IV SA/Wr 452/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.), Sędziowie: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków, Protokolant: asystent sędziego Marcin Jarecki, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 25 lutego 2016 r. sprawy ze skargi K.S. na decyzję Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie przyznania stypendium socjalnego i stypendium na wyżywienie uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. Zaskarżoną decyzją z dnia 28 kwietnia 2015 r. nr [...], wydaną z powołaniem się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 179 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 572, z późn. zm.) oraz § 2 ust. 1 pkt 1 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu W., stanowiącego załącznik do zarządzenia Nr [...] Rektora Uniwersytetu W. z dnia 9 września 2014 r., po rozpatrzeniu wniosku K. S., dalej skarżąca, o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Rektora Uniwersytetu W. nr [...] z dnia 30 marca 2015 r. w przedmiocie odmowy zmiany decyzji Rektora Uniwersytetu W. nr [...] z dnia 15 grudnia 2010 r. o przyznaniu skarżącej prawa do stypendium socjalnego i stypendium na wyżywienie od listopada 2010 r. do lutego 2011 r.", Rektor Uniwersytetu W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że pismem z dnia 10 kwietnia 2015 r. skarżąca zwróciła się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie odmowy zmiany decyzji Rektora Uniwersytetu W. z dnia 15 grudnia 2010 r. Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym organ decyzyjny ustalił, że pismem z dnia 17 marca 2015 r. skarżąca wniosła o zmianę decyzji Rektora Uniwersytetu W. z dnia 15 grudnia 2010 r. o przyznaniu skarżącej prawa do stypendium socjalnego od listopada 2010 r. do lutego 2011 r., wskazując jako podstawę prawną art. 154 i 155 k.p.a. W uzasadnieniu wniosku powołała się na swoją trudną sytuację materialną oraz na rzekome błędy pracowników Uniwersytetu W. przy kompletowaniu dokumentów stanowiących podstawę do przyznania stypendium socjalnego. Decyzją z dnia 30 marca 2015 r. Rektor Uniwersytetu W. odmówił zmiany decyzji. Organ wskazał, że po ponownej analizie sprawy stwierdza, że w zaskarżonej decyzji Rektor słusznie wskazał, że z dwóch wskazanych we wniosku podstaw prawnych zastosowanie może mieć tylko art. 155 k.p.a. albowiem na mocy decyzji z dnia 15 grudnia 2010 r. przyznano skarżącej prawo do stypendium socjalnego. W tej sytuacji należało ocenić, czy wystąpiły przesłanki wskazane w ww. przepisie, tj. czy została wyrażona przez stronę zgoda na zmianę decyzji (przyjęto, że tak), czy zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne oraz czy za zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes stron. Organ wskazał, że analizując sprawę przyjęto, że skoro skarżąca utraciła status studenta Uniwersytetu W. na podstawie decyzji z dnia 5 października 2012 r. i została skreślona z listy studentów historii Uniwersytetu W., to nie może korzystać z pomocy materialnej przewidzianej w ustawie - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz Regulaminie ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu W.. Pomoc materialna przyznawana jest bowiem tylko studentom rozumianym jako osoby kształcące się na studiach wyższych (art. 2 ust. 1 pkt 18k ustawy) i ma na celu umożliwienie im pobierania nauki. Natomiast skarżąca nie jest już studentką Uniwersytetu W., a zatem nie korzysta z usług edukacyjnych świadczonych przez Uniwersytet W. W tej sytuacji brak było podstaw do zmiany decyzji zgodnie z wnioskiem skarżącej z dnia 17 marca 2015 r. albowiem taka decyzja byłaby sprzeczna z obowiązującym prawem. Organ wskazał, że ponadto nie została spełniona trzecia przesłanka, gdyż argumenty wskazywane przez skarżącą ujawniają tylko i wyłącznie subiektywne przeświadczenie skarżącej o zasadności jej stanowiska, które w rzeczywistości pozostaje w kolizji z interesem społecznym. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 272/14, organ wskazał, że: "samo określenie słuszny interes strony, aczkolwiek niezdefiniowane, to wskazuje, że nie chodzi w nim o każdy interes strony (a więc chęć uzyskania rozstrzygnięcia organu administracji publicznej o treści zgodnej z wolą strony), ale wyłącznie o interes zgodny przede wszystkim z prawem i zasadami współżycia społecznego. Modyfikacja ukształtowanego ostateczną decyzją stosunku administracyjnoprawnego (poprzez jego zmianę bądź zniesienie) musi więc być społecznie akceptowalna i godna wsparcia ze strony Państwa ze względu na cel, jaki ma zostać przez tę modyfikację osiągnięty. Interes ten ma być bowiem obiektywnie słuszny, a nie jedynie zgodny z oczekiwaniem strony. Możliwość zastosowania art. 155 k.p.a. w konkretnej sprawie należy rozważać w świetle przepisów prawa materialnego w tym znaczeniu, iż zmiana lub uchylenie decyzji musi pozostawać w zgodności z tymi przepisami". W tej sytuacji zmiana decyzji i przyznanie na podstawie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym prawa do stypendium socjalnego osobie, która nie ma statusu studenta, nie jest społecznie akceptowalna i godna wsparcia. Organ dodał, że stypendium socjalne jest pomocą materialną przeznaczoną dla studentów, a jego celem jest umożliwienie im pobierania nauki. Na dzień wydawania niniejszej decyzji skarżąca nie jest studentką i nie pobiera nauki, a zatem cel przyznania skarżącej stypendium socjalnego nie zostałby osiągnięty. Mając powyższe na uwadze organ wskazał, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 155 k.p.a. umożliwiające zmianę decyzji Rektora Uniwersytetu W. nr [...] z dnia 15 grudnia 2010 r. Skarżąca złożyła skargę na powyższą decyzję, w której podtrzymała twierdzenia i zarzuty podniesione we wniosku wszczynającym postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie oraz we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest ocena pod względem zgodności z prawem decyzji Rektora Uniwersytetu W. z dnia 28 kwietnia 2015 r., nr [...], którą to decyzją organ ten - po rozpatrzeniu wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Rektora Uniwersytetu W. nr [...] z dnia 30 marca 2015 r. w przedmiocie odmowy zmiany decyzji Rektora Uniwersytetu W. nr [...] z dnia 15 grudnia 2010 r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Prawidłowo, rozpatrując sprawę organ decyzyjny ustalił, że sprawa niniejsza została wszczęta wnioskiem skarżącej z dnia 17 marca 2015 r. (k.19 akt sprawy). We wniosku tym skarżąca domagała się zmiany w trybie art. 154 i art. 155 k.p.a. decyzji Rektora Uniwersytetu W. z dnia 15 grudnia 2010 r., nr [...]. Wbrew jednak ustaleniom organu poczynionym w niniejszej sprawie, ww. decyzja Rektora Uniwersytetu W. z dnia 15 grudnia 2010 r., nr [...] (k. 15 akt sprawy), nie przyznawała skarżącej prawa do stypendium socjalnego i stypendium na wyżywienie od listopada 2010 r. do lutego 2011 r., lecz była wydaną w trybie odwoławczym decyzją Rektora Uniwersytetu W. o utrzymaniu w mocy decyzji Dziekana Wydziału Nauk Historycznych i Pedagogicznych Uniwersytetu W. z dnia 24 listopada 2010 r. o nieprzyznaniu skarżącej stypendium socjalnego i stypendium na wyżywienie za miesiąc październik 2010 r. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w roku 2010, kiedy skarżąca była studentką Uniwersytetu W., organ pierwszej instancji - Dziekan Wydziału Nauk Historycznych i Pedagogicznych Uniwersytetu W., wydał na rzecz skarżącej dwie decyzje w przedmiocie stypendium socjalnego i stypendium na wyżywienie. Pierwszą z nich, z dnia 23 listopada 2010, znak [...] (k.12 akt administracyjnych), przyznał skarżącej stypendium socjalne w kwocie 540 zł miesięcznie na okres od listopada 2010 r. do lutego 2011 r. oraz stypendium na wyżywienie w kwocie 230 zł miesięcznie na okres od listopada 2010 r. do lutego 2011 r., a drugą z nich, z dnia 24 listopada 2010, znak [...] (k.13 akt administracyjnych), nie przyznał skarżącej stypendium socjalnego i na wyżywienie za miesiąc październik 2010 r. Z akt tych wynika, że skarżąca złożyła odwołanie do Rektora Uniwersytetu W. od tej ostatniej decyzji, to jest od decyzji Dziekana z dnia 24 listopada 2010, znak [...]o nieprzyznaniu jej stypendium socjalnego i na wyżywienie za miesiąc październik 2010 r. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, Rektor Uniwersytetu W. decyzją z dnia 15 grudnia 2010 r., nr [...] (k. 15 akt administracyjnych sprawy), utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału Nauk Historycznych i Pedagogicznych Uniwersytetu W. z dnia 24 listopada 2010 r. o nieprzyznaniu skarżącej stypendium socjalnego i stypendium na wyżywienie za miesiąc październik 2010 r. Przedmiotem wniosku skarżącej z dnia 17 marca 2015 r. jest żądanie weryfikacji w trybie art. 154 i art. 155 k.p.a. decyzji Rektora Uniwersytetu W. z dnia 15 grudnia 2010 r., nr [...], co organ decyzyjny wprawdzie prawidłowo ustalił w sprawie, lecz nieprawidłowo ustalił przedmiot rozstrzygnięcia ww. decyzji Rektora Uniwersytetu W. z dnia 15 grudnia 2010 r., nr [...]. Przedmiotem tym nie jest bowiem przyznanie skarżącej prawa do stypendium socjalnego i stypendium na wyżywienie od listopada 2010 r. do lutego 2011 r., lecz nieprzyznanie skarżącej stypendium socjalnego i na wyżywienie za miesiąc październik 2010 r. Wskutek błędnego ustalenia przedmiotu decyzji Rektora Uniwersytetu W. z dnia 15 grudnia 2010 r., nr [...] organ rozpoznający niniejszą sprawę błędnie wskazał jako podstawę jej weryfikacji art. 155 k.p.a., zamiast art. 154 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 154 § 1 k.p.a., decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Zgodnie zaś z zastosowanym przez organ w niniejszej sprawie art. 155 k.p.a., decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; (...). Powyższe uchybienie procesowe polegające na błędnym ustaleniu przedmiotu decyzji będącej przedmiotem weryfikacji organu w trybie nadzwyczajnym na wniosek skarżącej z dnia 17 marca 2015 r. i wskutek tego błędnym ustaleniu przepisu prawa mającego zastosowanie w sprawie, to jest wskazanie art. 155 k.p.a., zamiast art. 154 § 1 k.p.a., i przeprowadzenie weryfikacji decyzji Rektora Uniwersytetu W. z dnia 15 grudnia 2010 r., nr [...] w niewłaściwym trybie, skutkowało konieczność uchylenia wydanych w sprawie decyzji. Powyższe uchybienie procesowe dotyczy bowiem zarówno zaskarżone decyzji, jak i decyzji wydanej przez Rektora Uniwersytetu W. w pierwszej instancji. Rozpoznając ponownie sprawę organ decyzyjny, mając na względzie to, co powiedziano wyżej odnośnie meritum, rozstrzygnie o zasadności wniosku skarżącej z dnia 17 marca 2015 r. w świetle przesłanek określonych w art. 154 k.p.a. W tej sytuacji, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.