IV SA/Wr 449/09

WyrokWSA we Wrocławiu2009-11-26

Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Tadeusz Kuczyński, Mirosława Rozbicka-Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w okresie odroczenia utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wykazu chorób zawodowych, sądy powinny stosować te przepisy do rozstrzygania spraw, czy też odmówić ich zastosowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet w okresie odroczenia utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów, nie należy ich stosować do rozstrzygania spraw. Stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu oznacza, że jest on sprzeczny z Konstytucją od chwili jego uchwalenia lub wejścia w życie, a jego stosowanie naruszałoby prawo pracownika do rozpoznania sprawy na podstawie legalnej procedury i norm zgodnych z Konstytucją. Odroczenie terminu utraty mocy obowiązującej ma na celu umożliwienie legislacji dostosowania przepisów do Konstytucji, a nie wymuszanie stosowania niekonstytucyjnych norm.
Stan faktyczny
Skarżący J. P. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej – zespołu wibracyjnego. Organy sanitarne obu instancji odmówiły stwierdzenia choroby, opierając się na orzeczeniach lekarskich wskazujących na brak podstaw do rozpoznania schorzenia zawodowego oraz na zmiany pourazowe i zwyrodnieniowe, a także na upływ czasu od zakończenia ekspozycji zawodowej. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując decyzje organów. Sąd uchylił zaskarżone decyzje, uznając, że zostały wydane na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów, które Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z Konstytucją.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Przyznano wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Protokolant Robert Hubacz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 listopada 2009 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz adwokata W. M. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej Dz. U. z 2006r. Nr 122, poz. 851 ze zm.) oraz § 8 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, póz. 1115), art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania J. P. z dnia [...] r. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J. G. z dnia [...] r. nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - zespołu wibracyjnego (poz. 22) u J. P. – utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy poczynił ustalenia co do przebiegu zatrudnienia skarżącego wskazując, że od 2 stycznia 1959 r. do 28 lutego 1990 r. pracował on z przerwami jako robotnik niewykwalifikowany, następnie jako robotnik leśny sezonowy, robotnik melioracyjny, drwal interwencyjny, drwal motorniczy, robotnik leśny, robotnik pomocniczy, pilarz. Natomiast od 1 marca 1995 r. do 31 grudnia 2003 r. prowadził własną działalność gospodarczą - Usługi L. K. Od 2 kwietnia 2004 r. do 10 marca 2006 r. był zarejestrowany jako bezrobotny. Skarżący był badany w D. Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we W. Oddział w J., który w dniu [...] wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej: zespołu wibracyjnego (poz. 22). W uzasadnieniu tego orzeczenia lekarskiego stwierdzono, że w latach 1980 - 1982 skarżący wykonywał zawód pilarza do 26 maja 1982 r. Z tą datą został odsunięty od pracy piłą motorową na stałe, co ustalono na podstawie zaświadczenia lekarskiego. Powodem odsunięcia od tej pracy były prawdopodobnie zmiany w stawie łokciowym lewym po skomplikowanym złamaniu przebytym w latach sześćdziesiątych. Następny okres wykonywania przez skarżącego pracy pilarza według wywiadu, obejmował okres od 1 marca 1988 r. do 28 lutego 1990 r. w zakładzie wykonywania skrzyń i opakowań drewnianych. Organ podał, że ponieważ zakład został zlikwidowany, nie można ustalić, jaką pracę wykonywał badany. W decyzji wskazano na małe prawdopodobieństwo wykonywania pracy piłą motorową w tego typu zakładzie, powołując się na posiadanie przez skarżącego zakazu lekarskiego z 1982 roku. Organ ustalił dalej, że od 1995 roku J. P prowadził własną działalność gospodarczą - usługi leśne - do 31 