I OZ 848/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka, po rozpoznaniu w dniu 2 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prezydenta Miasta G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1657/13 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta G. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 31 lipca 2013 r., I SA/Wa 1657/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez Prezydenta Miasta G. decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] maja 2013 r., nr [...] oraz decyzji Wojewody P. z [...] listopada 2012 r., nr [...] orzekającej o ustaleniu odszkodowania w kwocie [...] zł na rzecz Ministerstwa Obrony Narodowej – Rejonowego Zarządu Infrastruktury G. za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położoną na terenie gminy Miasta G., obręb [...], przeznaczoną na połączenie Portu Lotniczego z Portem Morskim G. – Trasa [...], odcinek ul. [...] – [...] dla fragmentu od ul. [...] do [...] w G. oraz o zobowiązaniu Prezydenta Miasta G. do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. W zawartym w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania Prezydent podkreślił, że z uwagi na fakt, iż wydana decyzja opiewa na znaczną kwotę, w sprawie zachodzi realne niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podniósł, że zachodzi również ryzyko, iż do wypłaty odszkodowania zobowiązany został niewłaściwy podmiot. W uzasadnieniu, Sąd pierwszej instancji wskazał, że z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) wynika, iż to na stronie spoczywa obowiązek wykazania przesłanek uzasadniających uwzględnienie wniosku, tj. przedstawienia takich okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego rozstrzygnięcia faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za uwzględnieniem jej wniosku. Wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody P. z [...] listopada 2012 r. jest bezzasadny. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona nie wykazała, że wykonanie zaskarżonych decyzji skutkować będzie wyrządzeniem znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Wypłata odszkodowania, jak każde świadczenie finansowe, jest bowiem ze swej istoty czynnością "odwracalną" i w każdym czasie można dokonać zwrotu wypłaconego odszkodowania. Wskazano ponadto, że skarżący nie wykazał, aby wypłata przedmiotowego odszkodowania zagroziła w jakikolwiek sposób jego budżetowi. Wskazał jedynie, że wiąże się to ze szkodą, nie konkretyzując tej szkody w żaden sposób. W zażaleniu Prezydent Miasta G. zaskarżył opisane postanowienie w całości zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. polegające na przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że w stanie faktycznym sprawy nie zachodzą przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy skarżącemu grozi realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W ocenie skarżącego, Sąd powinien mieć na uwadze stan faktyczny sprawy przedstawiony w skardze i okoliczność, że zachodzi ryzyko, że do wypłaty odszkodowania został zobowiązany niewłaściwy podmiot. Prezydent podkreślił, że szkody związane z niesłuszną wypłatą odszkodowania byłyby bardzo trudne do odwrócenia, ponieważ byłyby związane z koniecznością uiszczenia wysokich prowizji bankowych za przelew oraz z utraconymi odsetkami zgromadzonymi na rachunkach bankowych. Powołano postanowienie NSA z 31 marca 2005 r., II OZ 155/05, gdzie Sąd ten wskazał m.in., że z obowiązku złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności nie można jednak wyprowadzić tezy o pełnym obowiązywaniu zasady skargowości w postępowaniu o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Sąd ma obowiązek uwzględnić z urzędu, a więc i bez wniosków strony, okoliczności decydujące o wstrzymaniu bądź odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności zaskarżonych do Sądu. Zatem, skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarżący nie wykazał na czym polega ewentualna szkoda, bądź spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków, to winien sam wszechstronnie rozważyć wszelkie okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia – nie wykluczając zobowiązania stron do uszczegółowienia, bądź dokładnego wskazania faktów, na których opierają swój wniosek. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie może odnieść zamierzonego skutku. Z treści art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jeżeli we wniosku o wstrzymanie wykonania takiego aktu lub czynności strona nie wskaże okoliczności uzasadniających twierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to nie można tego uznać za brak formalny wniosku (art. 49 § 1 p.p.s.a.), lecz za brak przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej przez sąd, uzasadniający oddalenie wniosku (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010 r., art. 61, teza 11). Naczelny Sąd Administracyjny aprobuje pogląd, że uzasadnienie stanowi element formalny wniosku i nie podlega uzupełnieniu poprzez wezwanie do uzupełnienia braków formalnych. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela w tym zakresie odmiennych tez zawartych w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego przywołanym przez skarżącego w zażaleniu. Skarżący nie przedstawił dokumentów, które pozwoliłyby uprawdopodobnić w jakiej sytuacji finansowej się znajduje, jakie posiada rezerwy budżetowe. Jednocześnie, z uzasadnienia zażalenia wynika, że skarżący posiada pewne rezerwy, skoro wskazuje na utratę odsetek "zgromadzonych na rachunkach bankowych". Ponadto, badając przesłanki wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, sąd nie jest uprawniony do badania zasadności samej skargi, tak jak i odrębnego zagadnienia, jakim jest ewentualna możliwość domagania się odszkodowania za niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej. Nieodwracalne skutki wykonania decyzji muszą być realne i odnosić się do zagrożeń, jakie wywołuje bezpośrednio wykonanie decyzji, której wstrzymania strona się domaga. Niezasadne są więc podnoszone w zażaleniu argumenty, że w niniejszej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo, iż do wypłaty odszkodowania zobowiązany został nieprawidłowy podmiot. Argument ten dotyczy nie tyle wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji - lecz zaskarżonej decyzji, a więc jego ocena nastąpi na etapie merytorycznego rozpoznania skargi. Zatem, rozważanie go na obecnym etapie postępowania uznać należy za przedwczesne (por. też postanowienie NSA z 25 czerwca 2013 r., I OZ 515/13). Na marginesie należy podkreślić, że skarżący na każdym etapie postępowania może złożyć wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, powinien on być jednak należycie umotywowany. O zasadności wstrzymania nie będą natomiast przesądzać inne przesłanki niż wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a., w szczególności okoliczności powołane przez skarżącego w celu uzasadnienia jego skargi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.