IV SA/Wr 473/08

Ewa Orłowska -referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata ustanowionego z urzędu K. B. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi E. D. – R. w przedmiocie zasądzenia odszkodowania postanawia: I. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. adwokatowi ustanowionemu z urzędu wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w wysokości 180 zł wraz ze stawką podatku VAT w kwocie 39,60 zł, czyli ogółem 219,60 zł; II. odmówić zwrotu wydatku z tytułu opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. postanowieniem z dnia 15 października 2008 r. odrzucił jako niedopuszczalną skargę wniesioną przez skarżącą w przedmiocie zasądzenia odszkodowania. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we W. z dnia 12 stycznia 2009 r. przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Pismem z dnia [...] Okręgowa Rada Adwokacka we W. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokata K. B. Pismem z dnia [...] pełnomocnik z urzędu sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego postanowienia Sądu odrzucającego skargę oraz odrębnym pismem z dnia [...] złożyła wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu tj. wynagrodzenia za sporządzenie wspomnianej opinii i zwrot wydatku z tytułu opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa. Wniosek ten zawiera oświadczenie, że opłaty z tytułu udzielonej z urzędu pomocy prawnej nie zostały opłaconej w całości ani w części. W piśmie tym adwokat wskazała ponadto, że opinię sporządziła na podstawie akt sądowych, ponieważ kontakt ze skarżącą okazał się niemożliwy, gdyż kierowana do niej korespondencja w dniach: [...] i [...] została zwrócona jako niepodjęta w terminie, a następnie zwrócona z adnotacją, że adresat wyprowadził się. W związku z powyższym do dnia dzisiejszego skarżąca nie podpisała pełnomocnictwa w celu jej reprezentacji i nie otrzymała odpisu tej opinii. Pełnomocnik do powyższego pisma dołączyła wspomnianą opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, dowód uiszczenia opłaty skarbowej w kwocie 17 zł oraz kopie potwierdzające zwrot korespondencji wysłanej do skarżącej. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 157, poz. 1270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. nr 163 , poz. 1348 ze zm. ). Przepis § 19 cytowanego wyżej rozporządzenia stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5 oraz 2) niezbędne udokumentowane wydatki adwokata. Natomiast § 20 tego rozporządzenia stanowi, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Z treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit " b " rozporządzenia wynika, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli sprawy nie prowadził ten sam adwokat w drugiej instancji – 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Stawka minimalna stanowiąca podstawę obliczenia wysokości wynagrodzenia adwokata ustanowionego z urzędu wynosi zatem w niniejszej sprawie 240 zł (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit "c" rozporządzenia). Stawka ta obejmuje sprawy, których przedmiotem zaskarżenia nie są należności pieniężne (pkt 1 lit a) i decyzje lub postanowienia Urzędu Patentowego (pkt 1 lit b). Wynagrodzenie adwokata za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi zatem 75% stawki minimalnej, czyli 180 zł (75 % x 240 zł). Stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, w sprawach w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Stawka podatku od towarów i usług wynosi zaś 22% (art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i sług; Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Mając powyższe na uwadze należało przyznać wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną obejmującą sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - powiększone o stawkę podatku od towarów i usług- w łącznej wysokości 219,60 zł (wynagrodzenie: 180 zł + podatek VAT: 39,60 zł =219,60 zł). W orzecznictwie sądowym przyjęto, że wyznaczonemu przez organ samorządu zawodowego profesjonaliście, wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przysługuje nawet wtedy, gdy nie został on umocowany przesz stronę do reprezentowania jej interesów w postępowaniu kasacyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 11 października 2006 r., sygn. akt I FZ 288/06). Jednakże powyższe nie uzasadnia zwrotu wydatku z tytułu opłaty skarbowej w wysokości 17 zł, ponieważ stosownie do art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U nr 225, poz. 1635 ze zm.) opłacie skarbowej podlega złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa w sprawie z zakresu administracji publicznej lub w postępowaniu sądowym. Natomiast w niniejszej sprawie dokumentu pełnomocnictwa nie złożono, ponieważ nie zostało ono udzielne przez skarżącą. Tym samym poniesiony przez pełnomocnika wydatek z tytułu opłaty skarbowej od nieudzielonego pełnomocnictwa nie można uznać za niezbędny i podlegający zwrotowi. Z tych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit "b" i § 18 ust. 1 pkt 1 lit "c i § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należało orzec jak w sentencji.