grudnia 2003 r. W wywiadzie udzielonym w Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu skarżący podał, że pracował piłą spalinową osiem godzin dziennie. Z kolei lekarzowi w Poradni Medycyny Pracy udzielił informacji, że zatrudniał dwóch pracowników. Organ zauważył, że skarżący wykonywał prace na własną odpowiedzialność, znając opinię lekarską o zakazie pracy piłą motorową - trwale. Wskazano, że w Ośrodku Medycyny Pracy wykonano następujące badania specjalistyczne, które dały następujące wyniki: termometria skórna - temperatury wyjściowe wysokie, czas odnowy przedłużony; progi czucia wibracji w ręce lewej - zaburzenia niewielkiego stopnia. Radiogramy stawów łokciowych, nadgarstkowych i dłoni obustronnie: - staw łokciowy lewy - stan po złamaniu nasady dalszej kości ramieniowej lewej z wadliwym wygojeniem odłamów; staw łokciowy prawy - odczyn okostnowy w okolicy nadkłykcia kości ramieniowej małego stopnia, szpara stawowa prawidłowej szerokości; rtg nadgarstka prawego - stan po urazie dłoni prawej z przykurczem zgięciowym palców IV i V, stan po amputacji częściowej paliczka dystalnego palca V dłoni prawej; rtg nadgarstka lewego - bez zmian. Organ skazał, że skarżący został również poddany konsultacji neurologicznej i ortopedycznej. NA podstawie konsultacji i badania dodatkowego zdiagnozowano u niego stan po skomplikowanym złamaniu kości ramieniowej lewej z wadliwym wygojeniem odłamów, stan po urazie dłoni prawej - przykurcz zgięciowy palców IV i V, stan po amputacji częściowej paliczka dystalnego palca V dłoni prawej oraz niewielkie zmiany zwyrodnieniowe w stawie łokciowym prawym. Stwierdzono również, że dolegliwości skarżącego, takie jak: sztywnienie palców, bóle w stawie łokciowym lewym związane są z przebytymi urazami kończyn górnych. Podkreślono, że J. P. nie posiada żadnej dokumentacji medycznej (badania profilaktyczne) z okresu związanego z pracą piłą motorową, pracował na stanowisku pilarza (według wywiadu) mimo świadomości, że już w 1982 roku, ze względu na przebyte urazy kończyn, orzeczono wobec niego trwałe przeciwwskazania do pracy na tym stanowisku. Pracę piłą motorową ukończył 31 grudnia 2003 r. Organ podał, że skarżący został skierowany do D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. w dniu 10 lipca 2007 r. Organ wskazał, powołując się na rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., że minął okres, który w przypadku wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych, upoważniałby do rozpoznania zespołu wibracyjnego (pkt 22 wykazu) w postaciach: 1. naczyniowo-nerwowa, 2. kostno-stawowa, 3. mieszana: naczyniowo-nerwowa i kostno-stawowa. Organ podał, że na etapie postępowania odwoławczego skarżący był badany w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., który w dniu [...] wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego (poz. 22) u J. P. W uzasadnieniu tego orzeczenia podano, że z dostępnej dokumentacji lekarskiej wynika, że z dniem 26 maja 1982 r. badany został odsunięty od pracy piłą motorową na stałe, prawdopodobnie w związku ze zmianami w stawie łokciowym lewym, będącym skutkiem skomplikowanego złamania przebytego w latach sześćdziesiątych. Podano też, że w trakcie przeprowadzonej obserwacji klinicznej wykonano szeroką diagnostykę ukierunkowaną na wykrycie ewentualnych następstw zdrowotnych narażenia zawodowego pacjenta na wibrację miejscową. Badająca skarżącego w trybie odwoławczym placówka medyczna podała, że na podstawie wywiadu, danych z dostępnej dokumentacji lekarskiej, badania przedmiotowego, ujemnych wyników prób oziębieniowych, niecharakterystycznego obrazu kapilaroskopowego, przy uwzględnieniu wyników konsultacji neurologicznej i ortopedycznej popartej aktualną oceną radiogramów układu kostno-stawowego kończyn górnych i kręgosłupa szyjnego – ponownie nie znaleziono podstaw do rozpoznania u skarżącego zespołu wibracyjnego, zarówno jego postaci naczyniowo-nerwowej, jak i kostno-stawowej, tym bardziej, że badany nie pracuje zawodowo od 2003 roku, a ponadto brak jest jakiejkolwiek dokumentacji medycznej, badań profilaktycznych z okresu pracy w narażeniu