IV SA/Wr 421/09

WyrokWSA we Wrocławiu2009-11-26

Skład orzekający: Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędzia WSA Małgorzata Masternak - Kubiak, Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy utrata dochodu z tytułu alimentów na dzieci, spowodowana śmiercią osoby zobowiązanej do ich płacenia, może być uznana za utratę dochodu w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, skutkującą uwzględnieniem wniosku o przyznanie świadczeń rodzinnych pomimo przekroczenia kryterium dochodowego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły przyznania świadczeń rodzinnych. Utrata dochodu z tytułu alimentów na dzieci, spowodowana śmiercią osoby zobowiązanej do ich płacenia, nie jest objęta zamkniętym katalogiem zdarzeń powodujących utratę dochodu, określonym w art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W związku z tym, mimo przekroczenia kryterium dochodowego, świadczenia nie przysługują.
Stan faktyczny
Skarżąca M. A. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego na czworo dzieci. Organy odmówiły przyznania świadczeń, ponieważ dochód rodziny w przeliczeniu na osobę przekroczył kryterium dochodowe. Skarżąca podniosła, że utraciła dochód z tytułu alimentów na dwoje dzieci w związku ze śmiercią matki tych dzieci, która była zobowiązana do ich płacenia. Organy odwoławcze i WSA uznały, że śmierć osoby zobowiązanej do alimentacji nie stanowi utraty dochodu w rozumieniu ustawy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Protokolant Robert Hubacz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 listopada 2009 r. sprawy ze skargi M. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłków rodzinnych i dodatków do zasiłków rodzinnych na dzieci oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania M. A. od decyzji z dnia [...] r. nr [...] wydanej przez działającego z upoważnienia Wójta Gminy R., Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R., w przedmiocie odmowy przyznania prawa do: zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dziecko P. A. urodz. [...] r., zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dziecko M. A. urodz. 9 kwietnia 2000 r., zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego i wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na D. N. urodz [...] r. oraz zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na dziecko I. A. urodz. [...] r. - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podało, że w dniu 1 czerwca 2009 r. M. A. wystąpiła do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z wnioskiem o ustalenie prawa do: zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dziecko P. A. urodz. [...] r., zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dziecko M. A. urodz. 9 kwietnia 2000 r., zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego i wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na D. N. urodz. [...] r. oraz zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na dziecko I. A. urodz. [...] Decyzją z dnia [...] r. nr [...] , działający z upoważnienia Wójta Gminy R., Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R., powołując się art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.), odmówił stronie przyznania wnioskowanych przez nią świadczeń rodzinnych. W uzasadnieniu decyzji podał, że zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504,00 zł. W przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalony, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Organ I instancji ustalił, że dochód rodziny strony w przeliczeniu na osobę wynosi 605,70 zł i przekracza kwotę odpowiadającą najniższemu zasiłkowi rodzinnemu. Ponadto podał, że nie mógł zgodnie z prośbą strony odliczyć od dochodu rodziny utraconych alimentów, ponieważ art. 3 pkt 23 ustawy nie zawiera utraty alimentów. Od powyższej decyzji M. A. wniosła odwołanie, w którym podała, że nie zgadza się z decyzją organu I instancji. Podniosła, że utraciła alimenty na dwoje dzieci w kwocie 600,00 zł miesięcznie ora, że dzieci, na które utraciła alimenty, nie są uprawnione do renty po zmarłej matce, gdyż nie spełniała ona warunków określonych przez ZUS. Dodatkowo podała, że jej rodzina pozostaje w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Jedynym źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie męża. Podkreśliła też, że sama nie może podjąć pracy, gdyż opiekuje się 2,5 letnim dzieckiem. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazało, że warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłaty tych świadczeń regulują przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.). Świadczeniami rodzinnymi, zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy są zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego wymienione w art. 8 pkt 1 - 7 tej ustawy. Zasiłek rodzinny zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy, tj. rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. W przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalony, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje (art. 5 ust. 3 ustawy). Dochodem, zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a ustawy są, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Dochodem są również inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, m.in. alimenty na rzecz dzieci (art. 3 pkt 1 lit. c tiret 14). Dochodem rodziny, zgodnie art. 3 pkt 2 ustawy, jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Utrata dochodu oznacza utratę dochodu spowodowaną: uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyjątkiem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznawanych rolnikom w związku z przekazaniem gospodarstwa rolnego, wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 3 pkt 23 ustawy). Dodatki do zasiłku rodzinnego wymienione w art. 8 pkt 1-7 ustawy przysługują stronie, która spełnia przesłanki uprawniające do przyznania zasiłku rodzinnego i dodatkowo przesłanki określone dla konkretnego dodatku do zasiłku rodzinnego. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek małżonków, jednego z małżonków, rodziców, jednego z rodziców, opiekuna faktycznego dziecka, opiekuna prawnego dziecka, osoby uczącej się, pełnoletniej osoby niepełnosprawnej lub innej osoby upoważnionej do reprezentowania dziecka lub pełnoletniej osoby niepełnosprawnej. Organ II instancji podał, że w niniejszej sprawie w dniu 1 czerwca 2009 r. wpłynął do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. wniosek M. A. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego na dzieci: P. A. urodz. [...] r., M. A. urodz. [...] r., D. N. urodz. [...] r. i I. A. urodz. [...]r. Do wniosku strona załączyła komplet niezbędnych dokumentów, w tym m.in. zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 21 lipca 2008 r. o wysokości dochodów uzyskanych przez nią i jej męża w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych i oświadczenie z dnia 1 czerwca 2009 r. o wysokości dochodów niepodlegających opodatkowaniu z tytułu alimentów. Ponadto wyrok Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] r. sygn. akt [...] zasądzający m.in. alimenty na rzecz małoletniego D. N od ojca R. N. w wysokości 350,00 zł miesięcznie, protokół z ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w G. w dniu [...] r. sygn. akt[...], na podstawie której J. S. zobowiązała się płacić na rzecz małoletnich P. i M. A. alimenty w kwocie po 300,00 zł miesięcznie na każde z nich, łącznie 600,00 zł miesięcznie oraz odpis skrócony aktu zgonu J. S. z dnia [...]r. nr [...]sporządzony przez Urząd Stanu Cywilnego w R.. Organ odwoławczy podał, że jak wynika z powyższego materiału dowodowego, M. A. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem R. A. i czwórką dzieci: P., M., I. A. i D. N.. Rodzina strony osiągnęła w 2007 roku dochód w wysokości 43.610,45 zł. Na powyższą kwotę składa się dochód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych w wysokości 32.210,45 zł, uzyskany z tytułu wynagrodzenia męża strony oraz dochód nie podlegający opodatkowaniu z tytułu alimentów uzyskanych na dzieci w łącznej wysokości 11.400,00 zł (na D. N. 4.200 zł oraz na P. i M. A. 7.200,00 zł). Miesięczny dochód rodziny stanowiący podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych wyniósł 3.634,20 zł, a miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł 605,70 zł i przekroczył kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 1 ustawy. W dniu 15 kwietnia 2009 r. zmarła J. S. zobowiązana do łożenia na córki P. i M. A. alimentów w wysokości 600,00 zł miesięcznie. Organ odwoławczy podał, że w świetle wyżej powołanych przepisów prawa, nie mogą zostać uwzględnione podniesione przez stronę w odwołaniu okoliczności dotyczące utraty dochodu z tytułu alimentów uzyskiwanych na P. i M. A. w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do ich łożenia. Uznał bowiem, że katalog okoliczności stanowiących przesłankę do stwierdzenia, że rodzina utraciła dochód, określa art. 3 pkt 24 ustawy, który nie zawiera okoliczności podniesionych przez stronę. W tej sytuacji, a także z uwagi na to, że katalog ten ma charakter zamknięty, nie można uznać, że nastąpiła utrata dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 24 ustawy, stanowiąca podstawę do zmniejszenia dochodu, jaki rodzina strony uzyskała w 2007 roku. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy uznał, że organ pomocy społecznej w sposób prawidłowy ustalił, że rodzina strony nie spełnia kryterium dochodowego uprawniającego do wnioskowanych świadczeń rodzinnych. W ocenie organu II instancji nie występują również w sprawie okoliczności, o jakich mowa w art. 5 ust. 3 ustawy, z których wystąpieniem ustawodawca wiąże obowiązek przyznania zasiłku rodzinnego w przypadku, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego. Przeciętny miesięczny dochód na jednego członka rodziny odwołującej się wyniósł 605,70 zł i przekracza granicę dochodu stanowiącego kryterium dochodowe uprawniające do uzyskania prawa do świadczeń rodzinnych (101,70 zł = 605,70 zł - 504,00 zł) o 101,70 zł. Kwota przekroczenia jest więc wyższa od kwoty najniższego zasiłku rodzinnego, tj. o kwotę 48,00 zł. Mając powyższe na uwadze organ II instancji orzekł jak w zaskarżonej decyzji. W skardze na powyższą decyzję M. A. podniosła zarzut naruszenia art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych przez jego błędną wykładnię oraz art. 7 k.p.a. przez jego nieuwzględnienie. Podała, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją. Zdaniem skarżącej, utrata sumy wpływu lub ich ubytek z powodu okoliczności faktycznych, które uniemożliwiają otrzymanie świadczeń na dzieci jest utratą dochodu. Powołała się też na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2007 r. sygn. akt I OSK 167/07, w którym Sąd ten stanął na stanowisku, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji pojęcia "utraty dochodu", w związku z czym powinno ono być interpretowane w sposób uwzględniający językowe dyrektywy wykładni. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto dodał, że powołany przez skarżącą wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego został wydany na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych przed dodanie art. 3 pkt 22 definiującego pojęcie utraty dochodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z przepisem art. 184 Konstytucji RP z 1997r. i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. W związku z tym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy naruszyły prawo w sposób określony w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Rozpoznając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wydane w sprawie decyzje w niczym nie naruszają prawa. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), zwanej dalej ustawą, regulującej warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłaty tych świadczeń, jak również przepisy rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.), dalej rozporządzenie. Świadczeniami rodzinnymi, zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy są zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego wymienione w art. 8 pkt 1 - 7 tej ustawy. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy, zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy, tj. rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. W myśl ust. 3 tego przepisu prawa, w przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalony, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Ustawowa definicja dochodu zawarta jest w art. 3 pkt 1 lit. a ustawy, zgodnie z którym dochodem są, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Dochodem są również inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, m.in. alimenty na rzecz dzieci (art. 3 pkt 1 lit. c tiret 14). Dochodem rodziny, zgodnie art. 3 pkt 2 ustawy, jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Okres zasiłkowy, według definicji zawartej w art. 3 pkt 10 ustawy, to okres od dnia 1 września do dnia 31 sierpnia następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych. Ustawa w art. 3 pkt 23 stanowi, że ilekroć jest w niej mowa o utracie dochodu – oznacza to utratę dochodu spowodowaną: a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, b) utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznawanych rolnikom w związku z przekazaniem gospodarstwa rolnego, f) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej. Przepisu oznaczone literami e) oraz g) art. 3 pkt 23 były w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji uchylone. Dodatki do zasiłku rodzinnego wymienione w art. 8 pkt 1-7 ustawy przysługują stronie, która spełnia przesłanki uprawniające do przyznania zasiłku rodzinnego i dodatkowo przesłanki określone dla konkretnego dodatku do zasiłku rodzinnego. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy, ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek małżonków, jednego z małżonków, rodziców, jednego z rodziców, opiekuna faktycznego dziecka, opiekuna prawnego dziecka, osoby uczącej się, pełnoletniej osoby niepełnosprawnej lub innej osoby upoważnionej do reprezentowania dziecka lub pełnoletniej osoby niepełnosprawnej. Z niekwestionowanych okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, że w dniu 1 czerwca 2009 r. wpłynął do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Radwanicach wniosek M. A. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego na dzieci: P. A.urodz. 31 stycznia 1998 r., M. A. urodz. 9 kwietnia 2000 r., D. N. urodz. 1 lipca 2000 r. i I. A. urodz. 