IV SA/Wr 470/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska Sędziowie Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.) Protokolant Anna Rudzińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 15 września 2011 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej oddala skargę. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w P., działając na podstawie art. 30a ust 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 ze zm.) oraz § 8 ust 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2004 r. nr 151 poz. 1594 ze zm.) oraz § 8, 10 i § 17 ust 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2004 r. Nr 151, poz.1595 ze zm.), zwanego dalej: rozporządzeniem, na zarządzenie: Komendanta Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w P. przeprowadziła badanie lekarskie i wydała w dniu 7 kwietnia 2011 r. orzeczenie nr [...] w sprawie zdolności K. S. do czynnej służby wojskowej. Komisja podała, że po przeprowadzonym badaniu lekarskim rozpoznała niska sprawność umysłową strony (§ 71 pkt 1 z załącznika nr 2 do rozporządzenia). Wobec powyższego rozpoznania, Komisja uznała orzekanego za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, przyznając mu kategorię zdrowia D. Uzasadniając swe stanowisko organ orzekający podał, że stwierdzone na podstawie wykonanych badań rozpoznania powodują niezdolność do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju. Od tego orzeczenia strona odwołał się do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. W uzasadnieniu wskazał, że nie zgadza się z orzeczeniem, gdyż w dniu badania jego stan fizyczno-emocjonalny nie pozwalał na przejście tych testów pozytywnie, w związku z powyższym wniósł o ponowne przebadanie. Po rozpatrzeniu odwołania Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. wydała w dniu [...] kwietnia 2011 r. orzeczenie nr [...] z powołaniem się na .art. 127 § 1, 138 k.p.a., art. 30a ust 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej, § 8 ust 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości oraz § 8, 10 i § 17 ust 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podała, że po dokonaniu analizy całości dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej zgromadzonej w sprawie, nie stwierdziła nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Komisja odwoławcza wskazała, że w świetle przeprowadzonych badań diagnostyczno-specjalistycznych, w tym badania psychologa klinicznego w dniu 30 marca 2011 r. oraz badania psychiatrycznego w [...] Szpitalu Wojskowym z Przychodnią w P. w dniu [...] kwietnia 2011 r. – wynika, że u strony stwierdzono obniżoną sprawność umysłowa poniżej przeciętnej, co mieści się w zakresie pojęciowym wg § 71 pkt 1 z zał. nr 2 do rozporządzenia kwalifikuje w grupie I osób badanych do kategorii "D" – niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której wniósł o jego uchylenie. Skarżący zarzucił organom, że czasie jego przebywania w centrum Szkolenia Wojsk Lądowych wywierano na niego większą presję ze strony przełożonych niż na innych, co było jedną z przyczyn otrzymania takiego, a nie innego wyniku. Skarżący podkreślił, że prawie nigdy nie miał problemów z nauką o czym świadczy fakt ukończenia szkoły podstawowej, gimnazjum oraz liceum bez powtarzania klasy. Skarżący stwierdził także, że nie można posądzać kogoś o obniżoną sprawność umysłową na podstawie jednego przeprowadzonego badania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze. zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Uchylenie zatem decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku wystąpienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy art. 145 p.p.s.a. Na gruncie orzecznictwa sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że wojskowe komisje lekarskie są organami administracji publicznej wydającymi decyzje w indywidualnych sprawach, w tym również decyzje w sprawach zdolności do zawodowej służby wojskowej i do pełnienia tej służby poza granicami ze względu na stan zdrowia. Dlatego też do tego rodzaju decyzji odnoszą się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999 r. I SA 2114/97 - LEX 47973, wyrok NSA z dnia 16 listopada 1995 r. SA/Gd 1655/95- OSP z 1997 r. Nr 7-8, poz. 135 i inne). Ustalając stan faktyczny w sprawie organ związany jest zatem zasadami ogólnymi przyjętymi w kodeksie postępowania administracyjnego, w tym zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a., z której wynika obowiązek szczególnie starannego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W tym celu właściwy organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). W myśl bowiem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, a ocena dowodów aby nie przekształciła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem określonych reguł tej oceny. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organ orzekający obowiązek zebrania całego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Z powołanego przepisu prawa wynika między innymi, że jest on zobowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy (wyrok NSA z 17.05.1994r. SA/Lu 1921/93). Nadto jak wskazuje orzecznictwo, jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale nie kompletnym czy nie w pełni rozpatrzonym ( wyrok SN z 23.11.1994r. III ARN 55/94). W rozpatrywanej sprawie zadaniem wojskowych komisji lekarskich było ustalenie zdolności skarżącego do pełnienia służby wojskowej, w dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. oraz poprzedzające je orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w P. z dnia [...] kwietnia 2011 r. Zgodnie z treścią § 8 ust.1 wskazanego na wstępie rozporządzenia MON (Dz. U. Nr 151, poz 1595) - orzekając o zdolności do czynnej służby wojskowej, wojskowe komisje lekarskie zaliczają jednocześnie daną osobę do jednej z kategorii zdolności do takiej służby według wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz do odbywania takiej służby poza granicami państwa stanowiącego załącznik Nr 2 do rozporządzenia. Tym samym komisja orzekająca w pierwszej instancji na podstawie otrzymanej dokumentacji lekarskiej zakwalifikowała rozpoznane u skarżącego schorzenia zgodnie z wspomnianym wykazem zaliczając skarżącego do kat. D. Zdiagnozowane bowiem schorzenie tj. niska sprawność umysłowa zakwalifikowana jako schorzenie mieściło się w zakresie pojęciowym § 71 pkt 1 wspomnianego rozporządzenia co kwalifikowało skarżącego jako zdolnego do służby wojskowej w Grupie I badanych, kat. D. Zgodnie z § 23 ust. 2 przywoływanego rozporządzenia Wojskowa Komisja Lekarska wyższego stopnia zajmuje stanowisko na podstawie otrzymanej dokumentacji. W razie potrzeby komisja ta może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie. Kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu kandydata za zdolnego do zawodowej służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności kandydata do zawodowej służby wojskowej była słuszna. Sąd natomiast nie jest władny, aby rozważać kwestie medyczne. Oceniając pod względem zgodności z prawem materialnym i procesowym rozstrzygnięcie będące przedmiotem zaskarżenia, Sąd uznał, że odpowiada ono prawu. Wojskowe komisje lekarskie obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne. Należycie rozważono okoliczności i fakty istotne dla wyniku postępowania, ustalone na podstawie niezbędnych badań lekarskich. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci tych badań nie budził wątpliwości Okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w tym zakresie ustalono na podstawie niezbędnych badań lekarskich, w tym badań przeprowadzonych przez lekarza psychologa klinicznego z dnia 30 marca 2011 r. oraz badania psychiatrycznego przeprowadzonego w [...] Szpitalu Wojskowym z Przychodnią w P. z dniu 9 kwietnia 2011 r. i po skompletowaniu wymaganej dokumentacji. Ustalenia poczynione w wyniku wykonanych badań lekarsko -specjalistycznych znalazły swoje odzwierciedlenie w orzeczeniu zarówno komisji lekarskiej I jak i II instancji. W tych okolicznościach nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego, że orzeczenie zostało wydane po przeprowadzeniu jednorazowego badania. Wskazać również trzeba, że skarżący nie przedstawił, na etapie orzekania przez Komisje wojskowe, badań przemawiających za inną kwalifikacją orzeczniczą niż dokonana. Z powyższych względów Sąd uznając, że zaskarżone orzeczenie, którym orzeczono o zdolności do czynnej służby wojskowej i przyznano kategorię "D" nie narusza prawa na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę jako nieuzasadnioną oddalił.