na wibrację miejscową. W ocenie badającej skarżącego placówki służby zdrowia, dolegliwości pacjenta ze strony kończyn górnych są wynikiem zmian zwyrodnieniowych i dyskopatycznych kręgosłupa szyjnego, a przede wszystkim zmian pourazowych w obrębie kończyn górnych (nadgarstek i ręka prawa, lewy staw łokciowy). Zmiany te nie figurują w wykazie chorób zawodowych. Na podstawie powyższych orzeczeń lekarskich i po przeprowadzeniu oceny narażenia zawodowego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. G. w dnia [...] r. wydał decyzję nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej zespołu wibracyjnego (poz. 22) u J. P.. Skarżący w dniu [...] sierpnia 2008 r. złożył w ustawowym terminie odwołanie od powyższej decyzji. W wyniku rozpatrzenia odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podkreślił, że do stwierdzenia choroby zawodowej przez Państwową Inspekcję Sanitarną muszą być spełnione jednocześnie, jak to wynika z definicji choroby zawodowej zawartej w § 2 ust. 1 i § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...) dwa warunki: choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych, oraz musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy. Zdaniem organu, w przypadku skarżącego kryterium dotyczące rozpoznania klinicznego nie zostało spełnione, bowiem dwie niezależne placówki diagnostyczno-orzecznicze uprawnione do orzekania w sprawach chorób zawodowych, tj. D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. Oddział w J.i Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., były zgodne co do faktu, że zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...), brak jest podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej: zespołu wibracyjnego (poz. 22). W placówkach tych wykonano szereg badań diagnostycznych, wykluczających stwierdzenie choroby wibracyjnej, a schorzenia, na które cierpi skarżący, są wynikiem zmian zwyrodnieniowych i dyskopatycznych kręgosłupa szyjnego, a przede wszystkim zmian pourazowych w obrębie kończyn górnych. Ponadto upłynął okres uprawniający do rozpoznania tego schorzenia zawodowego zgodnie z obowiązującym aktem prawnym. Wskazano, że według w/w rozporządzenia dopuszcza się okres jednego do trzech lat (w zależności od postaci) od zakończenia ekspozycji zawodowej, w czasie którego istnieje możliwość rozpoznania zespołu wibracyjnego, pod warunkiem udokumentowania objawów chorobowych dotyczących tego schorzenia. Podano, że badany nie dysponuje dokumentacją medyczną z lat poprzednich związanych z pracą piłą motorową (rtg. kości i stawów, termometria skórna, itp.) uzasadniającą podejrzenie jakiejkolwiek postaci zespołu wibracyjnego. W ocenie organu, orzeczenia są spójne, przekonujące i zostały wydane na podstawie specjalistycznych badań. W ocenie organu orzekającego, warunek dotyczący rozpoznania klinicznego choroby zawodowej, tj. zespołu wibracyjnego, nie został w przypadku skarżącego spełniony. Odnosząc się natomiast do kwestii narażenia zawodowego organ zaznaczył, że Inspekcja Sanitarna nie kwestionuje narażenia na drgania mechaniczne przenoszone na kończyny górne podczas pracy przy użyciu piły spalinowej, ale zauważa, że fakt występowania czynników szkodliwych na stanowisku pracy nie jest równoznaczny z wystąpieniem choroby zawodowej u pracownika narażonego na dany czynnik. Mając powyższe na uwadze, organ ten orzekł jak w zaskarżonej decyzji. J. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na powyższą decyzję. Podał, że nabawił się choroby zawodowej w postaci zespołu wibracyjnego, pracując piłą spalinową w latach 1978 - 1979 oraz w latach 1980 - 1986. Podniósł także, że po badaniu lekarskim przeprowadzonym w 1982 roku nie został poinformowany o możliwości ubiegania się o rozpoznanie choroby zawodowej - zespołu wibracyjnego, a w owym czasie na temat choroby zawodowej nie miał żadnej wiedzy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlega uwzględnieniu, jednakże nie z przyczyn w niej podanych. Ocena zgodności z prawem zaskarżonych decyzji nie może być dokonana bez uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. (sygn. akt P 23/07, OTK-A 