IV SA/Wr 423/07
WyrokWSA we Wrocławiu2007-11-23
Skład orzekający: Wanda Wiatkowska-Ilków, Tadeusz Kuczyński, Lidia Serwiniowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy wojskowej komisji lekarskiej prawidłowo oceniły zmianę stanu zdrowia skarżącego, który poprzednio został uznany za czasowo niezdolnego do czynnej służby wojskowej, a następnie zakwalifikowany jako zdolny do tej służby, bez należytego wyjaśnienia przyczyn tej zmiany?Ratio decidendi
Organy wojskowej komisji lekarskiej naruszyły zasady postępowania administracyjnego, w szczególności obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozpatrzenia materiału dowodowego. Nie wyjaśniono, na jakiej podstawie nastąpiła zmiana stanu zdrowia skarżącego z czasowo niezdolnego do zdolnego do czynnej służby wojskowej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec tego zaskarżone orzeczenie oraz orzeczenie je poprzedzające zostały uchylone.Stan faktyczny
Skarżący K. W. został przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską we W. uznany za zdolnego do czynnej służby wojskowej (kategoria A) z rozpoznaniem zespołu jelita drażliwego w remisji i innymi schorzeniami. W poprzednim postępowaniu, w 2006 r., ten sam organ uznał go za czasowo niezdolnego do służby wojskowej (kategoria B) z rozpoznaniem m.in. zespołu jelita drażliwego w leczeniu. Skarżący odwołał się od decyzji, podnosząc, że jego stan zdrowia nie uległ poprawie i nie zgadza się z orzeczeniem. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA we Wrocławiu, powtarzając argumentację z odwołania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję organu II instancji oraz poprzedzające ją orzeczenie organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.) Protokolant Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 23 listopada 2007r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do czynnej służby wojskowej uchyla decyzję organu I i II instancji.
Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. orzeczeniem z dnia [...] Nr [...], wydanym na podstawie art. 29 ust. 1 i art. 30a ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2002r. Nr 21, poz. 205 ze zm.), § 2 pkt 9, § 3 pkt 7, § 4 ust. 25, § 5, § 8 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U. Nr 151, poz. 1594) oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 października 2006r. (Dz.U. Nr 211, poz. 1557), po przeprowadzonym badaniu lekarskim rozpoznała u K. W. zespół jelita drażliwego w trakcie remisji (§ 43 pkt 17), bliznę po hernioplastyce prawostronnej ( § 3 pkt 1), wygojone złamanie kolca biodrowego prawego (§ 75 pkt 1), łagodne skrzywienie kręgosłupa (§ 34 pkt 1), skrzywienie przegrody nosa (§ 26 pkt 4), nieżyt zatok szczękowych (§ 26 pkt 8) i uznała wyżej wymienionego za zdolnego do pełnienia czynnej służby wojskowej.
Od niniejszego orzeczenia K. W. odwołał się. W odwołaniu podniósł, że choruje na zespół jelita nadwrażliwego od paru lat. Biegunki, uczucie niepełnego wypróżnienia, bóle i skurcze brzucha pogarszają jakość jego życia. Częste wypróżnienia ograniczają możliwość sprawnego działania i upośledzają funkcjonowanie w społeczeństwie. Tak więc, nie zgadza się ze stwierdzeniem zawartym w orzeczeniu - zespół jelita nadwrażliwego w remisji.
Dodał, iż lekarz chorób wewnętrznych nie był kompetentny wydać taką decyzję, szczególnie podczas dwuminutowej rozmowy. Wskazał też, że nie nastąpiło u niego osłabienie objawów chorobowych, jego stan zdrowia nie uległ poprawie.
Nadmienił, że przeszedł jeszcze inne choroby, m.in. porażenie obwodowe nerwu twarzowego. Nadal odczuwa mrowienie w twarzy z tym związane, musi osłaniać prawą stronę twarzy, chronić od chłodu i mrozu, nie pocić się, uważać, aby nie nastąpiło ponowne porażenie. Konieczne są ćwiczenia prawej strony twarzy.
Nadto odwołujący się podał, że chorował również na płuca, zatoki i nadciśnienie, miał złamania. Do tej pory odczuwa bóle w okolicy biodra.
Orzeczeniem z dnia [...] Nr [...] Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., na podstawie art. 29 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2002r. Nr 21, poz. 205 ze zm.) oraz § 3 ust. 7, § 4 ust. 8, § 9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określania ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U. Nr 151, poz.1594) oraz § 22 ust. 1 i 2, § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 151, poz. 1595), utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji.
W uzasadnieniu swego orzeczenia Komisja wskazała, że po rozpatrzeniu odwołania i analizie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej oraz dokumentów dosłanych pocztą z datą wpływu 31 maja 2007r., nie stwierdziła nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia kwestionowanego orzeczenia i utrzymała je w mocy.
W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji stwierdził również, że z analizy całości dokumentacji medycznej nie wynika by aktualny stopień zaburzeń ze strony przewodu pokarmowego, narządu ruchu i nosa upośledzał sprawność ustroju w stopniu uzasadniającym uznanie badanego w Gr I osób orzekanych za niezdolnego do czynnej służby wojskowej.
Zdaniem organu odwoławczego w tej sytuacji Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska prawidłowo uznała, ze zespół jelita drażliwego w okresie remisji, co potwierdzają wyniki badań specjalistycznych (P/c p/endomysium -IgA, P/c p/gliadynie-IgA) z Laboratorium Medycznego [...] w Z. G. z dnia 20 kwietnia 2007r., wygojone złamanie przedramienia prawego, skrzywienie przegrody nosa nieznacznie upośledzające drożność nosa, przewlekły nieżyt zatok szczękowych mieszczą się w zakresie pojęciowym § 43 pkt 17, § 75 pkt 1, § 26 pkt 4, § 3 pkt 1, § 26 pkt 8 z załącznika Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. (Dz.U. Nr 151, poz. 1595 ze zm.) i kwalifikują do kategorii A zdolności do służby wojskowej.
Przedstawiona do wglądu Komisji dokumentacja medyczna w postaci kserokopii Zaświadczenia Lekarskiego z Poradni Gastrologicznej SPZOZ w S. z dnia 19 maja 2007r., wyników badań lekarskich z Laboratorium "[...] w Z. G. z dnia 20 kwietnia 2007r., książeczki RUM, Zaświadczenia Lekarskiego z NZOZ [...] spółki partnerskiej lekarzy w Rz. z dnia 11 stycznia 2007r., karty leczenia szpitalnego ([...] z dnia 15 września 2004r.) SP ZOZ w K. nad O. nie zawiera danych mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do ustaleń Komisji Lekarskiej w Ż.
Nadto organ odwoławczy dodał, iż z uwagi na nie zgłoszenie się do RWKL we W. celem wykonania dodatkowych badań w ustalonym terminie 30 maja 2007r. (pismo wych. Nr [...] z dnia [...]), odwołanie rozpatrzono w oparciu o posiadaną dokumentację.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu K. W. powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę organ wojskowy wniósł o jej oddalenie, wywodząc jak w decyzji ostatecznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 stycznia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny właściwy jest do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać swojej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku wystąpienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W niniejszej sprawie, zgodnie z rozpoznaniem dokonanym przez organy orzekające, skarżący został zakwalifikowany do kategorii "A" zdolności do służby wojskowej, tj. został uznany za zdolnego do pełnienia czynnej służby wojskowej.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że wojskowe komisje lekarskie stanowią organy administracji publicznej wydające decyzje w indywidualnych sprawach, w tym również decyzje w sprawach zdolności poborowego do służby wojskowej ze względu na stan zdrowia. Dlatego też do tego rodzaju rozstrzygnięć odnoszą się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999 r. l SA 2114/97 - LEX 47973, wyrok NSA z dnia 16 listopada 1995 r. SA/Gd 1655/95- OSP z 1997 r. Nr 7-8, poz. 135 i inne). Tym samym w zakresie nienormowanym przepisami szczegółowymi do postępowania w sprawach tego rodzaju mają zastosowanie określone w kpa ogólne zasady postępowania administracyjnego. Rozstrzyganie o zdolności do służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału kandydata w tym postępowaniu.
Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 kpa), a decyzja powinna zawierać m. in. uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 107 § 1 kpa).
Przepis art. 107 § 3 kpa stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 kpa (zasada udzielenia informacji) oraz art. 11 kpa (zasada przekonywania, czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia).
Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa).
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydane w sprawie orzeczenia naruszają zasady procedury administracyjnej w stopniu wpływającym na wynik sprawy.
Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że kontrolowane przez Sąd postępowanie dotyczy zmiany kategorii zdolności poborowego do czynnej służby wojskowej. W wyniku poprzedniego postępowania przeprowadzonego w 2006r. - orzeczeniem Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] Nr [...] uznano skarżącego za czasowo niezdolnego do pełnienia czynnej służby wojskowej na okres 12 miesięcy - Kat. B z rozpoznaniem § 43 pkt 13 (zespół jelita drażliwego w leczeniu), § 3 pkt 1 (blizna po hernioplastyce prawostronnej), § 75 pkt 1 (wygojone złamanie przedramienia prawego), § 75 pkt 1 (wygojone złamanie kolca biodrowego prawego), § 26 pkt 7 (przewlekły nieżyt zatok) i w zastosow. § 63 pkt 1 (wyleczone porażenie nerwu twarzowego typu obwodowego) z załącznika Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 151, poz. 1595), co skutkowało koniecznością ponownego określenia zdolności do służby wojskowej w roku obecnego postępowania administracyjnego.
Po ponownym badaniu poborowego ustalono zespół jelita drażliwego w trakcie remisji (§ 43 pkt 17), bliznę po hernioplastyce prawostronnej (§ 3 pkt 1), wygojone złamanie kolca biodrowego prawego (§ 75 pkt 1), łagodne skrzywienie kręgosłupa (§ 34 pkt 1), skrzywienie przegrody nosa (§ 26 pkt 4), nieżyt zatok szczękowych (§ 26 pkt 8) - według załącznika Nr 2 do wyżej powołanego rozporządzenia i zakwalifikowano skarżącego do kategorii "A", uznając zdolnym do czynnej służby wojskowej.
W tym stanie rzeczy podnieść należy, iż dokonując po upływie dwunastu miesięcy ustalenia zdolności K. W. do służby wojskowej należało odnieść się do poprzedniego orzeczenia Komisji Lekarskiej, zgodnie z którym stan zdrowia skarżącego zmuszał do uznania go za czasowo niezdolnego do pełnienia służby wojskowej. Tak więc, organy winny były wyjaśnić, z jakiej przyczyny i na jakiej podstawie uznały zmianę stanu zdrowia poborowego.
W toku postępowania administracyjnego nie odniesiono się natomiast w żadnym stopniu do powyższego faktu, przy czym wskazać należy, iż orzeczenie organu I instancji w ogóle nie zawiera uzasadnienia, gdyż za takowe nie można uznać wskazania, że stwierdzone u skarżącego schorzenia kwalifikują go do orzeczonej kategorii zdolności do służby wojskowej.
Skoro obecnie rozpoznano u poborowego schorzenia kwalifikujące do kategorii "A" należy wskazać, że organy nie rozważyły w sposób odpowiadający zasadom procedury administracyjnej (art. 7 i art. 77 § 1 kpa), z czego ma wynikać (zmiana) poprawa stanu zdrowia poborowego. Jeśli stan zdrowia skarżącego poprawił się tak znacznie, że został zakwalifikowany jako całkowicie zdolny do służby wojskowej, organ winien wyjaśnić skąd taka konkluzja.
Wobec powyższego Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie, jak i orzeczenie je poprzedzające wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło