IV SA/Wr 446/07

Ewa Orłowska -referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata ustanowionego z urzędu D. K. – Sz. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu obejmujących wynagrodzenie wraz z podatkiem VAT w wysokości 549 zł oraz zwrot wydatków w sprawie ze skargi D. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty nienależnie pobranego dodatku do zasiłku rodzinnego postanawia: I. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. adwokatowi ustanowionemu z urzędu zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu obejmujących udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w wysokości 180 zł wraz ze stawką podatku VAT w kwocie 39,60 zł, czyli ogółem 219,60 zł; II. w pozostałym zakresie wniosek oddalić; III. odmówić zwrotu wydatku z tytułu opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. wyrokiem z dnia 23 listopada 2007 r. – po rozpoznaniu skargi skarżącej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiocie określenia kwoty nienależnie pobranego dodatku do zasiłku rodzinnego – uchylił decyzję I i II instancji. Pismem z dnia [...] pełnomocnik organu administracji sporządził skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we W. z dnia 7 maja 2008 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata (pkt II sentencji). Pismem z dnia [...] Okręgowa Rada Adwokacka we W. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokat D. K. – Sz. Z protokołu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym z dnia 19 stycznia 2009 r. wynika, iż skarżącego reprezentował pełnomocnik substytucyjny adw. T. P., który wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej wniesionej przez organ administracji oraz o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu na rzecz adw. D. K. – Sz. Na rozprawie tej pełnomocnik substytucyjny złożył również pismo sporządzone przez adw. D. K. – Sz. z dnia 18 stycznia 2009 r. zawierające wniosek o zasądzenie kosztów w kwocie 549 zł obejmujących kwotę 450 zł wraz z podatkiem VAT w wysokości 99 zł. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 stycznia 2009 r., sygn. akt I OSK 535/08 oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez organ administracji, natomiast rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu zostało przekazane do rozpoznania przez sąd I instancji. Kolejnym pismem z dnia [...] adw. z urzędu D. K. – Sz. oświadczyła, że wynagrodzenie z tytułu zastępstwa procesowego przed NSA nie zostało opłacone przez skarżącego i wniosła również o zwrot wydatku z tytułu opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 157, poz. 1270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. nr 163 , poz. 1348 ze zm. ). Przepis § 19 cytowanego wyżej rozporządzenia stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5 oraz 2) niezbędne udokumentowane wydatki adwokata. Natomiast § 20 tego rozporządzenia stanowi, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Z treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit " c " rozporządzenia wynika, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (dalej; NSA) - 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli sprawy nie prowadził ten sam adwokat w drugiej instancji – 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Stawka minimalna stanowiąca podstawę obliczenia wysokości wynagrodzenia dla adwokata ustanowionego z urzędu wynosi zatem w niniejszej sprawie 240 zł (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit "c" rozporządzenia). Stawka ta obejmuje sprawy, których przedmiotem zaskarżenia nie są należności pieniężne (pkt 1 lit a) i decyzje lub postanowienia Urzędu Patentowego (pkt 1 lit b). Wynagrodzenie adwokata za udział w rozprawie przed NSA, który nie brał udziału w postępowaniu przed sądem I instancji wynosi zatem 75% stawki minimalnej, czyli 180 zł (75 % x 240 zł). Stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, w sprawach w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Stawka podatku od towarów i usług wynosi zaś 22% (art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i sług; Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Mając powyższe na uwadze należało przyznać wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną obejmującą udział w rozprawie przed NSA - powiększone o stawkę podatku od towarów i usług- w łącznej wysokości 219,60 zł (wynagrodzenie: 180 zł + podatek VAT: 39,60 zł =219,60 zł). Żądanie pełnomocnika z urzędu dotyczące zasądzenia wynagrodzenia przekraczającego stawkę minimalną tj. 219,60 zł, czyli w wysokości 549 zł nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zgodnie z przytoczonymi wyżej przepisami za udział w rozprawie przed NSA przysługuje wynagrodzenie w łącznej wysokości 219,60 zł. Z tego względu należało odmówić przyznania wynagrodzenia w wysokości przekraczającej kwotę 219,60 zł. Nakład pracy adwokata i charakter sprawy nie uzasadnia bowiem przyznania wynagrodzenia powyżej stawki minimalnej. Z kolei wniosek o zwrot wydatku z tytułu opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie można uznać go za niezbędny, gdyż zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U nr 225, poz. 1635 ze zm.) dokumenty stwierdzające ustanowienie pełnomocnictwa w sprawach z zakresu świadczeń socjalnych oraz w sprawach załatwianych na podstawie przepisów o pomocy społecznej i przepisów o zatrudnieniu socjalnym nie podlegają opłacie skarbowej. Skoro zatem dokument pełnomocnictwa w sprawach z zakresu pomocy społecznej nie podlega opłacie skarbowej nie można wydatku z tego tytułu poniesionego przez pełnomocnika z urzędu uznać za niezbędny i podlegający zwrotowi. Z tych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit "c" i § 18 ust. 1 pkt 1 lit "c i § 2 ust. 3 i § 19 pkt 2 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należało orzec jak w sentencji.