IV SA/Wr 446/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski po rozpoznaniu w dniu 7 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję D. Kuratora Oświaty z dnia [...], nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień szkoły publicznej Uzupełniającemu Liceum Ogólnokształcącemu dla Dorosłych "[...]" w L. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] nr [...] D. Kurator Oświaty utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień szkoły publicznej Uzupełniającemu Liceum Ogólnokształcącemu dla Dorosłych "[...]" w L. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której to strona skarżąca równocześnie wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z tym uzasadnieniem, że fakt cofnięcia uprawnień szkoły publicznej Uzupełniającemu Liceum Ogólnokształcącemu dla Dorosłych "[...]" w L. przed prawomocnym zakończeniem postępowania przed sądem I instancji spowoduje istotną czy też trwałą zmianę w zakresie organizacji i funkcjonowania procesu kształcenia realizowanego przez Centrum Nauki i Biznesu "[...]" sp. z o.o. Zważywszy, że zaskarżona decyzja została wydana niespełna 2 tygodnie przed zakończeniem trwającego roku szkolnego 2012/2013, co w sposób oczywisty rzutuje na sytuację prawną słuchaczy, którzy rozpoczęli i kontynuują już naukę w szkole o uprawnieniach szkół publicznych, a która na "kilka dni" przed końcem roku szkolnego takich uprawnień zostaje pozbawiona. Słuchacze ci złożyli wymagane oświadczenia o przystąpieniu do egzaminów zawodowych, zdali wspomniane egzaminy, otrzymali zaliczenia ze wszystkich obowiązkowych przedmiotów. Zdaniem strony skarżącej, pozbawienie przez Kuratorium Oświaty słuchaczy szkół w L. - których organem prowadzącym jest Centrum Nauki i Biznesu "[...]" sp. z o.o. - możliwości ukończenia kształcenia, poprzez brak możliwości uzyskania dyplomu zakończenia szkoły, a w konsekwencji przenoszenie na nich negatywnych konsekwencji wydanej przez D. Kuratora Oświaty w dniu 6 czerwca 2013 r. decyzji, uzasadniania uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na interes społeczny oraz niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Według strony skarżącej powinno się mieć na względzie interes społeczny w ujęciu ogólnym, który bez wątpienia w realiach przedmiotowej sprawy został narażony na szkodę. Jest nim interes słuchaczy szkoły, którzy chcąc pozyskać odpowiednie wykształcenie, przez prawie rok uczęszczali do szkoły i obecnie - z uwagi na wydanie zaskarżonej decyzji - mogą zostać pozbawieni prawa do otrzymania stosownych dokumentów, związanych z podjętą przez nich nauką, uprawniających do wykonywania w przyszłości pracy w zawodzie, w którym się kształcili. W ocenie skarżącej przy rozpoznawaniu przedmiotowego wniosku powinno się orzekać na zasadach słuszności, które polega na rozwiązaniu sporu zgodnie z dyrektywami słuszności i sprawiedliwości, niezależnie, a niekiedy wbrew obowiązującym przepisom. W niniejszej sprawie – według skarżącej , zainteresowanym jest nie tylko strona , która bez wątpienia ma interes prawny w podejmowanych działaniach, ale również, a może nawet przede wszystkim słuchacze, ich rodziny, współpracujący nauczyciele i inne osoby , którym nie jest obca problematyka związana z edukacją. Natomiast nieuwzględnienie przedmiotowego wniosku spowoduje znaczne trudności w funkcjonowaniu placówki, konieczności niewywiązania się przez szkołę z zawartej umowy o świadczeniu usług edukacyjnych, co w ocenie skarżącej nastąpi głównie ze szkodą dla słuchaczy, którzy korzystają z oferowanej przez szkołę oferty edukacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej – p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania o czym stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. Przy czym rozstrzygając na podstawie cytowanego wyżej art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Wobec tego nie ma racji strona skarżąca powołując się w uzasadnieniu przedmiotowego wniosku na argumentację wynikającą z zasad słuszności. Powołana na wstępie ustawa procesowa regulująca postępowanie przed sądami administracyjnymi wymienia w tym przepisie wyłącznie dwie przesłanki stanowiące podstawę do wstrzymania zaskarżonego aktu administracyjnego, a mianowicie: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazać w tym miejscu należy, że próbę zdefiniowania przesłanki wyrządzenia znacznej szkody podjął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04 stwierdzając, że chodzi o taką szkodę, zarówno majątkową jak i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Nadto jak wynika z ugruntowanego już orzecznictwa sądowoadministracyjnego warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005 s. 166 -168). Podkreślenia jednak wymaga, że przewidziana w art. 61 § 3 p.p.s.a. ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z jej wykonaniem , których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Chodzi więc o sytuację, w której szkoda wyrządzona wykonaniem konkretnej decyzji , nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia , ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu rzeczy ( por. postanowienie NSA z 16 kwietnia 2012 r. sygn. II FZ 304/12) . Należy przy tym zaznaczyć, że na tym etapie postępowania Sąd nie dokonuje oceny zaskarżonej decyzji. Zostanie bowiem ona poddana odrębnemu badaniu pod kątem zgodności z obowiązującym porządkiem prawnym, zaś rozpoznawanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie może odbywać się na gruncie przesłanek mogących zaważyć o skasowaniu stanowiącego przedmiot skargi aktu. Analizując pod takim kątem przedmiotowy wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzją D. Kurator Oświaty utrzymał w mocy wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta L. decyzję z dnia [...], nr [...] orzekającą o cofnięciu uprawnień szkoły publicznej Uzupełniającemu Liceum Ogólnokształcącemu, z uwagi na stwierdzenie, że działalność wspomnianej szkoły jest sprzeczna z przepisami ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Będąca przedmiotem skargi decyzja, wywołująca skutek w postaci cofnięcia uprawnień szkole ponadgimnazjalnej nie skutkuje zakończeniem prowadzonej działalności , nie oznacza jej likwidacji. Może ona nadal działać nadal, z tym że do czasu ponownego uzyskania uprawnień szkoły publicznej (co nie jest przez ustawę wykluczone) nie ma prawa wydawania świadectw i dyplomów państwowych. Sytuacja ta nie nosi cech trudnych do odwrócenia skutków. Wykonanie zatem zaskarżonej decyzji, skutkujące zmianą uprawnień szkoły publicznej nie powoduje jednak niebezpieczeństwa powstania znacznej szkody lub spowodowania skutków trudnych do odwrócenia dla wnoszącego skargę. Jedynym bowiem miernikiem decyzji sądu o wstrzymaniu wykonania może być niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody lub spowodowania skutków trudnych do odwrócenia dla wnoszącego skargę (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Wykazanie prawdopodobieństwa zaistnienia tych okoliczności w całości obciąża stronę skarżącą, co wyklucza ewentualność czynienia przez sąd samodzielnych poszukiwań argumentów przekonujących za wstrzymaniem wykonania. Za tym podejściem przemawia kontradyktoryjność postępowania sądowoadministracyjnego, jak również zasada trwałości aktów organów administracji publicznej. Wskazać bowiem należy , że uprawnienie do uzyskania ochrony tymczasowej wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji ( por. postanowienie NSA z 1 października 2009 r., sygn. I FSK 1312/08, LexPolonica nr 2134927). Dlatego też, nie można stwierdzić, że strona wykazała konieczność przyznania jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji Kuratora Oświaty. Nie może również odnieść zamierzonego skutku prawnego argument odnoszący się do ewentualnej szkody , którą dotknięci będą uczniowie skarżącej szkoły , gdyż niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody powinno dotyczyć strony skarżącej , a nie kogokolwiek . W tym stanie rzeczy na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji niniejszego postanowienia .