2008, Nr 5, poz. 82), w którym stwierdzono, że art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, w zakresie w jakim nie określają wytycznych dotyczących treści rozporządzenia, oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach - są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny orzekł, że zarówno art. 237 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy, jak i wydane na tej podstawie rozporządzenie Rady Ministrów tracą moc obowiązującą z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Wobec skorzystania przez Trybunał Konstytucyjny z przewidzianej w art. 190 ust, 3 Konstytucji RP możliwości określenia "innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego" niż wskazana w tymże przepisie data ogłoszenia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, powstało istotne zagadnienie, jak w okresie odroczenia mają postępować sądy względem uznanych za niekonstytucyjne, lecz jeszcze niewyeliminowanych z systemu prawa przepisów. Ponieważ w orzeczeniu odraczającym utratę mocy obowiązującej kwestionowanego aktu normatywnego Trybunał Konstytucyjny nie wskazał jednoznacznie, czy w okresie odroczenia - zdyskwalifikowany konstytucyjnie, lecz niederogowany - akt może, czy też nie powinien być stosowany, przeto rozstrzygnięcie tej kwestii pozostaje w sferze decyzji sądów. Jeżeli już z chwilą ogłoszenia wyroku - poprzedzającą moment derogacji niekonstytucyjnych przepisów na skutek promulgacji wyroku - następuje uchylenie domniemania konstytucyjności ocenianego unormowania, to organy stosujące przepisy uznane za niekonstytucyjne, powinny mieć na uwadze fakt, że chodzi o regulacje pozbawione domniemania konstytucyjności. W takiej sytuacji sądy rozpoznające konkretną sprawę nie są pozbawione możliwości oceny skutków - stwierdzającego niekonstytucyjność przepisów mających w niej zastosowanie - wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w zależności od tego, jakich przepisów (materialno-prawnych, procesowych, ustrojowych, międzyczasowych, derogacyjnych, zmienianych, zmieniających itd.) dotyczy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, i przy uwzględnieniu, godnego efektywnej ochrony, celu w rozpoznawanej sprawie. Z przywołanego wyże wyroku Trybunału Konstytucyjnego wynika, że niekonstytucyjność badanych przepisów nie sprowadzała się jedynie do wadliwej konstrukcji upoważnienia ustawowego do wydania aktu wykonawczego, lecz polegała także na bezpodstawnej ingerencji rozporządzenia Rady Ministrów w sferę konstytucyjnie chronionych praw i wolności człowieka i obywatela, zastrzeżoną do wyłącznej materii ustawowej bez możliwości przekazywania do regulacji w drodze rozporządzenia. Jeżeli więc wskutek wadliwego prawodawstwa doszło do naruszenia norm kompetencyjnych, a w konsekwencji do uchybień w zakresie prawa materialnego, przeto sprzecznym ze standardami Konstytucji RP byłoby rozstrzyganie w sprawach chorób zawodowych na podstawie niekonstytucyjnych unormowań. Wartością nadrzędną godną konstytucyjnej ochrony, nawet w okresie odroczenia utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnego aktu normatywnego, jest właśnie prawo pracownika do rozpoznania i załatwienia sprawy choroby zawodowej na podstawie legalnej procedury i nie-sprzecznych z Konstytucją norm prawa materialnego. Z tych też względów, nawet gdy Trybunał Konstytucyjny postanowił o odroczeniu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego kolidującego z Konstytucją RP, przepis uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją nie powinien być stosowany ani do zdarzeń, które dokonały się po ogłoszeniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego, ani do sytuacji zaistniałych jeszcze przed wydaniem orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny. Odroczenie, o którym mowa, nie jest więc - na gruncie badanych przez Trybunał Konstytucyjny przepisów - przeszkodą do uznania przez sąd, że przepis był sprzeczny z Konstytucją od chwili jego uchwalenia (lub od dnia wejścia w życie Konstytucji), i z tej przyczyny sąd może odmówić zastosowania przepisu od dnia jego wejścia w życie (lub od dnia wejścia w życie Konstytucji) także do stanów faktycznych sprzed orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (wyrok SN z dnia 23 stycznia 2007 r., sygn. Ul PK 96/06, niepubl.). Nie można bowiem zaakceptować sytuacji, w której na skutek wydania orzeczenia opartego na normie prawnej niezgodnej z Konstytucją, postępowanie - niemal natychmiast po jego zakończeniu - musiałoby zostać wznowione według określonej procedury stosownie do dyspozycji art. 190 ust. 4 Konstytucji. "Dysfunkcjonalne byłoby domaganie się stosowania prawa, co do którego Trybunał stwierdził sprzeczność z Konstytucją po to tylko, aby po utracie jego mocy obowiązującej wznawiać postępowanie na podstawie procedur, o których mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji" (por. wyrok SN z dnia 23 stycznia 2007 r., III PK 9606, niepubl.). Takie postępowanie kolidowałoby z nakazem sprawiedliwego i rzetelnego rozpoznania sprawy oraz udzielenia należnej każdemu efektywnej ochrony prawnej (por. wyrok SN z dnia 5 czerwca 2007 r., l PK 6/07, niepubl.). Trafnie przy tym podkreślono, że odroczenie na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji, "nie oznacza, że przepis uznany za niezgodny z Konstytucją musi być stosowany do daty wskazanej przez Trybunał. Nie jest przecież tak, że do tego dnia jest on zgodny z Konstytucją, a od tego dnia staje się z nią niezgodny, mimo że Trybunał orzeka na podstawie aktualnego stanu prawnego." Istotne jest bowiem samo stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu. Odroczenie, o którym mowa w art. 190 ust. 3 Konstytucji, ma natomiast na celu umożliwienie odpowiedniemu organowi stosownej modyfikacji przepisu i doprowadzenie tym sposobem do zgodności z Konstytucją. W kontekście poczynionych wywodów, zaskarżone decyzje nie mogą pozostać w zbiorze legalnych rozstrzygnięć, skoro zostały wydane na podstawie przepisów uznanych przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie Sąd rozważając znaczenie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego odraczającego datę utraty mocy obowiązującej przepisów stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji, wziął pod uwagę przedmiot regulacji objętej niekonstytucyjnymi przepisami, przyczyny naruszenia i znaczenie wartości konstytucyjnych naruszonych tymi przepisami, powody dla których Trybunał Konstytucyjny odroczył termin utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów oraz okoliczności rozpoznawanej przez sąd sprawy i konsekwencje stosowania lub odmowy stosowania niekonstytucyjnych przepisów. Mając na uwadze wszystkie wymienione wyżej okoliczności Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie należy uwzględnić orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego i odmówić stosowania niekonstytucyjnych przepisów, pomimo odroczenia terminu utraty ich mocy obowiązującej. Odsyłanie bowiem w niniejszej sprawie na drogę wznowienia postępowania byłoby sprzeczne z regułami demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, naruszeniem prawa do szybkiego załatwienia sprawy stanowiącego podstawowy standard europejski prawa do dobrej administracji, a na drodze sądowej - prawa do szybkiego procesu. Tak więc Sąd w sprawie niniejszej, mając na uwadze treść art. 178 Konstytucji RP oraz art. 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, odmówił zastosowania niezgodnych z Konstytucją RP przepisów aktu rangi podustawowej - rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., uchylił wydane w sprawie decyzje organów obu instancji. Należy podkreślić, że wobec odmowy zastosowania przez Sąd, jako niekonstytucyjnych, przepisów materialnych i procesowych stanowiących podstawę prawną wydanych decyzji, Sąd orzekający w sprawie nie dokonywał merytorycznej oceny zaskarżonych decyzji. Organy administracyjne prowadząc ponownie postępowanie administracyjne, powinny rozpatrzyć sprawę skarżącego na podstawie przepisów w sprawie chorób zawodowych obowiązujących w dacie orzekania, tj. przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). W przedmiocie wykonalności orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło