IV SA/Wr 5/08
WyrokWSA we Wrocławiu2008-04-09
Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Tadeusz Kuczyński, Wanda Wiatkowska-Ilków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie przyznania świadczenia przedemerytalnego, wydana w trybie wznowienia postępowania, może być uznana za prawidłową, jeśli postępowanie dotyczące ustalenia wysokości emerytury dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego nie zostało prawomocnie zakończone przed sądem powszechnym?Ratio decidendi
Decyzja o odmowie przyznania świadczenia przedemerytalnego, wydana w trybie wznowienia postępowania, jest przedwczesna i narusza przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jeśli nie zostało prawomocnie zakończone postępowanie przed sądem powszechnym dotyczące ustalenia wysokości emerytury dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego. Organ administracji ma obowiązek zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy w sposób wszechstronny, a w przypadku spraw administracyjnych, takich jak wznowienie postępowania, należy stosować zasady postępowania zwykłego, w tym dowodowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody D. utrzymującej w mocy decyzję Starosty Powiatu O. o uchyleniu decyzji przyznającej W. Z. świadczenie przedemerytalne i odmowie jego przyznania. Organ I instancji wznowił postępowanie, uchylił poprzednią decyzję i odmówił przyznania świadczenia, wskazując na nieudowodnienie przez W. Z. co najmniej 35-letniego okresu uprawniającego do emerytury. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy, mimo trwającego postępowania przed sądem powszechnym dotyczącego ustalenia wysokości emerytury. W. Z. złożył skargę do WSA, podnosząc, że sprawa nie została prawomocnie zakończona.Rozstrzygnięcie
Uchylił decyzję Wojewody D. z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu O. z dnia [...].Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Aleksandra Siwińska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego uchyla decyzję I i II instancji.
Uzasadnienie:
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...]Wojewoda D., powołując się na przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (j.t.Dz. U. z 2003r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) w związku z art. 30 ust.1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych Dz. U. z 2004r. Nr 120, poz. 1252), po rozpatrzeniu odwołania W. Z. od decyzji Starosty Powiatu O. z dnia [...] Nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji podał, że wyżej opisaną decyzją z dnia [...] Starosta Powiatu O. po wznowieniu postępowania postanowieniem z dnia [...]. orzekł o uchyleniu decyzji z dnia [...] Nr [...] o przyznaniu W. Z. prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] i odmówił przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania odwoławczego na podstawie akt sprawy ustalono, że W. Z. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy O. w dniu [...] jako osoba bezrobotna. Przed zarejestrowaniem się w urzędzie pracy zatrudniony był w Przedsiębiorstwie Wielobranżowym Usług Budowlanych w J. w okresie od dnia 12 września 2000r. do dnia 7 czerwca 2004r. Stosunek pracy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy, tj. likwidacji stanowiska pracy. W dniu rozwiązania stosunku pracy W. Z. miał ukończone 55 lat. Na podstawie przedłożonych świadectw pracy udokumentował okres uprawniający do emerytury wynoszący 35 lat i 4 dni. Zwrócił się do Starosty Powiatu O. o przyznanie prawa do świadczenia emerytalnego. Decyzją z dnia [...] Nr [...] przyznano stronie prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 9 czerwca 2004r. w kwocie zaliczkowej w wysokości 120% kwoty zasiłku. Wnioskodawca przekazał powiatowemu urzędowi pracy dokumentację umożliwiającą wystąpienie do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. Inspektorat w O. o wydanie decyzji ustalającej wysokość emerytury dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego. W dniu [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. Inspektorat w O. decyzją Nr [...] odmówił skarżącemu prawa do ustalenia wysokości emerytury dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego wskazując, że W. Z. nie udowodnił co najmniej 35 letniego okresu uprawniającego do emerytury. ZUS Oddział we W. Inspektorat w O. nie uwzględnił bowiem przerwy w zatrudnieniu wnioskodawcy po odbyciu służby wojskowej od dnia 15 października 1972r. do dnia 31 października 1972r. oraz okresu zatrudnienia na umowę zlecenie.
Wobec powyższego organ l instancji postanowieniem z dnia[...] Nr [...]wznowił zakończone decyzją ostateczną Starosty Powiatu w O. Nr [...]z dnia [...] postępowanie w sprawie przyznania W. Z. prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] Następnie decyzją z dnia [...] . Nr [...]uchylił w/w decyzję ostateczną Nr [...] z dnia [...] i odmówił skarżącemu prawa do świadczenia przedemerytalnego, wskazując w uzasadnieniu, że W. Z. nie udowodnił co najmniej 35 letniego okresu uprawniającego do emerytury. Organ rentowy ustalił bowiem, że zainteresowany udowodnił 34 lata 11 miesięcy i 20 dni okresu uprawniającego do emerytury.
Od powyższej decyzji W. Z. złożył odwołanie, domagając się jej uchylenia.
Organ odwoławczy wskazał dalej, że z dokumentacji przekazanej temu organowi wynikało, że skarżący odwołał się do Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we W. od decyzji ZUS Oddział we W. Inspektorat w O. o odmowie ustalenia wysokości emerytury dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego. W związku z tym organ odwoławczy, postanowieniem z dnia 15 listopada 2004r. zawiesił postępowanie w sprawie odwołania od decyzji Starosty Powiatu O. z dnia [...] Nr [...] do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. W dniu [...] Powiatowy Urząd Pracy w O. przedłożył organowi odwoławczemu pismo ZUS Oddział we W. Inspektorat w O. z dnia 20 czerwca 2007r. informujące, że sprawa W. Z. została rozstrzygnięta przed Sądem Apelacyjnym we W., który oddalił apelację skarżącego od wyroku Sądu Okręgowego we W. oddalającego odwołanie skarżącego od decyzji organu rentowego o odmowie ustalenia wysokości emerytury dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego.
W tej sytuacji organ odwoławczy podjął z urzędu zawieszone postępowanie w sprawie odwołania W. Z. od decyzji Starosty Powiatu O. z dnia [...]. Nr [...] i po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] Nr [...], zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu owej decyzji organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługiwało mężczyźnie, który do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym był zatrudniony przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy ukończył co najmniej 55 lat oraz osiągnął okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 35 lat. Z dokumentacji przedłożonej organowi odwoławczemu wynika, że wyrokiem Sądu Apelacyjnego we W., który uprawomocnił się 23.01.2007r., oddalono apelację W. Z. od wyroku Sądu Okręgowego we W., do którego strona zaskarżyła decyzję organu rentowego odmawiającą ustalenia wysokości emerytury dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego. Mając na uwadze wydaną przez ZUS Oddział we W. Inspektorat w O. w dniu [...] decyzję Nr [...] o odmowie ustalenia wysokości emerytury dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego oraz pismo tego organu z dnia [...] . Nr [...] należało, zdaniem organu odwoławczego, utrzymać w mocy decyzję organu I instancji.
W. Z. złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której domagał się jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi podał, że sprawa dotycząca świadczenia przedemerytalnego toczy się w dwóch etapach w związku z czym nie powinna zostać zakończona. Podniósł, że sprawa zaliczenia do okresu uprawniającego do emerytury okresu jego pracy w rolnictwie nie została jeszcze prawomocnie zakończona przed sądem powszechnym, co czyni wydaną w sprawie decyzję Wojewody D. z dnia [...] niezgodną z prawem. W załączeniu przedłożył wyroki Sądu Apelacyjnego we W Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2007r. sygn. akt III A Ua 3273/05 oraz z dnia 18 stycznia 2007r. sygn. akt IIIA Ua 3518/05
W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W odniesieniu do zarzutu skargi dotyczącego przedwczesnego wydania zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podał, że Sąd Apelacyjny we W. Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem wydanym w sprawie sygn. akt III A Ua 3273/05 z dnia 23 stycznia 2007r. oddalił apelację skarżącego od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we W. z dnia 2 czerwca 2005r. sygn. akt IX IU 1598/04. Przyznał, że kwestia uwzględnienia okresów pracy w gospodarstwie rolnym jest nadal rozpoznawana w odrębnym postępowaniu toczącym się przed sądem powszechnym pod sygn. akt III AUa 3518/05, jednakże podniósł, że o postępowaniu tym skarżący nie poinformował organu odwoławczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 184 Konstytucji RP z 1997r. i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych oraz sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność ich wykładni. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem. Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Zgodnie z art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują w związku z czym skargę należało uwzględnić.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody D. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu O. z dnia [...]. wydaną w wyniku wznowienia postępowania, którą na podstawie art. 151 §1 pkt 2 k.p.a. organ I instancji uchylił decyzję Starosty Powiatu w O. z dnia 9 czerwca 2004r. orzekającą o przyznaniu skarżącemu prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 9 czerwca 2004r. w kwocie zaliczkowej w wysokości 120% kwoty zasiłku określonego w art. 37k ust. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz.U. z 2003r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) i na podstawie art. 37 k ust. 1 pkt 2 tej samej ustawy orzekł o odmowie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji wydanej w nadzwyczajnym trybie wznowienia postępowania stanowią zatem przepisy art. 37 k ust.1 pkt 2 ustawy
z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w związku z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. Nr 120, poz. 1252). Ostatnia z przywołanych regulacji ma podstawowe znaczenie dla prawidłowego określenia właściwości rzeczowej organu i w konsekwencji sądu administracyjnego. Zgodnie z regulacją art. 150 §1 k.p.a. organem administracji publicznej właściwym w prawie wznowienia postępowania, przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia o istocie sprawy jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji. Ponadto organ, który wydal decyzję w ostatniej instancji pozostaje właściwy do orzekania w zakresie wznowienia postępowania także wówczas, gdy po wydaniu decyzji zmieniła się właściwość miejscowa lub rzeczowa i organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji, nie jest już właściwy (por. Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz pod redakcją E. Iserzona i J. Starościaka, Wyd. Prawnicze 1965, str.201). Z powyższego wynika zatem, że właściwość organu w zakresie wznowienia postępowania każdorazowo wyznacza ustawa.
Pierwszorzędne znaczenie w sprawie będącej przedmiotem osądu ma uchwalona w dniu 30 kwietnia 2004r. ustawa o świadczeniach przedemerytalnych. Powyższa ustawa weszła w życie z dniem 1 czerwca 2004r. określając w nowej odrębnej regulacji warunki nabywania i utraty prawa do świadczeń przedemerytalnych, zasady ich wypłaty i finansowania, przyjmując jednocześnie w przepisach przejściowych (art. 29 ust. 2 tej ustawy, co ma podstawowe znaczenie w rozpatrywanej sprawie, z uwagi na daty wydania decyzji w sprawie), że osoby które do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych zarejestrowały się w urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego nabywają to prawo na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie niniejszej ustawy. Z kolei ust. 3 tego przepisu stanowi, że powiatowe urzędy pracy do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (czyli do dnia 1 sierpnia 2004r.- art. 25 omawianej ustawy) ustalają i wypłacają świadczenia przedemerytalne osobom zarejestrowanym w powiatowych urzędach pracy do dnia przejęcia na zasadach określonych w przepisach ustawy, o której mowa w ust. 2. W myśl regulacji art. 30 ust. 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia życie tej ustawy stosuje się przepisy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przez sprawy wszczęte i niezakończone ustawa rozumie również wnioski o ustalenie prawa do świadczenia przedemerytalnego złożone przed dniem przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych podlegające rozpatrzeniu po dniu przejęcia w związku z art. 37l ust.2 i art. 27 ust.1 pkt. 5 i 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zgodnie z treścią art. 30 ust. 2 omawianej ustawy w przypadku ustalenia takiego świadczenia po dniu wejścia w życie ustawy (1 czerwca 2004r.), powiatowe urzędy pracy po dokonaniu wypłaty świadczeń przedemerytalnych i zasiłków przedemerytalnych za okres do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (1 sierpnia 2004r.) przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych niezwłocznie przekażą niezbędną dokumentację Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych. Ostateczna decyzja Starosty Powiatu w O. z dnia [...] Nr [...]podlegająca weryfikacji w administracyjnym postępowaniu wznowieniowym, w którym zapadły będące przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie decyzje administracyjne, została wydana w którym zgodnie z powołanymi wyżej przepisami prawa właściwym do rozstrzygania sprawy był organ, który ją podjął. Zgodnie z art. 30 ust. 4 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych Dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych zasiłków przedemerytalnych i świadczeń przedemerytalnych za okres przypadający przed dniem przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych dokonują powiatowe urzędy pracy według zasad określonych w przepisach o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Prawidłowo zatem w tej sytuacji organ orzekający w sprawie - Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w O. działający z upoważnienia Starosty Powiatu w O. określił swoją właściwość rzeczową i postanowieniem z dnia [...]wszczął w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 §1 k.p.a. postępowanie w sprawie przyznania skarżącemu prawa do świadczenia przedemerytalnego zakończonego decyzją ostateczną Starosty Powiatu w O. z dnia z dnia [...]. Organy administracji mają obowiązek przestrzegać swojej właściwości na każdym etapie postępowania administracyjnego, co wynika z art. 19 k.p.a. W dniu orzekania przez organ II instancji (6 listopada 2007r.) obowiązywał przepis art. 150 d ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, dodany przez art. 1 pkt 76 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. (Dz. U. Nr 164, poz. 1366), zmieniającej niniejszą ustawę z dniem 1 listopada 2005r., który w ust. 1 pkt 1 i ust. 3 który przewidywał właściwość powiatowych urzędów pracy m.in. w prowadzonych z urzędu sprawach w trybie wznowienia postępowania, jeżeli po dniu przejęcia przez ZUS wypłaty świadczeń przedemerytalnych ujawnią się okoliczności określone w art. 145 k.p.a. Przepis ten potwierdza właściwość rzeczową w niniejszej sprawie organów, które podjęły wydane w sprawie decyzje będące przedmiotem kontroli Sądu.
Prawidłowości nie można natomiast przypisać postępowaniu organów w pozostałym zakresie. Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej, stwierdzenie jej nieważności, bądź wznowienie postępowania może nastąpić tylko w wypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 oraz art.145a k.p.a.). Zasada trwałości decyzji administracyjnych służy zapewnianiu pewności obrotu prawnego, a jej obowiązywanie wyraża się w ustanowieniu prawnych wymogów, szczególnego trybu, zasad i terminów w jakich może nastąpić wzruszenie decyzji ostatecznej. Z treści art. 149 § 2 k.p.a., który to przepis reguluje przebieg postępowania wznowieniowego wynika, iż wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania daje podstawę do rozpoznania, niejako dwóch połączonych ze sobą spraw: jednej dotyczącej przyczyn wznowienia oraz drugiej co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W toku rozpatrywania sprawy we wznowionym postępowaniu nadal istnieje jednak ostateczna decyzja wydana w postępowaniu, co do którego istnieje uzasadniony zarzut, że było ono dotknięte jedną z wadliwości wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. Podstawy te bada się po wznowieniu postępowania, na podstawie uprzednio wydanego postanowienia o wznowieniu postępowania, z zachowaniem reguł i zasad postępowania administracyjnego znajdujących zastosowanie w postępowaniu zwykłym, w tym odnoszących się do postępowania dowodowego. Zgodnie z tymi zasadami stosownie do treści art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a. organ administracji publicznej ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością, a w szczególności jest zobowiązany do dokonania wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego.
W niniejszej sprawie organy orzekające w trybie nadzwyczajnym nie podjęły wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego mającego na celu załatwienie tej konkretnej sprawy, a także nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący wszystkich dowodów, przez co nie dokonały prawidłowej jego oceny zarówno w zakresie ustaleń faktycznych jak i prawnych, przez co naruszyły wskazane przepisy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Zważyć należy, że sprawa wznowienia postępowania jest sprawą administracyjną, należy więc traktować ją jak każdą sprawę administracyjną (por. Dawidowicz, Ogólne postępowanie administracyjne, s. 234). Sposoby zakończenia wznowionego postępowania przewiduje przepis art. 151 k.p.a. Właściwą formą rozstrzygnięcia, tak co do przyczyn wznowienia, jak i co do istoty sprawy jest decyzja wydana na podstawie art. 151 § 1 k.p.a. Przepis ten przewiduje tylko dwa możliwe sposoby zakończenia wznowionego postępowania. W razie braku podstaw z art. 145 §1 Kpa odmawia się uchylenia dotychczasowej decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym, natomiast gdy podstawy te występują - uchyla się dotychczasową decyzję i wydaje nową, rozstrzygającą o istocie sprawy (por. wyrok NSA w Katowicach z dnia 16 marca 1998r. sygn. akt I SA/Ka 1414/96, Lex nr 33534). Organ musi jednak wyraźnie wykazać te podstawy w uzasadnieniu swojej decyzji.
Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w O. działający z upoważnienia Starosty, utrzymanej następnie w mocy przez Wojewodę Dolnośląskiego zaskarżoną decyzją - po wznowieniu postępowania - w dniu [...] uchylił decyzję ostateczną Starosty Powiatu w O. z dnia [...] o przyznaniu skarżącemu prawa do świadczenia przedemerytalnego i orzekł o odmowie przyznania tego świadczenia. Z lakonicznego uzasadnienia wydanych decyzji wynika jedynie, że organy zarówno I jak i II instancji za okoliczność uzasadniającą wydanie decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. uznały fakt wydania orzeczenia z dnia 14 września 2004r. przez ZUS Oddział we Wrocławiu Inspektorat w O. o odmowie ustalenia wysokości emerytury dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego wobec nieudowodnienia minimalnego okresu uprawniającego do emerytury. Organ II instancji dodatkowo podał, że od powyższej decyzji wydanej przez ZUS skarżący złożył odwołanie do właściwego Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, co było powodem zawieszenia postępowania odwoławczego. Po uzyskaniu informacji o zakończeniu postępowania wyrokiem Sądu Apelacyjnego we W. Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2007r. sygn. akt III A Ua 3273/05, którym oddalono apelację skarżącego od wyroku Sądu I instancji oddającego odwołanie skarżącego od decyzji organu rentowego o odmowie ustalenia wysokości emerytury dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego organ odwoławczy podjął zawieszone postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przytoczył przepis art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i powołując się na decyzję ZUS Oddział we W. Inspektorat w O. z dnia [...] o odmowie ustalenia skarżącemu wysokości emerytury dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego i pismo ZUS Oddział we W. Inspektorat w O. z dnia [...] uznał, że decyzję organu I instancji należało utrzymać w mocy wobec nieudowodnienia przez stronę co najmniej 35 letniego okresu uprawniającego do emerytury.
Zważyć należy, że sprawa ustalenia wysokości emerytury dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego była rozpatrywana w dwóch odrębnych postępowaniach organu rentowego, z których jednak tylko jedno zakończyło się prawomocnie przed sądem powszechnym, co skarżący podniósł w skardze wniesionej do Sądu Administracyjnego.
Zgodnie z art. 37k ust. 1 obowiązującej w dniu rejestracji skarżącego w powiatowym urzędzie pracy, tj. 8 czerwca 2004r. - ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługiwało mężczyźnie, który do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym był zatrudniony przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy ukończył co najmniej 55 lat oraz osiągnął okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 35 lat. Wysokość świadczenia przedemerytalnego wynosi 80% kwoty emerytury określonej w decyzji organu rentowego ustalającej wysokość emerytury w celu ustalenia świadczenia przedemerytalnego, nie mniej jednak niż 120% i nie więcej niż 200% zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1. (ust. 2). Decyzję ustalającą wysokość emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego organ rentowy wydaje na wniosek powiatowego urzędu pracy. (ust. 3). W przypadku braku możliwości ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego z powodu trwającego postępowania dotyczącego ustalenia wysokości emerytury, świadczenie przedemerytalne wypłaca się w kwocie zaliczkowej, w wysokości 120% zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1. (ust. 6).
W niniejszej sprawie decyzją ostateczną z dnia 9 czerwca 2004r. przyznano skarżącemu prawo doświadczenia przedemerytalnego w kwocie zaliczkowej w wysokości 120% kwoty zasiłku określonego w art. 37k ust. 1 ustawy. Wnioskiem z dnia 15.06.2004r. zostało wszczęte przed organem rentowym postępowanie w sprawie ustalenia wysokości emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego. Postępowanie to jednak, mające charakter zagadnienia wstępnego w stosunku do postępowania toczącego się w niniejszej sprawie, nie zostało prawomocnie zakończone. O ile bowiem wyrokiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 23 stycznia 2007r. sygn. akt III Aua 3275/05 zakończyło się prawomocnie postępowanie dotyczące zaliczenia skarżącemu do okresu uprawniającego do emerytury przerwy w zatrudnieniu po odbyciu służby wojskowej od dnia 15.10.1972r. do 31.10.1972r. oraz okresu zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia, to jednak nie zakończyło się jeszcze prawomocnie postępowanie prowadzone przed sądem powszechnym - Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu pod sygn. III A Ua 3518/05 dotyczące możliwości zaliczenia do okresu uprawniającego do emerytury okresu pracy skarżącego w gospodarstwie rolnym w okresie od 29 kwietnia 1965r. do 1 września 1968r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy przyznał, że w dniu rozstrzygania sprawy zaskarżoną decyzją nie posiadał wiedzy na temat ostatnio wymienionego postępowania, a skarżący nie powiadomił organu o owym postępowaniu. Toczące się postępowanie będzie miało wpływ, w świetle podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia sprawy, na treść decyzji. Powyższa okoliczność daje podstawę do przyjęcia, że wydane w sprawie decyzje w trybie wznowienia postępowania naruszają wskazane wyżej przepisy k.p.a. W tych okolicznościach sprawy wspomniana decyzja ZUS - Inspektorat w O. wydana w dniu [...] nie stanowiła wystarczającej podstawy do uchylenia w trybie wznowienia postępowania decyzją z dnia [...] decyzji ostatecznej, którą przyznano skarżącemu prawo do świadczenia przedemerytalnego.
W świetle powyższego wydane w sprawie decyzje uznać zależy za przedwczesne. Organy obu instancji właściwe w sprawie przyznania, bądź odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego wydały bowiem decyzję w nadzwyczajnym trybie wznowienia postępowania o uchyleniu decyzji ostatecznej z dnia 9 czerwca 2004r. przyznającej skarżącemu prawo do świadczenia przedemerytalnego i orzekły o odmowie przyznania tego prawa z uwagi na nieudowodnienie przez skarżącego minimalnego 35 letniego okresu uprawniającego do emerytury, mimo że nie została w sprawie dotychczas prawomocnie rozstrzygnięta w postępowaniu przed sądem powszechnym kwestia ustalenia wysokości emerytury dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego.
Skoro zatem skarga okazała się zasadna, wydane w sprawie decyzje podlegały uchyleniu, co orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji, mając na względzie to, co powiedziano odnośnie meritum, winien przeprowadzić postępowanie dowodowe zgodnie z przepisami procedury administracyjnej i wydać decyzję w oparciu o stosowne przepisy prawa, z uwzględnieniem okoliczności skazanych przez Sąd.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło