IV SA/Wr 481/16

Ewa Orłowska – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku adwokat, ustanowionej z urzędu, I. B. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Wojewody [..] z dnia [..] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia postanawia: przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu adwokat, ustanowionej z urzędu, wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w wysokości [...] zł wraz ze stawką podatku VAT w kwocie [...] zł, czyli ogółem [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 16 lutego 2017 r. oddalił skargę w całości. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 28 marca 2017 r. przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu (pkt I sentencji). Okręgowa Rada Adwokacka pismem z dnia 4 kwietnia 2017 r. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokat I.B. Wyznaczona pełnomocnik z urzędu pismem z dnia 5 maja 2017 r. sporządziła skargę kasacyjną od powyższego wyroku i wniosła o jej rozpoznanie na rozprawie i zasądzenie na podstawie art. 203 pkt 1 ppsa od Wojewody na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych, a w przypadku nieuwzględnienia skargi kasacyjnej wniosła, na podstawie art. 207 par. 2 ppsa, o odstąpienie od zasądzenia od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Następnie pismem z dnia 17 stycznia 2018 r. adresowany do Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczona pełnomocnik z urzędu, w związku z wyznaczonym przez NSA terminem rozprawy na dzień 23 lutego 2018 r., wniosła o wyznaczenie innego adwokata z okręgu siedziby NSA do podjęcia czynności przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, tj. w celu zastępstwa na rozprawie przed NSA. Następnie Okręgowa Rada Adwokacka w W. pismem z dnia 1 lutego 2018 r. wyznaczyła do pełnienia w niniejszej sprawie czynności przed Naczelnym Sądem Administracyjnym innego pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata P. O. Z protokołu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynika, że na rozprawie w dniu 23 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 1521/17 stawił się wyznaczony przez ORA w W. adwokat z urzędu, który poparł skargę kasacyjną, zarzuty i wnioski w niej zawarte i wniósł jednocześnie o zasądzenie zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że koszty nie zostały opłacone w całości ani w części. Na rozprawie tej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 lutego 2018 r. uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, że nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego kasacyjnie wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, ponieważ wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 ppsa), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258 – art. 261 ppsa, do którego należy zwrócić się ze stosownym wnioskiem – zgodnie z art. 254 § 1 ppsa. Odpis tego wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu, który wziął udział w rozprawie przed NSA i organowi administracji. Pismem z dnia 27 lutego 2018 r. k- 106 adwokat z urzędu wyznaczony przez ORA w W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. o zasądzenie wynagrodzenia za zastępstwo prawne przed NSA na zasadzie prawa pomocy dodając, że 23 lutego 2018 r. stawił się na posiedzeniu przed NSA. Odrębnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 9 kwietnia 2018 r. przyznano wynagrodzenie adwokatowi, wyznaczonemu przez ORA w W, który wziął udział w rozprawie przed NSA. W odpowiedzi na pismo starszego referendarza sądowego z dnia 22 maja 2018 r. pełnomocnik z urzędu, która sporządziła i wniosła skargę kasacyjna, pismem z dnia 28 maja 2018 r., nadanym 30 maja 2018 r., wyjaśniła, że wniosek o zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z tytułu sporządzenia skargi kasacyjnej został omyłkowo złożony do NSA, podczas gdy powinien być złożony do WSA zgodnie z art. 254 par. 1 ppsa. W piśmie tym podała, że podtrzymuje wniosek i wnosi o przyznanie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, z tytułu sporządzenia skargi kasacyjnej według norm przepisanych oświadczając, że nie zostały one uiszczone w całości ani w części. Powyższe oznacza, że pełnomocnik z urzędu złożyła wniosek o przyznanie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z tytułu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, który został zakwalifikowany jako wniosek o przyznanie wynagrodzenia z tytułu sporządzenia i wniesienia, pismem z dnia 5 maja 2017 r., skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 16 lutego 2017 r. sygn. akt IV SA/Wr 481/16 oddalającego skargę w całości. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Z dniem 2 listopada 2016 r. weszło w życie nowe rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714). Skoro ustawodawca w § 22 tego nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, wskazał, że w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego nowego rozporządzenia (czyli przed dniem 2 listopada 2016 r.) należy stosować przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, to w niniejszej sprawie, w której Sąd I instancji wydał wyrok oddalający skargę w dniu 16 lutego 2017 r., a więc po wejściu w życie tego nowego rozporządzenia (2 listopada 2016 r.) należy stosować do wynagrodzenia za sporządzenie, po dacie wejścia w życie tego nowego rozporządzenia, skargi kasacyjnej, od wyroku Sądu I instancji wydanego również po dacie wejścia w życie nowego rozporządzenia – przepisy tego nowego rozporządzenia. W myśl § 2 powyższego rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata ustanowionego z urzędu. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Stosownie do ust. 2 tego przepisu, ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4, następuje z uwzględnieniem: 1) nakładu pracy adwokata, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; 2) wartości przedmiotu sprawy; 3) wkładu adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie; 4) stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług (§ 4 ust. 3 rozporządzenia). W myśl zaś § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Natomiast opłata o której mowa w pkt 1 dotycząca postępowania przed sądem administracyjnym w I instancji, do której nawiązuje powołany wyżej przepis § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia, wynosi w niniejszej sprawie zgodnie z pkt 1 lit "c" tego przepisu [..] zł. W rozpoznawanej sprawie, w której pełnomocnik z urzędu nie brał udział w postępowaniu sądowym w I instancji ani w rozprawie przed sądem II instancji, należało zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia, ustalić opłatę w wysokości 75% opłaty wymienionej w pkt 1 lit "c" tego przepisu, tj. 75% opłaty obowiązującej w postępowaniu przed sądem I instancji, co stanowi kwotę [..] zł ([..] zł x 75%). Mając powyższe na uwadze, należało przyznać wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną obejmującą sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej - powiększone o stawkę podatku od towarów i usług- w łącznej wysokości [..] zł (wynagrodzenie: [..] zł + podatek VAT: [...] zł =[..] zł). Z tych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" i § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, orzeczono jak w sentencji.