IV SA/Wr 5/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.) Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Protokolant Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę. Starosta D. decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Nr [...] na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji i instytucjach rynku pracy (tj. Dz. U z 2008r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), zwanej dalej ustawą o promocji zatrudnienia, art. 104 Kpa orzekł o utracie przez A. D. statusu osoby bezrobotnej z dniem 6 lipca 2009 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 2 lipca 2009 r. zainteresowany otrzymał wezwanie wysłane przez Powiatowy Urząd Pracy w D. zobowiązujące go do stawiennictwa w dniu 6 lipca 2009 r. w Klubie Pracy w D. w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy oraz uzyskania informacji o możliwości zatrudnienia. Wezwanie zawierało pouczenie, że w przypadku niestawienia się, w wyznaczonym terminie i niepowiadomienia w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa zgodnie z przepisem art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia zostanie pozbawiony wnioskodawca statusu osoby bezrobotnej na okres 3 miesięcy. Zainteresowany nie zgłosił się w wyznaczonym czasie we wskazanym miejscu. Wobec powyższego decyzją z dnia 14 lipca 2009 r. orzeczono o utracie statusu osoby bezrobotnej z dnia 6 lipca 2009 r. Od tej decyzji A. D. wniósł odwołanie do Wojewody D.. Prawomocną decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. Wojewoda D. uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Urzędu Pracy w D. i orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie. Kolejny termin obowiązkowej wizyty w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy oraz uzyskania informacji o możliwościach zatrudnienia został wyznaczony na dzień 2 października 2009 r. (dowód: wezwanie z dnia 14 września 2009 r. osobiście odebrane przez stronę w dniu 16 września 2009 r.). A. D. został także poinformowany, że zgodnie z art. 33 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd, w przypadku niezgłoszenia się nastąpi utrata statusu bezrobotnego. A. D. nie stawił się w wyznaczonym terminie i w ciągu 7 dni nie poinformował o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Organ l instancji decyzją z dnia [...] października 2009 r. (nr[...]) pozbawił stronę statusu osoby bezrobotnej z dniem 2 października 2009 r., co uzasadnił pod względem faktycznym i prawnym. W terminowo złożonym odwołaniu od ww. decyzji zainteresowany wymienił artykuły kodeksu postępowania administracyjnego (art. 50, 107, 111, 145) żądając wypłacenia zasiłku za okres od 24 marca 1997 do 20 września 1997 r. Wojewoda D. decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 art. 10 ust. 4 i ust. 7 ustawy z o promocji zatrudniania i instytucjach rynku pracy oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpoznaniu odwołania A. D. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoją decyzją przedstawił stan faktyczny i prawny przywołany przez organ I instancji, a także treść odwołania skarżącego. Rozpatrując odwołanie powołał treść art. 33 ust. 3 i ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W ustaleniach faktycznych wskazał, że organ I instancji wezwał bezrobotnego do osobistego zgłoszenia się w urzędzie pracy w dniu 2 października 2009 r. (pismo to zawierało pouczenie o skutkach niestawiennictwa). Pismo to zainteresowany otrzymał w piątek – 16 września 2009 r. Skarżący nie zastosował się do wezwania, co wskazuje na zaniedbanie osoby bezrobotnej. Organ II instancji wskazał również, że decyzja organu II instancji została wydana przez osobę upoważnioną zgodnie z obowiązującymi przepisami . W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zainteresowany zażądał unieważnienia, jego zdaniem, bezprzedmiotowej decyzji stosownie do art. 156 kpa, w związku z art. 50, 107, 111, 145 kpa. A. D. wskazał też na naruszenie przez organ art. 52 i 97 § 2 kp, wymieniając znaki spraw pism, które (poza [...], [...]) znajdują się w aktach strony. Skarżący zarzucił naruszenie przez organy orzekające w sprawie prawa materialnego i procesowego popełnienie błędów faktycznych i prawnych oraz ochrony interesu obywatela. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu wystarczającym powodem do pozbawienia strony statusu osoby bezrobotnej jest jej niestawiennictwo w wyznaczonym przez urząd terminie, w określonym przez urząd celu i niepoinformowanie w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Zgodnie bowiem z art. 33 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia bezrobotni mają obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia starosta, z zastrzeżeniem art 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres 3 miesięcy od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy. Zdaniem organu, w sprawie poza sporem jest, że termin obowiązkowej wizyty, w celu przyjęcia propozycji pracy odpowiedniej lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy, został wyznaczony na dzień 2 października 2009 r. Bezrobotny nie stawił się w urzędzie pracy w dniu wyznaczonym i w żaden sposób nie poinformował w ciągu kolejnych 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Wskazać należy, że niezgłoszenie się w wyznaczonym terminie mogą uzasadniać jedynie przyczyny, których bezrobotny bez swojej winy, przy zachowaniu należytej staranności, nie mógł pokonać. Do takich przyczyn nie należy żądanie wypłaty zasiłku za okres od dnia 24 marca 1997 r. do 20 września 1997 r. Zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu l instancji o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem niestawiennictwa tj. z dniem 2 października 2009, jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i w żaden sposób nie narusza wskazanych przez stronę przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Organ dodał, że skarżący, w licznej korespondencji, domaga się wypłacenia zasiłku dla bezrobotnych, za okres od dnia rejestracji, tj. 24 marca 1997 r., a nie jak zostało orzeczone w ostatecznej i prawomocnej w decyzji Kierownika RUP w D. z dnia [...] kwietnia 1997 r., znak: [...], po 180 dniach od daty rejestracji, tj. od dnia 20 września 1997 r. Skarżący nie wskazał jednak żadnych nowych przesłanek dających podstawę o wznowienia postępowania administracyjnego na wniosek strony w tej sprawie. Nie zaszły też żadne nowe okoliczności oraz nie zostały ujawnione nowe dowody dające podstawę do wznowienia postępowania z urzędu. Nadto, zgodnie z art. 76 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy roszczenia z tytułu zasiłków (...) ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia spełnienia warunków do ich nabycia przez uprawnioną osobę (...). Po prawomocnym orzeczeniu oddalającym skargę strony na decyzję Dyrektora WUP w W. pozbawiającej stronę prawa do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania (wyrok NSA z dnia 14.11.2000, sygn. akt II SA Wr 2268/98; postanowienie NSA z dnia 17.07.2003, sygn. akt II SA/Wr 86/2001) nie zostały ujawnione i nie wystąpiły przesłanki do zmiany bądź uchylenia tej decyzji w nadzwyczajnym trybie postępowania. Wniosek zatem strony przeciwnej o oddalenie skargi jest zasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując kontroli legalności działania organów administracji, w świetle brzmienia art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne badają czy wydawane przez te organy akty prawne nie uchybiają przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania. Nadto badają czy organ administracji publicznej nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, wojewódzkie sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc jednak związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Przystępując do oceny zgodności z prawem poddanej kontroli sądowej decyzji organu, wskazać należy, iż zapadła ona w postępowaniu toczącym się na podstawie ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j. Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 ze zm.). Regulacja ta definiuje warunki, jakim odpowiadać musi osoba uzyskująca status bezrobotnego. W treści art. 2 ust. 1 pkt 2 wymienionej ustawy określone zostały przesłanki konieczne dla nabycia statusu bezrobotnego, a jedną z nich jest zdolność i gotowość do podjęcia (w przypadku osoby pełnosprawnej) zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie, lub służbie albo innej pracy zarobkowej. Bezrobotny, jak stanowi przepis art. 33 ust. 3 zd. 1 ustawy o promocji zatrudnienia, ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Natomiast, zgodnie z jej przepisem art. 33 ust. 4 pkt 4, starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres 3 miesięcy od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy. Jak wynika z powyższego, status osoby bezrobotnej jest zdefiniowaną instytucją prawną, a nie stanem faktycznym wynikającym z braku wykonywania pracy zarobkowej. Konsekwentnie do tego trzeba przyjąć, iż nie każdy podmiot pozbawiony pracy, znajdujący się w trudnej sytuacji życiowej i materialnej, jest osobą bezrobotną w rozumieniu prawa. Istota uprawnień osoby bezrobotnej nie wynika bowiem z samego faktu braku źródła dochodów, lecz ustawodawca powiązał te uprawnienia ze stosowną aktywnością osoby pozostającej bez takich źródeł w przezwyciężaniu sytuacji, w jakiej się znalazła (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 1998 r. sygn. II SA 565/98 publ. LEX nr 41865). Jedną z form takiej aktywności jest gotowość osoby bezrobotnej do podjęcia zaoferowanej jej pracy, jeżeli praca ta spełnia określone w art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy, warunki odpowiedniej pracy. Odmowa przyjęcia bez uzasadnionej przyczyny oferty odpowiedniej pracy skutkuje, stosownie do brzmienia art. 33 ust. 4 pkt 3 cytowanej ustawy, wydaniem decyzji pozbawiającej zainteresowanego statusu osoby bezrobotnej. Skoro podstawowym elementem definicji bezrobotnego jest gotowość do podjęcia zatrudnienia, to bezrobotny musi być pod tym względem w pełni dyspozycyjny. W celu weryfikacji tej dyspozycyjności nałożono na bezrobotnego obowiązek zgłaszania się do właściwego urzędu pracy. Potwierdzenie gotowości do podjęcia pracy oraz uzyskanie informacji o możliwości zatrudnienia i szkolenia może przy tym następować nie w terminach dogodnych i ustalonych przez samego bezrobotnego, ale wyznaczonych przez organ zatrudnienia, co wprost wynika z art. 33 ust.3 ustawy o promocji zatrudnienia. Niedopełnienie tego obowiązku rodzi skutki przewidziane w art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia. Przepis ten określa w tym zakresie dwa warunki, które musza być spełnione łącznie, tj. bezrobotny musi usprawiedliwić niestawiennictwo w wyznaczonym przez urząd pracy terminie przez wskazanie uzasadnionej przyczyny i takie usprawiedliwienie winno nastąpić w ciągu 7 dni od wyznaczonego terminu zgłoszenia się w urzędzie pracy. Ignorowanie tych dyscyplinujących wymogów naraża bezrobotnego na obligatoryjne sankcje. Brzmienie powołanego przepisu jest bowiem kategoryczne i nie nasuwa wątpliwości, że w przypadku niespełnienia przewidzianych w nim przesłanek organ ma obowiązek podjąć decyzję o pozbawieniu statusu bezrobotnego. Art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia nie odwołuje się do jakichkolwiek wyjaśnień co do przyczyny absencji w urzędzie pracy. Możliwość usprawiedliwienia niestawiennictwa, ustawodawca jednoznacznie łączy bowiem z obowiązkiem wykazania uzasadnionej przyczyny nie zgłoszenia się do organu zatrudnienia. Jak wynika z akt sprawy skarżącemu wyznaczono termin stawiennictwa na 2 października 2009 r. W tym terminie nie stawił się w urzędzie pracy i w ciągu następnych 7 dni nie przedstawił jakiejkolwiek przyczyny niestawiennictwa. Na karcie potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy znajduje się pouczenie o wyżej cytowanych przepisach podpisane przez skarżącego. Ponadto pośrednik pracy wyznaczając stronie w dniu 2 października 2009 r. termin kolejnego obowiązkowego stawiennictwa w urzędzie pracy, pouczył na zawiadomieniu o konsekwencjach związanych z niestawiennictwem i nie przedstawieniem przyczyn niestawiennictwa. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia status bezrobotnego może posiadać jedynie osoba zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia, a poczynione wyżej ustalenia oraz dokumentacja lekarska wskazują na fakt długotrwałej niezdolności strony do podjęcia pracy i tym samym mamy do czynienia z sytuacją niespełnienia dyspozycji normy prawnej zawartej w cyt. przepisie ustawy. W tej sytuacji uznać należało, że właściwe organy zasadnie zastosowały wobec skarżącego sankcję wynikającą z przepisu art. 33 ust. 3 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia, pozbawiając go statusu osoby bezrobotnej. W ocenie Sądu zarzuty skargi, naruszania art. 52 oraz 97 § 1 kp (a nie jak mylnie przyjął organ kpa) nie dają podstaw do jej uwzględnienia, a sprawy związane z naruszeniem przytoczonych przepisów kodeksu pracy należą do sądów pracy. Skarżący w uzasadnieniu skargi nie precyzuje, na czym miałoby polegać naruszenie przez Wojewodę prawa materialnego i procesowego, oraz jakie zostały popełnione błędy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Z przebiegu postępowania udokumentowanego w aktach administracyjnych sprawy nie wynika, aby organy administracyjne obu instancji w rozpatrywanej sprawie naruszyłyby wskazane przepisy postępowania administracyjnego. Zaskarżona decyzja jest szczegółowo uzasadniona, co pozwala Sądowi stwierdzić, że organ administracji orzekający w sprawie prawidłowo ustalił okoliczności faktyczne oraz dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego. Ponieważ wszczęte skargą A. D. postępowanie sądowe nie dostarczyło podstaw do postawienia organom administracji zarzutu naruszenia prawa materialnego i procesowego, przeto – stosownie do dyspozycji art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.