IV SA/Wr 455/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Julia Szczygielska po rozpoznaniu w dniu 18 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zakwestionowanej decyzji w sprawie ze skargi B. M. na decyzję Wojewody D. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przeznaczenia do wykonania świadczeń osobistych na rzecz obrony postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 28 lipca 2017 r. B. M. (zwany dalej wnioskodawcą, skarżącym lub stroną) wniósł skargę na opisaną w osnowie niniejszego postanowienia decyzję Wojewody D. w przedmiocie przeznaczenia do wykonania świadczeń osobistych na rzecz obrony. Jednocześnie strona wystąpiła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podając, że wykonanie świadczeń osobistych na rzecz obrony w zakresie w niej wskazanym spowodowałoby powstanie niemożliwego do przezwyciężenia konfliktu pomiędzy nimi, a sumieniem skarżącego i wyznawanymi przez niego przekonaniami religijnymi. W rezultacie powstałaby znaczna szkoda moralna o niemajątkowym charakterze, która nie mogłaby zostać wynagrodzona w późniejszym terminie. Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2017 r. organ odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o którym mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Postanowienie, o którym mowa w § 3 i 4, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (§ 5). Na wstępie podkreślić należy, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jest formą tymczasowej ochrony sądowej będącej wyjątkiem od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a, stanowiącej, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jedynie wystąpienie szczególnych warunków, którymi są: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków, może doprowadzić do tego, że w konkretnej sytuacji skarżący otrzyma tę wyjątkową ochronę przed konsekwencjami wynikającymi z kwestionowanych aktów lub czynności. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przez pojęcie znacznej szkody rozumie się taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04). Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06). Zwrócić zatem uwagę należy, że przesłankami wstrzymania wykonania nie są jakiekolwiek skutki czy jakakolwiek szkoda, lecz szkoda i skutki kwalifikowane tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wniosek strony skarżącej zasługiwał na uwzględnienie. Wskazany w zakwestionowanej decyzji obowiązek osobistego świadczenia na rzecz obrony, już choćby na podstawie samego twierdzenia skarżącego i przedstawionego przez niego dokumentu o przynależności do związku wyznaniowego, ma niecodzienny wymiar, co sprawia, że całą sprawę należy potraktować wyjątkowo. Nie można zatem wykluczyć, że wyznawane przez skarżącego zasady wiary mają dla niego szczególny i osobisty charakter. Zaś jakakolwiek próba ich naruszenia może skutkować w odczuciu strony powstaniem niematerialnej i nieodwracalnej szkody. Należy mieć na uwadze również i to, że choć realizacja zaskarżonej decyzji – jak wskazuje to organ – odnosi się do okresu mobilizacji i wojny, a tym samym nie powoduje w chwili obecnej jakiejkolwiek szkody, to instytucja ochrony tymczasowej ma nieco szerszy zakres i znajduje zastosowanie również wówczas, gdy zachodzi samo niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Stąd też w ocenie Sądu, należało uwzględnić wniosek o wstrzymanie wykonania zakwestionowanej decyzji. Istnieje bowiem potencjalna możliwość, że skarżący może zostać zobowiązany do wykonania wydanego rozstrzygnięcia przed rozstrzygnięciem wniesionej przez niego skargi. W związku z tym nie można również wykluczyć, że strona zostanie zmuszona do przeciwstawienia się wyznawanym przez siebie przekonaniom, a więc poniesienie znaczną i nieodwracalną dla niej szkodę. Trzeba jednak podkreślić, że analizując przesłanki wstrzymania wykonania decyzji Sąd nie jest uprawniony do badania zasadności samej skargi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt. I OZ 848/13). Stąd też nie można z niniejszego orzeczenia wywodzić, że skarżący został zwolniony z nałożonego na niego obowiązku osobistego świadczenia na rzecz wojska. O tym bowiem, czy strona zasadnie została zobowiązana do wykonania określonych w decyzji świadczeń rozstrzygnie dopiero Sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w niniejszej sprawie. Mając zatem na względzie powyższe rozważania oraz działając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.