IV SA/Wr 43/17
PostanowienieWSA we Wrocławiu2017-05-16
Skład orzekający: Henryk Ożóg, Ewa Kamieniecka, Julia Szczygielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu administracji publicznej wydane na podstawie art. 56 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmawiające przyznania zwrotu kosztów stawiennictwa, podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 lub pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?Ratio decidendi
Postanowienie wydane na podstawie art. 56 § 1 KPA, odmawiające przyznania zwrotu kosztów stawiennictwa, nie kończy postępowania administracyjnego ani nie rozstrzyga sprawy co do istoty, a także nie służy na nie zażalenie. W związku z tym nie mieści się ono w katalogu aktów podlegających kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 PPSA. Ponadto, ponieważ postanowienie to jest wydawane w ramach postępowania administracyjnego określonego w KPA, nie podlega ono również kontroli na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 PPSA. Skarga na takie postanowienie jest niedopuszczalna.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwrot kosztów przejazdu i diet związanych ze stawiennictwem na wezwanie organu w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Organ odmówił przyznania zwrotu, uznając, że nie było formalnego wezwania do stawiennictwa, a jedynie propozycja przeprowadzenia wywiadu w miejscu pracy, które skarżący mógłby wykorzystać do ustalenia innego terminu. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA i PPSA. WSA we Wrocławiu odrzucił skargę jako niedopuszczalną.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędziowie sędzia WSA Ewa Kamieniecka (spr.), sędzia NSA Julia Szczygielska, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 maja 2017 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zwrotu kosztów osobistego stawiennictwa postanawia odrzucić skargę.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. z dnia [...] września 2016 r. nr [...], odmawiające M. G. przyznania zwrotu kosztów stawiennictwa, wydane na podstawie art. 123 § 1 w związku z art. 56 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.).
W dniu 22 sierpnia 2016 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. wpłynął wniosek M. G. o zwrot kosztów poniesionych w związku ze stawiennictwem na wezwanie organu, tj. zwrot kosztów przejazdu samochodem z miejsca zamieszkania w R. w [...] do P. k. Z. G. i z powrotem w kwocie [...] oraz diet za 16 godzin podróży zagranicznej w kwocie 32 euro. Wnioskodawca wyjaśnił, że w związku z pismem MOPS z dnia 29 lipca 2016 r. informującym jego pełnomocnika o zamiarze przeprowadzenia w dniu 12 sierpnia 2016 r. w godzinach 11.00 – 13.00 wywiadu środowiskowego udał się w wyznaczonym terminie do miejsca zatrudnienia w Pr. k. Z. G., pomimo przebywania na urlopie wypoczynkowym.
Wyżej powołanym postanowieniem MOPS odmówił wnioskodawcy przyznania zwrotu kosztów poniesionych w związku ze stawiennictwem. Organ wyjaśnił, że w piśmie MOPS w Z. G. z dnia 29 lipca 2016 r. nie zostało wystosowane do wnioskodawcy wezwanie do stawiennictwa w dniu 12 sierpnia 2016 r. w MOPS w Z. G., lecz jedynie zaproponowano przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu pobytu, tj. na terenie jego zakładu pracy w dniu 12 sierpnia 2016 r. w godzinach od 11.00 do 14.00. Wnioskodawca miał możliwość ustalenia innego terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, w którym nie musiałby specjalnie przyjeżdżać w tym celu z [...], ponieważ wywiad mógłby zostać przeprowadzony w trakcie jego pobytu w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych. Pomimo takiej informacji wnioskodawca nie poinformował MOPS, że w dniu 12 sierpnia 2016 r. będzie przebywał na urlopie na terenie [...] i nie zwrócił się z prośbą o przesunięcie terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Jednocześnie organ pouczył wnioskodawcę, że na postanowienie zażalenie nie przysługuje, przysługuje natomiast skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu – art. 3 § 2 pkt 4 w związku z art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej p.p.s.a.