24 listopada 2006 r. Skarżąca dołączyła do wniosku wymagane przepisami dokumenty niezbędne do jego rozpoznania, w tym m.in. zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 21 lipca 2008 r. o wysokości dochodów uzyskanych przez skarżącą i jej męża w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych oraz oświadczenie z dnia 1 czerwca 2009 r. o wysokości dochodów niepodlegających opodatkowaniu z tytułu alimentów, a ponadto wyrok Sądu Okręgowego w L. z dnia 5 kwietnia 2004 r. sygn. akt I RC 1275/03 zasądzający m.in. alimenty na rzecz małoletniego D. N. od ojca R. N. w wysokości 350,00 zł miesięcznie, protokół z ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w G. w dniu [...]r. sygn. akt[...], na podstawie której J. S. zobowiązała się płacić na rzecz małoletnich P. i M. A. alimenty w kwocie po 300,00 zł miesięcznie na każde z nich, łącznie 600,00 zł miesięcznie oraz sporządzony przez Urząd Stanu Cywilnego w R. odpis skrócony aktu zgonu J. S. z dnia 4 maja 2009 r. nr [...], z którego wynika, że J. S. zmarła w dniu 15 kwietnia 2009 r. Z prawidłowo ustalonych w sprawie przez organy decyzyjne i niekwestionowanych przez skarżącą okoliczności faktycznych wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem R. A. i czworgiem dzieci: P., M., I. A. i D. N. Rodzina skarżącej osiągnęła w 2007 roku dochód w wysokości 43.610,45 zł. Na powyższą kwotę składa się dochód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych w wysokości 32.210,45 zł, uzyskany z tytułu wynagrodzenia męża strony oraz dochód nie podlegający opodatkowaniu z tytułu alimentów uzyskanych na dzieci w łącznej wysokości 11.400,00 zł (na D. N. 4.200 zł oraz na P. i M. A. 7.200,00 zł). Miesięczny dochód rodziny stanowiący podstawę ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych wyniósł 3.634,20 zł, a miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł 605,70 zł a zatem przekroczył kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 1 ustawy. W dniu 15 kwietnia 2009 r. zmarła J. S. zobowiązana do łożenia na córki P. i M. A. alimentów w wysokości 600,00 zł miesięcznie. W tych okolicznościach sprawy, wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącej, prawidłowo organy rozpoznające sprawę uznały, że brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku o przyznanie wskazanych w nim świadczeń rodzinnych, wobec przekroczenia w rodzinie skarżącej określonego w art. 5 ust. 1 ustawy na kwotę 504,00 zł dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie, przy czym owo przekroczenie jest wyższe niż kwota, o jakiej mowa w ust. 3 art. 5 ustawy. Zgodzić się też należy ze stanowiskiem organów, że w świetle zawartej w art. 3 pkt 23 ustawy definicji utraconego dochodu, bez wpływu na wynik sprawy pozostaje fakt utraty alimentów na rzecz małoletnich P. i M. A. w związku ze zgonem ich matki, która była zobowiązana do ich alimentacji na podstawie prawomocnego wyroku sądu powszechnego. Przepis bowiem art. 3 pkt 23 ustawy nie wymienia utraconych alimentów jako dochodu utraconego w rozumieniu tej ustawy. Katalog okoliczności stanowiących przesłankę do stwierdzenia, że rodzina utraciła dochód, określa art. 3 pkt 23 ustawy. Katalog ten ma charakter zamknięty. Nie może także odnieść zamierzonego skutku powoływanie się przez skarżącą na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2007 r. sygn. akt I OSK 167/07, w którym Sąd ten stanął na stanowisku, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji pojęcia "utraty dochodu", w związku z czym powinno ono być interpretowane w sposób uwzględniający językowe dyrektywy wykładni. Zauważyć bowiem należy, że przedmiotem oceny Sądu w w/w sprawie była decyzja administracyjna wydana w innym stanie prawnym. Zawierający bowiem definicję dochodu utraconego Preis art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych został dodany przez art. 27 pkt 2 lit. j ustawy z dnia 22 , 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 723)., z mocą od dnia 1 września 2005 r. Przepis art. 3 pkt 23 lit e) stanowił, że przez utratę dochodu należy rozumieć m.in. utratę dochodu spowodowaną niedotrzymywaniem części lub całości zasądzonych świadczeń alimentacyjnych . Jednakże art. 3 pkt 23 lit. e) ustawy został uchylony przez art. 1 pkt 2 lit. g) ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz o podatku rolnym (Dz. U. Nr 109, poz. 747) z dniem 6 lipca 2007 r., w związku z czym w dacie orzekania w niniejszej sprawie nie obowiązywał. W uzasadnieniu projektu powyższej zmiany podano, że z uwagi na fakt, że często wysokość wyegzekwowanych świadczeń alimentacyjnych zmienia się każdego miesiąca, co powoduje konieczność zmiany decyzji, w związku z czym proponuje się aby zmiany egzekucji świadczeń alimentacyjnych w trakcie okresu zasiłkowego nie wpływały na prawo do świadczeń rodzinnych do końca okresu zasiłkowego. Zmiany te będą natomiast miały wpływ na prawo do świadczeń alimentacyjnych w kolejnym okresie zasiłkowym. W świetle powyższego decyzje zaskarżonej treści uznać należy za prawidłowe. Skarga zatem podlega oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło