IV SA/Wr 467/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędziowie : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.) Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant : st. sekretarz sądowy Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 10 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności z tytułu otrzymanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania T. D. (dalej: skarżący) od decyzji z dnia [...], nr [...] wydanej przez działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta J., Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w J. w sprawie zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności z tytułu otrzymanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego D. P. (osoba uprawniona) za okres od 1 października 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., oraz art. 27 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( Dz. U. Nr 192, poz. 1378 ze zm.) dalej: ustawa, utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzją nr [...] wydaną przez działającego z upoważnienia Burmistrza J. Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w J. z dnia [...] orzeczono o zwrocie przez skarżącego organowi właściwemu wierzyciela należności z tytułu otrzymanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego przez osobę uprawniona D. P. w okresie od 1 października 2012r. do dnia 31 grudnia 2012r. w wysokości 600zł. wraz z ustawowymi odsetkami. Od decyzji tej odwołał się skarżący podając, że przebywa w Zakładzie Karnym w G. i nie ma możliwości spłaty zadłużenia. Wnosił o wstrzymanie odsetek albo częściowe umorzenie zadłużenia. Organ II instancji uzasadniając utrzymanie decyzji organu I instancji stwierdził, że decyzją Nr [...] przyznano osobie uprawnionej D. P. świadczenie z funduszu alimentacyjnego w wysokości 200 zł. miesięcznie na okres od 1 października 2012 r. do dnia 30 września 2013 r. Od dnia 1 stycznia 2013 r. D. P. utraciła uprawnienie do ww. świadczenia. Organ I instancji wypłacił D. P. 600 zł tytułem świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W myśl art. 27 ust. 1-3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. nr 192, poz. 1378 ze zm.) dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty. Organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Należności podlegają ściągnięciu w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy. Z powyższego wynika, że organ właściwy wierzyciela jest zobligowany po zakończeniu okresu świadczeniowego, jak to ma miejsce w rozpatrywanym przypadku, do zobowiązania w drodze decyzji dłużnika alimentacyjnego do zwrotu należności z tytułu otrzymanych świadczeń przez osobę uprawnioną. W myśl powyższych przepisów organ I instancji prawidłowo zobowiązał dłużnika alimentacyjnego do zwrotu należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zgodnie z art. 30 ust. 2 ww. ustawy, organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Skarżący w odwołaniu zwrócił się o częściowe umorzenie zadłużenia i wniosek ten powinien być rozpatrzony przez organ I instancji jako organ właściwy w tej sprawie zgodnie z art. 30 ust. 2 ww. ustawy w odrębnym postępowaniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący nie zgodził się ze wskazaną decyzją podkreślając, że pomimo jego starań o pracę odpłatną w Zakładzie Karnym takiej pracy nie otrzymał, a w związku z tym rośnie jego zadłużenie. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z powodów wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ po przeanalizowaniu zarzutów zawartych w skardze, nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia i podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi są decyzje – wyżej opisane – zobowiązujące dłużnika alimentacyjnego do zwrotu należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, wypłacanych dla osoby uprawnionej, w okresie od 1 października 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. w kwocie 600 zł. Podstawę materialnoprawną zaskarżonych decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2012 r. poz. 1228 ze zm.) – dalej ustawa – w tym postępowaniu organy oparły decyzje na art. 27 tej ustawy. Stanowi on w ust. 1 i 1 a, że dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłacanych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty. Przepis ust. 2 tegoż artykułu stanowi, że organ właściwy wierzyciela wydaje po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Ustalony przez organy stan faktyczny i prawny jest niesporny. Z dokumentów dołączonych do akt administracyjnych wynika, że w dniu 28 września 2012 r. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. przyznał na rzecz D. P. – osoby uprawnionej – świadczenia z funduszu alimentacyjnego w kwocie 200 zł miesięcznie na okres od 1 października 2012 r. do 30 września 2013 r. Od dnia 1 stycznia 2013 r. D. P. utraciła uprawnienia do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W okresie od 1 października 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. organ wypłacił osobie uprawnionej z funduszu alimentacyjnego kwotę 600 zł, a dłużnik alimentacyjny (skarżący) nie dokonał żadnych wpłat tytułem zwrotu wypłaconych świadczeń w okresie świadczeniowym. Z powołanego stanu faktycznego i prawnego wynika, że zaskarżona decyzja oparta została na właściwym przepisie, a stan faktyczny obligował organ do wydania kwestionowanych rozstrzygnięć. W myśl powołanego art. 27 ustawy, organ po zakończeniu okresu świadczeniowego miał obowiązek wydać decyzję nakazującą zwrot wypłaconych z funduszu alimentacyjnego świadczeń wraz z odsetkami. Potwierdza to orzecznictwo, w którym przyjmuje się, że decyzja wydana w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 27 ustawy jest decyzją związaną i rozstrzygającą jedynie o kwestii zwrotu należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej. W postępowaniu prowadzonym w trybie tych przepisów nie ma podstaw do badania sytuacji majątkowej dłużnika alimentacyjnego, bądź jego możliwości spłaty zobowiązania. W postępowaniu tym organ musi jedynie ustalić, czy została wydana decyzja ostateczna o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego i czy świadczenia te zostały wypłacone. Poczynienie pozytywnych ustaleń w tym zakresie oznacza, że organ ma obowiązek wydać decyzję nakazującą zwrot przez dłużnika alimentacyjnego wypłaconych na rzecz osoby uprawnionej świadczeń. Co więcej, nie jest możliwe orzekanie o umorzeniu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, bez uprzedniego wydania ostatecznej decyzji w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń. (patrz. wyrok NSA z dnia 12 sierpnia 2014 r.,sygn.. akt I OSK 839/13, publ. LEX 1511982, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1070/11). Decyzja o umorzeniu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego może być następstwem decyzji o zwrocie świadczeń. Decyzje o zwrocie należności i decyzja o umorzeniu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego podejmowane są w odrębnych postępowaniach administracyjnych. Nie jest ani dopuszczalne, ani możliwe, aby decyzja o umorzeniu należności poprzedzała lub zastępowała decyzję o zwrocie świadczeń. Treść art. 27 ust. 1 ustawy ma charakter kategoryczny. Oznacza to, że po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu rozstrzygnięcia przyznającego świadczenia, organ zawsze wydaje decyzję o zwrocie świadczeń z funduszu skierowaną do dłużnika alimentacyjnego, o ile wypłacone świadczenia nie zostały zwrócone wcześniej - dobrowolnie lub w wyniku egzekucji administracyjnej. Dłużnik może się więc skutecznie starać o umorzenie obciążających go wierzytelności, co do zasady, dopiero po otrzymaniu decyzji nakazującej zwrot świadczeń (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 marca 2014 r. sygn.. akt III SA/Gd 20/14, publ. LEX 1471532). Zgodzić się zatem należy z wywodami organu II instancji, który wyjaśnił, że okoliczności wymienione w odwołaniu i następnie w skardze nie mogą mieć znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy. Sytuacja osobista majątkowa i rodzinna skarżącego, w tym fakt przebywania w Zakładzie Karnym, może zostać oceniona dopiero w wypadku rozpoznawania wniosku złożonego przez skarżącego, o umorzenie należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak wyżej.