IV SA/Wr 416/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Małgorzata Masternak – Kubiak Protokolant Anna Rudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale IV w dniu 4 października 2006 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2, art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732) Kierownik Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. – L. odmówił M. B. zaliczki alimentacyjnej wnioskowanej na dzieci: S. i K. P. . W uzasadnieniu wskazano, że M. B. nie spełnia wymogów zawartych w art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W wyniku przeprowadzonego postępowania i na podstawie zgromadzonych dokumentów stwierdzono, że M. B. zamieszkuje wspólnie z ojcem dziecka, A. B. i wspólnie z nim wychowuje córkę M. B. oraz dwójkę dzieci z poprzedniego związku: S. i K. P. . Podano dalej, że zgodnie z art. 3 ust.17 ustawy o świadczeniach rodzinnych samotne wychowywanie dziecka oznacza wychowywanie dziecka przez pannę, kawalera, osobę pozostającą w separacji, orzeczonej wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, wdowę lub wdowca, jeżeli wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką dziecka. Od powyższej decyzji M. B. wniosła odwołanie. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że warunki nabywania prawa do zaliczki alimentacyjnej określa powołana wyżej ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Zgodnie z art. 7 pkt 1 tej ustawy zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub w szkole wyższej do ukończenia 24 roku życia. Z kolei zgodnie z art. 2 pkt 5 lit. a osoba uprawniona, to osoba uprawniona do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Przepis art. 3 pkt 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) uznaje za osobę samotnie wychowującą dziecko: pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba, że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Jak wynika z akt sprawy w skład rodziny M. B. wchodzą: S. P. , K. P. , M. B. oraz A. B. . Powyższe dowodzi, że M. B. - w myśl wymogów ustawowych - nie można uznać za osobę samotnie wychowującą dziecko, bowiem jedno dziecko - córkę M. B. wychowuje wspólnie z jej ojcem. Niespełnienie wskazanego wymogu prawa powoduje, że należało zaskarżoną decyzję utrzymać w mocy. M. B. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Zarzuciła, że decyzja Kolegium narusza przepis art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie zaliczki alimentacyjnej. Wskazała, że organ odwoławczy bezkrytycznie podzielił stanowisko organu I instancji i naruszył prawa jej dzieci, które są uprawnione do świadczeń alimentacyjnych. Podniosła, że przytoczone w uzasadnieniu obu decyzji podstawy prawne są nieścisłe, ponieważ na podstawie tych samych przepisów w poprzednim okresie zasiłkowym otrzymywała świadczenia rodzinne. Uznała, że fakt, iż wychowuje dziecko (M. B. ) z jej ojcem nie może mieć wpływu na prawo do zaliczki alimentacyjnej dla jej dwóch córek z poprzedniego związku, w odniesieniu do których jest – w ocenie skarżącej – osobą samotnie wychowującą dzieci. Poinformowała, że A. B. ma dwoje dzieci z pierwszego małżeństwa i na jedno z nich obowiązany jest uiszczać alimenty. Skarżąca stwierdziła, że nawet jeżeli w jej sprawie powstały "nieścisłości w przepisach", to luka w prawie w postaci nieuwzględnienia takich sytuacji, w jakich się znajduje skarżąca, nie może godzić w interesy jej małoletnich dzieci. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z powodów podanych w uzasadnieniu decyzji ostatecznej. Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, odnosząc się do argumentu skargi, że w poprzednim okresie zasiłkowym, skarżąca została uznana za osobę uprawnioną do pobierania świadczeń rodzinnych, że obowiązywał wówczas art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym za osobę samotnie wychowującą dziecko należało uznać pannę, kawalera, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, wdowę lub wdowca, jeżeli wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką dziecka. Od 1 stycznia 2006 r. po wejściu w życie ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 267, poz. 2260) obowiązuje jednak nowa definicja osoby samotnie wychowującej dziecko, określona w art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej Zgodnie z jej art. 7 ust. 1 zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo, w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej, do ukończenia 24 roku życia. Zaliczka przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583,00 zł. (ust. 2). Zgodnie zaś z art. 2 pkt 5 lit.a osobą uprawnioną jest osoba uprawniona do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych, Według art. 3 pkt 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 1155 ze zm.) osoba samotnie wychowująca dziecko - to panna, kawaler, wdowa, wdowiec, osoba pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osoba rozwiedziona, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Z powołanych wyżej przepisów prawa wynika, że dla uzyskania prawa do zaliczki alimentacyjnej muszą zostać łącznie spełnione następujące przesłanki: - osoba musi być uprawniona do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna; - osoba ta musi być wychowywana przez osobę posiadającą przymiot osoby samotnie wychowującej dziecko w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych; - musi zostać spełnione kryterium dochodowe określone w art. 7 ust. 2 ustawy. Z akt sprawy wynika, że w skład rodziny M. B. wchodzą: S. P. , K. P. , M. B. oraz A. B. . M. B. jest osobą rozwiedzioną, ale wychowuje córkę M. B. z konkubentem A. B. – ojcem dziecka. Sąd podzielił zatem stanowisko Kolegium, że M. B. nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko, a tym samym nie jest osobą uprawnioną do zaliczki alimentacyjnej, w rozumieniu przepisu art. 2 pkt 5 lit. a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że w poprzednim okresie zasiłkowym została uznana, na podstawie art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, za osobę uprawnioną do pobierania świadczeń rodzinnych stwierdzić należy, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 maja 2005r. sygn. akt K 16/04 (Dz. U. z 2005 r., Nr 233, poz. 1994), art. 3 pkt 17 wymienionej ustawy został uznany za niekonstytucyjny i od 1 stycznia 2006 r., tj. po wejściu w życie ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 267, poz. 2260) obowiązuje nowa definicja osoby samotnie wychowującej dziecko określona w art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy administracyjne wydając zaskarżone decyzje, nie naruszyły prawa. W związku z tym, stosownie do art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak na wstępie.