W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa z dnia 20 października 2016 r., złożonym na podstawie art. 52 § 4 p.p.s.a., wnioskodawca wyjaśnił, że skarga do WSA na wydane przez MOPS postanowienie przysługuje na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., ponieważ decyzja w sprawie została wydana w dniu 24 sierpnia 2016 r., a odwołanie od niej strona wniosła w dniu 13 września 2016 r., a więc strona nie ma innej możliwości zaskarżenia postanowienia. Strona zarzuciła naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 12 k.p.a. przez wydanie postanowienia bez postawy prawnej po zakończeniu postępowania administracyjnego w pierwszej instancji i dokonanie niewłaściwej wykładni art. 56 § 1 k.p.a., a także naruszenie art. 124 § 1 i § 2 oraz art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a. przez podanie błędnej daty wydania postanowienia, powołanie podstawy prawnej niemającej zastosowania po wydaniu decyzji, błędne pouczenie co do trybu zaskarżenia do sądu administracyjnego, uzasadnienie faktyczne częściowo nieprawdziwe i niepełne oraz uzasadnienie prawne niezawierające wyjaśnienia podstawy prawnej.
W odpowiedzi organ w piśmie z dnia 23 listopada 2016 r. uznał zarzuty naruszenia prawa podane w wezwaniu za niezasadne w zasadniczej części.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona ponownie wyjaśniła, że skarga na wydane przez MOPS postanowienie powinna zostać rozpoznana na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Strona zarzuciła naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 12 k.p.a., jak również art. 124 § 1 i § 2 oraz art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a. przez wydanie postanowienia bez postawy prawnej po zakończeniu postępowania administracyjnego w pierwszej instancji, dokonanie niewłaściwej wykładni art. 56 § 1 k.p.a., niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, powołanie podstawy prawnej niemającej zastosowania po wydaniu decyzji, uzasadnienie faktyczne częściowo nieprawdziwe i niepełne oraz uzasadnienie prawne niezawierające wyjaśnienia podstawy prawnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Na podstawie art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 zwanej dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m. in. w sprawach skarg na:
1. decyzje administracyjne,
2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu,
4. inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Skarga podlega odrzuceniu.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J., odmawiające skarżącemu przyznania zwrotu kosztów stawiennictwa, wydane na podstawie art. 123 § 1 w związku z art. 56 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.
Sąd zauważa, że postanowienie wydane w trybie art. 56 k.p.a. nie kończy postępowania w sprawie ani nie rozstrzyga sprawy administracyjnej co do jej istoty. Od postanowień wydanych w trybie 56 k.p.a. Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje zażalenia. Zgodnie bowiem z art. 141 § 1 k.p.a. zażalenie przysługuje na postanowienia tylko w przypadkach wskazanych w k.p.a. Postanowienie wydane w trybie art. 56 k.p.a. nie należy więc do postanowień, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.
Powyższe stanowisko wyrażane jest też w doktrynie prawa administracyjnego. Wskazuje się, że o żądaniu przyznania należności określonych w art. 56 § 1 organ administracji publicznej orzeka w formie postanowienia. Postanowienie wydane w trybie art. 56 k.p.a. nie kończy postępowania w sprawie ani nie rozstrzyga sprawy administracyjnej co do jej istoty. Od postanowień wydanych w trybie art. 56 k.p.a. nie przysługuje zażalenie (Andrzej Wróbel w: Małgorzata Jaśkowska, Andrzej Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex/el. 2016, komentarz, stan prawny: 1 sierpnia 2016 r.).
Także w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że jest to postanowienie niezaskarżalne (zob. postanowienia: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 820/10, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 16 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 435/06, , Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 764/13, CBOSA).
Postanowienie wydane w trybie art. 56 k.p.a. nie podlega również kontroli sądowej na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skoro zgodnie z art. 56 § 2 k.p.a. żądanie przyznania należności należy zgłosić organowi administracji publicznej, przed którym toczy się postępowanie, przed wydaniem decyzji, pod rygorem utraty roszczenia, to oznacza że postanowienie wydawane jest w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a.
Tym samym postanowienie takie nie może stanowić przedmiotu kontroli legalności działalności administracji publicznej prowadzonej przez sądy administracyjne.
Postanowienie, które jest przedmiotem skargi nie mieści się w żadnej z wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. form działalności administracji, a co za tym idzie nie może być przedmiotem kontroli Sądu. W konsekwencji skarga w tym zakresie jest niedopuszczalna.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło