IV SA/Wr 487/04

Dnia 1 lutego 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA: Tadeusz Kuczyński Sędziowie : Sędzia WSA: Lidia Serwiniowska Sędzia WSA: Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.) Protokolant: Magdalena Domańska-Byskosz po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2006 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi L. N. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą oraz postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Skarżący L. N. uzyskał z mocy orzeczenia z dnia [...] r. Zarządu Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację we W. uprawnienia kombatanckie z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. W wyniku wszczętego postępowania weryfikacyjnego decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm.) pozbawił skarżącego uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w związku z tym, że skarżący uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach [...] -[...] w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". W myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 wyżej powołanej ustawy pozbawia się takie osoby uprawnień kombatanckich. Skarżący powyższą decyzje otrzymał w dniu [...] r. Od powyższej decyzji skarżący w dniu [...] r. wniósł odwołanie w którym szczegółowo opisał swój życiorys oraz wniósł o przywrócenie mu uprawnień kombatanckich. Stwierdził, iż złożył odwołanie po terminie z uwagi na zły stan zdrowia i pobyt w szpitalu. W związku z powyższym Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w dniu [...] r. wydał postanowienie , którym na podstawie art. 129 § 2, art. 134 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku przez skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu podano, iż skarżący powyższy wniosek złożył po upływie terminu, albowiem wniósł go w dniu [...] r., a ostatnim dniem do jego złożenia był dzień [...] r. W dniu [...] r. skarżący złożył w w/w Urzędzie pismo wyjaśniające uchybienie przez niego terminowi do wniesienia odwołania. W jego uzasadnieniu podał, iż po dniu [...] r. przebywał w szpitalu na oddziale intensywnej terapii do dnia [...] r. Następnie w dniu [...] ponownie skarżący przebywał w szpitalu w związku z ponownym wystąpieniem u niego zatoru, obrzęku płuc i niedokrwieniem serca. W związku z przebytą chorobą oraz dwukrotnym pobytem w szpitalu nie "zmieścił się skarżący w terminie" przewidzianym do złożenia przedmiotowego wniosku. Do powyższego pisma skarżący dołączył karty choroby oraz wypisy ze szpitala. Skarżący pismami z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. skierowanymi do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych prosi o wyjaśnienie jego sytuacji w związku ze złożonym prze niego wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu administracji z dnia [...] r. W dniu [...] r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371) wydał decyzję Nr [...], którą odmówił skarżącemu uchylenia decyzji własnej z dnia [...] r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu [...] wpłynęło pismo strony wnoszące o uchylenie decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Nie zawierało ono ustawowych przesłanek wznowienia postępowania, bądź stwierdzenia nieważności decyzji , wiec zgodnie z przepisami prawa zostało ono zakwalifikowane jako wniosek o zmianę decyzji w trybie art. 154 § 1 k.p.a. Ponadto organ wskazał, iż skarżący nie podał by za uchyleniem decyzji przemawiał interes społeczny albo też jego słuszny interes. Okoliczności na które powołuje się w swoim wniosku takiej oceny nie uzasadniają. L. N. od powyższej decyzji wniósł odwołanie, w którym podniósł, że decyzja z dnia [...] r. Nr [...] zawiera wiele nieścisłości oraz, że nie miał możliwości wglądu do akt sprawy. W związku z powyższym odwołaniem w dniu [...] r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371) wydał decyzję Nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r. Nr [...]. W uzasadnieniu wskazał, iż po wnikliwej analizie akt sprawy doszedł do przekonania, że wniosek skarżącego z dnia [...] r. o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej pozbawienia uprawnień kombatanckich nie wskazuje, aby w przedmiotowej sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie decyzji z dnia [...] r. W uzasadnieniu organ administracji podkreślił, że skarżący został powołany do służby we wrześniu [...] r., a zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach (...) osoby, które pełniły służbę wojskowa z poboru po dniu 30 czerwca 1947 r., a uprawnienia uzyskały wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, pozbawia się tychże uprawnień. L. N. złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu skargę na decyzję ostateczną z dnia [...] r., zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach (...), jak również przepisów ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin oraz przepisów ustawy z dnia 11 października 2002 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych. Ponadto skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. w całości i przyznanie skarżącemu uprzednio odebranych , decyzją z dnia [...] r. uprawnień kombatanckich lub uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych złożył w tut. Sądzie odpowiedź na skargę wraz z wnioskiem o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ administracji podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 stycznia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny właściwy jest do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać swojej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku wystąpienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W niniejszej sprawie organy administracji naruszyły przepisy o postępowaniu administracyjnym w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Z treści zaskarżonej decyzji oraz postanowienia z dnia [...] r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania .wynika, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych rozpoznał sprawę tak , jak gdyby rozpoznawał sprawę w wyniku wniosku strony o ponowne jej rozpoznanie, zastępującego odwołanie od decyzji nieostatecznej. Tymczasem z akt sprawy wynika, że pierwotna decyzja została wydana w dniu [...] r., a doręczono ją stronie w dniu [...] r. poczynając od tej daty strona nie podjęła żadnych kroków zmierzających do zaskarżenia tej decyzji, czy też doprowadzenia do ponownego rozpoznania sprawy. Nie jest zatem wykluczone, że po upływie 14 dni od daty doręczenia decyzji stała się ona ostateczna (art. 129 § 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a.). Skarżący bowiem pismo w tej sprawie wniósł dopiero w dniu [...] r. Kwestii tej organ nie rozważył. W szczególności organ nie ustalił jaki charakter miało pismo skarżącego wniesione w dniu [...] r. Z treści tego pisma nie wynika wcale, aby stanowiło ono wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Skarżący w piśmie tym wyjaśnia, że mimo pouczenia otrzymanego wraz z decyzją, nie wniósł odwołania w ustawowym 14 dniowym terminie ze względu na stan zdrowia. Podkreślenia wymaga, iż skarżący pismem z dnia [...] r. skierowanym do organu administracyjnego jednoznacznie określił, iż nie mógł wnieść odwołania od decyzji z dnia [...] r. w ustawowym terminie przewidzianym do jego wniesienia, albowiem po dniu [...] r. dwukrotnie przebywał w szpitalu na oddziale intensywnej terapii. Zaznaczyć należy, że kodeks postępowania administracyjnego przyjął zasadę ograniczonego formalizmu w zakresie formy i treści podania, a więc także wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (por. art. 63 § 1 k.p.a.). Stosownie bowiem do art. 63 § 2 k.p.a. wniosek taki powinien zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Żądanie strony w postępowaniu administracyjnym należy oceniać na podstawie treści pisma. O tym, jaki charakter ma wniesione pismo strony, decyduje strona. Jeżeli treść pisma budzi wątpliwości, organ administracji publicznej ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że stosownie do art. 9 k.p.a., wymieniony organ ma obowiązek czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu powinien udzielić jej w razie potrzeby niezbędnych wyjaśnień. W świetle powyższych zasad czynności organu orzekającego w sprawie, podjęte po złożeniu przez skarżącego pisma "zakwalifikowanego" przez ten organ jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, budzą zasadnicze zastrzeżenia. Przytoczona na wstępie treść tego pisma wydaje się wyraźnie wskazywać, iż skarżący zwraca się o przywrócenie uchybionego terminu. Świadczy o tym w szczególności prośba skarżącego o uwzględnienie, że "nie zmieszczenie się z odpisem" jest następstwem jego choroby i pobytu w szpitalu. Wprawdzie wspomniane pismo zawiera także wywody charakterystyczne dla wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednakże nie mogą one pozbawiać charakteru prośby o przywrócenie terminu, zwłaszcza jeżeli uwzględni się treść art. 58 § 2 zdanie 2 k.p.a. Jeżeli organ orzekający miał wątpliwości co do charakteru wspomnianego pisma, a w szczególności co do tego, czy stanowi ono taką prośbę, to obowiązkiem tego organu było zwrócenie się do skarżącego o stosowne sprecyzowanie żądania. Odstąpienie od tej czynności stanowiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego - art. 9 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Ustalenie w podanym wyżej trybie, iż pismo to stanowi prośbę o przywrócenie terminu wymagałoby następnie podjęcia czynności zmierzających do wyjaśnienia, czy podane przez skarżącego przyczyny "nie zmieszczenie się z odpisem" istotnie wystąpiły, a jeżeli tak, to czy prośba złożona została w terminie określonym w art. 58 § 2 k.p.a. Ewentualne kolejne czynności organu orzekającego powinny obejmować ustalenia, czy w sprawie wystąpiły przesłanki przewidziane w art. 58 § 1 k.p.a. Odstąpienie od podjęcia wskazanych wyżej czynności stanowiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego - art. 7 i 77 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Jedynie w wypadku jednoznacznego stwierdzenia, opartego na stosownym oświadczeniu skarżącego, że wspomniane na wstępie pismo stanowi tylko wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, istniałyby podstawy do rozważenia możliwości wydania postanowienia przewidzianego w art. 134 k.p.a. Podjęcie takiego postanowienia przed dokonaniem wspomnianych wyżej ustaleń stanowiło także naruszenie przepisów postępowania art. 7 i 77 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy (wyrok NSA z dnia 14 listopada 2001 r. V SA 552/01 LEX nr 84484) . W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że organ administracyjny naruszył przepisy o postępowaniu administracyjnym w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Zgodnie wiec z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zaistniały przesłanki do uchylenia zaskarżonych decyzji oraz postanowienia z dnia [...] r. stwierdzającego uchybienie terminu do złożenia wniosku przez skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.