IV SA/Wr 414/15

Ewa Orłowska – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. B. o zmianę pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Rektora Uniwersytetu [....] z dnia [....], nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty stypendium doktoranckiego postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wnioskiem o zmianę pełnomocnika z urzędu. Skarżący pismem z dnia 2 lipca 2016 r. złożył wniosek o wyznaczenie nowego adwokata z urzędu, ponieważ dotychczas pełnomocnik adw. T. N. przestał wypełniać swoje obowiązki, gdyż od maja 2016 r. nie odpowiada na pisma i telefony, nie powiadomił skarżącego o odwołaniu rozprawy wyznaczonej na dzień 20 czerwca 2016 r. na którą przyjechał skarżący wskutek braku tej informacji i poniósł z tego tytułu koszt 50 zł, co jest dla niego dużym obciążeniem, skoro jego sytuacja nie uległa zmianie i nadal jest bez prawa do zasiłku i nie uzyskuje żadnych dochodów. Fakt, że ośrodki naukowe z odległych krajów zapraszały go na wykłady pokrywając koszty pobytu i dojazdu nie wpływa w żaden sposób na jego sytuację materialną. Do pisma tego dołączył aktualne zaświadczenie urzędu pracy potwierdzające, że ponad 9 lat jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna i nadal nie posiada prawa do zasiłku. Do pisma tego dołączył także bilety za dojazd na odwołaną rozprawę. Wniosek ten został zakwalifikowany jako wniosek o zmianę pełnomocnika z urzędu. Przepis art. 249a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej p.p.s.a.) stanowi, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W myśl art. 258 § 1 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy; Prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania (art. 243 § 1 ustawy). Z treści art. 245 § 1 p.p.s.a. wynika, m. in., że prawo pomocy obejmuje m . in. ustanowienie adwokata. Wniosek strony skarżącej z dnia 2 lipca 2016 r. o zmianę pełnomocnika z urzędu jest zbędny, gdyż z akt sprawy wynika, że prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 21 lipca 2015 r. skarżącemu zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym m in. ustanowienie adwokata. W celu realizacji tego postanowienia Okręgowa Rada Adwokacka we W.. dnia 24 lipca 2015 r. wyznaczyła wyżej wymienionego pełnomocnika z urzędu. Pomoc prawna w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu została przyznana skarżącemu na etapie postępowania sądowego toczącego się w I instancji. Wyznaczony adwokat podjął czynności procesowe, gdyż pismem z dnia 11 sierpnia 2015 r. zgłosił swój udział w sprawie i wniósł o udostępnienie akt postępowania. Natomiast pismem z dnia 24 sierpnia 2015 r. adwokat ten upoważnił aplikanta adwokackiego do przeglądania akt sprawy i dokonywania fotokopii. Tego samego dnia aplikantowi udostępniono akta sprawy. Następnie dnia 17 grudnia 2015 r. adwokat z urzędu sporządził obszerne pismo procesowe, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji. W rozprawie w dniu 19 stycznia 2016 r., która został odroczona wziął udział aplikant adwokacki upoważniony przez pełnomocnika z urzędu do zastępowania go w niniejszej sprawie. Pismem Sądu z dnia 15 czerwca 2016 r. poinformowano pełnomocnika z urzędu o odwołaniu rozprawy wyznaczonej na dzień 20 czerwca 2016 r. Powyższe oznacza, iż skarżącej zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, zaś wyznaczony adwokat udzielił pomocy prawnej stronie skarżącej, skoro jak już wyżej wskazano, zapoznał się za pośrednictwem aplikanta adwokackiego z aktami sprawy, sporządził wspomniane wyżej pismo procesowe z dnia 17 grudnia 2015 r. a ponadto upoważniony aplikant adwokacki brał udział w rozprawie w dniu 19 stycznia 2106 r. Niezadowolenie strony ze sposobu świadczonej pomocy prawnej przez pełnomocnika z urzędu nie uprawnia zatem Sądu do zmiany osoby pełnomocnika, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest władny do zmiany osoby pełnomocnika wyznaczonego z urzędu przez Okręgową Radę Adwokacką. Sąd wydaje jedynie postanowienie w sprawie przyznania prawa pomocy, wskazane w art. 253 § 1 p.p.s.a., po spełnieniu przez skarżącego przesłanek uprawniających do przyznania tego prawa, natomiast wyznaczenie konkretnego pełnomocnika, w tym również nowego (kolejnego) pełnomocnika, należy do właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej, co wynika z treści art. 253 § 1 i 2 p.p.s.a. Zauważyć również należy, iż w przypadku wątpliwości dotyczących pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu strona zainteresowana winna zwrócić się o ich rozstrzygnięcie do okręgowej rady adwokackiej. (art. 28 ust. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze, Dz. U. tj. z 2002r. nr 123, poz. 1058 ze zm.). Powyższe względy pozwalają na przyjęcie, że rozpoznanie wniosku o zmianę pełnomocnika z urzędu należało uznać za zbędne i podlegające umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a. Powołane przez skarżącego okoliczności dotyczące złej sytuacji materialnej i statusu osoby bezrobotnej nie zmieniają powyższej oceny, że skarżącemu zostało już przyznane prawa pomocy. Natomiast wypowiedzenie pełnomocnictwa adwokatowi z urzędu nie uchyla skutków prawomocności postanowienia referendarza sądowego z dnia 21 lipca 2015 r. przyznającego prawo pomocy w zakresie całkowitym. W świetle art. 244 § 2 p.p.s.a. strona, której przyznano w ramach prawa pomocy profesjonalnego pełnomocnika z urzędu (art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a.) może bowiem, wypowiedzieć takiemu pełnomocnikowi pełnomocnictwo procesowe i zwrócić się do odpowiednio uprawnionego organu korporacji zawodowej o wyznaczenie innej osoby pełnomocnika w ramach tego samego prawa pomocy, o ile nie zostało ono cofnięte przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie art. 249 p.p.s.a. (post. NSA z dnia 19 lipca 2016 r. sygn. akt I OZ 761/16). Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 249a, art. 245 § 3 i art. 258 § 1 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.