IV SA/Wr 422/05
WyrokWSA we Wrocławiu2006-05-17
Skład orzekający: Tadeusz Kuczyński, Lidia Serwiniowska, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy służba w Milicji Obywatelskiej po II wojnie światowej może być podstawą do przyznania statusu kombatanckiego w rozumieniu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego?Ratio decidendi
Służba w Milicji Obywatelskiej po II wojnie światowej, polegająca na ochronie bezpieczeństwa, spokoju i porządku publicznego, nie jest uznawana przez ustawodawcę za działalność kombatancką uzasadniającą przyznanie lub zachowanie uprawnień kombatanckich. Status kombatanta jest związany z działalnością w składzie formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej.Stan faktyczny
Skarżący L.W. został pozbawiony uprawnień kombatanckich przyznanych z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej. Organ administracyjny, działając na zalecenie sądu, ustalił, że skarżący uzyskał uprawnienia wyłącznie z tytułu służby w Milicji Obywatelskiej, a nie służby wojskowej. Skarżący twierdził, że pełnił służbę wojskową, jednakże brak było dowodów na poparcie tych twierdzeń, a dokumenty wskazywały na służbę w MO. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję organu utrzymującą w mocy decyzję o pozbawieniu uprawnień.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie : Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Asesor WSA Alojzy Wyszkowski /sprawozdawca/ Protokolant: - Anna Rudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2006 r. sprawy ze skargi L.W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...]r. Nr [...] na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t. jedn. Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) pozbawił Pana L. W. przyznanych przez Zarząd Wojewódzki Związku Bojowników o Wolność i Demokrację we W. decyzją z dnia [...]r. uprawnień kombatanckich z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej od [...]r. do [...]r.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Pan L. W. powoływał się na swoją służbę w wojsku i w MO od [...]r. do [...]r.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...]r. Nr [...]utrzymał w mocy powyższą decyzję.
Na powyższą decyzję L. W. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego .
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 21.04.2004 r. o sygn. akt 4 II SA/Wr 780/2001 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją w uzasadnieniu podał, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie wyjaśnił okoliczności pełnienia służby wojskowej przez skarżącego L. W., na którą to okoliczność powołał się on ogólnikowo i niezbyt precyzyjnie w piśmie z dnia [...]r. (,,...w [...]r. zgłosiłem się na ochotnika do wojska (MO) w miejscowości P. pow. S.. W miesiącu [...]z S. wraz z grupą kolegów zostałem przewieziony do B. gdzie przechodziliśmy szkolenie wojskowe. W [...]r. przewieziono nas do L. gdzie otrzymaliśmy kompletne wojskowe umundurowanie i broń(...). W połowie [...]r. (...) przydzielono nas do K.P.M.O. Ż...."). Dalej Sąd zarzucił organowi administracyjnemu, że nie odniósł się do twierdzeń skarżącego, że przed rozpoczęciem służby w MO w [...] r. pełnił służbę wojskową tj. od [...]r., a Milicja Obywatelska została powołania dekretem PKWN z 7 października 1944 r.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...]r. nr [...]pozbawił Pana L. W. uprawnień kombatanckich z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej od [...]r. do [...] r. przyznanych decyzją z dnia [...]r. przez Zarząd Wojewódzki Związku Bojowników o Wolność i Demokrację we W.. W uzasadnieniu podał, że L. W. uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu utrwalania władzy ludowej w związku z pełnieniem służby w organach Milicji Obywatelskiej, a okoliczność tą potwierdzają dokumenty w postaci akt ZBoWiD Zarządu Wojewódzkiego we W., zaświadczenie KWMO w B. z dnia [...]r. Dalej Kierownik Urzędu podał, że wykonując zalecenie Sądu przeprowadził szczegółowe postępowanie administracyjne mające na celu ustalenie, czy strona spełniła warunki określone w art. 1 ust.2 pkt 1 ustawy, który stanowi, że za działalność kombatancką uznaje się pełnienie służby wojskowej w Wojsku Polskim lub polskich formacjach wojskowych przy armiach sojuszniczych podczas działań wojennych prowadzonych na wszystkich frontach przez Państwo Polskie. W związki z tym wystąpił do Instytutu Pamięci Narodowej w B., który w piśmie z dnia [...]r. podał, że akta osobowe strony nie zawierają informacji dotyczących pełnienia przez L. W. służby wojskowej. Wobec tego nie przyjął twierdzenia strony zawartego w piśmie, że w [...]r. zgłosił się do wojska (MO) w P., a w [...]r. wraz z grupą kolegów został przewieziony do B. , gdzie odbył szkolenie wojskowe, gdyż wcześniej w aktach ZBoWiD podnosił wyłącznie służbę w organach MO, co znajduje potwierdzenie w jego aktach osobowych.
Od tej decyzji Pan L. W. wniósł odwołanie w załączeniu przedłożył kserokopie :
- podanie o przyjęcie jego do MO z dnia [...]r.,
- dowód odznaki Grunwald nadanej przez Naczelnego Dowódcę Wojska Polskiego w [...] r.,
- fotografię wojskową wykonaną w Ż. w[...] r.,
- kserokopie dowodu niemieckiego z jego nazwiskiem wystawionego w [...]r.,
- kserokopie pisma "Fundacji Polsko-Niemieckie Pojednanie" o przyznanym świadczeniu za pracę przymusową w okresie od [...]r. do [...]r.
W uzasadnieniu podał, że w Wojsku Polskim z poboru nie służył, był ochotnikiem, a do B. dostał się nie z P., a z S.. W połowie [...]r. przydzielono go z pięcioma kolegami do organizacji Wojskowej Komendy Miasta Ż. woj. P... Do MO wstąpił [...]r. w Ż. po zorganizowaniu przez dowódcę porucznika M. N.. Milicja Obywatelska powołana została dekretem PKWN 7.10.1944 r. Na przełomie [...] – [...]r. przez L. był w P., o czym pisał w odwołaniu z dnia [...]r. Dalej zarzuca Kierownikowi Urzędu, że nie ma żadnego dokumentu o przyjęciu jego do MO w P. [...]r. W dniu [...]r. uczestniczył w szkoleniu referentów śledczych. W [...]r. został przeniesiony do G.. Następnie przeniesiony do Komendy Wojewódzkiej MO w B.. Po tym przeniesiono do KPMO w E.. Na Posterunku G. ani w B.P. nie był, ani przeniesiony [...]r. do [...] Plutonu Operacyjnego. W dniu [...]r. został zwolniony dyscyplinarnie z dniem [...]r. Pełną rehabilitację otrzymał pismem z dnia [...]r. W dokumentach nie ma informacji o pełnieniu służby wojskowej od [...]r. do [...]r. Zaświadczenie z dnia [...]r. podpisane przez ppłk J. B. – brał udział w walkach z bandami i reakcyjnym podziemiem nie zostało potwierdzone przez IPN w B. z dnia [...]r.
Kierownik Urzędu po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy swoją decyzję i w uzasadnieniu podał, że zebrany materiał dowodowy nie daje podstawy do uwzględnienia wniosku strony. Wykonując zalecenia Sądu organ administracji wystąpił do Instytutu Pamięci Narodowej w B. z prośbą o wskazanie, czy w aktach osobowych strony znajdują się informacje dotyczące pełnienia służby wojskowej przez Pana L. W. przed rozpoczęciem służby w Milicji Obywatelskiej. W odpowiedzi Instytut Pamięci Narodowej (pismo z dnia [...]r.) wskazał, iż z akt osobowych wynika, iż L.W. [...]r. został przyjęty do MO P., pow. Ż. prawdopodobnie z dniem [...]r. (w karcie ewidencyjnej natomiast podano datę [...]r. - przyjęty do MO w P., a [...]r. przeniesiony na Zachód). W aktach personalnych strony nie ma informacji dotyczących pełnienia służby wojskowej przez zainteresowanego.
Dalej w uzasadnieniu podano, że aktach ZBoWiD znajduje się (deklaracja członkowska - pkt 12 (wstąpiłem ochotniczo do Milicji Obywatelskiej w pierwszych dniach po wyzwoleniu to jest [...]r. w miejscowości P.), życiorys (w miesiącu [...]r. wstąpiłem jako ochotnik do Milicji Obywatelskiej jako [...]letni chłopiec) oraz zaświadczenie z KWMO w B. z [...]r.). Z akt personalnych w/w wynika jednoznacznie, iż zainteresowany po wojnie wstąpił w szeregi Milicji Obywatelskiej. Z dokumentów tych nie wynika natomiast aby strona pełniła służbę wojskową od [...]r. W ocenie Organu przyznanie się do pełnienia służby wojskowej, czy to przy wstępowaniu do Milicji Obywatelskiej, czy też w postępowaniu przed ZBoWiD nie mogło w jakimkolwiek stopniu szkodzić stronie. Należy również stwierdzić, iż nadesłane przez stronę zdjęcie nie jest wystarczającym dowodem na poparcie podnoszonej okoliczności.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia, iż zainteresowany pełnił służbę wojskową w latach [...] - [...].
Nie budzi wątpliwości fakt, że zainteresowany uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej pełniąc służbę w Milicji Obywatelskiej. W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączające pozbawienie kombatanta uprawnień kombatanckich, jako że wykonywanie obowiązków funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej nie mieści się w żadnym z tytułów, z którymi ustawa wiąże możliwość ich zachowania. W przepisach ustawy o kombatantach..... status kombatanta związany został z działalnością w składzie formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej, a do zadań MO zgodnie z dekretem Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 7.10.1944 r. o Milicji Obywatelskiej (Dz. U. Nr 7, poz.33) należała ochrona bezpieczeństwa, spokoju i porządku publicznego, dochodzenie i ściganie przestępstw oraz wykonywanie zaleceń władz administracyjnych, sądów i prokuratury w zakresie prawem przewidzianym. Tego rodzaju działalność nie została przez ustawodawcę zaliczona do tytułów uzasadniających zachowanie przyznanych wcześniej uprawnień kombatanckich.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący powtórzył okoliczności podniesione w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując ustalenia faktyczne i prawne podane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Skargę nie można uznać za zasadną.
Uprawnienia kombatanckie Panu L. W. zostały przyznane przez Zarząd Wojewódzki Związku Bojowników o Wolność i Demokrację we W. decyzją z dnia [...]r. z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej od [...]r. do [...]r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podał, że wykonując zalecenie Sądu przeprowadził szczegółowe postępowanie administracyjne mające na celu ustalenie czy strona spełniła warunki określone w art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy, który stanowi, że za działalność kombatancką uznaje się pełnienie służby wojskowej w Wojsku Polskim lub polskich formacjach wojskowych przy armiach sojuszniczych podczas działań wojennych prowadzonych na wszystkich frontach przez Państwo Polskie. Wystąpił do Instytutu Pamięci Narodowej w B., który w piśmie z dnia [...]r. podał, że akta osobowe strony nie zawierają informacji dotyczących pełnienia przez L. W. służby wojskowej. A sam skarżący nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających jego twierdzenie zawarte w piśmie z dnia [...]r., że ,,...w [...] r. zgłosiłem się na ochotnika do wojska (MO) w miejscowości P. pow. S.". W deklaracji członkowskiej ZBoWiD z dnia [...]r. skarżący podał "wstąpiłem ochotniczo do Milicji Obywatelskiej w pierwszych dniach po wyzwoleniu to jest [...]r". Sąd podzielił pogląd Kierownika Urzędu, że status kombatanta związany został z działalnością w składzie formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej, a do zadań MO zgodnie z dekretem Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 7.10.1944 r. o Milicji Obywatelskiej (Dz. U. Nr 7, poz.33) należała ochrona bezpieczeństwa, spokoju i porządku publicznego, dochodzenie i ściganie przestępstw oraz wykonywanie zaleceń władz administracyjnych, sądów i prokuratury w zakresie prawem przewidzianym. Tego rodzaju działalność nie została przez ustawodawcę zaliczona do tytułów uzasadniających zachowanie przyznanych wcześniej uprawnień kombatanckich.
Wobec tego należy przyjąć, że Pan L. W. nie spełnił przesłanek określonych w art. 1- 4 w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego dających podstawę do przyznania statusu kombatanta.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270), Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło