IV SA/Wr 464/12
WyrokWSA we Wrocławiu2012-12-05
Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Tadeusz Kuczyński, Julia Szczygielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego na pokrycie zaległych rachunków za energię elektryczną jest zasadna, gdy organ pomocy społecznej dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi, a wnioskodawczyni spełnia kryterium dochodowe, ale jej sytuacja materialna jest skomplikowana przez współzamieszkiwanie z byłym mężem i pracującym synem?Ratio decidendi
Odmowa przyznania zasiłku celowego na pokrycie zaległych rachunków za energię elektryczną jest zasadna, gdy organ pomocy społecznej, mimo spełnienia przez wnioskodawczynię kryterium dochodowego, dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi i musi uwzględnić potrzeby innych osób ubiegających się o pomoc. Decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, a pomoc społeczna ma charakter subsydiarny, uzupełniający wobec własnej aktywności wnioskodawcy w poszukiwaniu pracy i środków utrzymania.Stan faktyczny
Skarżąca M. K. wniosła o przyznanie zasiłku celowego na opłacenie zaległych rachunków za energię elektryczną, wskazując na trudną sytuację materialną i uchylanie się byłego męża od partycypowania w kosztach utrzymania mieszkania. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku, wskazując na ograniczone środki finansowe i konieczność uwzględnienia potrzeb innych wnioskodawców, mimo spełnienia przez skarżącą kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podkreślając uznaniowy charakter zasiłku celowego, subsydiarność pomocy społecznej oraz brak aktywności skarżącej w poszukiwaniu zatrudnienia. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując ustalenia organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia NSA Julia Szczygielska (sprawozdawca) Protokolant : Michalina Moneta po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 5 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z dnia [...], nr [...] w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy:
W dniu 16 lutego 2012 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. wpłynął wniosek M. K. o udzielenie pomocy na opłacenie zaległych rachunków za zużytą energię elektryczną w kwocie 200,00 zł, a którą to należność - w ocenie wnioskodawczyni - winien uiścić Jej były mąż. Strona podkreśliła, że pomimo orzeczonego rozwodu zamieszkują wspólnie w jednym mieszkaniu. Były mąż choć zobowiązał się do partycypowania w połowie w kosztach utrzymania mieszkania, uchyla się od tego zobowiązania, chociaż pracuje zawodowo i korzysta z mediów domowych. Poza tym ma wobec skarżącej zobowiązania alimentacyjne w wysokości 50.000 zł. Wskazała, że w październiku 2011r. z powodu zaległości odcięto do mieszkania dopływ wody, a obecnie podobna sytuacja może mieć miejsce w stosunku do energii elektrycznej. Jednocześnie strona dodała, iż ma trudności w znalezieniu zatrudnienia i stąd utrzymuje się z udzielanej przez opiekę społeczną pomocy. Podkreśliła, że ze względu na zachowanie byłego męża czuje się osobą poszkodowaną i dlatego prosi o udzielenie wsparcia.
Decyzją z dnia [...], nr [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. odmówił M. K. przyznania zasiłku celowego na opłacenie zaległych rachunków za energię elektryczną. Uzasadniając swe rozstrzygnięcie, organ stwierdził, iż na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, że strona spełnia przesłanki do otrzymania wnioskowanej pomocy. Jest osobą bezrobotną zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. i nie posiada prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Strona zamieszkuje w mieszkaniu składającym się z dwóch pokoi i kuchni wraz z byłym mężem i pełnoletnim synem, który pozostaje w zatrudnieniu. Jednakże ze względu na ograniczone środki finansowe – organ nie jest w stanie zabezpieczyć w pełnej wysokości potrzeb zgłaszanych przez stronę, gdyż musi uwzględnić także potrzeby innych rodzin ubiegających się o przyznanie pomocy w formie zasiłków celowych. Jednocześnie organ dodał, że w ramach posiadanych środków udziela M. K. systematycznej pomocy, i tak: od 1 stycznia 2012 r. do 31 marca 2012 r. przyznano zasiłek okresowy w wysokości 220,00 zł miesięcznie, w lutym 2012 r. zasiłek celowy w wysokości 50,00 zł na dojazd do psychologa, a w marcu 2012 r. zasiłek celowy w kwocie 50,76 zł na zakup leków. Poza tym strona otrzymała wsparcie w formie dodatku mieszkaniowego w wysokości 54,78 zł. Nadto strona otrzymała również pomoc okresową w lutym 2012r. z Parafialnego Koła Caritas w G. w formie zakupu opału na kwotę 200,00 i paczkę żywnościową o wartości 90,00 zł.
Od powyższej decyzji M. K. wniosła odwołanie, wnosząc o przyznanie wnioskowanego świadczenia. Wyjaśniła, że zaległości w opłatach za energię elektryczną na jej wniosek zostały rozłożone na raty miesięczne. Ponownie podkreśliła, iż jej były mąż uchyla się od ponoszenia opłat rachunków "co drugi miesiąc". Z kolei pracujący syn miesięcznie ma potrącaną z wynagrodzenia kwotę 900,00 zł, gdyż jako żyrant spłaca kredyt zaciągnięty przez znajomego. W związku z powyższym prosi o uwzględnienie odwołania i pozytywne rozpoznanie sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., wskazało, że zgodnie z zasadą ogólną zawartą w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477,00 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej". Przytaczając treść art. 2 ust. 1, art. 3 i art. 39 ustawy o pomocy społecznej Kolegium stwierdziło, że zasiłek celowy może być przyznany osobie lub rodzinie, która spełnia przesłankę dochodową określoną w art. 8 ust. 1 ustawy, przy wystąpieniu co najmniej jednego z powodów określonych w art. 7 pkt 2-15 ustawy lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy w tej formie.
Decyzje w przedmiocie zasiłku celowego przyznawane są w ramach uznania administracyjnego. Organ orzekający podejmuje decyzje w oparciu o zebrany materiał dowodowy, w wyniku jego oceny, z uwzględnieniem możliwości Ośrodka. Przy czym zarówno wyżej powołany art. 39 ust. 1 i 2 ustawy, jak również inne przepisy ustawy, nie określają kryteriów ustalenia kwoty tego świadczenia. Wyznacznikami wysokości zasiłku celowego są więc z jednej strony: sytuacja materialna wnioskodawcy i zakres jego potrzeb, a z drugiej strony możliwości finansowe Ośrodka.
Kolegium podkreśliło, że przed podjęciem decyzji przez organ I instancji przeprowadzony został w dniu 29 lutego 2012 r. z M. K. rodzinny wywiad środowiskowy, podczas którego ustalono, iż wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest osobą bezrobotną i na tą okoliczność przedłożyła pisemne oświadczenie, iż pozostaje w ewidencji osób bezrobotnych. Jeżeli chodzi o sytuację zdrowotną to strona podała, że leczy się na arytmię, lecz nie przedkłada żadnej dokumentacji lekarskiej potwierdzającej ten fakt. Aktualnie dochód strony stanowi kwota 274,78 zł, na którą składa się zasiłek okresowy w kwocie 220,00 zł i dodatek mieszkaniowy w wysokości 54,78 zł.
Jak wynika z treści pism Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z dnia [...], nr [...] i z dnia [...], nr [...] (podanych również do wiadomości strony) miesięcznie na wypłatę zasiłków okresowych i celowych z budżetu gminy organ pomocy społecznej otrzymuje środki finansowe w wysokości 1.700,00 zł. W marcu 2012 r. pomoc w formie zasiłków celowych przyznano 11 wnioskodawcom, wśród których ubiegały się o nią rodziny wielodzietne, niepełne, a także takie w których występuje niepełnosprawność oraz niski dochód na osobę w rodzinie. Najniższy zasiłek w kwocie po 50,00 zł został przyznany dwóm rodzinom, zaś najwyższy w wysokości 200,00 zł otrzymały również dwie rodziny. Natomiast stronie na przestrzeni marca 2012 r. została przyznana łączna pomoc w formie zasiłków celowych w wysokości 150,76 zł z tego: na zakup opału - 50,00 zł, na zakup żywności - 50,00 zł i na częściowe pokrycie kosztów leków i leczenia - 50,76 zł.
Z informacji ustalonych przez organ I instancji wynika, że w mieszkaniu dwupokojowym poza skarżącą mieszka jej były mąż, jak również pełnoletni syn, który jest osobą czynną zawodowo. Były mąż wyraża gotowość ponoszenia opłat związanych z utrzymaniem mieszkania w wysokości 1/3 części, a nie, tak jak domaga się strona, opłacania całego rachunku co drugi miesiąc. Z tym stanowiskiem byłego męża nie zgadza się M. K., która uważa, iż syn spłacając kredyt za inną osobę w wysokości 900,00 zł miesięcznie, nie powinien uczestniczyć w kosztach utrzymania mieszkania.
W konsekwencji powyższego, Kolegium stwierdziło, że podstawą do odmowy przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na opłacenie zaległych rachunków za zużytą energię elektryczną był fakt posiadania przez organ I instancji ograniczonych środków finansowych jak również potrzeby innych wnioskodawców ubiegających się o przyznanie wsparcia w tej formie. Kolegium zauważyło przy tym, że z energii elektrycznej korzystały aż trzy gospodarstwa domowe, a mianowicie: strona, były mąż (pracuje dorywczo) i syn (osiągający dochody z zatrudnienia).
Domaganie się przez skarżącą w tej sytuacji pokrycia zaległych rachunków za energię elektryczną, stanowi w ocenie Kolegium przerzucanie kosztów utrzymania (w tym zakresie) na organ pomocy społecznej. Postawa strony jest roszczeniowa, gdyż w każdym przypadku domaga się ona zaspokojenia wszystkich swoich potrzeb bytowych. Jak to już wyżej organ odwoławczy zauważył, w marcu 2012 r. otrzymała zasiłek celowy na zakup żywności (50,00 zł), zakup opału (50,00 zł) i zakup leków (50,76 zł). Uzyskała też pomoc w formie zasiłku okresowego w kwocie 220,00 zł oraz dodatku mieszkaniowego w wysokości 50,76 zł. Z zachowania skarżącej nie wynika zaś, aby była zainteresowana poprawą swojej sytuacji życiowej i materialnej, poprzez podejmowanie działań w poszukiwaniu zatrudnienia nawet w formie krótkookresowej. Dotychczasowy jej staż pracy obejmował okres od września 2009r. do marca 2010r. Zgłaszając się do Powiatowego Urzędu Pracy w P. w wyznaczonych terminach oczekuje wyłącznie otrzymania oferty pracy w miejscu zamieszkania. Oczekiwania strony odnośnie miejsca zatrudnienia wyłącznie do miejsca zamieszkania zostały potwierdzone telefonicznie przez pracownika tego Urzędu. Zdaniem Kolegium - nie ma żadnych przeciwwskazań, aby strona ograniczała możliwości zatrudnienia wyłącznie do miejsca zamieszkania, gdyż to zawęża możliwości w znalezieniu ofert pracy. Dlatego też powinna rozszerzyć teren poszukiwania zatrudnienia we własnym zakresie i to poza terenem gminy.
W ocenie Kolegium nie można zarzucić organowi I instancji naruszenia prawa, bowiem organ ten wziął pod uwagę z jednej strony sytuację materialną oraz potrzeby strony, a z drugiej własne możliwości finansowe i liczbę osób objętych pomocą. W marcu 2012 r. przyznano M. K. zasiłki celowe w łącznej kwocie 150,76 zł mając do wydatkowania na zasiłki celowe i zasiłki okresowe kwotę 1.700,00 zł. Domaganie się przez stronę przyznania zasiłku celowego na opłacenie zaległych rachunków za energię elektryczną w wysokości 200,00 zł spowodowałoby, iż łączna pomoc udzielona skarżącej stanowiłaby aż 20,6 % posiadanego miesięcznego budżetu na wymienione świadczenia.
Kolegium stwierdziło, że zebrany w sprawie przez organ pomocy społecznej materiał dowodowy potwierdza roszczeniową postawę strony, która źródło zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych upatruje wyłącznie w środkach finansowych Ośrodka. Uważa, iż zarówno jej jak i innym członkom rodziny (syn, były mąż) pomoc ta przysługuje pomimo, że osiągają dochody z tytułu zatrudnienia. Nie jest też zainteresowana podjęciem zatrudnienia, bowiem swoje oczekiwania w tym zakresie uściśla wyłącznie do podjęcia pracy na terenie miejsca zamieszkania, tj. G., gdzie rynek ofert pracy jest znikomy i znalezienie% zatrudnienia jest utrudnione.
Zdaniem Kolegium, działanie organu pomocy społecznej w przedmiotowej sprawie nie ma charakteru dowolności i nie narusza przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. W tym stanie faktycznym i prawnym, zasadnym stało się w ocenie Kolegium orzec, jak w osnowie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższą decyzję wniosła M. K. podnosząc, iż nie zgadza się z treścią podjętego rozstrzygnięcia, gdyż były mąż nie wywiązuje się od sierpnia 2011r. z obowiązku ponoszenia kosztów utrzymania mieszkania w formie opłacania, "co drugiego rachunku", co zdaniem skarżącej zostało również zaprotokołowane podczas rozprawy rozwodowej. Skarżąca dodała, iż wszelkie opłaty pokrywa ze środków finansowych jakie otrzymuje od organu I instancji oraz częściowo z pomocy świadczonej przez syna, który dokłada się do opłat i kosztów utrzymania. Twierdzi, że informacji takich udzielała pracownikowi socjalnemu w trakcie przeprowadzonych rodzinnych wywiadów środowiskowych. Jako przykład podaje opłacenie przez syna zaległych rachunków za zużytą wodę w wysokości 1.000 zł oraz rachunków za energię elektryczną, które to miał opłacić były mąż. Skarżąca wskazała, iż zawarte w uzasadnieniu decyzji sformułowanie, że nie jest zainteresowana podjęciem zatrudnienia jest "absurdem", gdyż od marca 2010 r. nie otrzymała żadnej oferty pracy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Działając zaś w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. /t.j. Dz. U. z 2012r., poz.270/, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 p.p.s.a.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.
Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia tak zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji..
Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.).
I tak zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.
Zadaniem pomocy społecznej jest w myśl art.3 ust.1 w/w ustawy - wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Nie oznacza to jednak, że pomoc społeczna ma zaspokajać wszystkie potrzeby i oczekiwania osób, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej. Zwłaszcza, że jak powszechnie wiadomo - możliwości finansowe ośrodków pomocy społecznej nie są nieograniczone, a liczba osób wymagających wsparcia jest znaczna i stale rośnie.
Przepis art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej. Użyty w przepisie zwrot "może" wskazuje na to, że zasiłek celowy nie ma charakteru obligatoryjnego, a jego przyznanie pozostawione jest uznaniu organu orzekającego. W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że uznanie organu doznaje ograniczeń w myśl art. 7 k.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem, organ winien załatwiać sprawę mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ - działając w ramach uznania - winien zatem przeprowadzić wnikliwe postępowanie zmierzające do oceny stwierdzonego stanu faktycznego.
W/w przepis art. 39 ust. 1 i 2 ustawy nie wyklucza zatem możliwości odmowy przyznania świadczenia, jednakże nakłada na organ obowiązek wskazania przesłanek odmowy udzielenia przedmiotowego świadczenia.
Niesporne jest w niniejszej sprawie, że zaskarżoną decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...], nr [...] który to organ powołując się m.innymi na przepis art.39 ustawy o pomocy społecznej - odmówił przyznania skarżącej zasiłku celowego na opłacenie zaległych rachunków za energię elektryczną.
Zatem podstawową kwestią jest udzielenie odpowiedzi, czy w świetle zgromadzonych materiałów, zasadnie odmówiono skarżącej udzielenia pomocy w postaci zasiłku celowego na opłacenie zaległych rachunków za energię elektryczną.
Jak to już wyżej Sąd zauważył, a organ odwoławczy podkreślił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Oznacza to, co już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądów administracyjnych, że sam fakt spełniania ustawowych kryteriów nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej zasiłku celowego. Z przepisów ustawy o pomocy społecznej, regulujących tryb przyznawania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Oznacza to, że organ obowiązany jest uwzględnić nie tylko sytuację ubiegającego się o przyznanie świadczenia, jego zaangażowanie w zakresie współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, lecz także zakres udzielonej mu ze środków publicznych pomocy.
W myśl bowiem art. 3 ust. 4 i art. 4 omawianej ustawy, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej, a osoby korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Celem pomocy społecznej nie jest natomiast stałe dostarczanie środków utrzymania i zastępowanie osobistej aktywności osób w tym zakresie.
Sąd w pełni podziela pogląd Kolegium, że pomoc pochodząca ze środków publicznych winna być przeznaczana na przezwyciężanie trudnej sytuacji życiowej, związanej w tym przypadku z bezrobociem i koniecznością poszukiwania pracy, a nie polegać na stałym zapewnianiu środków utrzymania. W wyroku z dnia 20 listopada 2001 r., sygn. akt SK 15/01, Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że pomoc społeczna jest ostatnim ogniwem w systemie zabezpieczenia społecznego i ma charakter uzupełniający. Polityka udzielania pomocy przez państwo winna brać pod uwagę subsydiarny charakter pomocy w stosunku do aktywności samego zainteresowanego w staraniach o znalezienie i podjęcie pracy (OTK 2001/8/252).
W świetle powyższego przyjąć należy, że organ rozpoznający wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi mieć zatem na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, ale również interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że zaskarżone decyzje zostały wydane w granicach uznania administracyjnego, po szczegółowym zgromadzeniu i rozważeniu całości materiału dowodowego zebranego w sprawie, trafnie biorąc przy tym pod uwagę zarówno cele pomocy społecznej określone w ustawie, jak i możliwości finansowe w zakresie udzielenia pomocy.
Z lektury akt sprawy niewątpliwie zaś wynika, że organ I instancji posiadał bardzo skromne środki finansowe na zasiłki celowe, gdy zaś liczba osób ubiegających się o tę pomoc oraz zgłoszonych żądań była znaczna. Stąd organ rozpoznający wniosek skarżącej o przyznanie przedmiotowego zasiłku celowego, musiał mieć na względzie nie tylko interes skarżącej, lecz również interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej.
Podkreślić przy tym należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęte zostało, że organy pomocy społecznej są upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. W ramach pomocy społecznej nie jest zatem możliwe zaspokojenie wszystkich, nawet uzasadnionych, potrzeb osób uprawnionych do przedmiotowych świadczeń (por. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2012r., sygn.akt I OSK 1742/11, LEX nr 1122879).
W tej sytuacji, organ rozpatrując wniosek skarżącej o przyznanie świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na pokrycie zadłużenia wynikłego z niepłacenia rachunków za energię elektryczną w zamieszkiwanym lokalu mieszkalnym przez skarżącą, jej byłego męża oraz pełnoletniego syna, zasadnie wziął pod uwagę zarówno cele pomocy społecznej określone w ustawie, jak i możliwości finansowe w zakresie udzielenia pomocy. Uwzględniono sytuację strony ubiegającej się o świadczenie jak i zakres dotychczas udzielonej ze środków publicznych pomocy. Istotne jest przy tym, jak podkreślają organy, że wniosek strony nie został uwzględniony, albowiem organ nie posiada środków finansowych w takiej wysokości, która umożliwiałaby zaspokojenie wszystkich, nawet szczególnie uzasadnionych potrzeb.
Trafnie organ dokonał analizy dotychczas udzielonej pomocy skarżącej w formie zasiłków celowych, zasiłku okresowego oraz dodatku mieszkaniowego, wywodząc, że na wnioskowaną pomoc nie posiada środków, tym bardziej, trafnie zauważając, że w przedmiotowym lokalu mieszkalnym zamieszkuje oprócz skarżącej, pełnoletni syn osiągający dochody z tytułu zatrudnienia, jak i zamieszkuje były mąż skarżącej, który wyraża gotowość ponoszenia opłat za korzystanie z mieszkania w wysokości 1/3.
Zgodzić się należy ze skarżącą, że Jej sytuacja bytowa jest trudna, tym niemniej organ orzekając w przedmiocie przyznania pomocy społecznej każdorazowo musi uwzględniać - nawet mając do czynienia z obiektywnie istotnymi życiowo potrzebami – ograniczone środki finansowe, jakimi dysponuje. Nie może zatem preferować potrzeb tylko jednej osoby, choćby jej sytuacja materialna była najtrudniejsza.
Niesporne jest w sprawie, że skarżąca jest osoba bezrobotną bez prawa do zasiłku. Niewątpliwe jest przy tym także i to, że skarżąca nie posiada nikogo na utrzymaniu, a Jej wiek / ur. 2 marca 1964r./, jak i stan zdrowia nie uniemożliwiają podjęcie zatrudnienia.
Mając na uwadze powyższe, zgodzić się należy z organem odwoławczym, że skarżąca winna wykazać aktywność w poszukiwaniu źródeł dochodów i nie może ograniczać się do roszczeniowej postawy wobec instytucji opieki społecznej, żądając dostarczania Jej w istocie środków utrzymania.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz.270) oddalił skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło