IV SA/Wr 457/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Referendarz sądowy Ewa Orłowska po rozpoznaniu w dniu 30 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej postanawia: I. umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Skarżący pismem z dnia [...]. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej. Pismem referendarza sądowego z dnia 15 października 2007 r. wezwano skarżącego do złożenia powyższego wniosku na urzędowym formularzu wraz z dokumentami i wyjaśnieniami dotyczącymi jego sytuacji materialnej. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący nadesłał wypełniony dnia [...] urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym w rubryce nr 4 zaznaczył, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Do wniosku dołączył rachunki dotyczące opłat za mieszkanie oraz dokumenty związane z rejestracją działalności gospodarczej (dwa zaświadczenia: o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...] i o nadaniu numeru REGON z dnia [....] i decyzja o nadaniu skarżącemu indywidualnego numeru NIP z dnia [...]) oraz pismo z dnia [...] zawierające dodatkowe wyjaśnienia. Skarżący podał, że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z żoną. Skarżący jest osobą bezrobotną, nie zarejestrowaną w urzędzie pracy, a od marca 1999 r. utrzymuje się ze zbierania surowców wtórnych (złomu, puszek, butelek), z czego uzyskuje niewielkie dochody, nie przekraczające kwoty wolnej od podatku. Żona skarżącego jest zatrudniona na etacie [...], przy czym skarżący wskazał, iż uchla się ona od podania miesięcznej wysokości swoich dochodów, lecz jego zdaniem są to dochody nie przekraczające najniższego wynagrodzenia. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów tj. z decyzji urzędu skarbowego z dnia [...] odmawiającej umorzenia żonie odsetek za zwłokę w wysokości 16.781,90 zł z tytułu zaległości w podatku od [...] wynika, iż żona skarżącego był wówczas zatrudniona w [...] i otrzymywała wynagrodzenie 1185,60 zł brutto. Wyjaśnił, iż z pensji żony nie otrzymuje żadnych środków pieniężnych. Wskazał, że żona [...] "bezprawnie" sprzedała pawilon handlowy z wyposażeniem o wartości księgowej około 80.000 zł i "przywłaszczyła" sobie całość tej kwoty. Podał, że dwoje dorosłych dzieci pracuje za granicą, syn w [...], córka w [...] i prowadzą oni odrębne gospodarstwa domowe. Skarżący wyjaśnił, iż nie otrzymuje wsparcia finansowego od dzieci pracujących za granicą. Natomiast druga córka jest zatrudniona we [...], Sygn. akt IV SA/Wr 457/07 prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, na stałe jest zameldowana w miejscu zamieszkania skarżącego i nie ujawniła w jakiej wysokości otrzymuje wynagrodzenie, partycypuje w opłatach stałych i skarżący nie otrzymuje od niej dodatkowego wsparcia finansowego. Wskazał, że nie posiada żadnego konta bankowego, a zaległości podatkowe spłaca żona, bo skarżący załączonym wyrokiem sądu z dnia [...] (załącznik do pisma z dnia [...]) został uniewinniony od zarzutu uszczuplenia należności Skarbu Państwa na łączną kwotę 10.958 zł z tytułu podatku od [...] za [...] r. W sprawie żony został wydany odrębny wyrok sądu karnego. Wyjaśnił nadto, iż na mocy wyroku sądu z [....]. jest zobowiązany do zapłaty należności wobec funduszu alimentacyjnego w wysokości 25.200 zł i z tytułu 5% prowizji wobec komornika. Wyjaśnił, że żona składa wspólne zeznanie podatkowe w urzędzie skarbowym. Ewentualny zwrot nadpłaty wynikający z tego zeznania jest pobierany przez urząd skarbowy z tytułu zaległości podatkowych żony. Dodatkowo wyjaśnił, iż dnia [...] zarejestrował w urzędzie gminy jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie [...], jednakże działalności tej nie rozpoczął, ponieważ środki finansowe przeznaczone na jej uruchomienie zostały przywłaszczone przez wspólnika z poprzedniej firmy. Z nadesłanych rachunków związanych z utrzymaniem mieszkania wynika, iż wynoszą one: za czynsz, w tym wodę i kanalizację 326,17zł, za gaz 100,93 zł (za dwa miesiące), energię elektryczną 76,92 zł. Oświadczył, że posiada mieszkanie spółdzielcze o powierzchni 72,94 m2 i trzy place pod garaże, które zostały zajęte przez komornika, nie posiada oszczędności, przedmiotów i papierów wartościowych. Podał, iż "umeblowanie mieszkania przy wartości księgowej może przekroczyć wartość 3000 euro, a przy wartości rynkowej może być kwotą nieosiągalną". Przepis art. 244 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu. W myśl Sygn. akt IV SA/Wr 457/07 art. 258 § 3 tej ustawy do postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące postanowień sądu. Skarżący jest zwolniony od ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit "b" cytowanej ustawy, zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Z tego względu postępowanie wszczęte tym wnioskiem podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Natomiast art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Obowiązek wykazania przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 cytowanej ustawy spoczywa na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący nie wykazał bowiem, iż nie posiada środków finansowych na pokrycie wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, ponieważ mimo, że jest osobą długotrwale bezrobotną (co potwierdza zaświadczenie z urzędu pracy z dnia [...] i zaskarżona decyzja oraz akta administracyjne organów) nie udokumentował zarobków żony, z którą mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, mimo iż został do tego zobowiązany pismem referendarza sądowego z dnia 15 października 2007 r. poprzez nadesłanie m. in. zaświadczeń dotyczących wszystkich osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym o ich wynagrodzeniu netto za ostatnie trzy miesiące z uwzględnieniem poszczególnych miesięcy. Przy badaniu przesłanek z art. 246 cytowanej ustawy należy wziąć pod uwagę, że zgodnie z art. 23 k.r.o. małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia ich pozostawanie w rozdzielności majątkowej (post. NSA z dnia 6 października 2004 r., GZ 71/04, ONSAiWSA 2005, nr 1, poz. 8). Oznacza, to że małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy również w zakresie postępowań sądowych prowadzonych tylko przez jednego z nich, co ma miejsce w niniejszej sprawie. W świetle powyższego skoro skarżący mieszka razem z żoną i prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe nie można uznać za wiarygodne twierdzenie skarżącego, iż żona uchyla się od podania wysokości swojego wynagrodzenia, które zdaniem skarżącego odpowiada wysokości najniższego wynagrodzenia za pracę. Twierdzenie to budzi Sygn. akt IV SA/Wr 457/07 wątpliwości na tle okoliczności wynikającej z pisma skarżącego z dnia [...], w którym podał, on iż zakład pracy żony [...] opłaca na rzecz skarżącego składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Zauważyć trzeba, iż w aktach sprawy znajduje się wspomniana decyzja urzędu skarbowego z dnia [...] odmawiająca żonie skarżącego umorzenia zaległości z tytułu odsetek za zwłokę, z której wynika, iż żona skarżącego była wówczas zatrudniona w [...] i otrzymywała wynagrodzenie 1185,60 zł brutto. Przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wziąć pod uwagę aktualną sytuację dochodową wnioskodawcy i członków jego rodziny, istniejącą w momencie złożenia wniosku, zatem powyższa decyzja nie odzwierciedla aktualnej wysokości zarobków żony. Ponadto skarżący w piśmie z dnia [...] (poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu) wskazał, iż jego żona jest zatrudniona w [...] i dołączył w celu potwierdzenia tego zatrudnienia powyższą decyzję urzędu skarbowego z dnia [...] z wyjaśnieniem, iż nie podaje wysokości płacy żony, ponieważ jego wysokość jest fikcją wynikającą z faktu spłacania przez żonę zaległości podatkowych. Z decyzji tej nie wynika jednak czy w [...] r. żona pracowała, tak jak obecnie, w charakterze [...] czy też wykonywała inną pracę. Z tych względów decyzja ta nie można stanowić podstawy do ustalenia aktualnej wysokości zarobków żony skarżącego, co ma istotne znaczenie przy rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdyż przy ocenie spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie tego prawa należy wziąć pod uwagę wspólne dochody małżonków. Ponadto skarżący nie nadesłał zeznań podatkowych za [...]r. i [...]r., pomimo iż został do tego wezwany wspomnianym pismem referendarza sądowego z dnia 15 października 2007 r. Wyjaśnienia w tej kwestii udzielone przez skarżącego w piśmie z dnia [...] -złożonym wraz z urzędowym formularzem - iż on sam nie składa tego zeznania, natomiast żona prawdopodobnie składa wspólne zeznanie podatkowe należy uznać za niewystarczające dla wykazania w jakiej wysokości w [...]r. i [...] r. małżonkowie uzyskali wspólne dochody. Zauważyć trzeba, iż wspólne rozlicznie podatkowe małżonków wymaga złożenia podpisu na tym zeznaniu przez każdego z nich, oznaczającego zgodę na wspólne opodatkowanie dochodów małżonków podlegających opodatkowaniu, uzyskanych w roku podatkowym. Wbrew twierdzeniom skarżącego zawartym w powyższym piśmie - w dokumentach urzędu skarbowego, znajdujących się w Sygn. akt IV SA/Wr 457/07 aktach sprawy, brak jest danych dotyczących wysokości dochodu małżonków za [...]r. i [...] r. Skarżący nie wyjaśnił także jaka jest wysokość pomocy finansowej związanej z utrzymaniem mieszkania świadczonej przez córkę, która mieszka razem z rodzicami i prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, gdyż wskazał jedynie, iż partycypuje ona w opłatach "stałych", co nie jest równoznaczne z wykazaniem wysokości opłatach ponoszonych przez córkę. Skarżący pomimo wezwania referendarza sądowego nie wykazał ani też nie udokumentował w jakiej obecnie wysokości jest zobowiązany do spłaty zaległości podatkowych za [...] r. (o których wspomniał w piśmie z dnia [...]). Twierdzenie skarżącego, iż żona spłaca należności podatkowe, gdyż skarżący został uniewinniony i tym samym zwolniony od spłaty tych zobowiązań jest niewystarczające dla wykazania i udokumentowania aktualnej wysokości zaległości podatkowych żony. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy decyzji urzędu skarbowego z dnia [...], Nr [...] wynika zaś, że zaległość podatkowa żony za [...] r. w kwocie 11.246 zł została rozłożona na cztery raty, przy czym termin płatności ostatniej raty ustalono na dzień [...], który już upłynął. Zatem decyzja ta również nie odzwierciedla aktualnej wysokości zaległości podatkowych żony. Przy rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wziąć pod uwagę nie tylko dochody małżonków ale i ich zobowiązania publicznoprawne w tym zobowiązania żony z tytułu zaległości podatkowych, które mają wpływ na ocenę sytuacji materialnej małżonków. Z tych względów przedstawione przez skarżącego okoliczności nie uzasadniają przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o 161 § 1 pkt 3 i art. 239 pkt 1 lit "b" w związku z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.