisu prawa, który nakazywałby ustosunkować się każdorazowo do stanowiska strony w przedmiocie zebranego materiału dowodowego. Następnie w związku z wydaną decyzją organ ma obowiązek wyjaśnić dlaczego ewentualnie stanowisko strony jest nietrafne. Nie można też uznać, za trafne twierdzenia skargi, że organ do większości zarzutów naruszenia przepisów prawa o postępowaniu administracyjnym nie ustosunkował się, niewątpliwie bowiem uchylenie zaskarżonej decyzji jest wynikiem stwierdzenia uchybień, choć istnienie nie wskazanych poprzez wyszczególnienie przepisów. Niewątpliwie ustosunkował się wprost do ustawowych ogólnych zasad zawartych w art. 7 a także w art. 80, art. 79, art. 10 k.p.a. Należy również zauważyć, że organ kontrolny stwierdzając, że w jego ocenie doszło do nieprawidłowości, miał obowiązek wszcząć postępowanie, również w omawianej w sprawie. Nie ma znaczenia fakt, że nastąpiło to w związku z kontrolą w innej sprawie. Jest to nowe postępowanie niezależne od wcześniej toczonych, zakończonych określonymi decyzji. Prawo do podejmowania takich decyzji wynika z art. 4 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Mając zatem powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. c oraz art. 152 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak wyżej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło