IV SA/Wr 447/09

WyrokWSA we Wrocławiu2010-04-15

Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Henryk Ożóg, Wanda Wiatkowska-Ilków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres od 25 marca 1996 r. do 31 marca 1996 r. powinien zostać zaliczony do okresu pełnienia czynnej służby wojskowej, a w konsekwencji do okresu zawodowej służby wojskowej, w celu ustalenia wysokości odprawy z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ organ administracyjny nie wykonał w pełni wytycznych sądu z poprzedniego wyroku, który nakazywał rzetelne i obiektywne ustalenie sytuacji faktycznej skarżącego w okresie między zakończeniem służby nadterminowej a rozpoczęciem służby zawodowej. Brak pełnego wyjaśnienia tych okoliczności, w tym braku ciągłości służby mimo starań żołnierza i badań lekarskich, stanowił podstawę do uchylenia decyzji, zgodnie z zasadą, że skutki uchybień organu nie powinny obciążać strony postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła żołnierza zawodowego T.Ś., który po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej domagał się zaliczenia okresu od 25 marca 1996 r. do 31 marca 1996 r. do okresu czynnej służby wojskowej, co wpłynęłoby na wysokość należnej mu odprawy. Organ administracyjny odmówił zaliczenia tego okresu, argumentując, że stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej rozpoczął się dopiero 1 kwietnia 1996 r. po zawarciu kontraktu. Po uchyleniu przez WSA decyzji organu, sprawa wróciła do ponownego rozpatrzenia, jednak skarżący zarzucił organowi niewykonanie w pełni wytycznych sądu z poprzedniego wyroku.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi T. Ś. na decyzję Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania należności finansowych w związku ze zwolnieniem żołnierza zawodowej służby wojskowej I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą, II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Dowódca Ś. Okręgu Wojskowego we W., działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 17 pkt 3 k.p.a. oraz art. 73 ust. 1 pkt 9, art. 94 ust. 1 pkt 3 i ust. 2-3, art. 95 pkt 2-5, art. 68 ust. 2, art. 83 ust. 1, 2, 5, art. 87 ust. 1 i 2, art. 97 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r. nr 179, poz. 1750 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania T. Ś. od decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w B. z dnia [...] nr [...] przyznającej należności finansowe w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej w dniu 31 stycznia 2008 r., kwestionowaną decyzję utrzymał w mocy. Uzasadniając swe stanowisko organ orzekający wskazał, że strona pełniła zawodową służbę wojskową we wskazanej powyżej Jednostce Wojskowej na stanowisku pomocnik dowódcy plutonu - dowódca drużyny. Decyzją z dnia [...] nr [...] Dowódca tej Jednostki przyznał T.Ś. należności finansowe w związku z jego zwolnieniem w dniu 31 stycznia 2008 r. z zawodowej służby wojskowej. Strona od powyższej decyzji odwołała się, domagając się zaliczenia okresu od dnia 25 marca 1996 r. do dnia 31 marca 1996 r. do okresu pełnienia przez nią czynnej służby wojskowej. Zainteresowany podniósł, że pomimo wygaśnięcia w dniu 24 marca 1996 r. okresu pełnienia przez niego nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, po uzyskaniu zapewnienia przez przełożonych, że otrzymał kontrakt na pełnienie zawodowej służby wojskowej, w okresie od dnia 25 marca 1996 r. do dnia 31 marca 1996 r. stawiał się codziennie do służby, co potwierdzają znajdujące się w aktach oświadczenia oficerów Szefostwa Wojsk Inżynieryjnych Ś. Okręgu Wojskowego. Okoliczność, że ów kontrakt zawarty został dopiero w dniu 28 marca 1996 r., z datą początkową pełnienia służby zawodowej ustaloną na dzień 1 kwietnia 1996 r., była zdaniem strony skutkiem nierzetelności i opieszałości osób prowadzących sprawy kadrowe. Dowódca Ś. Okręgu Wojskowego decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał powyższą decyzję w mocy. Niezgadzając się z nią T.Ś. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w wyniku której wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2008 r. (sygn. akt IV SA/Wr 228/08), Sąd uchylił ją oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Z uwagi na powyższe Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w B. wydał decyzję z dnia [...] nr [...], w której przyznał stronie w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej w dniu 31 stycznia 2008 r. następujące należności finansowe: 1) odprawę w wysokości 320% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby, tj. w kwocie 10.304,00 zł., 2) ekwiwalent pieniężny za 31 dni urlopu wypoczynkowego, w kwocie 4.537,27 zł., 3) dodatkowe uposażenie roczne za rok zwolnienia w wysokości proporcjonalnej do liczby miesięcy kalendarzowych, za które żołnierzowi przysługiwało uposażenie miesięczne w pełnej wysokości, tj. 1/12 uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego w ostatnim dniu pełnienia służby, w kwocie 268,33 zł., 4) gratyfikację urlopową niewykorzystaną w roku zwolnienia, w kwocie 3.300,00 zł., 5) dodatkowe uposażenie roczne za 2007 rok - 100%, tj. 2.714,00 zł. Od tak wydanej decyzji T.Ś. odwołał się, domagając się jej zmiany, poprzez uznanie okresu od dnia 25 marca 1996 r. do dnia 31 marca 1996 r. jako okresu pełnienia przez niego czynnej służby wojskowej, co w konsekwencji pozwoliłoby na ustalenie ciągłości pełnienia przez niego czynnej służby wojskowej od dnia 24 października 1990 r. Podniósł jednocześnie, że Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w B. w uzasadnieniu swej decyzji, zgodnie z zaleceniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uzupełnił dokumentację o oświadczenia oficerów, którzy w okresie od dnia 25 marca 1996 r. do dnia 1 kwietnia 1996 r. pełnili służbę w Szefostwie Wojsk Inżynieryjnych Ś. Okręgu Wojskowego, nie odnosząc się jednocześnie do nich w żaden sposób. Dalej wskazał, że w złożonej skardze kasacyjnej Dowódca Ś. Okręgu Wojskowego nie zakwestionował prawdziwości jego oświadczenia i oświadczeń oficerów pełniących służbę w Szefostwie Wojsk Inżynieryjnych Ś. Okręgu Wojskowego, iż stawiał się w miejscu pełnienia służby codziennie w dniach 25-31 marca 1996 r. i w tym czasie wykonywał określone czynności służbowe, pomimo iż powołanie do zawodowej służby wojskowej nastąpiło dopiero z dniem 1 kwietnia 1996 r. Z kolei, fakt dopuszczenia go do świadczenia pracy był wyrażeniem zgodnej woli stron (tj. pracodawcy i pracownika) w zakresie nawiązania stosunku pracy i wykonywania umownie określonych obowiązków, mimo że wbrew wynikającemu z art. 29 Kodeksu Pracy obowiązkowi zawierania umów o pracę w formie pisemnej, odbyło się to bez jej zachowania. Nie oznacza to jednak w ocenie odwołującego się, że umowa ustna nie jest ważna. Konsekwentnie utrzymuje, że niezachowanie formy pisemnej w tym zakresie było ewidentnym skutkiem nierzetelności, niedbałości i opieszałości osób prowadzących sprawy kadrowe. Jak dalej wskazał Dowódca Ś. Okręgu Wojskowego, odwołujący się został zwolniony z zawodowej służby wojskowej w dniu 31 stycznia 2008 r. na podstawie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] nr [...] w oparciu o art. 111 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, tj. wskutek upływu okresu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego; Zgodnie z zapisami w dokumentach zawartych w teczce akt personalnych (rozkazy przełożonych uprawnionych do stwierdzania początku i zakończenia pełnienia służby wojskowej, karta ewidencyjna oraz inne dokumenty w niej zawarte), T.Ś. pełnił czynną służbę wojskową jako: - żołnierz zasadniczej służby wojskowej w okresie (od dnia 24 października 1990 r. do dnia 24 marca 1992 r.), - żołnierz nadterminowej zasadniczej służby wojskowej (od dnia 25 marca 1992 r. do dnia 24 marca 1996 r.), - żołnierz zawodowy pozostający w służbie kontraktowej (od dnia 1 kwietnia 1996 r. do dnia 31 marca 2001 r.), - żołnierz zawodowy pozostający w służbie stałej (od dnia 1 kwietnia 2001 r. do dnia 31 stycznia 2008 r.); Zawodową służbę wojskową pełnił nieprzerwanie od dnia 1 kwietnia 1996 r. do dnia 31 stycznia 2008 r., czyli przez okres 11 lat, 10 miesięcy, a od dnia 25 marca 1996 r. do dnia 31 marca 1996 r. nie był żołnierzem czynnej służby wojskowej. Odwołujący się wniósł o zaliczenie okresu od dnia 25 marca 1996 r. do dnia 31 marca 1996 r., udokumentowanego oświadczeniami jego i oficerów Szefostwa Wojsk Inżynieryjnych Ś. Okręgu Wojskowego, do okresu pełnienia czynnej służby wojskowej, w wyniku czego jego okres nieprzerwanej zawodowej służby wojskowej wynosiłby 17 lat, 3 miesiące i 8 dni, co znacząco mogłoby zwiększyć wysokość odprawy z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Zgodnie z art. 94 ust. 1, 2 i 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej przysługuje odprawa w wysokości: 1) po roku służby -100%, 2) po pięciu latach służby - 200%, 3) po dziesięciu latach służby - 300% kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. Wysokość odprawy ulega zwiększeniu o 20% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym za każdy rok zawodowej służby wojskowej pełnionej ponad dziesięć lat, nie więcej jednak, niż do wysokości 600%. Do powyższego okresu zawodowej służby wojskowej zalicza, się okresy pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, z wyłączeniem niektórych okresów wskazanych w art. 94 ust. 3; - art. 95 tej ustawy w pkt 2-5 ustala, że żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94, przysługują następujące należności pieniężne: - ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, w tym za dodatkowy urlop wypoczynkowy, niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za lata poprzednie, nie więcej jednak niż za trzy lata (art. 95 pkt 2 ustawy); - dodatkowe uposażenie roczne za rok, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby (art. 95 pkt 3 ustawy); - zryczałtowany ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby przejazd na koszt wojska (art. 95 pkt 4 ustawy); - gratyfikacja urlopowa niewykorzystana w roku zwolnienia ze służby (art. 95 pkt 5 ustawy). Ekwiwalent pieniężny (art. 95 pkt 2 ustawy) za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego urlopu wypoczynkowego wynosi 1/22 części miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego żołnierzowi w ostatnim dniu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Dodatkowe uposażenie roczne (art. 95 pkt 3 ustawy), w razie pełnienia przez żołnierza zawodowej służby wojskowej przez część roku kalendarzowego, przysługuje w wysokości proporcjonalnej do liczby miesięcy kalendarzowych, za które żołnierzowi przysługiwało uposażenie miesięczne w pełnej wysokości. Podstawę obliczenia dodatkowego uposażenia rocznego w takim przypadku, zgodnie z art. 83 ust. 5 powyższej ustawy, stanowi uposażenie należne żołnierzowi w ostatnim dniu pełnienia służby. Dodatkowo art. 83 ust. 4 wskazuje na przypadki, w których dodatkowe uposażenie roczne nie przysługuje. Zryczałtowany ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby przejazd na koszt wojska (art. 95 pkt 4 ustawy) ustalany jest w sposób określony w art. 68 ust. 2 ustawy oraz § 3-6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu korzystania przez żołnierzy zawodowych, małżonków i dzieci pozostających na ich utrzymaniu z bezpłatnych przejazdów oraz innych świadczeń socjalno-bytowych ustalany na podstawie złożonego przez żołnierza oświadczenia. Gratyfikacja urlopowa niewykorzystana w roku zwolnienia ze służby (art. 95 pkt 5 ustawy), jako świadczenie przysługujące raz w roku na żołnierza, jego małżonka, a także dzieci pozostające na utrzymaniu żołnierza zawodowego (art. 87 ust. 1 i 2 ustawy), ustalana jest zgodnie z rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 marca 2004 r. w sprawie gratyfikacji urlopowej żołnierzy zawodowych na podstawie oświadczenia złożonego przez żołnierza. Odnosząc się do istoty sprawy Dowódca Ś. Okręgu Wojskowego w pierwszej kolejności zauważa, iż stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej jest szczególnym stosunkiem prawnym, łączącym w sobie cechy administracyjno i cywilnoprawne. Stosunek zawodowej służby wojskowej powstaje bowiem na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się osoby zainteresowanej pełnieniem tej służby, decyzji uprawnionego organu wojskowego o powołaniu do tej służby oraz umowy na pełnienie zawodowej służby wojskowej tzw. "kontraktu". Tak regulują to przepisy obecnie obowiązującej ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (art. 9 ust. 1), jak też poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1992 r. nr 8. poz. 31 - art. 8 ust. 2) i odpowiednich przepisów wykonawczych. Aby doszło do powstania stosunku zawodowej służby wojskowej, spełnione muszą być trzy warunki: - dobrowolne zgłoszenie osoby zainteresowanej, - powołanie do zawodowej służby wojskowej oraz - zawarcie umowy ("kontraktu") na pełnienie tej służby. Dopiero po spełnieniu wszystkich tych trzech warunków osoba zainteresowana pełnieniem zawodowej służby wojskowej rozpoczyna jej pełnienie w dacie określonej w kontrakcie (§ 20 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 lipca 1992 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych - Dz. U. nr 60, poz. 305). W opinii organu odwoławczego, w stanie faktycznym sprawy bezspornym jest, iż strona w okresie od dnia 24 października 1990 r. do dnia 24 marca 1996 r. pełniła zasadniczą, a następnie nadterminową zasadniczą służbę wojskową. Bezspornym jest także, iż w dniu 24 marca 1996 r. zwolniona została z nadterminowej zasadniczej służby wojskowej i przeniesiona do rezerwy. Takie informacje zawiera karta ewidencyjna strony oraz rozkaz Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w B. z dnia [...] nr [...], którego wyciąg znajduje się w aktach sprawy. Przy czym, Dowódca Ś. Okręgu Wojskowego wskazał, że nie kwestionuje prawdziwości oświadczeń odwołującego się oraz oficerów pełniących służbę w Szefostwie Wojsk Inżynieryjnych Ś. Okręgu Wojskowego, iż stawiał się on w miejscu pełnienia służby codziennie w okresie od dnia 25 marca 1996 r. do dnia 31 marca 1996 r. i w tym czasie wykonywał określone czynności zlecane mu do wykonania. Nie zmienia to jednak faktu, że powołanie strony do zawodowej służby wojskowej nastąpiło dopiero z dniem 1 kwietnia 1996 r. i dopiero od tego dnia - zgodnie z treścią zawartego z Dowódcą Jednostki Wojskowej nr [...] w B. kontraktu z dnia [...] nr [...] – rozpoczęła pełnienie zawodowej służby wojskowej, gdyż dopiero w tym dniu spełnione zostały wszystkie - prawem przewidziane - przesłanki powstania stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. W tym stanie rzeczy i wobec jednoznacznej treści przywołanych wyżej przepisów, w opinii organu orzekającego, żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia nie miały i nie mogą mieć nawet pozytywne ustalenia dokonane na okoliczności podnoszone przez stronę - codziennego przebywania w miejscu pełnienia służby w okresie od dnia 25 marca 1996 r. do dnia 31 marca 1996 r. Uznanie tego okresu jako okresu pełnienia służby wojskowej byłoby rażącym naruszeniem cytowanych wyżej regulacji. Nawet bowiem przy przyjęciu, że zakres czynności wykonywanych w spornym okresie był zbieżny, czy nawet tożsamy z czynnościami wykonywanymi od dnia 1 kwietnia 1996 r., nie mogło spowodować automatycznego nawiązania stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, gdyż takiego sposobu jego nawiązania nie przewidywał i nadal nie przewiduje żaden przepis prawa. Dowódca Ś. Okręgu Wojskowego odnosząc się do twierdzeń T.Ś. o analogii sytuacji pracownika do sytuacji żołnierza w zakresie nawiązania stosunku pracy (stosunku zawodowej służby wojskowej) stanowczo zaprzecza możliwości stosowania wobec żołnierzy zawodowych przepisów prawa pracy w tym względzie. Fakt dopuszczenia go do "świadczenia pracy" i wykonywania umownie określonych obowiązków nie może być uznany za nawiązanie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. W ocenie organu odwoławczego zarzut stawiany przez stronę o zawinionej przez osoby prowadzące sprawy kadrowe zwłoce w załatwieniu przez nie formalności związanych z powołaniem do zawodowej służby wojskowej jest całkowicie chybiony. Zarówno bowiem rozkaz o powołaniu do zawodowej służby wojskowej, jak też kontrakt podpisany przez stronę w dniu 28 marca 1996 r. wyraźnie ustala datę, od jakiej rozpocząć miała pełnienie zawodowej służby wojskowej. Odwołujący się nigdy wcześniej, tj. przed zwolnieniem ze służby tych ustaleń nie kwestionował, choć miał ku temu prawo i sposobność poprzez możliwość odwołania się od rozkazu o powołaniu, w którym termin rozpoczęcia pełnienia służby ustalony był na dzień 1 kwietnia 1996 r. W świetle powyższego nie sposób mówić o opieszałości osób funkcyjnych, skoro termin rozpoczęcia pełnienia zawodowej służby wojskowej ustalony został na dzień 1 kwietnia 1996 r., z czym odwołujący zgodził się nie wnosząc odwołania od takiego rozkazu oraz podpisując stosowny kontrakt - z tymi samymi ustaleniami. Dowódca Ś. Okręgu Wojskowego podzielił stanowisko T.Ś., iż organ I instancji nie odniósł się w żaden sposób do oświadczeń oficerów pełniących służbę w Szefostwie Wojsk Inżynieryjnych Ś. Okręgu Wojskowego, gdyż w uzasadnieniu decyzji organ ten stwierdził jedynie, że stan faktyczny sprawy nie uległ zmianie, pomimo włączenia tych oświadczeń do dokumentacji sprawy. Treść tych oświadczeń nie ma jednakże żadnego wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy, albowiem nie ma żadnych podstaw prawnych, aby uznać żądany przez stronę okres za okres pełnienia zawodowej służby wojskowej. Organ odwoławczy stanowczo oświadczył, że w okresie od dnia 25 marca 1996 r. do dnia 31 marca 1996 r. odwołujący się nie pełnił żadnej prawem przewidzianej formy czynnej służby wojskowej. Zatem, wszystkie należności finansowe przysługujące żołnierzowi w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej (zryczałtowany ekwiwalent pieniężny za przejazd na koszt wojska przysługujący za 2008 r. został wypłacony już w dniu 23 stycznia 2008 r.) oraz dodatkowe uposażenie roczne przysługujące za poprzedni, tj. 2007 rok, wypłacone zostały w wysokości prawidłowej. Decyzję Dowódcy Ś. Okręgu Wojskowego T.Ś. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W skardze powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Dowódca Ś. Okręgu Wojskowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Nadto, na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2010 r., skarżący złożył wyjaśnienie następującej treści: "W stosownym czasie przed końcem kontraktu, czyli przez dniem 24 marca 1996 r., złożyłem raport do Dowódcy Jednostki w B. o to, bym mógł w dalszym ciągu kontynuować służbę zawodową jako żołnierz kontraktowy. Raport o to złożyłem Dowódcy Jednostki z pewnym wyprzedzeniem. Teraz nie umiem powiedzieć z jakim, ale należało to zrobić jeśli się nie mylę na 3 miesiące przed upływem terminu kontraktu. W związku z tym, mniej więcej w tym samym czasie, przeszedłem badania lekarskie, które musiały potwierdzić, że jestem zdolny do zawodowej służby wojskowej. Kiedy skończył się kontrakt nie składałem już żadnego dodatkowego raportu. Jak już wcześniej w sprawie wyjaśniłem w dalszym ciągu chodziłem do pracy czekając na nowy kontrakt. Miałem świadomość, że za kilka dni po prostu udam się do swojej macierzystej Jednostki Wojskowej w Brzegu i otrzymam ten kontrakt. Kiedy przychodziłem do pracy miałem swoją dotychczasową przepustkę, mundur. Raport i zaświadczenia lekarskie powinny znajdować się w aktach Jednostki Wojskowej w B.." Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona aczkolwiek jej zasadność wynika z innych względów niż w niej przedstawiono. W wyroku z dnia 21 sierpnia 2008r. sygn. akt IV SA/Wr 228/08 dotyczących tej samej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzją I instancji. Sąd w uzasadnieniu orzeczenia wskazał: "W ponownie prowadzonym postępowaniu należy przede wszystkim odnieść się do dowodów w postaci oświadczeń oficerów, którzy w okresie od 25 marca 1996r. do 1 kwietnia 1996r. pełnili służbę w Szefostwie Wojsk Inżynieryjnych Ś. Okręgu Wojskowego. Należy również ustalić w sposób rzetelny i obiektywny sytuację faktyczną skarżącego w okresie po zakończeniu nadterminowej czynnej służby wojskowej a przed rozpoczęciem służby zawodowej". Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Tymczasem wytyczne Sądu zawarte w powyższym wyroku nie zostały w pełni wykonane. Przekonują o tym wyjaśnienia skarżącego złożone do protokołu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2010r. Skarżący bowiem oświadczył, że w stosownym czasie przed końcem kontraktu, czyli przed 24 marca 1996r. złożył raport do Dowódcy Jednostki w B. o to, by mógł w dalszym ciągu kontynuować służbę zawodową jako żołnierz kontraktowy. Raport o to złożył Dowódcy Jednostki z pewnym wyprzedzeniem. Teraz nie umie powiedzieć z jakim, ale należało to zrobić na 3 miesiące przed upływem terminu kontraktu. W związku z tym mniej więcej w tym samym czasie przeszedł badania lekarskie, które musiały potwierdzić, że jest zdolny do zawodowej służby wojskowej. Kiedy skończył się kontrakt nie składał już żadnego dodatkowego raportu. Jak już wcześniej w sprawie wyjaśnił w dalszym ciągu chodził do pracy czekając na nowy kontrakt. Miał świadomość, że za kilka dni po prostu uda się do swojej macierzystej Jednostki Wojskowej w B. i otrzyma ten kontrakt. Kiedy przychodził do pracy miał swoją dotychczasową przepustkę, mundur. Raport i zaświadczenia lekarskie powinny znajdować się w aktach Jednostki Wojskowej w B. Nie powinno ulegać wątpliwości, że okoliczności te zaświadczają o sytuacji, w jakiej znalazł się skarżący pod koniec służby nadterminowej a przed rozpoczęciem służby zawodowej. Tego rodzaju ustaleń brakło w postępowaniu pozasądowym choć z oczywistych względów ich ustalenie nie wykraczało poza możliwość organów załatwiających tę sprawę. Nie powinno przy tym także budzić wątpliwości, że to, co do protokołu rozprawy skarżący oświadczył pytany przez Sąd, to jedynie część ustaleń jaka powinna być w sprawie w tym względzie poczyniona. Sformułowanie uzasadnienia wyroku nakazujące "rzetelne i obiektywne" ustalenie sytuacji faktycznej skarżącego, nie ograniczało możliwości organów administracyjnych w postępowaniu wyjaśniającym. Sąd wyraźnie pozostawił ich inwencji sposób dokonywania tych ustaleń, nie mówiąc już o ocenie ustalonych okoliczności. Kiedy analizuje się materiały sprawy widać wyraźnie, że kolejny kontrakt zawarty ze skarżącym musiał być wywołany jakąś jego czynnością – skarżący zaś mówił przed Sądem o wystąpieniu ze stosownym raportem z wymaganym wyprzedzeniem kilkumiesięcznym, a także że raport ten powinien znajdować się w aktach jednostki wojskowej w Brzegu. Można wierzyć skarżącemu, że drogą jaką postępował, już wcześniej, gdy składał odpowiednie raporty uzyskując kolejne kontrakty. Należy więc potwierdzić tę praktykę (lub jej zaprzeczyć) na podstawie materiałów wspomnianej jednostki, a także co należy uznać za okoliczność bardzo doniosłą, dlaczego – skoro we wcześniejszych przypadkach kontrakty zawierano z nim tak, że istniała ciągłość służby tym razem służby z nim tak "nie przedłużono". O wiarygodności skarżącego w tym względzie świadczyć powinno i to, że by dalszy stosunek służbowy mógł być kontynuowany musiał przejść badania lekarskie. Czy wynik tych badań istnieje – to należałoby niezbędnie ustalić. Za ich pozytywnym efektem przemawia okoliczność, że kontrakt ze skarżącym zawarto a warunkiem tej czynności było wcześniejsze potwierdzenie, iż względy zdrowotne nie stały tu na przeszkodzie. Potrzeba sprawdzenia okoliczności, które skarżący podniósł w szczególności na rozprawie przed Sądem, powinny być poza sporem. Są one doniosłe o tyle, że wskazują, iż skarżący dopełnił niezbędnych czynności starając się o zawarcie nowego kontraktu, a nieprawidłowo mogły działać organy administracji wojskowej. Nieprawidłowości te nie powinny zaś skutkować niekorzystnym rozstrzygnięciem tej sprawy. W myśl zasady, że skutek uchybień organu administracyjnego nie powinien obciążać strony postępowania administracyjnego. Zwrócić przy tym należy uwagę dodatkowo na okoliczności podane także przez skarżącego, układające się w logiczny ciąg, że po zakończeniu służby nadterminowej, zanim nie zawarto z nim nowego kontraktu, przychodził nadal do pracy i nie zdał munduru ani przepustki. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 135 i art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpatrując ponownie sprawę organ administracyjny powinien kierować się powyższymi wytycznymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło