IV SA/Wr 457/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), Protokolant Robert Hubacz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 30 lipca 2008 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu Marii Walkiewicz sprawy ze skargi J. B. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utraty statusu bezrobotnego oddala skargę. Starosta Powiatu w W. decyzją [...] z dnia [...] na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 3 z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego orzekł o utracie przez J. B. statusu osoby bezrobotnej z dniem 11 czerwca 2007r. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że z posiadanych przez organ dokumentów wynika, że skarżący bez uzasadnionej przyczyny odmówił przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia, o którym mowa w art. 73a. W takim zaś przypadku po myśli wskazanego wyżej przepisu następuje utrata statusu osoby bezrobotnej. W odwołaniu od powyższej decyzji w części dotyczącej opisanej decyzji, zainteresowany podniósł, że przyjmie każdą pracę jako pracownik umysłowy. Natomiast organ zaproponował pracę na okres 6 miesięcy przy kopaniu rowów, grobów, zamiataniu ulic za symboliczną złotówkę. Podkreślił swoją trudną sytuację rodzinną i materialną. Wojewoda D. decyzją nr [...] z dnia [...] wskazując jako podstawę prawną przepisy powołane przez organ I instancji oraz art. 138 kodeksu postępowania administracyjnego zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że w toku postępowania odwoławczego na podstawie dokumentów ustalono, że odwołujący się został zarejestrowany jako bezrobotny w dniu 24 listopada 2000r. bez prawa do zasiłku. 11 czerwca 2007r. otrzymał propozycję zatrudnienia w ramach robót publicznych w Zakładzie Wodociągów i Kanalizacji w B. D. na stanowisku robotnika gospodarczego, ale odmówił przyjęcia zaproponowanego zatrudnienia. W związku z powyższym została wydana decyzja orzekająca o utracie przez zainteresowanego statusu osoby bezrobotnej z dniem 11 czerwca 2007r. z powodu odmowy bez uzasadnionej przyczyny zatrudnienia w ramach robót publicznych. W tych okolicznościach wskazana decyzja została wydana zgodnie z prawem. Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy status osoby bezrobotnej nie przysługuje bezrobotnemu, który odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub inne pracy zarobkowej, wykonania prac interwencyjnych lub robót publicznych, albo udziału w szkoleniu, stażu, przygotowaniu zawodowym w miejscu pracy. W takim przypadku Starosta orzeka o pozbawieniu statusu bezrobotnego prawa na okres 90 dni. Zgodnie z ustawową definicją "odpowiednia praca" oznacza zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, które podlegają ubezpieczeniom społecznym i do wykonywania których bezrobotny ma wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe lub może je wykonywać po uprzednim szkoleniu, a stan zdrowia pozwala mu na ich wykonywanie oraz łączy czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin. Argumenty odmowy przyjęcia przez zainteresowanego proponowanego zatrudnienia nie zostały przez organ uwzględnione. Organ odwoławczy uznał też, że spełnione zostały ustawowe przesłanki "odpowiedniej pracy" - skarżący posiada wystarczające wykształcenie do wykonywania proponowanej pracy i nie udokumentował żadnych przeciwwskazań zdrowotnych do ich podjęcia, mieszka w miejscowości miejsca pracy. Dodał też, że odwołujący się podkreślał, że jest w trudnej sytuacji finansowej, a mimo, że organ proponował wynagrodzenie miesięczne w kwocie 1000 zł brutto, przez okres 6 miesięcy - pracy nie przyjął. Na powyższą decyzję zainteresowany wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zarzucił w niej, że propozycję pracy otrzymał po 7 latach od zarejestrowania, a o szkoleniu nigdy nie było mowy. Ponadto Urząd Pracy dokonał wadliwej interpretacji definicji "odpowiednia praca" - pomylił ją z definicją "dowolna praca". Wskazał, że definicja odpowiednia praca musi mieć odniesienie do kwalifikacji- w tym między innymi do wykształcenia. Inna interpretacja tego określenia powodowałaby, że nauka stała by się bezprzedmiotowa. Wskazał również, że ma ukończone Liceum Ekonomiczne, do którego trudniej było się dostać niż obecnie na niejedne studia, podniósł też, że 33 lata temu kiedy odbywał zasadniczą służbę wojskową zwracano uwagę na stan zdrowia, po dokonaniu badań skierowano go do odpowiednich służb. Obecnie w wieku 53 lat, w nowej rzeczywistości "zaganiano" do bliżej nieokreślonej pracy, a faktycznie chodzi o machanie łopatą za 26 zł dziennie. Wskazał również na treść art. 65 Konstytucji Rzeczypospolitej. W dalszych pismach, kierowanych do akt sprawy skarżący rozwijał podniesione w skardze zarzuty, przedstawił problemy zaistniałe w związku z prowadzoną wcześniej działalnością gospodarczą. Poinformował również, że on i jego bracia posiadają wykształcenie muzyczne ze wskazaniem dla Urzędu Pracy o możliwości utworzenia zespołu muzycznego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, a w uzasadnieniu tego wniosku przywołał argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Organy wydające decyzję nie naruszyły prawa, a tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności lub uchylenia zaskarżonych decyzji. Podstawą materialno prawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.), zwanej dalej ustawą o zatrudnieniu. Podstawowy zarzut skargi dotyczył interpretacji dokonanej przez organ definicji "odpowiednia praca", która skutkowała wydaniem decyzji o pozbawieniu skarżącego statusu osoby bezrobotnej, po myśli art. 33 ust. 4 pkt 3 powołanej ustawy o zatrudnieniu. Według skarżącego, odpowiednia praca to praca uwzględniająca wykształcenie konkretnej osoby nie jest zaś taką pracą, praca poniżej możliwości edukacyjnych osoby bezrobotnej. Taką zaś pracę zaoferowano skarżącemu. Ma on ukończone liceum ekonomiczne, proponowana praca miała charakter pracy fizycznej, którą może wykonywać osoba bez żadnego wykształcenia. Zgodnie ze wskazanym wyżej art.33 ust. 4 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu, Starosta z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3 pozbawia statusu bezrobotnego, bezrobotnego, który odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac interwencyjnych lub robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu, przygotowaniu zawodowym w miejscu pracy; pozbawienie statusu następuje na okres 90 dni. Art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy o zatrudnieniu daje definicję odpowiedniej pracy stanowiąc, że oznacza to zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, które podlegają ubezpieczeniom społecznym i do wykonywania których bezrobotny ma wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe lub może je wykonywać po uprzednim szkoleniu, a stan zdrowia pozwala mu na ich wykonywanie oraz łączy czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin. W ocenie Sądu zacytowana powyżej definicja daje podstawę do uznania, że odpowiednia praca to również zaproponowana praca poniżej wykształcenia osoby, do której jest kierowana oferta przy oczywiście spełnieniu pozostałych warunków wynikających z przywołanego przepisu- a na takie rozumienie omawianego pojęcia pozwala, użyte przez ustawodawcę sformułowanie " wystarczające kwalifikacje" . Brak jest literatury i orzecznictwa, które analizowałaby rozumienie wskazanych wyżej pojęć na tle ustawy o zatrudnieniu. Są to pojęcia, które mogą być kojarzone z prawem pracy. Kodeks pracy - ustawa z dnia 26 czerwca 1974r. (tekst jednolity Dz. U. z 1998r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) nie zawiera określania wystarczające kwalifikacje do wykonywania pracy. W art. 42 ust. 3 kp mówi zaś o odpowiednich kwalifikacjach pracownika, które między innymi są podstawą, o ile są uwzględnione do nie wypowiedzenia dotychczasowych warunków pracy lub płacy. Orzecznictwo i judykatura interpretuje pojęcie"odpowiednich kwalifikacji" jednolicie. Rozumienie przez nie przygotowanie zawodowe pracownika - jego formalne wykształcenie, zdobyte doświadczenie zawodowe i potrzebne umiejętności, a także predyspozycje fizyczne i psychiczne. Akcentuje przy tym związek powierzonej pracy z wykształceniem (wyrok SN z 28 maja 1997r., w sprawie I PKN 131/97, wyrok SN z 4 października 2000r. w sprawie I PKN 01/00 M. Jackowski Glosa do wyroku SN z dnia 8 maja 1997r. I PKN 131/97- OSP 1998/6/120. Niewątpliwie pojęcia "wystarczające kwalifikacje" użyte w art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy o zatrudnieniu i pojęcie "odpowiednie kwalifikacje" zawarte w art. 42 ust. 3 kodeksu pracy to różne pojęcia nie noszące tych samych treści. To ostatnie pojęcie nadaje inną, większą rolę (wartość) wykształceniu. Jednakże ustawodawca w art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy o zatrudnieniu nie zdecydował się na użycie powyższego pojęcia do definicji odpowiedniej pracy. Należy wnioskować, że wynikło to z sytuacji istniejącej na "rynku pracy " w okresie tworzenia ustawy o zatrudnieniu. Według Sądu gramatyczna wykładnia art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy o zatrudnieniu o której mowa wyżej, odpowiada wykładni celowościowej ustawy, której celem między innymi było wykorzystanie każdego wolnego miejsca pracy. Urząd Pracy jak wynika z uzasadnienia wziął również pod uwagę stan rodzinny i finansowy skarżącego. W ocenie Sądu brak jest również innych przesłanek wyłączających skierowanie rozpatrywanej przez Sąd oferty do skarżącego; na etapie postępowania administracyjnego nie wykazywał odpowiednim zaświadczeniem lekarskim, iż z uwagi na stan zdrowia nie może podjąć wskazanej pracy, nie zachodzi również okoliczność przekroczenia czasu dojazdu do pracy, o której mowa w art. 2 ust.1 pkt 16 ustawy o zatrudnieniu. Na marginesie należy dodać, że nie mają na etapie postępowania sądowego żadnego znaczenia wypisy ze szpitala i dowody dotyczące leczenia skarżącego, choć dotyczą lat ubiegłych zostały złożone dopiero w postępowaniu sądowym, a ponadto nie są dowodem na to, że skarżący nie mógł podjąć oferowanej w marcu 2007r pracy. Odnośnie powołanego w skardze art. 65 Konstytucji RP stanowiącego o tym, że każdemu zapewnia się wolność wyboru wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy- należy tylko zauważyć, że skarżący zrealizował zasadę wynikającą z powyższego przepisu, odmówił przyjęcia pracy. Oczywiste zatem jest, że jeżeli nie podjął pracy nie może być traktowany na równi z osobami, które oczekują propozycji pracy i są gotowe ją przyjąć i mają status osoby bezrobotnej i łączące się z tym statusem uprawnienia. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak wyżej.